"نظریههای بسیاری وجود دارد که رسانههای جمعی را در ساخت و بازسازی هویت ملی و هویت فراملی توانمند و کارآمد میداند، اما پژوهشهای کنونی هرچند پیچیدگیهای هویتسازی را نشان دادهاند، نتوانستهاند تفسیر قانعکنندهای از روابط رسانههای جمعی و هویت ملی، منطقهای، اقلیمی و جهانی ارائه دهند. این تحقیق میکوشد با واکاوی رویکردهایی که نقش بنیانگذاری برای وسایل ارتباط جمعی و فناوری ارتباطات در نظر میگیرند، راههای تازهای برای دریافت روابط موجود میان رسانههای جمعی و هویتهای فرهنگی پیشنهاد کند. در بررسی این پرسش شکلگیری هویتهای ملی و اقلیمی مورد تحلیل قرار میگیرد. فرضیه پژوهش این است که تواناییهای فناورانه خود به خود و یا به شکل ابزاری نمیتوانند گونههای تازهای از آگاهی ملی و یا هویت ملی بیافرینند. فناوری ارتباطات و رسانهها فاصلهها را به هم میپیوندند و به تقویت آگاهی تازه کمک میکنند، اما شکلگیری هویت چیزی بیش از این میخواهد، اقداماتی که طی آن مردم برانگیخته شوند و در مجموعههای فرهنگی رقابتآمیز تکامل پیدا کنند تا هویتهای تازه و خاص شکل گیرد و برپای ایستد.
"
این مقاله به بررسی و تحلیل بازاندیشی مصرف کنندگان و مصرف تظاهری آنان در محیط ارتباطات سیار می پردازد. تلفن همراه با عنوان وسیله ارتباطی سیار و همراه موجب بازاندیشی مصرف کننده و همچنین بروز رفتارهای تظاهری در بین آنان شده است. در این مقاله استدلال می شود که چگونه مصرف کننده ایرانی تلفن همراه نوع تازه ای از رفتار مصرف کننده را به نمایش گذاشته و چگونه امکان استفاده از تلفن همراه به ارزشی اجتماعی تبدیل شده است. در این مقاله برخی موضوعات در خصوص ماهیت تغییر یابنده سبک زندگی ایرانیان مورد توجه قرار می گیرند که به خاطر ورود تلفن های همراه به بازار مصرف ایران بروز کرده است: اینکه آیا مردان بیشتر از زنان وقت خود را با صحبت های تلفنی می گذرانند؛ اینکه آیا استفاده از تلفن های همراه فقط به گروه های سنی مشخصی اختصاص دارد؛ اینکه آیا طبقه و ثروت در تملک تلفن های همراه نقشی اساسی دارد یا نه؛ و اینکه آیا گسترش فرهنگ استفاده از تلفن های همراه موجب کاهش استفاده از باجه های تلفن همگانی خواهد شد؟ نویسنده خاطرنشان می کند که تلفن همراه با از بین بردن سلسله مراتب قدیمی موجب ایجاد فضای فردگرایانه گسترده تری می گردد.
"هویت ملی، امروزه، به عنوان یکی از مبانی زیر ساختی مقوله فرهنگ در هر جامعه مطرح است، به همین سبب شعر که از عناصر مهم سازنده فرهنگ یک جامعه به شمار می رود، بازتاب روح جمعی و آرزوهای ملی یک جامعه است. از همین روست که نقش شاعران در فرهنگ سازی و به دنبال آن در هویت سازی، اهمیت مییابد. چهره های برجسته شعر فارسی، فرهنگ و هویت ملی ایرانیان را فراروی چشمان جهانیان نهاده اند.
هدف این مقاله، مروری بر مقوله هویت ملی در شعر معاصر( 1357 هـ. ش به بعد). است بنابراین پس از بیان مفاهیم و مولفه های هویت ملی، ارتباط آن با مقوله شعر فارسی مورد قرار گرفته است. این مقاله تلاش می کند تا با روشن کردن مفاهیم اصلی هویت ملی، زنجیره تامین و چگونگی ارتقای جایگاه آن را در شعر معاصر فارسی، تبیین نماید."
"مقاله حاضر پس از شرح مختصر ویژگی های عصر تکنولوژی های اطلاعاتی و ارتباطاتی و تغییرات ایجاد شده در مفهوم سیاست رسانه ای، وضعیت فعلی دریافت مستقیم برنامه های تلویزیونی ماهواره ای در ایران و سیاست ممنوعیت آن را نقد و بررسی میکند. مطالعه موردی وضعیت دریافت تلویزیونی از ماهواره در سیزده کشور آسیایی نشان می دهد بیشتر آن ها بهره وری مناسب از محتوا و کانال های مطلوب را به عنوان محوری ترین جز سیاست خود مد نظر داشته اند و از برنامه های کانال های خارجی برای جبران نقصان رسانه های داخلی و جلب مجدد مخاطبان به خدمات کنترل شده بهره می گیرند. با این حال، حجم، نوع محتوا، زبان پخش، میزان و نحوه اعمال نظارت محتوایی (سانسور) و نیز تعداد و نوع مالکیت و مدیریت سازمان های مربوطه و روش توزیع و پخش در بین کشور های مورد مطالعه تفاوت بسیاری دارد.
مسئله دریافت تلویزیونی از ماهواره در ایران هنوز حل نشده و مسوولان، سیاستمداران، احزاب و مردم به طور مکرر وضعیت فعلی را به نوعی مورد نقد قرار میدهند. محرومیت استفاده از برنامه های مطلوب کانال های ماهواره های برای جلب رضایت مردم و کاستن از تمایل آن ها به سوی آسمان پر از ماهواره و ماهواره های پر از مخاطره، امکان اجرایی شدن قانون ممنوعیت را به شدت تقلیل داده است. بررسی تجارب سایر کشورهای آسیایی نشان می دهد که می توان با حفظ حساسیت های فرهنگی و سیاسی از برنامه های ماهواره ای موجود بهره برد"
تلاش یکصد و اندی سال اخیر روشنفکران برای هویت یابی و شناخت هویت ایرانی به ظاهر پراکنده و گاه متضاد یا در تناقض با هم قرار می گیرند. اما واقعیت این است که روشنفکران جامعه ی ما هر یک، لایهای از لایه های مختلف هویت ایرانی را بازنمایی کردند. اگر با نگاه شناخت شناسانه به بحث توجه کنیم، از سه رهیافت موجود در مطالعه ی هویت، یعنی، گفتمانی، دیالکتیکی و تکاملی، تنها رهیافت تکاملی ما را به شناخت بهتر کوشش روشنفکران می رساند. در این رهیافت، تلاش روشنفکران بیش تر مکمل هم بوده است تا ناقض یکدیگر. از این منظر توجه به فرایند و منحنی تحول فکری روشنفکران ایرانی می تواند راه کارهای برون رفت در آینده را بهتر بازگشایی نماید.
"مقاله حاضر به منظور بررسى عوامل موثر بر هویت جمعى غالب در نزد دانشجویان شاغل به تحصیل در دانشگاههاى شهر سنندج به انجام رسیده است پرسش اصلى این است که دانشجو در درجه اول با کدام یک از هویت هاى جمعى (قومى، ملى، جهانى) خود را به دیگران معرفى کرده و در برابر آن احساس تعهد و تعلق مى کند؟ رابطه هویت جمعى غالب در نزد دانشجویان باگستره شبکه روابط، گروه مرجع، پایگاه اقتصادى ـ اجتماعى، میزان آگاهى، پنداشت از خود و جنسیت دانشجویان سنجیده شد. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده ها بیانگر آن است که هویت جمعى غالب در نزد دانشجویان هویت قومى بوده و هویت هاى جهان وطنى و ملى به ترتیب در اولویت هاى بعدى قرار دارند. از میان متغیرهاى مورد بررسى متغیرهاى گستره روابط، گروه مرجع و میزان آگاهى با هویت جمعى رابطه معنادارى را نشان داده اند اما سه متغیر دیگر فاقد چنین رابطه اى بودند. در تحلیل نهایى متغیرهاى گروه مرجع و میزان آگاهى برجستگى خاصى پیدا کردند، به طورى که در تبیین و پیش بینى هویت جمعى غالب بالاترین سهم را به خود اختصاص داده اند.
"
"مقاله حاضر به قلم کریم اچ. کریم به مبحث جدیدی در ارتباطات اختصاص دارد که به بررسی رسانهها و ارتباطات آوارگان قومی میپردازد.
در این مقاله نویسنده ابتدا نشان میدهد مهاجرت و آوارگی قومی در جستجوی معیشت و امنیت از دیرباز در تاریخ بشر وجود داشته است و مهاجران همواره خواهان حفظ ارتباط خود با جامعة مادر بودهاند. این میل به خصوص در نسل اول هرگروه مهاجر قویتر بوده است.
از زمان ظهور استعمار، مرزبندیهای کشورهای جنوب تحت تاثیر تقسیم جهان در میان استعمارگران قرار داشته و وسایل ارتباطی (راهها و فناوریهای ارتباطی) که استعمارگران در کشورهای استعمارزده ایجاد یا وارد کردهاند، بیشتر برای دستیابی آسان مراکز استعماری به مناطق استعمارزده بوده است.
ازسوی دیگر وسایل ارتباطی نوین ارتباط آوارگان قومی پراکنده در سراسر جهان را با یکدیگر آسان کرده و فناوریهای نوین ارتباطی، ارتباط میان آوارگان قومی را از شکل جمعی (تودهای) به شکل ارتباط گروههای خاص تغییر داده است.
گرچه میزان دسترسی مهاجران به فناوریهای جدید ارتباطی یکسان نیست و از طرفی تمام موضوعات پوشش داده نمیشوند ارتباطات فراملی آوارگان قومی، انحصارگرایی دولتهای ملی را تضعیف میکند و مفهوم جدیدی از ملیگرایی ارائه میدهد که در میان مرزهای ملی جای میگیرد.
آنچه در این مقاله جلب توجه میکند اشاره به گروه جدیدی از متفکران و ارتباطگران متعلق به آوارگان قومی است که اشکال موجود ارتباطات و محصولات فرهنگی را از کشورهای شمال به کشورهای جنوب روانه میشود به چالش میگیرند.
"
"یکی از کارکردهای مهم طنز علاوه بر سرور و شاد ساختن مردم، ارشاد و هدایت آنان و تبلیغ و ترویج معارف و اعتقادات حق است. طنز به ویژه طنز تلویزیونی که با تصاویر گوناگون و متنوع همراه است اگر حاوی مطلبی به حق و پیامی اصیل باشد و با هنرمندی طراحی و اجرا شود، دارای اثری اعجازگونه در تعالی و تکامل مخاطب است، این گونه طنز قادرست با تحت تاثیر قرار دادن احساسات و عواطف مخاطبان پیام خود را با ظرافت و لطافت بر جانها بنشاند و ضمن زدودن خستگی و ملامت با برجسته کردن عیبها و مفاسد فردی و اجتماعی به قصد اصلاح و تزکیه فرد و جامعه گام بردارد.
روش این پژوهش تحلیل محتواست که از مجموع 4200 رابطه زن و مرد، در 101 قسمت از مجموعه طنز پاورچین (شبکه پنجم سیما) 101 قسمت از مجموعه طنز نقطه چین، (شبکه سه سیما)، 1300 رابطه با استفاده از روش نمونهگیری تصادفی ساده و روش نمونهگیری سیستماتیک مشخص شد و مورد بررسی قرار گرفت.
ارزشهای اخلاقی مورد نظر در روابط زن و مرد عبارت بودند از: محبت، احترام، صداقت، حسن ظن، تواضع، سخاوت، عفو و گذشت و عفت ضد ارزشهای مورد نظر نیز در نقطه مقابل ارزشها قرار داشتند که با در نظر گرفتن دیدگاه اسلام در این موارد ارزیابی شدند.
بر اساس نتایج به دست آمده از پژوهش، در مجموعه طنز پاورچین ضد ارزشهای اخلاقی مورد بحث بیشتر از مجموعه طنز نقطهچین نمایش داده شده و در مجموعه طنز نقطهچین ارزشها و ضد ارزشهای اخلاقی مورد نظر به طور توأم بیشتر از مجموعه طنز پاورچین بوده است. همچنین ضد ارزش در زنان بیش از مردان و ارزش در مردان بیش از زنان نشان داده شده است.
"
"این مقاله، برگرفته از پژوهشی به همین نام است که نگارنده در سال 1385، در مرکز تحقیقات صداوسیما، به روش فراتحلیل انجام داده است.
نویسنده طی این پژوهش، به بررسی مقایسهای چهار نظرسنجی دربارة برنامههای تلویزیونی (اخبار 30/20، اخبار 60 ثانیه، مجموعة نقطهچین و مجموعههای دیماه 1383) پرداخته است که به دو روش اینترنتی و مراجعة حضوری انجام شده بودند.
وی این چهار نظرسنجی را با متغیرهایی از قبیل تعداد پاسخگویان، توزیع جنسیتی، میانگین سنی، وضعیت تحصیلی، محل سکونت، نوع فعالیت و الگوی مصرف رسانهای پاسخگویان، همچنین تعداد موارد بیپاسخ در دو نوع نظرسنجی، با یکدیگر مقایسه کرده و به نتایج جالبتوجهی دست یافته است.
"