درخت حوزه‌های تخصصی

هدف این پژوهش بررسی اثر به کارگیری شیوه های نوین تدریس بر درک مفهومی زیست شناسی در پایه دهم دانش آموزان دختر رشته علوم تجربی است. جامعه آماری شامل دو کلاس از مدارس منطقه نمونه گیری شده بود که به صورت گروه آزمایش و گروه کنترل تخصیص یافتند. مداخله آموزشی برای گروهِ آزمایش شامل رویکردهای نوین تدریس مبتنی بر فناوری های آموزشی، فعالیت های تعاملی و مشارکتی بود، در حالی که گروهِ کنترل از روش های سنتی سخنرانی بهره می برد. برای ارزیابی درک مفهومی پس از مداخله، از ابزارهای کمی و کیفی استفاده شد. داده های کمی با آزمون های مناسب آماری تحلیل شدند و داده های کیفی با رویکرد تحلیل برای فهم معنادار مفاهیم و تجربیات شرکت کنندگان تفسیر شدند. یافته ها نشان می دهد که ادغام رویکردهای نوین تدریس می تواند به تقویت درک مفهومی زیست شناسی در پایه دهم منجر شود و این تأثیر قابل توجه تر از شیوه سنتی است. همچنین بررسی های کیفی نشان دهنده تجربه های مثبت شرکت کنندگان نسبت به تجربه یاددهی–یادگیری با رویکردهای نوین است که به بهبود انگیزش، مشارکت فعال و انعطاف پذیری یادگیری منجر می شود. نتیجه گیری حاکی از آن است که به کارگیری هم زمان فناوری های آموزشی با فعالیت های تعاملی و مشارکتی، نقش کلیدی در بهبود فرایند یاددهی–یادگیری زیست شناسی ایفا می کند و می تواند کارآیی تدریس را به طور معناداری ارتقاء بخشد. در پایان، پیشنهادهایی برای ادغام منسجم این رویکردها در برنامه های آموزشی ارائه شده و بر ضرورت فراهم سازی زمینه های لازم برای اجرای موفقِ این رویکردها تأکید می شود. همچنین پیشنهاد می شود پژوهش های آتی با گسترش دامنه جامعه آماری و بررسی اثرات بلندمدت این رویکردها به طور مداوم پیگیری شوند تا پایداری و عمومی سازی اثرات را بررسی کنند

یکی از چالش های مهمی که امروزه موجب نارضایتی صاحب نظران در تعلیم و تربیت شده است، بی رغبتی دانش آموزان نسبت به تحصیل می باشد. توجه به متغیر درگیری تحصیلی به ویژه در دوره نوجوانی-یک دوره پرتلاطم رشدی با چندین تغییر زیستی-روانی-اجتماعی، از اهمیتی دوچندان برخوردار است. از این رو هدف از پژوهش حاضر بررسی رابطه ارتباط معلم-دانش آموز و درگیری تحصیلی دانش آموزان با میانجی گری سرمایه روان شناختی تحصیلی دانش آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهرستان گناباد بود. با توجه به گستردگی جامعه پژوهش، با استفاده از نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای، از بین مدارس دخترانه دوره دوم شهرستان گناباد، چهار مدرسه به صورت تصادفی انتخاب و از هر مدرسه نیز به-طور تصادفی دو کلاس انتخاب شد و تمام دانش آموزان آن کلاس ها به تعداد 350 نفر به پرسشنامه های درگیری تحصیلی ریو (2013)، ارتباط معلم-دانش آموز مورای و زوواک (2011) و سرمایه روان شناختی تحصیلی (زارعی، 1399) پاسخ دادند. پژوهش حاضر همبستگی و از نوع روش مدل یابی معادلات ساختاری است که در آن روابط بین سه متغیر مورد بحث، بررسی شد. با توجه به نتایج آماری کسب شده، مدل از برازش مناسبی برخوردار است. یافته ها نشان داد ارتباط معلم-دانش آموز به صورت مستقیم (36/.) و غیرمستقیم (22/.) و از طریق سرمایه روان شناختی تحصیلی پیش بینی کننده مثبت و معنادار درگیری تحصیلی دانش آموزان است. در مجموع یافته های این پژوهش بیانگر اهمیت توجه به نقش ارتباط معلم-دانش آموز و سرمایه روان شناختی تحصیلی در افزایش درگیری تحصیلی دانش آموزان است.

هدف این پژوهش شناسایی و تبیین مؤلفه ها و ابعاد خودکارآمدی پژوهشی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد اسلامی استان هرمزگان بود. پژوهش با روش کیفی و با نظام کدگذاری استقرایی به انجام رسیده است. در این پژوهش، برای شناسایی مؤلفه ها و ابعاد خودکارآمدی پژوهشی دانشجویان تحصیلات تکمیلی از روش مصاحبه نیمه ساختار یافته با متخصصان، استادان و معاونان پژوهشی دانشگاه های استان هرمزگان استفاده شد. نمونه گیری به صورت هدفمند انجام شد و با 20 مصاحبه، داده ها به اشباع رسید. پژوهشگر به عنوان ابزار پژوهش، از روش مصاحبه برای جمع آوری داده ها استفاده کرد. جامعه پژوهشی شامل متخصصان، استادان و معاونین پژوهشی دانشگاه های سطح استان هرمزگان بودند. یافته ها بیان گر این است که شش مقوله کلیدی شامل تسلط بر مهارت ها و روش علمی نسبت به مقوله پژوهش؛ تسلط بر مراحل و نحوه انجام هر یک از مراحل پژوهشی؛ داشتن ویژگی های شخصیتی و مهارت های ارتباطی مناسب برای انجام پژوهش؛ نگرش درونی مطلوب نسبت به مقوله پژوهش؛ تسلط بر دانش تخصصی مرتبط با مقوله پژوهش؛ و تأییدپذیری از جامعه علمی هدف انجام کار پژوهشی، ابعاد و مؤلفه های خودکارآمدی پژوهشی هستند. نتایج نشان داد؛ سه مؤلفه تسلط بر مهارت ها و روش علمی نسبت به مقوله پژوهش، نگرش درونی مطلوب نسبت به مقوله پژوهش و تسلط بر دانش تخصصی مرتبط با مقوله پژوهش، بیشترین برجستگی را در این بین دارا هستند و سایر مقولات در درجات بعدی اهمیت قرار می گیرند.

هدف پژوهش حاضر، شناسایی و بررسی ابعاد و مؤلفه های خودرهبری دانش آموزان دوره دوم متوسطه است. این پژوهش کاربردی است و از روش پژوهشی کیفی با بهره گیری از مطالعه اسنادی و مصاحبه با صاحب نظران انجام شده است. جامعه آماری شامل دو بخش است که در بخش اول، با خبرگان آشنا به این حوزه مصاحبه شده و در بخش دوم اسناد و مدارک علمی بررسی شده اند. این نمونه در بخش کتاب ها و پایان نامه های مرتبط در زمینه خودرهبری (15 مورد)، مقاله های داخلی (29 مورد)، مقاله های خارجی (21 مورد) را بررسی کرده است. در بخش دوم با 16 نفر از خبرگان حوزه مدیریت آموزشی، روان شناسی تربیتی و مدیران ستادی وزارت آموزش و پرورش مصاحبه شده است. برای انتخاب هر دو بخش از روش نمونه گیری هدفمند به منظور رسیدن به اشباع نظری در زمینه مضامین خودرهبری استفاده شد. برای تحلیل داده ها، از شیوه کدگذاری باز، محوری و انتخابی بهره گرفته شد. با توجه به نتایج، 63 مضمون پایه (مؤلفه ها) و 14 مضمون فراگیر (ابعاد) برای ساخت الگوی مفهومی شناسایی شدند. همچنین نتایج نشان داد که مهم ترین ابعاد خودرهبری دانش آموزان دوره دوم متوسطه عبارت اند از: خودمدیریتی، خودتوسعه ای، خودهدایتی، خودآگاهی، خودتنظیمی، خوداصلاحی، خودکارآمدی، خودانگیزشی، خودنفوذی، خودباوری، خودیادگیری و مسئولیت پذیری. شناسایی این مولفه ها به مدیران، سیاست گذاران و مجریان نظام آموزش و پرورش کمک می کند آموزش خودرهبری به طور مؤثرتری برای دانش آموزان پیاده سازی و فرهنگ خودرهبری در آن ها نهادینه شود.

هدف اصلی این پژوهش، طراحی الگوی اقتضایی برنامه درسی است، برای این منظور، با استفاده از روش تحلیلی– استنتاجی، سه هدف را دنبال می کند: 1- بررسی دیدگاه آیزنر در زمینه نقش معلم در فرایند برنامه درسی 2- بررسی نظریه رهبری وضعی هرسی و بلانچارد 3- طراحی الگوی اقتضایی برنامه درسی با انطباق بر دیدگاه آیزنر و نظریه رهبری وضعی هرسی و بلانچارد؛ آیزنر در بیان دیدگاه خود با نگاهی ظریف، دقیق و زیباشناسانه، نقش معلم را در تدوین و اجرای برنامه درسی به تصویر کشیده است، اما برای بهره برداری عملی از دیدگاه خود، راهکاری ارائه نکرده است؛ از آنجایی که استفاده از یک روش برنامه ریزی در تمام موقعیتها درست به نظر نمی رسد، لذا، در این پژوهش، با انطباق بر دیدگاه آیزنر و نظریه رهبری موقعیتی هرسی و بلانچارد، الگوی اقتضایی برنامه درسی طراحی شد؛ طرح الگوی اقتضایی برنامه درسی نشان داد که سبک نفوذ برنامه ریز درسی در وضعیتی که آمادگی معلمان (توانایی و تمایل) کم باشد (R1) ،کاملاً منطبق بر سبک آمرانه (S1) و سبک نفوذ برنامه ریز درسی در وضعیتی که توانایی معلمان کم و تمایل آنها پایین تا متوسط است(R2)، کاملاً منطبق بر سبک رهبری قبولاندنی(S2) و سبک نفوذ برنامه ریز درسی در وضعیتی که توانایی معلمان، زیاد و تمایل آنها متوسط به بالا است (R3)، کاملاً منطبق بر سبک رهبری مشارکتی (S3) و سبک نفوذ برنامه ریز درسی در وضعیتی که توانایی و تمایل معلمان زیاد است (R3)، کاملاً منطبق بر سبک رهبری تعویضی(S4) مدل هرسی و بلانچارد می باشد.

هدف پژوهش حاضر توصیف ادراک معلمان دوره ابتدایی از چگونگی کمک به دانش آموزان در  آموزش مبحث حجم، با استفاده از روش مصاحبه مبتنی بر تکلیف بود. بدین منظور تکالیفی طراحی و همراه دو سوال کلی برای شش معلم دوره ابتدایی داوطلب که تجربه تدریس پایه های پنجم و ششم را داشتند، به اجرا در آمد. پاسخ ها باتوجه به مولفه های مدل فعال سازی شناختی در کلاس (کراوس و همکاران، 2008) تجزیه و تحلیل شد. نتایج مولفه آموزش نشان دهنده ی تاکید  معلمان بر استفاده از روش تدریس سخنرانی، استفاده اندک از بازنمایی های ملموس، برداشت های متفاوت از تعریف حجم، محدودیت تجسم فضایی و تکیه بر بازنمایی حسابی در حل تکلیف بود. در مجموع نتایج این پژوهش نیاز معلم ها به بهبود دانش در زمینه آموزش مبحث حجم را روشن می سازد و بدین منظور پیشنهادهایی ارائه شده است.

زبانشناسی تماسی علمی میان رشته ای است که به مطالعه شیوه و میزان تماس زبان ها می پردازد و در نیمه دوم قرن بیستم پایه گذاری شده است. توماسون و کوفمن (1988) معروف ترین فرضیه را برای تماس زبان ها در سه سطح ارائه داده اند. معمول ترین شیوه نفوذ زبان ها، در شرایط همجواری، تبادل واژگانیست. زبان های فارسی و عربی در نخستین سطح آمیختگی زبانی قرار دارند و اگرچه از دو خانواده زبانی متفاوت هستند؛ درزمینه دادوستد واژگانی در دوره های مختلف زبان فارسی، بر یکدیگر تأثیر داشته اند. آمیختگی این دو زبان، منجر به تبادل وام واژه های بسیاری گردیده است. بسیاری از وام واژه های عربی، هنگام ورود به زبان فارسی دستخوش تحولات معنایی شده اند. این پژوهش توصیفی با رویکرد کمی، انواع وام واژه های عربی در زبان فارسی را که در برنامه درسی زبان عربی هفتم متوسطه گنجانده شده ، به همراه انواع تحولات معنایی آن ها از زبان مبدأ به مقصد، بررسی می کند. واحد بررسی اسم و فعل بود. یافته ها نشان داد که میزان کاربرد وام واژه های عربی در متن، به نسبت واژگان عربی در ده درس کتاب 16% و حدود یک پنجم (⅕) کل واژه های پیکره است. 94% وام واژه ها اسم و 6% فعل بودند. تعیین نوع تحولات معنایی وام واژگان عربی در پیکره پژوهش نشان داد که سه شیوه وام گیری معادل مدلول اولیه (5/90 درصد)، تخصیص معنایی (3/7 درصد) و گسترش معنایی (2/2 درصد) در برنامه درسی گنجانده شده است؛ اما وام واژه ای که دچار تغییر معنایی شده باشد، یافت نشد. تغییر معنایی یکی از خاستگاه های خطای درک معنای واژه است و تأثیر منفی بر یادگیری زبان آموزان دارد. نظر به اینکه پربسامدترین وام واژه های عربی در زبان فارسی، به گروهی تعلق دارد که دستخوش تغییر معنایی می شوند، عدم وجود این نوع از وام واژه ها در برنامه درسی، نشان از آگاهی مؤلفین کتاب از تداخل تغییرات معنایی وام واژه ها در زبان مقصد دارد.

پژوهش حاضر به منظور بررسی تأثیر آموزش بازنویسی و بازآفرینی بیست حکایت گلستان سعدی بر بهبود نمرات دانش آموزان در آزمون جهانی پرلز انجام شده است. هدف اصلی این تحقیق ارتقای سطح ادبی و اخلاقی دانش آموزان و همچنین بهبود نتایج آزمون پرلز است. این مطالعه به روش ترکیبی نظری و میدانی انجام شده و شامل دو گروه آزمایش و گواه است. برای جمع آوری داده ها از پرسش نامه هایی استفاده شده که سؤال های آنها مطابق با آزمون پرلز و بر اساس چهار مهارت خواندن طراحی شده اند. جامعه آماری شامل ۳۲۷ نفر دانش آموز دختر پایه نهم از سه دبیرستان در شهر تهران به روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب شده است. تجزیه وتحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار اکسل انجام شد. نتایج نشان داد که آموزش بازنویسی و بازآفرینی حکایت های گلستان سعدی تأثیر مثبت و معناداری بر توانایی پاسخگویی دانش آموزان به سؤال های آزمون پرلز دارد، بنابراین می توان نتیجه گرفت که این روش آموزشی می تواند در ارتقای مهارت های خواندن دانش آموزان مؤثر باشد.

امروزه دیگر آموختن، سپردن مجموعه ای از دانستنی ها و انبوهی از مسائل حل شده به حافظه نیست. این روش نمی تواند یادگیرندگان را برای زیستن در آینده ای که مملؤ از مسائل غیرقابل پیش بینی است، آماده کند. بنابراین مهمترین وظیفه نظام آموزشی، پرورش مهارت هایی است که دانش آموزان را قادر می سازد، خود حل مسائل و کشف مجهولات را به عهده بگیرد و این هدف جز با تمرکز بر یادگیری عمیق میسر نخواهد بود به همین منظور، برای ارائه چشم انداز واضحی از یادگیری عمیق، در این پژوهش نظریه فولن و چرایی توجه یادگیری عمیق در برنامه درسی با استفاده از روش تحلیل محتوای قیاسی بررسی شد. محیط پژوهش شامل متون مرجع در حوزه نظریه فولن و یادگیری عمیق بود که 7 منبع با این محوریت در محدوده سال های 2010 تا 2020 به عنوان نمونه به شیوه هدفمند انتخاب شدند. به منظور اعتباربخشی محتوایی نتایج حاصل از تحلیل محتوا نمونه مورد مطالعه شامل متخصصان حوزه برنامه ریزی درسی در سال 1402 و شامل 10 نفر بودند که به صورت هدفمند انتخاب شدند. در راستای اعتبارسنجی مؤلفه های شناسایی شده از تحلیل محتوا، از روش هولستی استفاده شد. یافته ها نشان داد به منظور دستیابی به یادگیری عمیق توجه به چهار لایه شایستگی های شش گانه جهانی شامل شخصیت، تابعیت و تعلق اجتماعی، خلاقیت، تفکر انتقادی، همکاری و ارتباطات؛ عناصر چهارگانه طراحی یادگیری شامل شیوه های آموزشی، مشارکت های یادگیری، محیط های یادگیری و استفاده از دیجیتال؛ شرایط لازم برای یادگیری عمیق در مدرسه، منطقه و سیستم ها؛ و فرایند تحقیق مشترک ضروری است. بنابراین به سازمان آموزش و پرورش و متخصصان نظام آموزشی پیشنهاد می شود به منظور فراهم آوردن بستر نظام مند پرورش یادگیری عمیق، نظریه فولن را مبنا قرار دهند.

زمینه و هدف: کلاس های آموزشی دانش آموزان با اختلال طیف اُُتیسم، یکی از کلاس های درسی چالش برانگیز برای معلمان است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی عملکرد دانش آموزان با اختلال طیف اُُتیسم در 3 زمینه تعاملی، رفتاری و یادگیری، چالش های موجود در کلاس های درس و راهکارها از نگاه معلمان بود. روش: از الگوی تفسیری، رویکرد کیفی و راهبرد تحلیل محتوای کیفی بهره برده شد. میدان پژوهش، شامل 8 نفر از معلمان زن و مرد دارای دانش آموز با اختلال اُُتیسم در مقطع ابتدایی و پیش دبستانی در شهرستان سنندج در سال تحصیلی 1403 - 1402 بود که با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، مصاحبه نیمه ساختاریافته بود که تا در جه ا شباع یافتگی ادا مه یا فت. یافته ها: یافته های پژوهش در 2 بخش ارائه شد: 1. عملکرد دانش آموزان در 3 زمینه ی تعاملی، رفتاری و یادگیری و چالش های معلمان؛ 2. روش های آموزشی در 2 زمینه ی روش تعامل و آموزش محتوای درسی و راهکارها. تحلیل یافته ها نشان داد که عملکرد دانش آموزان با اختلال طیف اُُتیسم در کلاس درس، تا حدودی ترکیبی از سایر گروه های با نیازهای ویژه همچون کم توان ذهنی و بیش فعال، به علاوه ویژگی های اختصاصی اختلال طیف اُُتیسم است؛ لذا معلمان با چالش های متعدد و ترکیبی در هنگام تدریس به آنان روبه رو می شوند. ازاین رو، از روش های آموزشی ابتکاری و مبتنی بر ت جارب ن یز ا ستفاده می کن ند. نتیجه گیری: باتوجه به یافته ها، چالش های معلمان دانش آموزان با اختلال طیف اُُتیسم از لحاظ نوع با سایر معلمان، تفاوت های کمّّی و کیفی دارد و منحصربه فرد می باشند؛ لذا راهکارهای ارائه شده برای غلبه بر این چالش ها، بر اهمیت آ گاه سازی معلمان و سایر افراد دارای تعامل با دانش آموزان با اختلال طیف اُُتیسم، تأ کید دارد.

هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی تکالیف آماری در کتاب های درسی ریاضی دوره ابتدایی و متوسطه ی اول ایران بر اساس چرخه حل مسئله آماری است. بدین منظور، تمامی تکالیف پایه دوم تا نهم استخراج و بر اساس چارچوب شش بعدی و مراحل فرایند حل مسئله آماری (تدوین پرسش، جمع آوری، تحلیل و تفسیر داده ها) تحلیل گردید. یافته ها نشان داد بیشتر تکالیف بر مرحله «تحلیل داده» متمرکز بوده و به تدوین پرسش کمتر توجه شده است. توزیع تکالیف یکنواخت نبود؛ به گونه ای که در پایه نهم هیچ تکلیف آماری وجود نداشت و پایه ششم کمترین سهم را داشت. در پایه هفتم نیز با وجود تعداد بالاتر تکالیف، مفاهیم جدیدی ارائه نشد. به طور کلی تکالیف غالباً بسته پاسخ و نیمه واقعی بوده، و انسجام و توازن لازم در مسیر رشد پیچیدگی، تنوع پاسخ و پیوند با زندگی واقعی در پایه های مختلف مشاهده نمی شود. همچنین نشانه ای از بهره گیری از فناوری مشاهده نشد. این یافته ها ضرورت بازنگری در طراحی محتوای درسی را برجسته می سازد.

هدف این مقاله نقد نظریه برنامه درسی بازسازی اجتماعی است. در این نظریه کلیت برنامه درسی در خدمت تغییرات بنیادین جامعه بوده و معلم و دانش آموز به عنوان کنشگران اصلی برنامه درسی، نقش اساسی در ایجاد اصلاحات اجتماعی جامعه ایفا می کنند. روش مورداستفاده در این پژوهش، توصیفی – تحلیلی است و برای دستیابی به داده های معتبر از روش «بررسی مستندات» بهره گرفته شده است. درمجموع چهار سؤال اصلی برای پژوهش حاضر طراحی و بر اساس آن ها فرایند پژوهش شکل گرفته است. فرایند کار نیز بدین صورت بوده است که نخست منشأ و علت پیدایش نظریه بازسازی اجتماعی تبیین، سپس گزاره های اصلی آن استخراج و در ادامه ضمن معرفی پیشگامان این نظریه، دلالت های آن برای برنامه درسی تبیین گردید. بررسی اسناد بالادستی کشور از یک سو و ارائه نقد و نظر اندیشمندان غربی و بررسی محاسن و معایب این دیدگاه از منظر ایشان بخش بعدی مقاله را تشکیل داده است. در پایان سعی شده است با ارائه بحث نسبتاً جامعی، امکان طراحی برنامه درسی با این رویکرد در نظام آموزش رسمی ایران مورد مداقه بیشتری قرار گیرد. یافته های پژوهش نشان داد عملیاتی کردن آن دسته از گزاره های اصلاح گرایانه دیدگاه بازسازی اجتماعی که منطبق با اسناد بالادستی کشور نیز هست، می تواند جنبش نوینی در طراحی برنامه درسی ایران به وجود آورد. اما باید از طرح نظریات افراط گونه این نظریه به ویژه در خصوص تمرکززدایی، محوریت مدرسه و القاء اغراق گونه نقش معلم و دانش آموز در ایجاد تغییرات بنیادین در جامعه پرهیز نمود.

هدف اصلی این پژوهش بررسی رابطه ی جهت گیری هدف و باورهای خودکارآمدی با رفتار کمک طلبی تحصیلی در دانش آموزان دوره دوم متوسطه شهرستان خوی بود. روش تحقیق پژوهش حاضر از نوع همبستگی است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش آموزان پسر مقطع دوم متوسطه شهرستان خوی در سال تحصیلی 1403-1402 که تعدادشان برابر6236 نفر بود که به این منظور تعداد 360 نفر با استفاده از جدول مورگان و به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شدند. جهت گردآوری اطلاعات از پرسشنامه جهت گیری هدف میدلتن و میگلی(۱997)، پرسشنامه ی کمک طلبی تحصیلی ریان و پنتریچ (1997) و پرسشنامه باورهای خودکارآمدی شرر و همکاران (1982) استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون همبستگی پیرسون استفاده شد. نتایج نشان داد که ضریب همبستگی بین مولفه جهت گیری هدف (تبحری، عملکردی و اجتنابی) با رفتار کمک طلبی تحصیلی ( اجتناب از کمک طلبی تحصیلی) به ترتیب برابر با 36/0- ، 12/0- و 13/0 بوده و در سطح 05/0< P رابطه معنی دار وجود دارد و بین مولفه جهت گیری هدف (تبحری، عملکردی و اجتنابی) با رفتار کمک طلبی تحصیلی ( پذیرش کمک طلبی تحصیلی) به ترتیب برابر با 35/0 ، 16/0، 15/0- بوده و در سطح 05/0< P رابطه معنی دار وجود دارد. ضریب همبستگی بین باورهای خودکارآمدی با اجتناب از کمک طلبی تحصیلی برابر 30/0- و پذیرش کمک طلبی تحصیلی برابر 25/0 بود که هر دو ضریب در سطح 05/0< P معنادار بودند. همچنین ابعاد جهت گیری هدف و باورهای خودکارآمدی توانست میزان کمک طلبی تحصیلی را پیش بینی کند.

زمینه و هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی نقش میانجی گرانه تاب آوری و خودکارآمدی در رابطه انگ درونی شده و عملکرد اجتماعی در نوجوانان با ناتوانی های جسمی بود. روش: این پژوهش از نوع همبستگی با استفاده از روش های مدل یابی علّّی است. جامعه آماری پژوهش را تمامی مددجویان با ناتوانی های جسمی که در سال 1402 در اداره بهزیستی شهرستان های رشت و دامغان دارای پرونده بودند، تشکیل دادند. تعداد 225 نفر به روش نمونه گیری در دسترس به عنوان نمونه نهایی انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل، مقیاس عملکرد اجتماعی و انطباقی کودک و نوجوان پرایس و همکاران ) 2003 (، مقیاس انگ درونی بیماری روانی ریشر و همکاران ) 2003 (، مقیاس تاب آوری کانر و دیویدسون ) 2003 ( و مقیاس خودکارآمدی عمومی شرر ) 1982 ( بود. تجزیه وتحلیل داده ها نیز با استفاده از روش تحلیل مسیر از نوع مدل یابی معادلات ساختاری انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد که تاب آوری در رابطه ی بین انگ درونی شده و عملکرد اجتماعی نقش میانجیگری دارد p>0/001( (. همچنین خودکارآمدی رابطه ی بین انگ درونی شده و عملکرد اجتماعی نقش را میانجی می کند ) 001 / .)p>0 نتیجه گیری: براساس نتایج حاصل، تاب آوری و خودکارآمدی در رابطه انگ درونی شده و عملکرد اجتماعی نوجوانان با ناتوانی های جسمی نقش میانجی گرانه ایفا می کنند؛ به طوری که استفاده از راهبردهای تاب آوری و خودکارآمدی منجر به کا هش راب طه ا نگ درونی شده و عمل کرد اجتما عی در نوجوا نان با ناتوانی های ج سمی می شود.

هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی روابط ساختاری شایستگی ادراک شده بر اساس سرمایه روان شناختی با نقش میانجی خوش بینی تحصیلی در دانش آموزان بود. طرح پژوهش، توصیفی-همبستگی و جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دختر دوره متوسطه اول شهرستان خرمشهر در سال تحصیلی 1403-1402 بود که 696 نفر بودند. به این منظور 252 دانش آموز به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسش نامه های شایستگی ادراک شده هارتر (1982)، سرمایه روان شناختی لوتانز و همکاران (2007) و خوش بینی تحصیلی اسچنن- موران و همکاران (۲۰۱۳) استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده ها به روش آمار توصیفی، استنباطی و تحلیل مسیر و با نرم افزارهای SPSS-27 و AMOS-25 انجام شد. براساس یافته های این پژوهش، مدل روابط علّی بین متغیرهای مذکور، از برازش قابل قبولی برخوردار بود و سرمایه روان شناختی به صورت غیر مستقیم و با نقش میانجی خوش بینی تحصیلی با شایستگی ادراک شده رابطه معنادار داشت (576/0=β p<0.01). همچنین مسیر بین سرمایه روان شناختی و خوش بینی تحصیلی (306/0 =β p<0.01) و مسیر بین خوش بینی تحصیلی و شایستگی ادراک شده (524/0 =β p<0.01) معنادار بود؛ ولی مسیر بین سرمایه روان شناختی و شایستگی ادراک شده (052/0 =β p>0.05 ) معنادار نبود. با توجه به یافته های این پژوهش می توان نتیجه گرفت که مدل روابط ساختاری بین سرمایه روان شناختی و شایستگی ادراک شده با نقش میانجی خوش بینی تحصیلی از برازش مطلوبی برخوردار است و جهت بهبود شایستگی ادراک شده دانش آموزان ضروری است به سرمایه روان شناختی و خوش بینی تحصیلی آنها توجه شود و تدابیر لازم در برنامه ریزی های آموزشی در نظر گرفته شود.

یکی از جدی ترین فعالیت هایی که در زمینه آموزش مهارت های فکری انجام شده است، برنامه فلسفه برای کودکان (فبک) است. صاحب نظران تعلیم و تربیت داستان را بهترین نثر برای برقراری ارتباط و ابزار مناسبی برای پرسش و پاسخ با کودکان می دانند و معتقدند، ذهنیت فلسفی در کودکان از طریق داستان شکل می گیرد. از این رو هدف از پژوهش پیش رو شناسایی مؤلفه های تفکر فلسفی در کتاب داستان پینوکیو است. به منظور دست یابی به این هدف، داستان پینوکیو نوشته کارلوکلودی گزینش و مورد تحلیل قرارگرفته است. ملاک مقایسه در این پژوهش، استناد به مؤلفه های تفکر فلسفی از دیدگاه لیپمن بوده، که به سه بعد مؤلفه های تفکر انتقادی، خلاق و مراقبتی تقسیم بندی شده است. سپس باتوجه به چهارچوب نظری فراهم شده و با استفاده از روش تحلیل محتوای قیاسی، مؤلفه-های تفکر فلسفی در داستان یادشده شناسایی و مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که این داستان از منظر مؤلفه های تفکر فلسفی از ظرفیت مناسبی برخوردار هستند و حضور این مؤلفه ها در آن مشهود است. به این صورت که، این داستان در بعد تفکر خلاق نسبت به دو بعد دیگر یعنی تفکر انتقادی و مراقبتی غنای بیشتری داشته اند.

زمینه و هدف: پژوهش حاضر باهدف مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و روان درمانی پویشی کوتاه مدت فشرده بر تحمل پریشانی مادران دارای فرزند با اختلال طیف اُُتیسم انجام شد. روش: روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون - پس آزمون با گروه گواه و پیگیری سه ماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی مادران کودکان اُُتیستیک مرا کز آموزشی و توان بخشی شهر نیک شهر در سال 1403 بود. 45 نفر به صورت نمونه گیری در دسترس و به طور تصادفی در دو گروه آزمایشی و یک گروه گواه )هر گروه 15 نفر ( جایگزین شدند. جلسات درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و روان درمانی پویشی کوتاه مدت فشرده طی 8 جلسه 60 دقیقه ای )هفته ای 1 جلسه( به صورت فردی برگزار شد. آزمودنی ها به پرسش نامه تحمل پریشانی )سیمونز و گاهر، 2005 ( در سه مقطع پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری سه ماهه پاسخ دادند. داده ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر تجزیه وتحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد، هر دو روش درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و روان درمانی پویشی کوتاه مدت فشرده در مقایسه با گروه گواه منجر به افزایش تحمل پریشانی شدند و این تأثیر در پیگیری نیز پایدار بود ) P >0.001 (. اما روان درمانی پویشی کوتاه مدت فشرده در مقایسه با درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، تحمل پریشانی را در مادران کودکان با اختلال طیف اُُتیسم بیشتر افزایش داد ) .)P=0.005 نتیجه گیری: نتیجه گیری شد که ا گرچه هر دو شیوه درمانی تحمل پریشانی را در مادران کودکان با اختلال طیف اُُتیسم افزایش می دهند، اما روان درمانی پویشی کوتاه مدت فشرده در مقایسه با درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، روش مؤثرتری برای افزایش تحمل پریشانی در این مادران است.

سلیمان نبی و ملکه سبا در قرآن کریم به عنوان دو شخصیت دانا توصیف شده اند، که جایگاه تاثیرگذاری در جامعه داشته و نفوذ زیادی بر دیگران داشته اند. تعامل نیکوی این دو پادشاه با اطرافیان و چگونگی رفتار و گفتار آن دو با دیگران می تواند الگوی مناسبی برای آموزگاران در آموزش و پرورش و استادان در آموزش عالی باشد، تا در جهت ارائه یک تدریس مؤثر از آن بهره ببرند و در پرورش شاگردان کامیاب شوند. در این پژوهش، داستان قرآنی سلیمان نبی و ملکه سبا به روش توصیفی- تحلیلی مورد بررسی قرار گرفته و نکات تربیتی آن پیرامون شاگردپروری استخراج شده است. بر پایه یافته های این پژوهش، شاگردپروری در روش ملکه سبا بر پایه عناصری همچون ادب، مشورت، اقتدار و پرهیز از شتاب زدگی بوده است. چنانکه شاگردپروری در شیوه سلیمان نبی مبتنی بر مؤلفه هایی همچون تفقّد از احوال فراگیران، داوری عادلانه، آزادی بیان، تحقیق به جای زودباوری، استفاده از نوشتن در پرورش شاگردان، غلبه انگیزه های معنوی، تنوع در روش آموزش، مشارکت فراگیران در امر آموزش، شکرگزاری مواهب الهی، ایجاد فضای تاثیرگذار برای فراگیران، رویارویی چهره به چهره و سنجش به مثابه یادگیری بوده است.

معلولیت، چالش ها و مشکلات زیادی در دوره های مختلف زندگی یک فرد معلول ایجاد می کند که دوران تحصیل یکی از آن هاست. بر این اساس، هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی تجارب زیسته توان خواهان از عوامل بازدارنده و تشویق کننده آنان در زمینه تحصیل بود. این پژوهش، کیفی بوده و با روش پدیدارشناسی انجام شد. جامعه آماری پژوهش، کلیه توان خواهان شهر اردبیل بود و داده ها از طریق مصاحبه با 10 نفر از توان خواهان دارای تجربه تحصیل که به سازمان بهزیستی شهر اردبیل مراجعه کرده و یا در آن جا مشغول به کار بودند، گردآوری شد. روش نمونه گیری به شیوه هدفمند بود و انجام مصاحبه تا زمان رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. داده های حاصل از مصاحبه با روش تحلیل مضمون و در نرم افزار Maxqda تحلیل شد و کدگذاری متن مصاحبه ها و تلفیق آن ها انجام گرفت. یافته های پژوهش، هفت مقوله اصلی را مشخص کرد که 5 مورد به عنوان عوامل بازدارنده و 2 مورد به عنوان عوامل تشویق کننده توان خواهان به تحصیل تعیین شدند. نتایج نشان دادند که توان خواهان با موانع و مشکلاتی مواجه هستند که می توانند آن ها را از امر تحصیل باز دارند. اما در عین حال، عوامل و مشوق هایی نیز وجود دارند که توان خواهان را به تحصیل تشویق نموده و آنان را در این مسیر یاری می کنند.