ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۱۹٬۷۶۱ تا ۱۹٬۷۸۰ مورد از کل ۵۲۸٬۴۲۲ مورد.
۱۹۷۶۱.

واکاوی گونه های تمثیلی در پاردوکس های غزل حسین منزوی و محمدعلی بهمنی(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۶ تعداد دانلود : ۴۱
اگر پارادوکس را با همه پیچیدگی ها اوج هنر شاعرانه در انتقال مفاهیم بدانیم شیوه های گوناگون تمثیل راهی برای دستیابی به زوایا و ابعاد ابهام آمیز آن به شمار می رود؛ پیوند آرایه های معنوی تمثیل و پارادوکس افزون بر برجسته نمایی نقش آن ها در عمق بخشی، وسعت بخشی و تاثیرگذاری بیشتر کلام می تواند به وجود آورنده ظرفیت های بسیاری در محتوا، ساختار و تصویرسازی های یک اثر ادبی نیز باشد؛ با این همه تاکنون هیچ پژوهش ادبی در این زمینه پدید نیامده است. هدف از انجام این پژوهش بررسی و واکاوی شیوه های گوناگون تمثیل در پارادوکس های غزل حسین منزوی و محمدعلی بهمنی به عنوان دو شاعر جریان ساز در شعر معاصر و همچنین پرداختن به شفاف سازی نقش گونه های تمثیلی در فهم و درک بهتر انواع پارادوکس خواهد بود که با روش تحلیلی-توصیفی بر پایه مطالعات کتابخانه ای صورت گرفته است. نخست پاردادوکس های غزلیات این دوشاعر استخراج و پس از آن نمونه های مشخص شده طبق دسته بندی تمثیل های محتوایی و ساختاری مورد بحث و ارزیابی قرار گرفته اند. نتایج به دست آمده از این پژوهش نشان می دهد پیوند تمثیل و پارادوکس می تواند کارکردهایی چون برجسته سازی تضادها، عمق بخشی به عواطف مورد نظر شاعر، همذات پنداری، ساده سازی مفاهیم، ایجاد چندلایگی و دسترسی به لایه های معنایی و همچنین نقد مسائل اجتماعی را در پی داشته باشد. کارکردهایی که تا کنون به آن پرداخته نشده و هر کدام در جایگاه خود قادر هستند ارزش و عیار یک اثر ادبی را نشان بدهد.
۱۹۷۶۲.

بررسی و تحلیل جامعه شناسانه رمان های فارسی برجسته دهه نود خورشیدی با رویکرد به مؤلفه شکاف نسلی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۶ تعداد دانلود : ۴۹
یکی از مفاهیم اساسی و پرتکرار جامعه شناسانه در گستره ادبیات داستانی معاصر ایران، شکاف نسلی میان شخصیت هاست. بسیاری از نویسندگان ادبیات فارسی در آثار خود، با بهره گیری از این موضوع، شیوه تعارض ها و تفاوت های افراد را در جامعه به تصویر کشیده اند و به ذکر دلایل و پیامدهای این مقوله پرداخته اند. در پژوهش حاضر، هدف آن است تا با استناد به منابع کتابخانه ای و روش توصیفی- تحلیلی و رویکرد تطبیقی، سه اثر داستانی دهه نود خورشیدی (اندوه مونالیزا، سامار و قیدار) برپایه مقوله شکاف و تمایز نسلی از آنتونی گیدنز بررسی و به این پرسش پاسخ داده شود که: شکاف نسلی در داستان های مذکور، چگونه و در قالب چه مفاهیمی منعکس شده است؟ نتایج تحقیق نشان می دهد که این داستان ها با هدف نشان دادن اختلافات و تعارضات میان افراد خانواده و جامعه، به عنوان کشمکش ناشی از تعارضات نسلی و گاهی انقطاع نسلی صورت پذیرفته است. همچنین، شکاف نسلی در این آثار، در قالب مفاهیمی چون: «اختلافات خانوادگی»، «کشمکش های منجر به انقطاع نسلی میان افراد خانواده در دو نسل بالغ و جوان» و «تضاد در ارزش ها و هنجارهای افراد دو نسل در اجتماع» نشان داده شده است. افزون بر این، حضور زنان در جریان این تغییرات اجتماعی حائز اهمیت است که در قالب باورمندان به سنت و مدرنیته نقش آفرینی کرده اند.
۱۹۷۶۳.

بازنمایی مؤلفه های تربیت اخلاقی در کتاب های درسی ابتدایی: یک مطالعه فراترکیب(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۷ تعداد دانلود : ۵۳
این پژوهش با هدف توصیفی- تحلیلی بازنمایی مؤلفه های تربیت اخلاقی در کتاب های درسی ابتدایی انجام شد. با بهره گیری از روش فراترکیب و چارچوب شش مرحله ای روبرتس، داده ها از مقالات علمی داخلی و بین المللی در بازه زمانی1394 تا 1404 هجری شمسی معادل 2015 تا 2025 میلادی گردآوری شدند. جامعه آماری شامل مقالات علمی مرتبط با تربیت اخلاقی در کتاب های درسی ابتدایی در پایگاه های نورمگز، سیویلیکا، Web of Science، Scopus و Google Scholar بود. از میان 87 مقاله شناسایی شده، 43 مقاله با روش نمونه گیری هدفمند و بر اساس معیارهای ورود (کیفیت روش شناختی و ارتباط موضوعی) انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، فیش های پژوهشی بود و برای اطمینان از روایی و پایایی، کدگذاری توسط دو پژوهشگر مستقل انجام شد و اختلافات از طریق توافق رفع گردید. تحلیل داده ها با روش کدگذاری باز و مضمون یابی کیفی انجام شد. یافته ها نشان داد که مؤلفه های تربیت اخلاقی؛ شامل مسؤولیت پذیری، فضایل انسانی، خودآگاهی هیجانی و ارزش های فرهنگی- دینی، از طریق ابزارهای چندگانه مانند داستان های روایی، تصاویر، فعالیت های عملی، دیالوگ های کلاسی و بازی های نقش آفرینی به صورت نظام مند بازنمایی شده اند. در پژوهش، سه الگوی اصلی شناسایی شد: بازنمایی چندوجهی (ترکیب داستان، تصویر و فعالیت)، بازنمایی تعاملی (فعالیت های گروهی و دیالوگ ها) و بازنمایی زمینه محور (پیوند با فرهنگ اسلامی- ایرانی و نیازهای روزمره). این الگوها یادگیری عمیق و تجربه محور را تسهیل کرده و هویت فرهنگی دانش آموزان را تقویت می کنند. با این حال، کمبود بازنمایی مهارت های اخلاقی در موقعیت های نوظهور مانند فضای مجازی، نیاز به بازنگری محتوا را برجسته می کند. این مطالعه چارچوبی نوین برای بهبود محتوای آموزشی ارائه می دهد.
۱۹۷۶۴.

استثنائات و نظام جبران خسارتِ ناشی از نقض حقوق دارنده علامت تجاری(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۷ تعداد دانلود : ۵۴
علائم تجاری به عنوان یکی از مهمترین مصادیق حقوق مالکیت فکری مورد حمایت قانونگذار است. نقض علامت به این معناست که ناقض، اَعمالی را انجام دهد که کالا یا خدمات مشابه، موجب اغفال مصرف کننده قرار گیرد. در برخی موارد، این اَعمال ممکن است نقض تلقی نگردد و در نتیجه مشمول نظام جبران خسارتِ ناشی از نقض علامت مورد حمایت قانونگذار قرار نگیرد. این اهمیت سبب ایجاد مصادیق ویژه در نقض علائم، اعم از استثناء و شیوه جبران خسارت شده است. این پژوهش که به روش توصیفی تحلیل گردآوری شده است نشان داد در نظام جبران خسارتِ ناشی از نقض علامت تجاری در حقوق ایران و اسناد بین المللی به دو گونه اقدامات تأمینی یا موقت و احتیاطی عمل می شود که خود، دارای رویه های قضایی مختلفی می باشد. با وجود این، صدور حکم به جبران خسارت ناشی از نقضِ علامت تجاری رعایت شرایطی توسط دادگاهها الزامی می باشد که عملاً دادگاهها را جهت حمایتهای قضایی در راستای مقابله با نقض علامت محدود می کند. از جمله این محدودیتها شیوه های خاص جبران خسارت و نیز استثنائات وارده به نقض و در نتیجه، جبران خسارت ناشی از آن خواهد بود (مانند آنچه که در موافقت نامه تریپس پیش بینی شده است). (مانند آنچه که در موافقت نامه تریپس پیش بینی شده است).
۱۹۷۶۵.

استانداردسازی قرارنامه داوری در حقوق ایران؛ رویکردی برای ارتقای آرای داوری(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۱ تعداد دانلود : ۵۱
در نظام داوری « قرارنامه داوری» به عنوان سند آغازین و بنیادین فرآیند داوری، نقشی محوری در تعیین صلاحیت، اختیارات و تشریفات رسیدگی ایفا می کند. در داوری داخلی، فقدان الگو و فرم استاندارد برای این سند موجب بروز چالش های فراوانی از جمله ابهام در صلاحیت داور، بی نظمی در روند رسیدگی، صدور آرای غیرمستند و افزایش دعاوی اعتراض و ابطال آرای داوری شده است. مقاله حاضر بر مبنای فلسفه عملگرایی و با رویکردی نظری–تحلیلی، ضمن بررسی آسیب های ناشی از فقدان قرارنامه استاندارد، به ارائه یک قالب جامع، منسجم و قابل استفاده عملی برای تنظیم این سند می پردازد. فرم پیشنهادی با تکیه بر مبانی قانونی و رویه های داوری، شامل بندهایی درخصوص معرفی طرفین، موضوع داوری، صلاحیت داور، نحوه رسیدگی، تشریفات دعوت، محل داوری، مهلت رسیدگی، نحوه ابلاغ رأی، حق الزحمه داور و سایر شروط تکمیلی است. هدف از تدوین این قالب، کاهش خطاهای شکلی و ماهوی در آرای داوری، افزایش انسجام و اعتبار رأی، و حمایت از جایگاه نهاد داوری در نظام حقوقی کشور است. در پایان، پیشنهاد می شود این فرم به عنوان الگویی در قراردادهای داوری توسط قانون گذار و مراکز داوری به رسمیت شناخته شود تا گامی مؤثر در جهت افزایش کارآمدی و اتقان فرآیند داوری برداشته شود.
۱۹۷۶۶.

An Analytical Perspective on Critical Discourse Analysis on the Basis of Halliday's Systematic Functional Linguistics(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۵ تعداد دانلود : ۲۴
Critical discourse analysis was developed by three outstanding linguists such as Fariclough, Van Dijk and Wodak, who offered rather similar approaches towards discourse analysis. Their common point is that CDA should take a critical orientation to discourse and investigate the aspects of ideology and power hidden in the discourse. The salient purpose of CDA which differs from other related approaches is that it tends to explore the implicit underlined ideological and power patterns in the written and spoken discourses. As a whole, CDA tends to uncover the implicit ideological prejudice in the discourse which brings about a dominance, hegemony, inequality and racism, and discrimination. These scholars basically give an ideological perspective to their approaches by the inspiration from Halliday's systematic functional linguistics. Halliday's systematic functional linguistics (SFL) is one of influential frameworks which has been extensively applied for the textual analysis of a number of domains such as critical discourse analysis. This study intends to discover how it is possible to find out the ideological dimension of discourse by exploring the linguistic elements particularly the transitive verbs. It is hoped that it provides insightful guidelines for the CDA researchers to analyze a discourse with its ideological perspective. It concludes that the transitive verbs are most significant in transferring the ideological attitude of writer or speaker. These types of verbs are deliberately used within a textual discourse in which each textual element is interrelated to each other and has an influential impact of the signification of these verbs.
۱۹۷۶۷.

Providing an Intelligent Model to Detect Fraud in Financial Statements(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۹ تعداد دانلود : ۳۶
Some companies manipulate financial statements to users and commit fraud. Therefore, effort to detect fraud is essential. Meanwhile, data mining techniques have increasingly popular. This article aimed to use an advanced model to detect fraudulent financial statements and compare it with the other methods. Crowd optimization algorithms have been considered to solve many optimization problems, but so far, they have not been used in fraud detection research to determine the optimal value of SVM parameters and optimize ANN architecture. In this research, for the first time, the PSO algorithm was used as one of the best innovative optimization algorithms for these optimizations due to its memory and high convergence speed, as well as having solutions for exiting from local optimal points and cooperation and information sharing between particles to detect fraud. For this purpose, the financial statements of companies admitted to the stock exchange from 2017 to 2023 were reviewed. The findings showed that the SVM-PSO method, with 89.86%accuracy, compared to the ANN-PSO method, with 80.43%accuracy, and the LR method, with 69.57%accuracy, performs better in identifying suspected fraudulent financial statements. Combining the PSO algorithm with the SVM method has proven superior to other methods due to SVM's high ability to reduce false negatives and PSO's ability to fine-tune its parameters. This combination can be used for high-accuracy financial statement fraud detection.
۱۹۷۶۸.

Elucidating the Structural Relationships of In-Between Spatial Systems in Relation to Presence Quality (Case Study: Qeysarieh District, Isfahan Bazaar)(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۰ تعداد دانلود : ۴۲
This research examines the role of in-between spatial systems in enhancing presence quality, taking the Qeysarieh precinct of the Isfahan Bazaar—one of the principal connectors between Naqsh-e Jahan Square and the historic bazaar network—as the study area. The precinct was selected owing to its high density of pedestrian flows, adjacency to tourism–service–commercial land uses, and diversity of intermediary spatial elements. The study adopted a mixed-methods (quantitative–qualitative) approach. In the quantitative component, perceptual data from 351 users regarding four dimensions—environmental, physical, functional, and psychological—were collected through a standardized questionnaire and analyzed using the one-sample t-test and Friedman test. In the qualitative component, the spatial structure was evaluated through a space-syntax approach at four levels: axial analysis (Integration, Choice, Mean Depth), visibility analysis (VGA) and isovists, agent-based simulation, and assessment of overall intelligibility. Quantitative results indicated that psychological, functional, and environmental dimensions were assessed above baseline, whereas the physical variable showed no significant difference. Syntactic analysis showed that the Zarrabkhaneh route and Qeysarieh Chahar-Suq exhibited the highest centrality and distributive roles, and that chahar-suqs exerted greater influence on movement and stopping than corridors. The low coefficient of determination for intelligibility (R² = 0.11) indicates a need to improve perceptual guidance within secondary networks. Integrating quantitative and qualitative findings suggests three principal strategies whose implementation, by aligning form, function, and perception, can increase the sustainability of presence quality and enhance user experience within historic urban fabrics.
۱۹۷۶۹.

Locating Potential Areas for Tourism Development with an Emphasis on Transportation Development: A Case Study of Tonekabon City(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۰ تعداد دانلود : ۲۶
Transportation is a cornerstone of the tourism industry, which is considered one of the most important and lucrative global resources at the dawn of the third millennium. The primary assumption of public transportation development based on sustainable tourism is increasing tourist satisfaction. Additionally, one of the most advanced urban development perspectives that can initiate improvements in current urban conditions and serve as an effective step toward sustainable development is TOD. Suitable, reliable, comfortable, fast, and affordable transportation facilities are prerequisites for tourism development, as tourists consider both cost and time in their decisions. The choice of transportation system or the availability of an appropriate system affects these two factors when accessing tourist destinations. The objective of this research is to apply a transit-oriented development approach to enhance tourism in Tonekabon. The study is applied and descriptive-analytical, utilizing documentary research, observation, and questionnaires for data collection. Additionally, the Fuzzy IHWP method is employed to identify potential tourism zones, with a focus on transit-oriented development. The results indicate that the northern, central, and coastal areas of the city, which cover 29% of its total area, have high potential for locating public transportation stations, such as taxi stands, vans, bus terminals, and bicycle lanes. Finally, recommendations are provided, including widening streets, establishing bicycle lanes, and recreational-hospitality activities in the coastal area, improving taxi services to all areas, widening the main bridge connecting the east and west of the city, and constructing public parking near terminals and the coastline.
۱۹۷۷۰.

مطالعۀ تطبیقی جلوه های تعهد دینی و سیاسی در »سرود سپیده« حمید سبزواری و دیوان مصطفی جمال الدین(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۶۶ تعداد دانلود : ۲۷۲
عهدمندی و اهتمام به رخدادهای اجتماعی، سیاسی و دینی؛ به ویژه د ر کشورهای ایران و عراق که سرنوشت ملت ها و باورهایشان به سبب مسلمان و شیعه بودن، به هم گره خورده است، از جلوه های بارز ادبیات و شعر شاعران میهنی و آئینی این دو کشور است. در چنین شرایطی و بنا بر مقتضای وضعیت موجود که درهم تنیده با مفهوم دین و آزادی و مبارزه با ظلم است، سرایندگان نمی توانند نسبت به آنچه در امور مذهبی و سیاسی و تحوالت فرهنگی رخ می نماید بی تفاوت باشند ؛ ازاین روی، پرسش این پژوهش اینگونه شکل می گیرد که »آیا در دیدگاههای حمید سبزواری و مصطفی جمال الدین، مفاهیم مشترک دربارۀ باورهای دینی و سیاسی در تکریم امام خمینی )ره(، بزرگان دینی و نظامی و رخدادهای تاریخی و دینی وجود دارد؟«. پس از مطالعه آثار شاعران یادشده با روش کیفی ، پژوهش حاضر، بر پایه این فرضیه شکل گرفت که »بااینکه بین این دو شاعر ارتباطی نبوده است، دین، کشور، انسانیت، سیاست و روح حاکم بر تفکر دو شاعر و دلبستگی ها و تعهدمندی هردو را واداشته تا مثل همدیگر بیندیشند و بسرایند«؛ گویی که هر دو از یک مکتب برخاسته و یک هدف را ترویج می نمایند «. این پژوهش با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی، انجام شده و در پایان، یافته های مربوط به فرضیه دسته بندی شدند. پس از تجزیه وتحلیل یافته ها با روش استدلال استقرایی، فرضیۀ یادشده تأیید شده است.
۱۹۷۷۱.

مطالعه تطبیقی استحاله صور فلکی با شمایل انسان از رساله صورالکواکب عبدالرحمان صوفی در عجایب المخلوقات قزوینی (مطالعه موردی نسخه 144 کتابخانه بادلیان آکسفورد و نسخه 464 کتابخانه مونیخ)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵ تعداد دانلود : ۵
قدیمی ترین نسخه کتاب صورالکواکب الثابته نوشته عبدالرحمان صوفی رازی مربوط به سال 400 ه.ق است که اکنون در کتابخانه بادلیان آکسفورد نگهداری می شود. نسخه های دیگری از صورالکواکب صوفی وجود دارد که مربوط به قرن نهم ه.ق می باشند و شباهت های بسیاری از نظر طراحی و اجرای شمایل انسانی با نسخه کهن خود دارند. در سال 678 ه.ق قزوینی در کتاب خود با عنوان عجایب المخلوقات و غرایب الموجودات ، مقالاتی در باب کیهان شناسی نوشته است که شمایل انسانی صور فلکی ثابته در آن از نظر حالت های بدنی و نقش مایه های قراردادی همانند صورالکواکب صوفی هستند، اما از نظر سبک و تکنیک، متفاوت با کتاب صوفی اجرا شده اند. هدف از این پژوهش شناخت و تبیین عوامل ثابت و متغیر در طراحی صور فلکی با شمایل انسان از کتاب صورالکواکب صوفی در عجایب المخلوقات قزوینی است. پرسش های پژوهش بدین شرح مطرح می شود: کدام یک از صورت های فلکی با شمایل انسان در کتاب قزوینی با صوفی مشابه هستند؟ چه تغییرات بصری با رعایت ضوابط نجومی و موقعیت ستارگان در نقوش انسانی کتاب قزوینی ایجاد شده است؟ این پژوهش بنیادی و از نظر ماهیت توصیفی _ تحلیلی با مطالعه تطبیقی صورت گرفته است. داده ها با جست وجو در منابع کتابخانه ای _ اسنادی و از طریق مشاهده نسخه های موجود، به دست آمده اند. نتایج پژوهش گویای آن است که صورت های فلکی با شمایل انسان، قیفاووس، عوا، جاثی، ذات الکرسی، برساوش، ممسک الاعنه، حوا، امرأه المسلسله و قنطورس (نیم انسان، نیم حیوان) در کتاب قزوینی با صوفی مشابه هستند. صور فلکی در کتاب قزوینی برخلاف کتاب صوفی، به صورت رنگی و با چهره های ساده و بدون پرداخت به جزئیات و با بدن های کم تحرک و ایستا ترسیم شده اند؛ همچنین از نظر نوع پوشش به صورت کاملاً عربی _ اسلامی اجرا گردیده اند. با توجه به بررسی های انجام شده، به نظر می رسد چهره و پوشش شمایل های انسان در کتاب قزوینی الهام گرفته از کتاب مقامات حریری اثر یحیی بن محمود واسطی است.
۱۹۷۷۲.

دوگانه اقتدارگرایی و اصلاح طلبی سلطان عبدالعزیز و تأثیر آن بر تحولات عصر تنظیمات(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴ تعداد دانلود : ۱
بازخوانی روند برافتادن دولت آل عثمان مستلزم توجه به تحولات مختلف اواخر دوره عثمانی است و بررسی کم وکیف سیاست ورزی سلاطین  عثمانی این دوره اهمیت به سزایی دارد. در شرایطی که از آغاز دوره تنظیمات، محوریت قدرت از باب همایون به باب عالی منتقل شده بود، سلاطین این دوره به رغم همراهی با شرایط جدید، اندیشه بازگردانی قدرت مطلقه عثمانیان را در سر می پروراندند. سلطان  عبدالعزیز (حک.1277-1293ه / 1861-1876م) بعد از دست یافتن به سلطنت به صورت فعالانه درصدد برآمد اقتدار باب همایون را احیاء کند. از این رو، این مقاله می کوشد بررسی نماید که «ذهنیت و رویکردهای دوگانه این سلطان عثمانی چه تأثیری بر تحولات عصر تنظیمات داشت؟» بازخوانی کنش ها و اقدامات عبدالعزیز در دوره سلطنت وی بر اتکا بر روش شخصیت شناسی تاریخی نشان می دهد که عبدالعزیز برای تحقق احیای اقتدار سلطنت، کوشید خودش را داعیه دار اصلی تنظیمات و اصلاحات نشان دهد. او در عین وانمود به تعهد به نوسازی اصلاح طلبانه، تلاش خود را برای تضعیف باب عالی متمرکز کرد. عبدالعزیز با ممانعت از قدرت یافتن اخلاف عالی پاشا در مقام صدرات و کنار زدن شخصیتی مانند مدحت پاشا، سعی نمود نوگرایی در دولت و جامعه را رهبری کند؛ امری که در آن توفیق چندانی به دست نیاورد. از این رو، به جایِ اصلاح امور، نه تنها مشکلات داخلی و خارجی دولت  عثمانی کاهش نیافت، بلکه تشدید کسری بودجه سالیانه نارضایتی عمومی از وی را عیان کرد. بر این اساس، در کنار گروه های نوگرا و اصلاح طلب، اقشار سنتی جامعه عثمانی نیز به مخالفت با سیاست های این سلطان عثمانی پرداختند. در نتیجه استمرار اوضاع نابسامان و بن بست سیاسیِ پدید آمده، به دلیل اینکه عبدالعزیز حاضر به واگذاری اختیارات مطلقه خود نبود، با تدبیر شخصیت های سیاسی عثمانی او از سلطنت خلع شد. از این رو، بنا بر یافته های این پژوهش می توان گفت که دوگانگی حاکم بر سیاست ورزی عبدالعزیز و تذبذب وی بین اقتدارگرایی مطلقه و اصلاح طلبی نوگرایانه منجر به تضعیف بیشتر دولت عثمانی در این زمان شد.
۱۹۷۷۳.

عقلانیت انتقادی مبتنی بر دیدگاه شیخ هادی نجم آبادی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴ تعداد دانلود : ۹
عقلانیت به عنوان یکی از مفاهیم کلیدی در تاریخ تمدن بشر و علوم انسانی، هم در نظریه های مدرن غربی و هم در گفتمان اصلاح طلبی دینی در ایران، جایگاهی بنیادین دارد. در پژوهش حاضر تلاش شده است بررسی تاریخی پیرامون مفهوم عقلانیت انتقادی و با تکیه بر دیدگاه های شیخ هادی نجم آبادی، از متفکران نوگرای دوره قاجار، صورت پذیرد. این مقاله با رویکردی تحلیلی - تفسیری و با بهره گیری از روش اسنادی و تحلیل محتوا، تلاش می کند عقلانیت را در منظومه فکری شیخ هادی واکاوی و بازخوانی کند. یافته های تحقیق حاکی از آن است که عقلانیت در دیدگاه شیخ هادی، نه صرفاً ابزاری یا مطیع قدرت، بلکه واجد بُعدی انتقادی، اخلاقی و آزادی خواهانه است که می تواند در چهارچوب گفت وگویی میان سنت اسلامی و نظریه های معاصر علوم سیاسی قرارگیرد. در این پژوهش، تجزیه و تحلیل داده ها منتج به استخراج 64 کد اولیه، 9 مفهوم ثانویه و 3 مقوله سازمان دهنده شد. بر این اساس سه بُعد اصلی عقلانیت انتقادی در دیدگاه شیخ هادی نجم آبادی عبارت انداز: عقل به مثابه منبع مستقل معرفت، نقد قدرت (سیاسی/ دینی) با تکیه بر عقل، و عقلانیت انتقادی به مثابه نیروی اصلاح اجتماع. این تحلیل نشان می دهد که اندیشه های بومی، در صورت بازخوانی انتقادی، ظرفیت هایی برای بسط نظریه های علوم سیاسی دارند.
۱۹۷۷۴.

مجموعه آرامگاهی پیرغازی شهر تاریخی دهدشت: از آرامگاه تا خانقاه، تحلیلی بر ساختار معماری و کارکرد خانقاهی آن(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳ تعداد دانلود : ۷
شهر تاریخی دهدشت از مهم ترین شهرهای تاریخی جنوب غرب ایران به شمار می آید. وجود آرامگاه های متعدد درون و بیرون از حصار دفاعی شهر، بیانگر نقش محوری مذهب در شکل گیری و گسترش این شهر است. یکی از شاخص ترین این آرامگاه ها، مجموعه آرامگاهی پیرغازی است که در منطقه «ربض» و خارج از حصار دفاعی شهر قرار دارد. با وجود فقدان منابع مکتوب و نبود مطالعات باستان شناسی هدفمند، اهمیت این مجموعه به عنوان یکی از معدود آرامگاه های باقی مانده در جنوب غرب ایران، همچنان ناشناخته مانده است. این پژوهش با هدف بررسی ساختار معماری، ویژگی ها و کارکردهای این مجموعه در بستر شهر تاریخی دهدشت و با استفاده از روش توصیفی _ تحلیلی و مبتنی بر مشاهدات میدانی و مطالعات کتابخانه ای انجام شده است. پرسش های اصلی تحقیق عبارت اند از: ۱. مجموعه آرامگاهی پیرغازی متعلق به چه دوره یا دوره هایی است؟ ۲. این مجموعه چه نقش و کارکردی در شهر تاریخی دهدشت ایفا می کرده است؟ با وجود آسیب های گسترده، معماری پیچیده و متنوع مجموعه همچنان قابل مشاهده است. نام گذاری بنا و عنوان های رایج در میان اهالی محلی، همراه با وجود فضاهای متنوع معماری، نشان دهنده جایگاه مذهبی _ فرهنگی مجموعه و تأثیر فرامنطقه ای آن است. بر اساس مطالعات معماری، مقایسه گنبد «مُضَرَّس» (پلکانی) آن با نمونه های مشابه و یافته های باستان شناسی، قدمت این مجموعه حداقل به قرون پنجم و ششم هجری قمری بازمی گردد که پس از شکل گیری هسته اولیه، طی قرون بعد بخش هایی به آن افزوده یا مورد رسیدگی و مرمت قرار گرفته است. به نظر می رسد مجموعه پیرغازی در آغاز، محل گردهمایی پیروان طریقت اسحاقیه بوده و پس از درگذشت شیخ آن، به نام «پیرغازی» شهرت یافته و به خانقاهی با کارکردهای مذهبی، آموزشی، تبلیغی و رفاهی تبدیل شده است.
۱۹۷۷۵.

مولوی خانه به مثابه نهاد فرهنگی؛ تأملی در ردپای فرهنگ ایرانی در قلمرو عثمانی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲ تعداد دانلود : ۲
مولویه یکی از طریقت های مهم و تأثیرگذار در دوره عثمانی بود که با اتکا به نهاد «مولوی خانه» توانست به حفظ، ترویج و بازآفرینی میراث فرهنگی مولانا (ف. ۶۷۲ق./ 1273م.) در گستره قلمرو عثمانی بپردازد. مولوی خانه ها صرفاً خانقاه هایی برای سلوک معنوی و تربیت سالکان نبودند، بلکه به منزله نهادهایی فرهنگی، نقشی بنیادین در انتقال، تداوم و نهادینه سازی عناصری از فرهنگ ایرانی ایفا کردند. پرسش اصلی جستار پیشِ رو این است که مولوی خانه ها چگونه به بستری برای بازتولید و گسترش عناصر فرهنگ ایرانی در سرزمین های دولت عثمانی تبدیل شدند و در عین حال در شکل دهی به هویت فرهنگی این دولت سهمی مؤثر داشتند. بر اساس روش بررسی تاریخی مبتنی بر رویکرد توصیفی، یافته های پژوهش نشان می دهد که در مولوی خانه های قلمرو عثمانی، عناصر متنوعی از فرهنگ ایرانی، همچون نوروز و عاشورا، در قالب مناسک و آداب ویژه بازتاب یافته است. افزون بر این، زبان فارسی در سایه سنت مثنوی خوانی و شرح و تفسیر آثار مولانا جایگاهی ممتاز یافت؛ به گونه ای که فراگیری زبان فارسی به یکی از ضرورت های درک عمیق تر اندیشه های مولانا و میراث ادبی ایران در مولوی خانه های قلمرو عثمانی بدل شد. از این منظر، مولوی خانه ها، نه تنها کانون های معنوی، بلکه مراکز مهم فرهنگی بودند که به پیوند میان سنت ایرانی و فضای معنوی و فرهنگی عثمانی یاری رساندند. بررسی جایگاه این نهادها چشم انداز تازه ای برای مطالعه تاریخ تعاملات میان فرهنگ ایرانی و عثمانی می گشاید و اهمیت توجه به تاریخ تصوف و نهادهای فرهنگی را آشکار می سازد.
۱۹۷۷۶.

کمیسیون دوم تحدید حدود ایران و عثمانی: دیپلماسی نافرجام 1292-1291ق./ 1876-1874م.(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲ تعداد دانلود : ۲
ایران و عثمانی طی سده های متمادی روابط بسیار پُر فراز و نشیبی داشتند. پس از امضای عهدنامه دوم ارزنه الروم در 16 جمادی الثانی 1263/ 1 ژوئن 1847 کوشش هایی برای حل اختلاف های دو کشور، با تمرکز بر تحدید حدود، آغاز شد. فعالیت نخستین کمیسیون تحدید حدود که از 1266 تا 1268ق./ 1850-1852م. به درازا کشید، بدون نتیجه پایان یافت و اختلاف های دو دولت همچنان پابرجا ماند. بیست و چهار سال بعد از پایان کمیسیون اول، با وساطت روس و انگلیس، مقدمات برگزاری کمیسیون دوم در اسلامبول فراهم شد و در طول دو سال، چهار دور مذاکره انجام شد. جسُتار حاضر می کوشد به روش توصیفی - تحلیلی و با استناد به اسناد نویافته، چرایی و چگونگی برگزاری کمیسیون دوم و علل تعویق و تعلیق آن را تبیین کند. یافته های پژوهش حاکی است با بروز بحران های داخلی در عثمانی و سپس شورش بالکان و اعلام جنگ روسیه به عثمانی (10ربیع الثانی 1294/ 24 آوریل 1877) مذاکرات به تعویق افتاد. تلاش های دیپلماتیک نمایندگان ایران برای ازسرگیری مذاکرات به دلیل عدم تمایل نمایندگان سه دولت روس، انگلیس و عثمانی، به نتیجه نرسید و کمیسیون دوم تحدید حدود تعلیق شد. یک بار دیگر تلاش های دیپلماتیک برای حل و فصل اختلافات ایران و عثمانی نافرجام ماند.
۱۹۷۷۷.

ایران قاجاری و حقوق بین الملل: از مواجهه تا درک مفاهیم و ساختارها(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴ تعداد دانلود : ۲
تحول نظم حقوق بین الملل در قرن نوزدهم، دولت های شرقی را در برابر منظومه ای از اصول نوین قرار داد که بنیادهای سنتی مناسباتشان را به چالش می کشید. مفاهیمی چون «حاکمیت سرزمینی»، «برابری حقوقی دولت ها»، «منع مداخله» و «الزام آوری معاهدات» که برخاسته از عقلانیت مدرن و منطق اروپامحور بودند، به مثابه زبان مشترک نظم جدید عمل کرده و ورود به آن را ناگزیر می ساختند. ایرانِ قاجاری که در میانه فشارهای سیاسی، رقابت های استعماری و الزامات دیپلماتیک قرار گرفته بود، ناچار شد به بازاندیشی در جایگاه خویش در این نظام نوظهور بپردازد. این پژوهش با رویکردی تحلیلی-تاریخی، می کوشد نحوه مواجهه ایران با این اصول را واکاوی کند. روش کار بر مبنای تحلیل انتقادی اسناد دیپلماتیک، متون حقوقی و گزارش های مأموریت ها و سفرنامه هایی چون سفارت نامه ، حیرت نامه و شرح مأموریت آجودانباشی سامان یافته است. یافته های تحقیق نشان می دهد که ایران نه صرفاً در مقام پذیرنده منفعل این مفاهیم، بلکه در جایگاه کنشگری آگاه ظاهر شد و کوشید مفاهیم مدرن را متناسب با بستر فکری، سیاسی و فرهنگی خویش بازتعریف کند. هرچند ساختارهای استعماری و نابرابری های ژئوپلیتیکی، میدان مانور ایران را محدود می ساخت، گفتمان حقوقی ایرانی به تدریج گرایشی بومی پیدا کرد و به سمت تعریف هویت مستقل حقوقی در چهارچوب نظم نوین متمایل شد. این مطالعه نشان می دهد که گذار ایران به حقوق بین المللِ مدرن فرآیندی خطی و ساده نبوده، بلکه حرکتی پیچیده، پرچالش و در عین حال سازنده بوده است؛ حرکتی که ضمن پذیرش اجتناب ناپذیر اصول مدرن، بر نوعی مقاومت و بازآفرینی مفهومی نیز استوار بود.
۱۹۷۷۸.

بازشناسی محدوده بافت تاریخی شیراز و تغییرات آن بر اساس مزارات و گورستان ها(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳ تعداد دانلود : ۱
شهرهای تاریخی ایران، مجموعه ای از فضاها و ابنیه شهری هستند که اطراف آن ها با دروازه ها و اغلب حصار و خندقی محدود می شد. دروازه ها و باروها با گسترش شهرها و یا محدود کردن پیرامون آن ها می توانستند در طول زمان جابجا شوند و وسعت شهرها متغیر بود. قبور و قبرستان ها همواره در نزد مردم این کشور، جایگاه والایی داشته اند و به عنوان عنصری ثابت، شناخته شده و نیز بسیار با اهمیت در فضای شهری، موجب خوانایی شهری می شدند، به همین خاطر به کارگیری آن ها در نام گذاری دروازه ها، نشانی دادن قبور بر مبنای دروازه های مجاور آن ها در متون تاریخی و اسناد دیگری چون کتیبه حک شده بر قبور و تلفیق و انطباق این اطلاعات با دیگر دانسته های تاریخی موجود، موجب شناسایی محدوده بافت تاریخی در دوره های مختلف می شود. بازشناسی محدوده بافت تاریخی شیراز در دوره های مختلف تاریخی، براساس موقعیت مزارات و گورستان ها و تطبیق آن با داده های تاریخی، هدفی است که این پژوهش به روش توصیف تاریخی همراه با تحلیل و گردآوری اطلاعات به شیوه کتابخانه ای و میدانی به دنبال دست یابی به آن است، چراکه برخی از این قبور باقی مانده اند و براساس آن ها می توان به درک بهتری از موقعیت دروازه ها، گورستان های تاریخی و در نهایت محدوده بافت تاریخی شیراز رسید. شناخت این محدوده از شهر، خود موجب شناخت و درک بهتر دیگر عناصر آن نیز در دوره های مختلف تاریخی می شود. یافته های پژوهش نشان می دهد که بافت تاریخی شیراز در بخش شمال شرقی در برهه ای از تاریخ و در جنوب شرقی خود، دگرگونی های اندکی داشته و در سایر نقاط تقریباً در طول تاریخ، ثابت بوده است.
۱۹۷۷۹.

عملکرد شرکت های انگلیسی در اصفهان دوره قاجار (1344-1293 ق./ 1925-1875 م)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴ تعداد دانلود : ۳
اصفهان پیش از دوره قاجاریه به دلیل قرار گرفتن بر سر راه های تجاری، مورد توجه بازرگانان خارجی بود. پس از انتخاب اصفهان به عنوان پایتخت دولت صفوی، شرکت های خارجی دفاتر خود را در این شهر افتتاح کردند، اما پس از حمله افغان ها و شرایط نابسامانی که برای شهر اصفهان به وجود آمد؛ شرکت های خارجی یکی پس از دیگری از شهر رفتند و تا زمان به قدرت رسیدن قاجارها، حضور فعالی نداشتند. با به قدرت رسیدن قاجارها و مشخصاً از زمان ناصرالدین شاه، شرکت های تجاری انگلیسی در ایران و به ویژه شهر اصفهان شروع به فعالیت کردند. این شرکت ها در زمینه های مختلفی فعالیت داشتند که بنابر اهمیت، این پژوهش به این موضوع می پردازد؛ لذا سوال اصلی پژوهش این است که: شرکت های انگلیسی در اصفهان دوره قاجار چه عملکردی داشتند؟ از آنجایی که اصفهان در دوره قاجار همچنان بر سر راه های مهم تجاری قرار داشت، توجه بازرگانان انگلیسی را به خود جلب کرد. آن ها با تأسیس دفاتر خود در این شهر، بر سطح تجارت خود در ایران افزودند. همچنین گمان می رود حضور شرکت های انگلیسی در اصفهان باعث رونق اقتصاد و تجارت در این شهر شده و بازرگانان شهر اصفهان نیز با آن ها همکاری داشته اند. این پژوهش به روش تاریخی در حوزه مطالعات کتابخانه ای و اسنادی و نیز با استفاده از روزنامه های دوره قاجار، این موضوع را بررسی و تحلیل نموده است. یافته های پژوهش ضمن شناسایی شرکت های انگلیسی فعال در اصفهان دوره قاجار و نوع فعالیت هایشان، پیامدهای عملکرد آن ها در اقتصاد و تجارت و اجتماع اصفهان آن دوره را نشان می دهد.
۱۹۷۸۰.

تاراج کاروان بازرگان ونیزی در لار و پیامدهای آن در تحول سیاست خارجی شاه عباس اول: از فتح لار تا تصرف بحرین و هرمز(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲ تعداد دانلود : ۲
شاه عباس اول صفوی را می توان شاهی تجارت پیشه و توسعه طلب دانست که در عصر وی، مناسبات تجارت خارجی ایران رونق چشمگیری یافت. سیاست خارجی وی بر محور زدودن هرگونه مانع در مسیر تجارت بین المللی و نیز تثبیت حاکمیت مطلق بر مسیرهای تجاری به منظور تضمین امنیت آنها استوار بود. شاه عباس علاوه بر دنبال کردن مسیرهای سنتی بازرگانی، به دنبال بهانه ای بود که با تسلط بر کرانه های خلیج فارس و جزایر آن هم از مسیرهای زمینی تحت سیطره عثمانی خلاصی یابد و هم نقشی فعال در تجارت نوین دریایی ایفا کند که با کشف مسیرهای جدید دریایی پدید آمده بود. این فرصت با تاراج اموال بازرگانی ونیزی در محدوده حکومت لار و داد خواهی او پدید آمد. اما چرا سرنوشت این بازرگان برای شاه عباس مهم بود؟ این پژوهش که با روش تاریخی و براساس بازخوانی برخی منابع مغفول ایتالیایی زبان انجام شده، نشان می دهد شاه عباس که با اعزام سفیران مختلف به سنای ونیز وعده داده بود محافظ قدرتمند بازرگانان است، برای اثبات اقتدار خود، با یک برنامه حساب شده به تسخیر بحرین، لار، گمبرون و هرمز دست یازید تا علاوه بر تامین امنیت و کنترل راه های تجاری، مرزهای اقتدار خویش را تا پس کرانه های خلیج فارس بگستراند.

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان