درخت حوزه‌های تخصصی

پژوهش حاضر با هدف ارزشیابی اثربخشی آموزش های مجازی در دوره دوم آموزش متوسطه استان بوشهر انجام پذیرفت. پژوهش به لحاظ نحوه اجرا توصیفی-پیمایشی و از نوع تحقیقات کاربردی بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه معلمان به تعداد 1842 نفر (با حجم نمونه 317 نفر) و دانش آموزان به تعداد 245697 نفر (با حجم نمونه 384 نفر) بود که براساس جدول مورگان-کرجسی و با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. جهت گردآوری داده ها، از پرسشنامه محقق ساخته 49 سؤالی بسته پاسخ براساس طیف لیکرتی 5 درجه ای استفاده شد. پرسشنامه با استفاده از روایی صوری، محتوایی (81/0=CVI) و سازه ای و پایایی)91/0 (α= مورد بررسی و تأیید قرار گرفت. نتایج حاصل از آزمون تی تک نمونه نشان داد که، با توجه به اینکه خطای آلفای محاسبه شده برای آزمون t در سطح 05/0 p≤ است؛ در نتیجه می توان استدلال کرد که، از نظر پاسخگوها امکان اجرای آموزش های مبتنی بر فاوا با سطح اطمینان 95% وجود دارد و آموزش های مجازی اجراشده تاکنون در مدارس با سطح اطمینان 95% اثربخش بوده است. در خصوص مؤلفه های این ابعاد، به جز مؤلفه اهداف در بُعد اثربخشی، بقیه مؤلفه ها از نظر آزمودنی ها بالاتر از سطح متوسط ارزیابی شده اند. همچنین نتایج آماره تی دونمونه مستقل نیز مبین عدم وجود تفاوت در بین میانگین نمرات دیدگاه گروه های معلمان و دانش آموزان از لحاظ امکان اجرای آموزش های مبتنی بر فاوا و اثربخشی آموزش های مجازی است)05/0(P≥. در نتیجه می توان گفت که، این پژوهش حاوی یافته های قابل اتقانی است که می تواند راهنمای عملی فرا راه روند آتیه اجرای این گونه آموزش ها در نظام تعلیم و تربیت برای برنامه ریزان و مجریان برنامه های آموزشی باشد.

 آموزش نوین مهندسی در ایران، در نُه دهه ای که از آغاز آن می گذرد، فرازوفرودهایی را پشت سر گذاشته است. ازجمله تغییرات آن گسترش بی سابقه آموزش مهندسی است که از دهه 80 شمسی آغاز شد و در 1390 به اوج خود رسید. بررسی افزایش تعداد دانشجویان در کنار درصد بالای دانش آموختگان مهندسی سؤال هایی را طرح می کند؛ ازجمله: آموزش مهندسی در کشور به کجا می رود و چه فردایی دارد؟ نیاز امروز و فردای صنعت کشور به دانش آموختگان مقاطع فنی و مهندسی چقدر است؟ اعتلای آموزش مهندسی در گرو شناسایی چالش های آن و طرح راهکارهای غلبه بر آنهاست؛ امری که تنها با پژوهش های سامان یافته امکان پذیر است. در مقاله پیش رو، دستاوردهای پژوهشی درخصوص آموزش مهندسی ایران را، در سال تحصیلیِ پیش از آغاز همه گیری کرونا (96 _ 1395)، بررسی کرده ایم. بدین منظور، ضمن ارائه آمارهای مربوط به ارکان آموزش مهندسی در سال بررسی شده، چالش های آموزشی عمده شناسایی آنها و راه کارهای برون رفت از آنها را بیان کرده ایم.

پژوهش حاضر با هدف تحلیل پدیدارشناسانه معنای مکان در برنامه درسی و با مطالعه موردی سرای تربیت معلم در ذهن دانشجو معلمان و توصیف تجربیات آن ها از این مکان انجام شده است. روش تحقیق از نوع کیفی و پدیدارشناسی است که به کشف و تحلیل مفاهیم و مضامین موجود در تجربه زیسته دانشجومعلمان می پردازد. داده های تحقیق از طریق مصاحبه های عمیق نیمه ساختاریافته با دانشجو معلمان، مشاهده و یادداشت های میدانی جمع آوری شد. سپس به کمک تحلیل پدیدارشناسی داده ها، مضامین اصلی شناسایی و تفسیر گردید. شرکت کنندگان در این پژوهش دانشجومعلمانی بوده اند که به مدت یک سال تحصیلی را در مکان مورد نظر یعنی یکی از ساختمان های مربوط به پردیس دانشگاه فرهنگیان،گذرانده اند. نمونه گیری با روش هدفمند انجام گرفت و افراد مورد نظر با توجه به اینکه محقق به عنوان مشاهده گر مشارکتی(استاد) در مکان مورد نظر حضور داشت، بر اساس شناختی که از آنها داشت، انتخاب شدند. بعد از انجام 15 مصاحبه نیمه ساختاریافته و عمیق گردآوری داده ها به اشباع نظری رسید. یافته ها نشان داد که معنای مکان تربیت معلم برای دانشجومعلمان فراتر از یک فضای فیزیکی است و شامل مفاهیم پیچیده ای همچون مختصات فیزیکی، شکل گیری هویت، معنای عاطفی و روان شناختی، معنای نمادین است. این مفاهیم نقش مهمی در شکل دهی به نگرش های حرفه ای و هویت معلمی دانشجومعلمان ایفا می کنند و بر انگیزه های شخصی و حرفه ای آن ها تأثیرگذار است. نتایج این تحقیق بیانگر این است که مکان تربیت معلم نه تنها محیطی برای یادگیری علمی است، بلکه به عنوان بستری اجتماعی و فرهنگی در شکل گیری هویت معلمی دانشجومعلمان عمل می کند.

هدف از پژوهش حاضر، بررسی نقش فن شش کلاه تفکر به عنوان یک روش خلاق و نوین در بهبود کتاب خوانی دانش آموزان ابتدایی و شناسایی نقاط قوت و ضعف پیرامون آن است. در این راستا از رویکرد پژوهش کیفی و روش پدیدارشناسی توصیفی استفاده شد. جامعه آماری این پژوهش، معلمان و دانش آموزان دختر دوره ابتدایی مدارس دولتی شهرستان جغتای در سال تحصیلی 1400-1401 بودند که 10 نفر از آنان به طور هدفمند تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. جهت گردآوری داده از فن مصاحبه نیمه ساختاریافته و جهت تحلیل داده های پژوهش از روش هفت مرحله ای کلایزی استفاده شد. یافته های پژوهش نیز با استفاده از معیارهای اعتباریابی لینکن و گوبا (1985) اعتباریابی شد. تحلیل عمیق مصاحبه ها به بازنمایی 9 مقوله و 53 زیرمقوله مرتبط منتج گردید. براساس یافته های پژوهش، نقاط قوت استفاده از فن شش کلاه تفکر در کتاب خانه مدارس افزایش انگیزه، رشد تفکر انتقادی، تقویت خلاقیت، بهبود تعاملات و نتایج مثبت است. در خصوص نقاط ضعف مواردی چون محدودیت زمان، مشکلات اجرا، محدودیت منابع و مشکلات ساختاری احصا گردید. در پایان بر لزوم بازاندیشی و تمهید سازوکارهایی متناسب جهت ترویج فرهنگ کتاب خوانی در دانش آموزان و کاهش محدودیت ها تاکید و به برخی پیشنهادهای کاربردی اشاره شده است.

نشانه های فراگفتمان ابزاری هستند که بدون افزودن چیزی به محتوای اصلی متن، جهت سازماندهی زبان به کار می روند. در چارچوب نظری هایلند (2005) الگویی برای تحلیل تعامل میان نویسنده متن و مخاطب آن و همچنین انسجام متن ارائه شده است. در پژوهش حاضر بر اساس الگوی نظری هایلند نشانه های فراگفتمان تعاملی و تبادلی را در رمان ها و مجموعه داستان های نوشته شده توسط هوشنگ مرادی کرمانی، یکی از نویسندگان صاحب نام در حیطه ادبیات کودک و نوجوان مورد بررسی و مقایسه قرار گرفته است. بدین منظور، برای استخراج و شناسایی انواع نشانگرهای فراگفتمان به کار رفته درمجموعه داستان ها و رمان های مرادی کرمانی که در مجموع شامل 221387 واژه می شود، و سپس مقایسه میان آنها، از نرم افزار واژه نگار انت کانک استفاده شد. در نهایت، یافته ها نشان داد که تعداد فراگفتمان های تعاملی نسبت به تبادلی در پیکره مورد بررسی بیشتر بوده است. این امر بدان معناست که تعامل با مخاطبین از راهنمایی آنها در ژانر ادبی مهم تر است. همچنین، با توجه به یکسانی سبک نوشتاری خاص نویسنده مورد پژوهش در مجموعه داستان ها و رمان ها، تحلیل داده ها با استفاده از آزمون آماری ویلکاکسون، تفاوت معناداری را در میزان فراوانی نشانگرهای فراگفتمان بین مجموعه داستان ها و رمان ها نشان نداد.

هدف تحقیق حاضر بررسی تاثیر یادگیری معکوس بر قدرت استدلال و تجزیه و تحلیل دانش آموزان در نوشتن مقاله های کوتاه می باشد. نوع پژوهش حاضر بر اساس اهداف، از نوع کاربردی و از نظر نحوه اجرا از نوع شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه گواه بوده است. جامعه آماری پژوهش را کلیه دانش آموزان پایه دهم دوره دوم متوسطه شهر تهران در سال تحصیلی 402-1401 تشکیل دادند که از میان آن ها با روش نمونه گیری در دسترس، 80 نفر انتخاب و به طور تصادفی در ﮔﺮوه آزمایش (20 نفر) و گروه کنترل (20 نفر) جایگزین شدند. ابزار گردآوری داده ها مقیاس استدلال تامسون (2005) بود. در ابتدای تحقیق، از شرکت کنندگان در تحقیق خواسته شد تا پرسشنامه استدلال تامسون را تکمیل و سپس گروه آزمایش به مدت 6 جلسه ی 40 دقیقه ای با روش یادگیری معکوس آموزش دیدند. ولی گروه گواه هیچ آموزشی دریافت نکرد. پس از پایان جلسات در دو گروه آزمایش و گواه ، مجددا پس آزمون بر روی هر دو گروه اجرا شد. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از شاخص های آماری توصیفی (میانگین و انحراف استاندارد) و آمار استنباطی (تحلیل کوواریانس) استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد استفاده از راهبرد یادگیری معکوس بر قدرت استدلال و تجزیه و تحلیل دانش آموزان در نوشتن مقاله های کوتاه تاثیرگذاراست.

پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت بندی موانع توسعه کار تیمی در معلم ها مدارس ابتدایی شهر کرج بوده که از نظر هدف کاربردی و از نظر روش کیفی به روش داده بنیاد بوده است. جامعه آماری شامل معلمین مدارس ابتدایی شهر کرج بوده که نمونه آماری حداقل 15 نفر از معلم های مدارس ابتدایی شهر کرج که به روش گلوله برفی انتخاب شده اند. ابزار پژوهش شامل مصاحبه نیمه ساختار یافته بوده که سئوالات آن در ابتدا تحت نظارت استاد راهنما تدوین شده، روایی آن با استفاده از ضریب cvr تایید و پایایی با استفاده از ضریب پایایی پی اسکات کامل گزارش شده است .نتایج حاصل از کدگذاری مصاحبه ها در سه مرحله (باز، محوری و انتخابی) نشان داد، چهار دسته موانع به ترتیب اولویت در فراوانی شامل، موانع انگیزشی (فراوانی 32) اولویت اول، موانع آموزشی (فراوانی 30) اولویت دوم و موانع فردی و فیزیکی (فراوانی 19) در اولویت سوم قرار داشت. لذا توصیه می شود با شناسایی صحیح این موانع به معلم ها و در نگاه بالاتر به نظام آموزشی کمک کرد تا بتوانند از فوایدکار تیمی استفاده نموده و به تعالی نظام آموزشی بیانجامد.

خواندن بهتر و درک عمیق متون، نیاز به ‌دقت و یادگیری یک سری مهارت دارد. هدف این پژوهش طراحی مدل توسعه مهارت‌های مطالعه دانشجویان در نظام آموزش عالی بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و داده‌ها بر اساس یک طرح پژوهش کیفی از نوع فراترکیب نظریه‌ساز و با استفاده از روش هفت ‌مرحله‌ای Feinberg-Kant (2018)جمع آوری شد. جهت اطمینان و اعتباربخشی به فرایند جستجو و دستیابی به یافته های پژوهش، تیم متخصص شامل سه نفر از متخصصان مدیریت آموزشی و دو نفر متخصص برنامه ریزی درسی، اعضای تیم فراترکیب پژوهش را تشکیل دادند. برای مضمون فراگیر مهارت های مطالعه، کدهای باز در سه کد محوری پیشایندهای فردی و محیطی، فرایندهای فردی، گروهی ومحیطی و پیامدهای فردی، گروهی و محیطی قرار گرفتند و در نهایت بر اساس کدگذاری گزینشی مدل نهایی توسعه مهارت مطالعه ترسیم شد. برای اعتبار یابی یافته های پژوهش از چهار روش اعتباریابی توصیفی، تفسیری، نظری و پراگماتیک استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد برای موفقیت و عملکرد بالای تحصیلی، ابتدا باید عوامل یا پیشایندهای توسعه مهارت مطالعه را فراهم نمود تا فرایندهای مطالعه به درستی شکل گرفته و نهایتا منجر به تقویت تفکر انتقادی، افزایش یادگیری مثبت و کاهش افسردگی، بالاتر رفتن نمرات از طریق یادگیری عمیق در ایجاد نگرش مثبت نسبت به دروس گردد.

هدف پژوهش حاضر، بررسی عوامل موثر بر فناوری اطلاعات و ارتباطات در مدارس است ؛ روش این پژوهش به لحاظ نوع داده کیفی و روش آن از نوع سنتز پژوهی است . جامعه آماری مقالات و پژوهش های متعدد در پایگاه های داخلی و خارجی معتبر در بازه زمانی (1389-1402ش) و (2010-2023م) به تعداد 129مقاله بود . تمامی مقالات دریافت شده طی واکاوی محتوایی دسته بندی و براساس معیار های خروج تعداد 37 مقاله (13منبع خارجی و 24منبع داخلی) که واجد شرایط مد نظر پژوهش بودند مورد بررسی قرار گرفتند و در نهایت مقاله ها برای خواندن مجدد ، کد گذاری شاخص ها و مفاهیم شان استخراج شد و با نمونه گیری هدفمند به عنوان نمونه آماری انتخاب و مورد بررسی قرار گرفت . به منظور جمع آوری اطلاعات مورد نیاز از چک لیست محقق ساخته جهت گزارش و ثبت اطلاعات پژوهش اولیه که از طریق جستجو با واژگان کلیدی متفاوت و مرتبط با هدف پژوهش ها گرد آوری شدند ، استفاده شد . جهت تحلیل یافته ها از الگوی 6 مرحله ای سنتز پژوهی روبرتس(1983) استفاده شد و در بررسی اعتماد داده چارچوب ارائه شده ، از4معیار ؛ باورپذیری ، انتقال پذیری ، اطمینان پذیری و تایید پذیری استفاده گردید. یافته های حاصل شده از تحلیل محتوای استقرایی و ترکیبی مقولات ، شامل 5 مولفه شناسایی شده(ابزار محوری ، یادگیری محور ، توسعه محوری ، شایسته محوری) می باش؛ که از عوامل موفقیت در فاوا می باشد

این پژوهش با هدف نیازسنجی برنامه توسعه حرفه ای معلمان ریاضی مقطع ابتدایی و شناسایی چالش ها و نیازهای آموزشی آنان در ناحیه ۲ استان البرز انجام شد. هدف اصلی، ارتقای کیفیت تدریس و یادگیری دانش آموزان از طریق شناسایی نیازهای معلمان و ارائه راهکارهای مؤثر برای توسعه حرفه ای آن هاست. روش پژوهش کیفی و از نوع توصیفی-تحلیلی است. جامعه آماری شامل معلمان ابتدایی این ناحیه در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ بود که ۳۰ نفر (۹ مرد و ۲۱ زن) به صورت هدفمند و تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، مصاحبه ساختارمند با ۲۱ پرسش بازپاسخ بود. برای اعتباربخشی، متن مصاحبه ها به تأیید مشارکت کنندگان رسید و کدگذاری داده ها با همکاری دو کدگذار مستقل انجام شد. میزان توافق بین کدگذاران ۸۵ درصد و شاخص کاپا ۰.۷۵ به دست آمد. نتایج نشان داد معلمان با چالش هایی مانند کمبود منابع آموزشی، محدودیت در دسترسی به فناوری های نوین و نیاز به آموزش های تخصصی مواجه اند. همچنین، نیازهایی مانند ارتقای مهارت های تدریس، توانمندسازی در استفاده از فناوری و دریافت حمایت مدیریتی شناسایی شد. یافته ها می تواند در برنامه ریزی سیاست گذاران برای ارتقای آموزش مؤثر باشد.

مقدمه و هدف: امروزه شناخت نقش متغیرهای محیطی موثر در تربیت دانش آموزان نقش مهمی در توسعه بهره وری در آموزش دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش مسؤلین مدارس بر بهبود رفتارهای تربیتی و اخلاقی دانش آموزان مقطع ابتدایی در سال تحصیلی 1403-1402 انجام شده است. روش شناسی پژوهش: مطالعه با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی تفسیری صورت گرفته است. جامعه آماری پژوهش شامل مسئولین مدارس ابتدایی شهر سرپل ذهاب بوده و نمونه گیری به صورت هدفمند انجام شده است. داده ها از طریق مصاحبه های عمیق و نیمه ساختاریافته با 40 نفر از مسئولین مدارس، شامل مدیران، معاونان، معلمان، مربیان پرورشی، مشاوران، مربیان بهداشت، مربیان تربیت بدنی و کارکنان خدماتی جمع آوری شده است. تحلیل داده ها با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی انجام شد. یافته های پژوهش: یافته ها در ابتدا منجر به استخراج 40 کد اولیه گردیده است. این کدها در قالب سه مضمون فراگیر (رهبری تحول گرا در محیط آموزشی؛ توسعه جامع شخصیت دانش آموزان؛ و ایجاد اکوسیستم یادگیری اخلاق محور)، و هفت مقوله اصلی و 15 مقوله فرعی دسته بندی شدند. بحث و نتیجه گیری: بر اساس نتایج مسئولین مدارس از طریق مدیریت و نظارت مؤثر، توسعه حرفه ای کارکنان، ارتباطات و همکاری گسترده، آموزش و توسعه مهارت های زندگی، فعالیت های فوق برنامه، فرهنگ سازی و هویت بخشی، و مدیریت تعارض و مشکلات، نقش مهمی در کاهش مشکلات تربیتی و اخلاقی دانش آموزان ایفا می کنند. این پژوهش پیشنهادهایی برای بهبود عملکرد مسئولین مدارس در راستای کاهش مشکلات تربیتی و اخلاقی دانش آموزان ارائه می دهد.

مقدمه و هدف: هدف این پژوهش، تبیین مبانی مسئولیت مدنی ناشران در نظام حقوقی ایران و تحلیل آرای صادره از محاکم حقوقی استان (مورد بررسی) با تأکید بر نحوه استناد دادگاه ها به نظریه های حقوقی مختلف از جمله نظریه تقصیر و نظریه خطر است. روش شناسی پژوهش: . این پژوهش از نوع توصیفی–تحلیلی است و با استفاده از روش های کتابخانه ای و میدانی انجام شده است. داده ها از طریق بررسی قوانین کلیدی از جمله ماده ۱ قانون مسئولیت مدنی مصوب ۱۳۳۹، قانون مطبوعات مصوب ۱۳۶۴، قانون حمایت از حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان مصوب ۱۳۴۸ و تحلیل محتوایی آرای صادره از محاکم حقوقی استان (مورد بررسی) گردآوری شده اند. یافته ها: مبنای اصلی مسئولیت مدنی ناشران در آرای قضایی، نظریه تقصیر است و تحقق آن منوط به احراز ارکان سه گانه فعل زیان بار، ضرر و رابطه سببیت می باشد. با این حال، در برخی دعاوی، به ویژه در مواردی چون نقض حریم خصوصی، افترا و لطمه به منافع عمومی، نظریه خطر نیز به صورت ضمنی مورد استناد قرار گرفته است. بررسی آرای محاکم استان (مورد بررسی) بیانگر تمرکز دادگاه ها بر جبران خسارات مادی و معنوی ناشی از تخلفات ناشران از جمله نقض حقوق مالکیت فکری، انتشار محتوای توهین آمیز و بی احتیاطی در انتشار مطالب خلاف واقع است. چالش هایی نظیر خلأهای قانونی در حوزه نشر دیجیتال، نبود معیارهای دقیق برای تعیین خسارت معنوی، و تأثیر عوامل فرهنگی و اجتماعی بر صدور احکام نیز موجب ناهماهنگی در رویه قضایی شده اند. نتیجه گیری: برای بهبود انسجام رویه قضایی و افزایش اعتماد عمومی، تدوین آیین نامه های نظارتی ویژه ناشران، ایجاد بانک جامع آرای قضایی، بازنگری قوانین مرتبط و آموزش تخصصی قضات ضروری است. همچنین انجام مطالعات تطبیقی با نظام های حقوقی پیشرفته می تواند به تدوین چارچوبی منسجم تر برای آینده مسئولیت مدنی ناشران منجر شود.

پژوهش حاضر به واکاوی تجارب دانش‌آموختگان آموزش عالی ایران درباره ویژگی­های استادان الهام‌بخش پرداخته است. این مطالعه با رویکرد کیفی و به‌کارگیری راهبرد پدیدارشناسی انجام شده است. مشارکت‌کنندگان در این پژوهش، دانش‌آموختگان مقطع دکتری دانشگاه‌های ایران هستند که هم‌اکنون عضو هیئت علمی بوده و تجربه کلاس درس استادان الهام‌بخش را داشته‌اند. در مرحله اول، از مشارکت‌کنندگان خواسته شد استادانی را که در دوره تحصیل خود الهام‌بخش می‌دانستند، معرفی کنند. این فرآیند منجر به شناسایی فهرستی از استادان الهام‌بخش شد. در مرحله دوم، برای درک عمیق‌تر تجارب دانش‌آموختگان، مصاحبه‌های عمیق با آن‌ها انجام گرفت. معیار ورود به مصاحبه، داشتن تجربه و تعامل طولانی‌مدت با استاد، عضویت در هیأت علمی و همچنین رضایت از شرکت در مصاحبه بود. داده‌ها با 16 نفر از مشارکت‌کنندگان به اشباع رسید. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شد. روایی پژوهش از طریق بازبینی همکاران و مشارکت‌کنندگان و پایایی آن با کدگذاری دو مصاحبه توسط افراد خارج از پژوهش تأمین گردید. در نهایت، یافته‌ها در 125 مضمون پایه، 13 مضمون سازمان‌دهنده و 4 مضمون فراگیر شامل پرورش ویژگی‌های روان‌شناختی مثبت‌گرا در آموزش، اخلاق حرفه‌ای، تدریس حرفه‌ای و عاملیت استادی دسته‌بندی شدند. نتایج نشان داد که الهام‌بخشی استادان، پدیده‌ای انسانی و تحول‌آفرین است که مسیر رشد چندجانبه دانشجویان را دگرگون می‌کند. بازنگری در هویت حرفه‌ای استادان، بازطراحی برنامه‌های توانمندسازی و اصلاح شاخص‌های جذب و ارتقاء هیئت علمی تحقق این مهم را تسهیل می‌نماید.

پژوهش حاضر به بررسی اهمیت آموزش و توسعه در سازمان ها می پردازد و نشان می دهد که سرمایه گذاری در آموزش منابع انسانی برای رشد و موفقیت سازمان ها حیاتی است. برنامه های آموزشی باید بر اساس نیازهای واقعی کارکنان و به صورت داوطلبانه طراحی شوند. ارزیابی برنامه های آموزشی برای اطمینان از دستیابی به اهداف و بهبود عملکرد کارکنان ضروری است. در این پژوهش، برای ارزیابی اثربخشی دوره های آموزشی معلمان درس فرهنگ و هنر استان البرز، از مدل ارزشیابی سیپ استفاده شده است. عوامل کلیدی مؤثر بر موفقیت برنامه های آموزشی مانند ثبات شغلی، استفاده از ابزار مناسب، عوامل انگیزشی، و حمایت مداوم مورد بررسی قرار گرفته اند. مطالعات نشان می دهند که اجرای صحیح برنامه های آموزشی می تواند منجر به صرفه جویی در هزینه، افزایش بهره وری، رضایت کارکنان، و بهبود کلی سازمان شود. در این پژوهش، 71 نفر از معلمان فرهنگ و هنر استان البرز در سال 1402-1401، پرسشنامه ای را تکمیل کردند. داده های جمع آوری شده با استفاده از آزمون های آمار استنباطی تحلیل شد. نتایج نشان داد که میانگین آماره مجذور کای (48/6) در سطح کمتر از 0.05 معنی دار است، که حاکی از تفاوت اثربخشی دوره ها از نظر زمینه، ورودی، فرآیند و برونداد است. فرآیند دارای بالاترین میانگین رتبه و زمینه کمترین میانگین را داشت. بر این اساس، دوره های آموزشی باید به ترتیب از حیث زمینه، درون داد، برون داد و فرآیند بهبود یابند.

آموزش زبان های خارجی بین المللی در مدارس جهان به دلیل افزایش تعامل فرهنگی و انتقال دانش اهمیت فراوانی یافته است. در نظام آموزشی ایران، آموزش زبان عربی به علت ارتباط عمیق آن با دین و فرهنگ ملی، جایگاه ویژه ای دارد و نیازمند معلمانی توانمند و با مهارت های تدریس پیشرفته است. زبان عربی با ویژگی هایی همچون قواعد دستوری پیچیده و ظرایف فرهنگی، چالش های خاصی برای معلمان ایجاد می کند که تنها از طریق آموزش عملی و تجربی قابل رفع است. دوره کارورزی به عنوان مرحله ای عملی، فرصت مناسبی را برای دانشجومعلمان زبان عربی فراهم می آورد تا بتوانند دانش نظری خود را در محیط های واقعی آموزش به کار گیرند و مهارت های تدریس، ارتباطی و فرهنگی خود را تقویت کنند. در این دوره، دانشجومعلمان با مشکلاتی مانند تدریس قواعد نحوی و صرفی پیچیده، انتقال مفاهیم دشوار به زبانی ساده و ایجاد تعامل مثبت با دانش آموزان روبرو می شوند. کارورزی به آن ها امکان می دهد تا قبل از ورود به کلاس های حقیقی، روش های تدریس مؤثر و متنوعی را تجربه کنند و راهکارهایی انعطاف پذیر برای پاسخگویی به نیازهای متفاوت یادگیرندگان بیابند. یکی از دستاوردهای کلیدی کارورزی، ارتقای مهارت های ارتباطی دانشجومعلمان است که شامل تسلط بر تلفظ درست، توانایی انتقال مفاهیم پیچیده و استفاده از ابزارهای آموزشی نوین مانند بازی های زبانی و فناوری های آموزشی می شود. همچنین، این دوره موجب آشنایی دانشجومعلمان با تنوع فرهنگی دانش آموزان و پرورش درک فرهنگی آنان می گردد که نقش مهمی در آموزش زبان عربی به عنوان ابزاری برای انتقال ارزش های فرهنگی و اجتماعی دارد. این پژوهش با بهره گیری از تحلیل داده های پرسش نامه، مصاحبه و مشاهده کلاس های کارورزی، به بررسی چگونگی تأثیر این دوره در ارتقای رشد حرفه ای دانشجومعلمان زبان عربی پرداخته است. جامعه آماری پژوهش شامل 128 نفر از دانشجومعلمان حاضر در دوره کارورزی یا فارغ التحصیلان اخیر این دوره می باشد. هدف اصلی تحقیق پاسخ به این پرسش است که چگونه کارورزی می تواند دانشجومعلمان را قبل از ورود به کلاس درس حقیقی برای مواجهه با چالش ها و نیازهای آموزشی آماده سازد. همچنین، این پژوهش به سوالاتی درباره الزامات مهارتی یک معلم حرفه ای زبان عربی، نقش کارورزی در آماده سازی دانشجومعلمان از نظر مهارت های ارتباطی و شناخت چالش های دوره کارورزی و راهکارهای مقابله با آن ها پاسخ می دهد. یافته های پژوهش نشان می دهد که تدریس مؤثر زبان عربی نیازمند ویژگی هایی است که معلم را در هدایت فرآیند یاددهی-یادگیری توانمند می کند؛ از جمله تسلط بر زبان عربی، توانایی به کارگیری روش های تعاملی، مهارت های ارتباطی قوی و آگاهی ادبی. معلم حرفه ای با این توانمندی ها می تواند دانش آموزان را به یادگیری عمیق تر و مؤثرتر زبان عربی سوق دهد. در این میان، کارورزی نقش برجسته ای در تقویت این مهارت ها ایفا می کند و با ارائه تجربه عملی در مدیریت کلاس، آموزش تکنیک های تدریس نوین، دریافت بازخورد سازنده و افزایش اعتمادبه نفس، رشد حرفه ای دانشجومعلمان را تسهیل می سازد. با این حال، دوره کارورزی با چالش هایی نیز همراه است که برخی از آن ها عمومی و برخی خاص آموزش زبان عربی هستند. مشکلاتی مانند کمبود تجربه عملی در مدیریت کلاس، تنش های ارتباطی با دانش آموزان و محدودیت تجهیزات آموزشی، از جمله موانع معمول این دوره است. علاوه بر این، در حوزه آموزش زبان عربی، سه چالش اساسی شناسایی شده است: روش تدریس سنتی که برای دانش آموزان خسته کننده و نامطلوب است و باید از آن پرهیز شود؛ تفاوت های زبانی و دستوری میان فارسی و عربی که بدون استفاده از روش های درست، یادگیری را دشوار می سازد؛ و بی انگیزگی و مقاومت فرهنگی دانش آموزان که به دلیل عدم آگاهی از پیوند عمیق زبان و فرهنگ عربی با فرهنگ ایرانی شکل می گیرد. دانشجومعلمان در دوره کارورزی به دلیل نداشتن تجربه کافی ممکن است بیشتر با این موانع مواجه شوند، اما همین دوره فرصتی ارزشمند برای یافتن راه حل های عملی پیش از ورود به کلاس درس واقعی فراهم می کند تا با آمادگی کامل و اعتمادبه نفس به حرفه معلمی بپردازند. در نهایت، این تحقیق تأکید دارد که دوره کارورزی نقش اساسی در آماده سازی دانشجومعلمان زبان عربی دارد و می تواند موجب ارتقای کیفیت آموزش و یادگیری این زبان در مدارس گردد.

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی پروتکل درمانی PTB در کاهش مشکلات نیمرخ رفتاری، کاهش قلدری، تقویت مهارت های حل مسئله و ارتقای خوددلسوزی در نوجوانان بزهکار انجام شد. هدف اصلی پژوهش این بود که مداخلات روان شناختی مبتنی بر پروتکل PTB بتوانند مشکلات رفتاری، رفتار قلدری و مهارت های حل مسئله نوجوانان بزهکار را بهبود بخشیده و سطح خوددلسوزی این نوجوانان را ارتقا دهند. روش: این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه گواه اجرا شد. جامعه آماری شامل نوجوانان بزهکار دختر و پسر ۱۴ تا ۱۸ ساله بود که در مراکز اصلاح و تربیت استان تهران در سال ۱۴۰۰ نگهداری می شدند. از بین جامعه آماری، ۴۰ نفر به روش تصادفی انتخاب و به دو گروه آزمایش و گواه تقسیم شدند. گروه آزمایش در ۱۲ جلسه پروتکل درمانی PTB شرکت کردند، در حالی که گروه گواه هیچ گونه مداخله ای دریافت نکرد. داده ها با استفاده از مقیاس مشکلات رفتاری نوجوانان (ایشنباخ و رسکورلا، ۱۹۹۷)، پرسشنامه قلدری (اولویوس، ۲۰۰۲) و پرسشنامه حل مسئله اجتماعی (دزوریلا و همکاران، ۲۰۰۲) جمع آوری شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از آزمون آماری تحلیل واریانس آمیخته انجام گرفت. یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد که مداخله درمانی مبتنی بر پروتکل PTB توانست مشکلات نیمرخ رفتاری، رفتارهای قلدری و مهارت های حل مسئله نوجوانان بزهکار را به طور معناداری بهبود دهد. همچنین سطح خوددلسوزی در گروه آزمایش افزایش چشمگیری داشت. مقایسه پیش آزمون و پس آزمون بین گروه آزمایش و گواه نشان داد که این تغییرات در طول زمان پایدار بوده و در مرحله پیگیری نیز تأیید شدند. نتیجه گیری: یافته های پژوهش نشان داد که پروتکل درمانی PTB می تواند به عنوان یک مداخله مؤثر برای کاهش مشکلات رفتاری، قلدری و بهبود مهارت های حل مسئله و خوددلسوزی نوجوانان بزهکار مورد استفاده قرار گیرد. این نتایج برای متخصصان روان شناسی و درمانگران در طراحی و اجرای برنامه های آموزشی و درمانی نوجوانان بزهکار کاربردی است. پیشنهاد می شود رویکرد درمانی PTB به صورت گسترده تری در مراکز اصلاح و تربیت و برنامه های حمایتی نوجوانان بزهکار استفاده شود تا به بهبود وضعیت روان شناختی و اجتماعی آنان کمک شود.

روش این تحقیق توصیفی از نوع پیمایشی می باشد. جامعه آماری پژوهش شامل دانشجویان مقطع کارشناسی ورودی سال 95 رشته های علوم تربیتی، روانشناسی و زبان و ادبیات فارسی که در زمان اجرای پژوهش در نیم سال هفتم تحصیل خود بودند و تعداد آنها 439 دانشجو بود. حجم نمونه با مراجعه به جدول کرجسی و مورگان و با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای نسبتی 205 نفر انتخاب گردید. ابزار مورد استفاده پژوهش، پرسشنامه های محقق ساخته بود که پایایی پرسشنامه نیز از طریق آلفای کرونباخ 847/0 به دست آمد. یافته های پژوهش نشان داد که در حیطه شناختی و نگرشی (عاطفی)، برنامه های درسی جدید منجر به کسب دانش و اطلاعات لازمه و حصول نگرش های مطلوب نسبت به رشته تحصیلی در دانشجویان گردیده است؛ اما در حیطه روانی- حرکتی(مهارتی) برنامه های درسی جدید منجر به کسب مهارت های مطلوب نشده است.

هدف از تحقیق حاضر قابل ارزیابی نمودن دیدگاه یکپارچگی دانش در برنامه درسی و بهره بردن از فواید آموزشی و تربیتی آن است؛ لذا از همه دیدگاه های علمی، فلسفی و دینی در تعیین معیارها استفاده شده است. در این مقاله اصول اساسی وحدت علوم بر اساس انطباق با اسناد بالادستی تعلیم و تربیت کشور و همسو با دیدگاه توحیدی مورد نظر قرار گرفته است. روش تحقیق حاضر تحلیل محتوا است که در تعریف شاخص های کیفی وحدت علوم و تطبیق آن بر کتابهای درسی علوم تجربی ابتدایی مورد استفاده بوده است. یافته های تحقیق حاکی است که شش معیار اصلی برای تقویت هدف وحدت علوم می توان ذکر نمود که عبارتند از : 1- رویکرد بین رشته ای(بر اساس 11 حوزه معرفتی طرح تحول)، 2- فلسفه علم، 3- تاریخ علم، 4- جهان بینی توحیدی و فطری، 5- شعارها و استعاره های علمی و تربیتی، 5- گفتگو و تعامل. در نتیجه گیری به نظر رسید کتابهای علوم تجربی ابتدایی در برخی شاخص های ذیل معیار اول قابل قبول و در برخی دیگر قابل قبول نیست. معیارهای دوم تا چهارم نیز وضعیت قابل قبولی ندارند. معیار پنجم شامل مشارکت، کار گروهی و بحث و بررسی در کلاس وضعیت قابل قبولی دارد.

هدف این مطالعه، بررسی تجارب زیسته معلمان و دانش آموزان پایه ششم ابتدایی از برنامه درسی کار و فناوری است. پژوهش با روش کیفی و با نظام کدگذاری استقرایی به انجام رسیده است. تجزیه و تحلیل اطلاعات نشان می دهد، 15 مقوله شامل کمبود امکانات و تجهیزات، عدم تخصیص بودجه موردنیاز، سنگین بودن حجم کتاب های پایه ششم، عدم تنوع و کارایی فعالیت های کتاب، عدم پردازش مناسب به نیازها و ویژگی های فراگیران، عدم علاقه و انگیزه لازم در معلمان و فراگیران، ضعف دانشی و مهارتی معلمان، عدم توجه و اهمیت کافی به درس کار وفناوری، ضعف در فرایند نظارت و ارزشیابی، ضعف در زبان انگلیسی فراگیران، عدم هم خوانی زمان اختصاص یافته به تدریس درس کار و فناوری، ضعف در طراحی محتوای منسجم و کاربردی کتاب، عدم برگزاری برنامه های آموزشی موثر و کاربردی برای معلمان، عدم هم سویی مدرسه و خانواده و نبود بسته های تشویقی اثربخش برای معلمان و فراگیران به عنوان چالش های آموزش کتاب کار و فناوری احصا گردید. 17مقوله شامل طراحی محتوای کتاب بر مبنای اصول علم برنامه ریزی درسی، تدارک امکانات و تجهیزات، توجه ویژه به مقوله تدریس، توجه به مسائل اقتصادی و انعطاف در طراحی و اجرای کتاب، بهره گیری از ظرفیت های والدین و فعالان منطقه و فضای مجازی، بهره گیری از روش های آموزش فعالانه و مشارکتی، تبیین اهمیت برنامه درسی کار و فناوری در ایجاد اشتغال و کارافرینی، آموزش زبان انگلیسی به دانش اموزان، نظارت و ارزشیابی برنامه درسی کاروفناوری، برگزاری نشست های علمی، تعیین سرگروه درسی، بهره گیری از نظر متخصصان و تدارک برنامه های حمایتی و تشویقی شکل دهنده ی راه کارهای بهبود برنامه آموزش درس کار و فناوری در پایه ششم است.