بازتولید هویت اسلامی برای حکمرانی متعالی؛ تحلیل ساز و کارهای رتوریک مداحان و سخنرانان مذهبی(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
حکمرانی متعالی سال ۶ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۲۲
97 - 116
حوزههای تخصصی:
این پژوهش با هدف بررسی نقش سخنرانان مذهبی و مداحان در پیوند هویت اسلامی با حکمرانی متعالی و واکاوی سازکارهای رتوریک تأثیرگذار بر این فرایند، با بهره گیری از «روش نظریه داده بنیاد»، داده ها را از طریق مصاحبه با 35 خطیب و مداح و مشاهده میدانی از هیئت های مذهبی، گردآوری و در قالب الگوی پارادایمی (شرایط علّی، زمینه ای، مداخله گر، راهبردها و پیامدها) شناسه گذاری کرد. یافته ها نشان از وجود سه گسست ساختاری در حوزه نظریه عمل حکمرانی، پراکندگی رتوریک و تهدید مشروعیت دارد که نیاز به بازتولید هویت اسلامی را ایجاب می کند؛ راهبردهای تحقق بخش این هدف شامل روایت پردازی الگومحور (بازخوانی سیره حکومتی ائمه)، درونی سازی ارزش ها (تبدیل عدالت به شاخص ارزیابی حکمرانان) و گفتمان سازی پیونددهنده (اتصال مفاهیم دینی به مسائل روز) است که موفقیت آن ها به مهارت سخنرانان در فقه حکمرانی و حمایت نهادی متکی است. نتیجه گیری این پژوهش حاکی است که به کارگیری نظام مند این سازوکارها به همسویی هویت و حکمرانی منجر می شود و الگوی بومی حکمرانی را تولید می کند، درحالی که غفلت از این رویکرد می تواند بحران مشروعیت را تشدید کند.