علوم سیاسی

علامه شهید سید محمد باقر صدر بر مبنای باور به خداگرایی، توحید و عدل کلی، سه اصل حاکمیت مطلقة خدا بر جهان، سنت های حاکم بر هستی و آزادی و اختیار انسان- به عنوان موجود عاقل- را نتیجه می گیرد که حاصل آنها پذیرش خلافت و جانشینی انسان از سوی خدا در قالبی تکوینی و فطری همراه با تأیید و پذیرش شرعی است. بعد سیاسی این خلافت و جانشینی اداره سرنوشت مشترک جمعی یا حکومت است که جز رعایت و پاسداری از حقوق، شؤون و مصالح عمومی و مصالح دین الهی نمی باشد. این حکومت حق مردم و مسئولیت آنان به عنوان جانشین خدا در زمین است. از این رو نظام مردمی یا مردم سالارانه نیز مورد تأیید او هست؛ هر چند در اساس قائل به امامت منصوص ( بر اساس عصمت) می باشد. بنابراین او در زمان غیبت امام عصر (عج) باور دارد که حکومت از دو خط خلافت انسان، با مسئولیت تشکیل نهاد حکومتی مشتمل بر قوای مقننه و مجریه و شهادت «مرجع فقیه عام » با مسئولیت نظارت شرعی بر حکومت و بیان احکام و داوری ( قضاوت ) تشکیل می گردد که وی آن را حکومت «جمهوری اسلامی» می نامد.

۲۱۶۳.

دیپلماسی اجبار؛ گستره و محدودیت ها در دنیای معاصر

مترجم: ناصر اسدی

منبع: پژوهشنامه روابط بین الملل بهار ۱۳۸۶ شماره ویژه

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم سیاسی سیاست خارجی (مبانی و مفاهیم نظری) دیپلماسی و انواع آن

تعداد بازدید : ۲۶۹۳ تعداد دانلود : ۱۳۳۸

۲۱۶۴.

تحلیل رابطه میان جنگ، امنیت و همیاری مبتنی بر اجماع ارزشی در عرصه بین الملل: بررسی موردی جنگ ایران و عراق(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: محمدحسن خانی علی بغیری

منبع: راهبرد پاییز ۱۳۹۰ شماره ۶۰

کلیدواژه‌ها: امنیت سازه انگاری نظام بین الملل جنگ همیاری

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۶۹۳ تعداد دانلود : ۱۴۱۱

جنگ و امنیت از کلیدی ترین مفاهیم مشترک در ادبیات روابط بین الملل و مطالعات استراتژیک به شمار می روند. بررسی نسبت میان این دو همواره یکی از اصلی ترین دغدغه های پژوهشگران هر دو حوزه مطالعاتی بوده است. کدام جنگ ها در عرصه بین الملل امنیت زا و کدام ها امنیت زدا هستند؟ این سؤالی است که مقاله حاضر سعی دارد تا با ارائه یک الگو که برگرفته از مفروضات نظریه سازه انگاری است، به آن پاسخ دهد. در این مقاله ضمن تجزیه و تحلیل نگرش این نظریه به مسئله ""امنیت"" و ""جنگ""، ر ابطه این دو در عرصه بین الملل در قالب الگویی نوآورانه پرداخته می شود. در این الگوی ماتریسی با در نظر گرفتن اجماع ارزشی در منطقه و عرصه بین الملل می توانیم میزان امنیت زایی یا امنیت زدایی جنگ را برای هر یک از طرفین به دست آوریم. در پایان، جنگ ایران ـ عراق به عنوان یک مطالعه موردی برای تبیین کاربرد حالات این الگو مورد بررسی قرار می گیرد. در این مقاله نشان داده می شود که رابطه ای مستقیم و معنادار میان چگونگی تلقی بازیگران عرصه بین المللی از امنیت زا یا امنیت زدا بودن جنگ ها، از جمله جنگ ایران و عراق، با نحوه عکس العمل آنها و نیز انتخاب آنها در نحوه همیاری وجود دارد.

۲۱۶۵.

نظریه‌های گفتمان (از زبان شناسی تا علوم سیاسی)

منبع: مطالعات انقلاب اسلامی ۱۳۸۶ شماره ۹ و ۱۰

کلیدواژه‌ها: سوژه گفتمان زبانشناسی نسبی‌گرایی تحلیل گفتمانی تحلیل زبانی نشانه.

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم سیاسی روش شناسی

تعداد بازدید : ۲۶۹۴ تعداد دانلود : ۲۰۱۴

با توجه به استفاده روزافزون از نظریه‌های گفتمان، نویسنده در این نوشتار کوشیده است افزون بر ریشه‌یابی واژه و نظریه گفتمان که از مباحث زبان شناسی به ویژه زبان شناس معروف، «سوسور» شکل گرفته، به سیر تطور و تحول و تکامل آن به‌ویژه در حوزه علوم سیاسی به اختصار اشاره و محتوای آن را بررسی و مهم‌ترین نقدهای وارده بر آن را بیان کند. همچنین، به برخی آثار مهمی که تا کنون با استفاده از این نظریه شکل گرفته‌اند، اشاره می‌شود.

۲۱۶۶.

ایالات متحده ی آمریکا و بحران کویت (1991-1990 م) (تکیه بر امنیت انرژی)

نویسنده: صادق سلیمی بنی عبدالرضا کلمرزی

منبع: پژوهش در تاریخ سال سوم زمستان ۱۳۹۱ شماره ۴ (پیاپی ۹)

کلیدواژه‌ها: خلیج فارس عراق بحران کویت ایالات متحده ی آمریکا امنیت انرژی

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۶۹۳ تعداد دانلود : ۱۷۱۱

اگرچه دولت ایالات متّحده ی آمریکا با سیاست جانبداری از حقوق ملّت ها و دفاع از دموکراسی در نقاط مختلف جهان، از جمله خلیج فارس حضور یافته است امّا بحران کویت درسال 1990 و دخالت نظامی ایالات متّحده ی آمریکا پرسش های جدیدی را فراروی دلایل دخالت این کشور مطرح کرد. بحران کویت نشان داد که مسائلی از قبیل نفت و امنیّت انرژی اولویّت اوّل را در سیاست خارجی ایالات متّحده در منطقه ی خلیج فارس داشته است و این در راستای استراتژی های دراز مدّت ایالات متّحده در ارتباط با منطقه ی نفت خیز خلیج فارس بوده است. لذا فرضیه ی نوشتار پیش رو این است که با توجّه به تجربه های ناخوشایندی که ایالات متّحده ی آمریکا از بحران های نفتی قبلی (شوک نفتی 4- 1973 و شوک نفتی جنگ ایران و عراق) داشته است از وقوع یک شوک نفتی دیگر بیمناک بود و لذا می بایست برای جلوگیری از وقوع آن اقدام جدّی انجام می داد. مصادف شدن حمله ی عراق به کویت و تضعیف و فروپاشی اتّحاد جماهیر شوروی برای ایالات متّحده، فرصتی مناسب بود که در راستای استراتژی بلند مدّت اش سلطه ی خویش را بر منطقه اعمال کند. لذا مسئله ی حقوق بشر و دفاع از مردم کویت تنها بهانه ای بیش نبود. روش به کار گرفته شده در این مقاله، روشی توصیفی- تحلیلی است.

۲۱۶۷.

امنیت در تجارت الکترونیکی

نویسنده: محمود زرگر

منبع: مجلس و پژوهش سال چهاردهم بهار ۱۳۸۷ شماره ۵۵

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۶۹۲ تعداد دانلود : ۴۴۸۱

۲۱۶۸.

منطقه ای در آسیای غربی چیست؟(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: آرشین ادیب مقدم

منبع: مطالعات بین المللی ۱۳۸۷ شماره ۱۹

کلیدواژه‌ها: نظریه انتقادی میان رشته‌ای تبیین فرهنگی منطقه‌ای آسیای غربی

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم سیاسی مطالعات منطقه ای منطقه خاورمیانه

تعداد بازدید : ۲۶۹۱

یک منطقه چگونه توصیف می‌شود؟ چه کسی آن را تعریف می‌کند؟ به چه منظوری؟ اینها پرسشهایی هستند که این نوشتار به آنها می‌پردازند و با یک مباحثه میان‌رشته‌ای «منطقه‌گرایی» در ارتباط با آسیای غربی تبیین می‌شود. بدین‌منظور مفاهیمی که در روابط بین‌الملل، مطالعات منطقه‌ای، مطالعات خاورمیانه و علوم سیاسی وجود دارند مورد بررسی و ارزیابی قرار می‌گیرند. بررسی این بحث را با اتکا به دیدگاه انتقادی نسبت به نظریه مشکلات امنیت منطقه‌ای که معمولاً از سوی نظریه‌پردازان روابط بین‌الملل ارایه می‌شوند آغاز می‌کنیم و به جای آن از نظریه تبیین فرهنگی که مبیّن شکل‌گیری منطقه‌ای با ویژگی‌ها و پویایی‌های امنیتی است بهره گرفته و آن را درباره آسیای غربی به کار می‌گیریم. بدین‌روی، نوع نگاه به موضوع «منطقه‌ای» از یک منظر میان‌رشته‌ای روابط بین‌الملل ـ مطالعات فرهنگی مورد بررسی قرار می‌گیرد.

۲۱۶۹.

گفتگوی تمدنها از منظر سازه انگاری

نویسنده: حمیرا مشیرزاده

منبع: دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران بهار ۱۳۸۳ شماره ۶۳

کلیدواژه‌ها: هویت سازه انگاری گفتگو تمدن نظریه روابط بین الملل

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم سیاسی نظریه های روابط بین الملل

تعداد بازدید : ۲۶۹۱ تعداد دانلود : ۱۸۶۲

۲۱۷۰.

اعترافات ژنرال: ملاقات من و مهندس بازرگان

ناقد: عباس قره باغی

منبع: حافظ بهمن و اسفند ۱۳۸۷ شماره ۵۸

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۶۸۹ تعداد دانلود : ۱۱۸۳

۲۱۷۱.

سه الگوی هنجار دموکراسی

نویسنده: یورگن هابرماس مترجم: کوروش برادری

منبع: گفتمان بهار ۱۳۸۲ شماره ۷

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۶۸۹ تعداد دانلود : ۱۸۲۰

۲۱۷۲.

اصول راهبردی مدیریت ناآرامی های شهری

نویسنده: نبی الله روحی

منبع: مطالعات بسیج سال سیزدهم بهار ۱۳۸۹ شماره ۴۶

کلیدواژه‌ها: مدیریت اصول جنگ نرم تهدید نرم ناآرامی های شهری

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم سیاسی امنیت ملی و بین المللی امنیت ملی و مباحث مربوط به آن

تعداد بازدید : ۲۶۸۹ تعداد دانلود : ۲۱۸۰

مدیریت ناآرامیهای شهری را میتوان فرآیند به کار گیری جامع، بهینه و سریع منابع در دسترس برای کنترل ناآرامیهای داخلی با حداقل خسارت دانست. بیتردید یکی از کارکردهای اصلی مدیریت ناآرامیها، عبور از وضعیت بحرانی و بازگشت به شرایط عادی در جامعه است. این نوع مدیریت، تلاشی علنی است که عملکرد مدیریت در دید عموم مردم قرار داشته و فرایند اعتمادسازی در جامعه از این منظر حاصل میشود. اثربخش بودن واکنش در برابر ناآرامیها و موفقیت در برابر آن، مرکز ثقل مدیریت ناآرامیه ای شهری را تشکیل میدهد که تحقق آن مستلزم شناخت اصول راهبردی آن و برنامه ریزی در مواجهه با آشوبهای خیابانی است. این نوشتار بر آن است اصول مدیریت ناآرامیهای شهری را مورد بررسی قرار دهد.

۲۱۷۳.

کلیات طرح نظام ورزش در نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران (تربیت بدنی نظامی)

نویسنده: سعید طایفه نوروز

منبع: علوم انسانی (دانشگاه امام حسین) دی ۱۳۸۱ شماره ۴۴

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم سیاسی امنیت ملی و بین المللی نیروهای نظامی-اطلاعاتی و امنیت ملی

تعداد بازدید : ۲۶۸۹ تعداد دانلود : ۹۷۰

۲۱۷۴.

سازگاری معنویت و مدرنیته

مصاحبه شونده: مصطفی ملکیان

منبع: بازتاب اندیشه ۱۳۸۵ شماره ۷۷

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم سیاسی اندیشه سیاسی اندیشه سیاسی در غرب

تعداد بازدید : ۲۶۸۷ تعداد دانلود : ۱۷۹۸

۲۱۷۵.

جنبش اجتماعی مزدک و اندیشه سیاسی شاهی

نویسنده: بهرام اخوان کاظمی

منبع: دانشکده حقوق و علوم سیاسی ۱۳۸۳ شماره ۶۵

کلیدواژه‌ها: جنبش اجتماعی فره ایزدی مزدک اندیشه سیاسی شاهی زرتشتیت

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم سیاسی اندیشه سیاسی اندیشه سیاسی در ایران تاریخ و مبانی اندیشه سیاسی در ایران باستان

تعداد بازدید : ۲۶۸۶ تعداد دانلود : ۱۸۵۳

۲۱۷۶.

افزایش احترام به حقوق بشر در پرتو مکانیسم «بررسی ادواری جهانی»(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: حسین شریفی طرازکوهی محسن امید زمانی

منبع: روابط خارجی سال پنجم تابستان ۱۳۹۲ شماره ۲

کلیدواژه‌ها: شورای حقوق بشر بررسی دوره ای و جهانی وضعیت حقوق بشر توصیه ها و چالش ها

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۶۸۵ تعداد دانلود : ۱۴۷۶

با تاسیس شورای حقوق بشر، مکانیسم های جدیدی به منظور افزایش احترام به حقوق بشر در شورا مورد توجه قرارگرفت. یکی از این مکانیسم ها، سازوکار «بررسی ادواری جهانی» موسوم به یو پی آر است که وضعیت حقوق بشر کشورها را مورد رسیدگی قرار می دهد. سازوکار مزبور یک چهارچوب نظارتی و ارتقایی مبتنی بر تعامل، گفت وگو و همکاری و مشارکت کشورها بوده و هدف از آن تقویت احترام به حقوق بشر در سراسر دنیا است. ارتقایی بودن ماهیت سازوکار مزبور، فراگیری بررسی ها و برابری همه کشورها در این ارزیابی های حقوق بشری، جلب مشارکت و همکاری دولت ها و نهادهای غیردولتی و تعامل برابر با ابعاد مختلف حقوق بشر، از ویژگی های مثبت سازوکار بررسی ادواری جهانی به شمار می رود. با این وجود، سازوکار مزبور از ضعف های عمده ای نیز رنج می برد. اعمال ملاحظات سیاسی در رسیدگی های حقوق بشری، عدم تفکیک بین توصیه های ارئه شده در فرایند بررسی ادواری جهانی با توصیه های نهادهای معاهده ای و رویه های ویژه، عدم پذیرش بسیاری از توصیه های محتوایی از سوی کشورها، عدم وجود یک سازوکار واحد برای پیگیری و اجرای توصیه ها و نقش کم رنگ نهادهای ملی حقوق بشر در اجرای توصیه های حقوق بشری، از چالش هایی به شمار می روند که تحقق اهداف شورای حقوق بشر را تحت تاثیر قرار می دهد.

۲۱۷۷.

فرصتها و تهدیدها در مسئله امنیت ملی ایران

نویسنده: شهرود امیرانتخابی

منبع: راهبرد ۱۳۸۴ شماره ۳۷

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم سیاسی امنیت ملی و بین المللی امنیت جمهوری اسلامی ایران

تعداد بازدید : ۲۶۸۴ تعداد دانلود : ۱۰۹۳

۲۱۷۸.

مفهوم قدرت در اندیشه سیاسی هابز(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: علی اشرف نظری

منبع: دانشکده حقوق و علوم سیاسی ۱۳۸۴ شماره ۶۹

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم سیاسی آثار و زندگینامه اندیشمندان سیاسی آثار و زندگینامه اندیشمندان سیاسی غرب

تعداد بازدید : ۲۶۸۴ تعداد دانلود : ۱۹۳۷

قدرت، روش شناسی، تحلیل مکانیستی، معطوف به قدرت، وضع طبیعی، اقتدار گرایی، لویاتان

۲۱۷۹.

دموکراسی متدینان یا مردم سالاری دینی؟

نویسنده: مصطفی کواکبیان

منبع: بازتاب اندیشه ۱۳۸۰ شماره ۲۲

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم سیاسی اندیشه سیاسی اندیشه سیاسی در اسلام

تعداد بازدید : ۲۶۸۵

نویسنده، ضمن نقد مقاله مردم‏سالارى دینى از محسن کدیور، دیدگاه خود را در باب مشروعیت حکومت دینى ارائه مى‏کند و نظریه مشروعیت دوگانه را پیشنهاد مى‏دهد.

۲۱۸۰.

نظریه پخش و تأثیر حوزه ی علمیه ی قم بر معرفت سیاسی افغانستان

نویسنده: سید آصف کاظمی

منبع: پژوهش های منطقه ای دوره جدید زمستان ۱۳۹۲ شماره ۱۰

کلیدواژه‌ها: افغانستان قم معرفت سیاسی نظریه ی پخش محوریت روحانیت در رفتار سیاسی شکل گیری احزاب

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم سیاسی سیاستگذاری عمومی مباحث نظری یا نظریه های معطوف به سیاستگذاری عمومی

تعداد بازدید : ۲۶۸۹ تعداد دانلود : ۱۳۱۶

نظریه پخش، یکی از نظریه های مطرح در باب توضیح چگونگی انتشار نوآوری ها و گسترش ایده ها و اندیشه هاست. هرچند خاستگاه اولیه این نظریه در رشته جغرافیای انسانی است؛ اما در موضوعات فکری سیاسی نیز کاربرد دارد. موضوع چگونگی تأثیر نوآوری های سیاسی حوزه ی علمیه ی قم بر معرفت سیاسی جامعه ی افغانستان و به کارگیری الگوی مناسب، محقق را بر آن داشت تا توان نظریه پخش را در مورد تأثیر حوزه ی علمیه ی قم بر معرفت سیاسی افغانستان مورد بررسی قرار دهد. آنچه می خوانید، کوششی است در جهت سازماندهی نظری و قالب بندی انبوه مواد خام در باب تأثیر حوزه ی علمیه ی قم بر معرفت سیاسی افغانستان، بر اساس نظریه ی پخش و با توجه به منابع مکتوب و شفاهی، به پاسخ این سؤال برسیم که «حوزه ی علمیه ی قم در معرفت سیاسی افغانستان چه تأثیری داشته است؟» مقاله ی حاضر بر اساس نظریه ی پخش، به این یافته ها رسیده است که در افغانستان تلاش برای احقاق حقوق سیاسی شیعیان، بهبود وضعیت سیاسی، مطرح شدن و محوریت روحانیت در رفتار سیاسی، تلاش برای وحدت سیاسی شیعیان، دفاع از حقوق سیاسی شیعیان، گسترش اسلام سیاسی، مشارکت سیاسی حداکثری شیعیان، شکل گیری احزاب و تشکل های سیاسی، و ...، از ارمغان های حوزه ی علمیه ی قم و از ایده ها و تأثیرات این حوزه هستند.

درخت حوزه‌های تخصصی