درخت حوزه‌های تخصصی

با ورود آثار فلاسفه یونانی به جهان اسلام، اسامی و اصطلاحات ایشان در علوم مختلف تمدن اسلامی منعکس گردید. این فرایند با تغییراتی در تلفظ و ثبت اسامی خاص و اصطلاحات در زبان عربی همراه بود که در برخی موارد به تعدد و تنوع شکل های نگارشی این اسامی منجر شد. پژوهش حاضر با رویکردی زبان شناختی، به بررسی نحوه نویسه گردانی اسامی و اصطلاحات خاص یونانی در متون عربی دوره اسلامی می پردازد و نشان می دهد تغییرات تلفظی و نگارشی اسامی یونانی در زبان عربی ناشی از تفاوت مجموعه همخوان های انفجاری و سایشی بوده است. نتایج این پژوهش نشان می دهد که تغییرات در تلفظ و نگارش این اسامی عمدتاً ناشی از تفاوت های نظام آوایی زبان های یونانی و عربی، ویژگی های نظام نوشتاری عربی، ناآشنایی کاتبان با تلفظ اسامی یونانی و اشتباهات آنها در نگارش اسامی بوده است. گرچه وجود مشکلات خط عربی مانند عدم اعراب گذاری، نقطه دار بودن و دندانه دار بودن برخی از حروف و اشتباه کاتبان در ثبت برخی از اسامی باعث شده است تا در مواردی تشخیص نام اصلی معرّب شده در یونانی با دشواری همراه باشد، این پژوهش با بررسی نمونه های مختلفی از نام های خاص و اصطلاحات فلسفی، الگوهای مشخصی را در تعریب اسامی یونانی شناسایی کرده است. یافته های این پژوهش می تواند در مطالعات تاریخی، زبان شناسی تطبیقی و نسخه پژوهی به کار گرفته شود.

ترجمه پژوهان تاکنون کمتر به نشریات ادواری توجه نشان داده اند. پژوهش حاضر با هدف بررسی جایگاه ترجمه، زبان های مورداستفاده در ترجمه، محتوای متون ترجمه شده، خاستگاه مترجمان و واکنش های اجتماعی به ترجمه در سه نشریه «دانش»، «الکمال» و «دبستان» چاپ مشهد انجام شده است. نتایج نشان داد ترجمه در این سه نشریه، با توجه به اهداف آن ها، از اهمیت بسزایی برخوردار بوده و بخش قابل توجهی از مطالب آن ها را متون ترجمه شده از زبان های فرانسه، عربی و انگلیسی تشکیل می داده است. محتوای این ترجمه ها شامل موضوعات متنوع اجتماعی، فرهنگی و علمی، مانند زندگی نامه ها، رمان ها و مباحث علمی و دینی، بوده است. مترجمان این نشریات اغلب روزنامه نگاران، تجار و کارکنان ادارات بودند که به صورت غیرحرفه ای به ترجمه مطالب از نشریات و کتاب های خارجی می پرداختند. همچنین، ترجمه آثاری که با ارزش های فرهنگ اسلامی و ایرانی ناسازگار بودند، واکنش منفی علما را به دنبال داشت. این پژوهش ضمن بررسی جایگاه و نقش ترجمه در نشریات ادواری، زمینه را برای پژوهش های آتی در حوزه تاریخ ترجمه هموار می سازد.

بر مبنای چهارچوب نظ ری صرف توزیعی، فرایند تولی د واژه در سه بخش واژگان، نحو و پسانحو توزیع می شود. پژوهش حاضر، بر اساس این رویکرد ناواژه گرا، نحوه الحاق ون دهای تفضیلی («-تر»)، عالی («-ترین») و ترتیبی (« ُ م»، « ُ مین» و « ُ می») را ب ه ریشه ه ا –که به عنوان مفاهیمی انتزاعی از واژگان وارد نحو می شوند– وامی کاود و با بررسی مراحل پسانحوی هم جوشی، شکافت و درج مؤخر، به چگونگی مشارکت این وندهای تصریفی در ساخت های صفتی می پردازد. در این پژوهش خواهیم دید وند تفضیلی «-تر» که بازنمودی ساده دارد در هسته فرافکن «درجه» قرار می گیرد. وند عالی «-ترین» اما بازنمود گسترده دارد و متشکل از دو جزء «-تر» و «-ین» است؛ لذا در پسانحو پس از شکافت گ ره درجه ب ه دو گ ره «درجه» و «عالی»، هر یک از دو جزء مذکور در یکی از این گره های شکافته شده واقع می شوند. به همین صورت ون د ترتیبی « ُ م» در هسته فرافکن «ترتیبی» جای می گیرد و وندهای « ُ مین» و « ُ می» ازآنجاکه بازنمود گسترده دارند دچار شکافت به دو گره «ترتیبی 1» و «ترتیبی 2» می شوند.

زمینه و هدف: چابکی هیجانی، ظرفیتی حیاتی در منابع انسانی برای انطباق مؤثر با تغییرات، حفظ تعادل در شرایط پراسترس و تقویت سازگاری سازمانی است. این پژوهش با هدف شناسایی عوامل مؤثر و پیامدهای چابکی هیجانی منابع انسانی انجام شد . روش: این پژوهش از نوع آمیخته اکتشافی ( کیفی کمی) با رویکرد قیاسی استقرایی است. در بخش کیفی با ۱۵ خبره، مصاحبه نیمه ساختاریافته تا حد اشباع نظری انجام شد. این افراد به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. روایی ابزار، از طریق روایی محتوایی و نظری و پایایی آن با روش توافق درون کدگذار و بین کدگذار تأیید شد. داده های کیفی با تحلیل محتوای موضوعی تحلیل شدند. در بخش کمّی، نقشه شناختی فازی ( FCM ) بر مبنای یافته های کیفی و با تکمیل پرسش نامه ای معتبر (دارای روایی محتوایی و پایایی بازآزمون) توسط همان خبرگان، طراحی و تحلیل شد .   یافته ها: بر اساس تحلیل ها، دو عامل کلیدی پیش برنده چابکی هیجانی، عبارت اند از: 1. افزایش قدرت پذیرش واقعیت و تغییرات و 2. آموزش تاب آوری مبتنی بر ذهن آگاهی. همچنین، مهم ترین پیامدهای این چابکی، تقویت تمرکز ذهنی و کاهش تعلل در نیروی انسانی و جلوگیری از تأثیر مخرب هیجان های منفی بر قضاوت و حل مسئله شناسایی شدند . نتیجه گیری: توسعه چابکی هیجانی در منابع انسانی، توانایی سازگاری با تغییرات و مدیریت هیجان های منفی را افزایش می دهد و به حفظ و بهبود عملکرد فردی و سازمانی منجر می شود.

زمینه و هدف : کانون های ارزیابی به عنوان رویکردی ساختاریافته و چندبعدی در مدیریت منابع انسانی نقش مهمی در استخدام و توسعه حرفه ای دارند، اما اجرای آن ها با چالش های متعدد همراه است. این پژوهش با هدف بررسی تجارب زیسته ارزیابان حرفه ای از چالش های کانون های ارزیابی استخدامی داوطلبان آموزگاری انجام شد تا با شناسایی موانع، زمینه ارتقای کارآمدی و روایی فرآیند گزینش فراهم شود . روش شناسی : این مطالعه کیفی با رویکرد پدیدارشناسی توصیفی انجام شد. جامعه پژوهش شامل ارزیابان حرفه ای و مدیران کانون های ارزیابی استخدامی آموزگاران بود. نمونه گیری هدفمند و بر اساس معیارهایی همچون گذراندن دوره های تخصصی ارزیابی و حداقل یک سال تجربه عملی انجام گرفت. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۱۰ مشارکت کننده گردآوری و پس از اشباع داده ها متوقف شد. تحلیل داده ها با نرم افزار MAXQDA (نسخه ۲۰۲۴) و روش تحلیل مضمون کلایزی ( ۱۹۷۸) صورت گرفت . یافته ها : در تحلیل داده ها ۶۹ کد اولیه استخراج شد که پس از پالایش به ۵۸ مفهوم نهایی کاهش یافت. این مفاهیم در قالب ۲۵ زیرمضمون و ۵ مضمون اصلی سازمان دهی شدند: چالش های ساختاری کانون، چالش های مرتبط با ارزیابان، چالش های فرآیند اجرا، چالش های تجزیه وتحلیل داده ها، و چالش های سازمانی و مدیریتی . نتیجه گیری : نتایج نشان داد که به کارگیری کانون های ارزیابی در گزینش آموزگاران با موانع ساختاری، انسانی، اجرایی و مدیریتی مواجه است. بازنگری در طراحی کانون ها، ارتقای صلاحیت ارزیابان، استانداردسازی اجرا و تحلیل داده ها و رفع کاستی های مدیریتی می تواند روایی، کارآمدی و عدالت استخدامی را بهبود بخشد و به جذب نیروهای شایسته در نظام آموزش وپرورش کمک کند .

زمینه و هدف: اجرای خط مشی های آموزش حین خدمت در سازمان ها و شرکت ها یکی از مسائل حیاتی در بهبود عملکرد و افزایش بهره وری منابع انسانی محسوب می شود. در دنیای امروز که تغییرات سریع و مداوم در فناوری و بازار کار وجود دارد، آموزش مستمر و مؤثر کارکنان به عنوان یک نیاز اساسی شناخته می شود. پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل موثر بر اجرای خط مشی های آموزش حین خدمت در شرکت خودروسازی بهمن انجام شد. روش: این تحقیق از نظر هدف کاربردی، به صورت آمیخته (کیفی از نوع تحلیل مضمون-کمی از نوع مدل سازی ساختاری تفسیری ) بود. مشارکت کنندگان تحقیق خبرگان شرکت خودروسازی بهمن می باشند. در این تحقیق با 15 نفر از افراد خبره برای جمع آوری داده ها به صورت فردی و تا حد اشباع نظری مصاحبه شد. . روش نمونه گیری به صورت گلوله برفی بود. جامعه آماری در بخش کمی، مدیران وخبرگان منابع انسانی و آموزش شرکت خودروسازی بهمن به تعداد 15 نفر بودند که در این پیمایش شرکت کردند. تجزیه وتحلیل اطلاعات در بخش کیفی با استفاده از روش تحلیل مضمون و در بخش کمی با مدل سازی ساختاری تفسیری( ISM ) انجام شد. یافته ها: یافته های تحقیق نشان داد 10 عامل حمایت مدیریت ارشد، تحلیل نیازهای آموزشی، برنامه ریزی آموزش، محتوا و کیفیت آموزش، روش های آموزشی، فرهنگ سازمانی، منابع مالی و انسانی، ارزیابی و بازخورد، فناوری اطلاعات، گزارش دهی و مستندسازی بر اجرای خط مشی های آموزش حین خدمت در شرکت خودروسازی بهمن تاثیر دارند. نتیجه گیری: مدیریت ارشد سازمانی به عنوان متغیر مستقل بیشترین تاثیر را بر اجرای خط مشی های آموزش حین خدمت در شرکت خودروسازی بهمن دارد که در سطح اول قرار گرفته بود. در سطح دوم منابع و سطح سوم فناوری اطلاعات به عنوان متغیرهای مستقل بعدی مطرح بودند، در سطح چهارم برنامه ریزی آموزشی، تحلیل نیازهای آموزشی و فرهنگ سازمانی قرار داشتند در سطح پنجم روش های اموزش و محتوا و کیفیت آموزش قرار دارند، متغیرهای سطح چهارم و پنجم متغیرهای پیوندی هستند در نهایت در سطح ششم متغیرهای گزارش دهی و مستندسازی و ارزیابی و بازخورد به عنوان متغیرهای وابسته قرار گرفتند. زمینه و هدف: اجرای خط مشی های آموزش حین خدمت در سازمان ها و شرکت ها یکی از مسائل حیاتی در بهبود عملکرد و افزایش بهره وری منابع انسانی محسوب می شود. در دنیای امروز که تغییرات سریع و مداوم در فناوری و بازار کار وجود دارد، آموزش مستمر و مؤثر کارکنان به عنوان یک نیاز اساسی شناخته می شود. پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل موثر بر اجرای خط مشی های آموزش حین خدمت در شرکت خودروسازی بهمن انجام شد. روش: این تحقیق از نظر هدف کاربردی، به صورت آمیخته (کیفی از نوع تحلیل مضمون-کمی از نوع مدل سازی ساختاری تفسیری ) بود. مشارکت کنندگان تحقیق خبرگان شرکت خودروسازی بهمن می باشند. در این تحقیق با 15 نفر از افراد خبره برای جمع آوری داده ها به صورت فردی و تا حد اشباع نظری مصاحبه شد. . روش نمونه گیری به صورت گلوله برفی بود. جامعه آماری در بخش کمی، مدیران وخبرگان منابع انسانی و آموزش شرکت خودروسازی بهمن به تعداد 15 نفر بودند که در این پیمایش شرکت کردند. تجزیه وتحلیل اطلاعات در بخش کیفی با استفاده از روش تحلیل مضمون و در بخش کمی با مدل سازی ساختاری تفسیری( ISM ) انجام شد. یافته ها: یافته های تحقیق نشان داد 10 عامل حمایت مدیریت ارشد، تحلیل نیازهای آموزشی، برنامه ریزی آموزش، محتوا و کیفیت آموزش، روش های آموزشی، فرهنگ سازمانی، منابع مالی و انسانی، ارزیابی و بازخورد، فناوری اطلاعات، گزارش دهی و مستندسازی بر اجرای خط مشی های آموزش حین خدمت در شرکت خودروسازی بهمن تاثیر دارند. نتیجه گیری: مدیریت ارشد سازمانی به عنوان متغیر مستقل بیشترین تاثیر را بر اجرای خط مشی های آموزش حین خدمت در شرکت خودروسازی بهمن دارد که در سطح اول قرار گرفته بود. در سطح دوم منابع و سطح سوم فناوری اطلاعات به عنوان متغیرهای مستقل بعدی مطرح بودند، در سطح چهارم برنامه ریزی آموزشی، تحلیل نیازهای آموزشی و فرهنگ سازمانی قرار داشتند در سطح پنجم روش های اموزش و محتوا و کیفیت آموزش قرار دارند، متغیرهای سطح چهارم و پنجم متغیرهای پیوندی هستند در نهایت در سطح ششم متغیرهای گزارش دهی و مستندسازی و ارزیابی و بازخورد به عنوان متغیرهای وابسته قرار گرفتند. زمینه و هدف: اجرای خط مشی های آموزش حین خدمت در سازمان ها و شرکت ها یکی از مسائل حیاتی در بهبود عملکرد و افزایش بهره وری منابع انسانی محسوب می شود. در دنیای امروز که تغییرات سریع و مداوم در فناوری و بازار کار وجود دارد، آموزش مستمر و مؤثر کارکنان به عنوان یک نیاز اساسی شناخته می شود. پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل موثر بر اجرای خط مشی های آموزش حین خدمت در شرکت خودروسازی بهمن انجام شد. روش: این تحقیق از نظر هدف کاربردی، به صورت آمیخته (کیفی از نوع تحلیل مضمون-کمی از نوع مدل سازی ساختاری تفسیری ) بود. مشارکت کنندگان تحقیق خبرگان شرکت خودروسازی بهمن می باشند. در این تحقیق با 15 نفر از افراد خبره برای جمع آوری داده ها به صورت فردی و تا حد اشباع نظری مصاحبه شد. . روش نمونه گیری به صورت گلوله برفی بود. جامعه آماری در بخش کمی، مدیران وخبرگان منابع انسانی و آموزش شرکت خودروسازی بهمن به تعداد 15 نفر بودند که در این پیمایش شرکت کردند. تجزیه وتحلیل اطلاعات در بخش کیفی با استفاده از روش تحلیل مضمون و در بخش کمی با مدل سازی ساختاری تفسیری( ISM ) انجام شد. یافته ها: یافته های تحقیق نشان داد 10 عامل حمایت مدیریت ارشد، تحلیل نیازهای آموزشی، برنامه ریزی آموزش، محتوا و کیفیت آموزش، روش های آموزشی، فرهنگ سازمانی، منابع مالی و انسانی، ارزیابی و بازخورد، فناوری اطلاعات، گزارش دهی و مستندسازی بر اجرای خط مشی های آموزش حین خدمت در شرکت خودروسازی بهمن تاثیر دارند. نتیجه گیری: مدیریت ارشد سازمانی به عنوان متغیر مستقل بیشترین تاثیر را بر اجرای خط مشی های آموزش حین خدمت در شرکت خودروسازی بهمن دارد که در سطح اول قرار گرفته بود. در سطح دوم منابع و سطح سوم فناوری اطلاعات به عنوان متغیرهای مستقل بعدی مطرح بودند، در سطح چهارم برنامه ریزی آموزشی، تحلیل نیازهای آموزشی و فرهنگ سازمانی قرار داشتند در سطح پنجم روش های اموزش و محتوا و کیفیت آموزش قرار دارند، متغیرهای سطح چهارم و پنجم متغیرهای پیوندی هستند در نهایت در سطح ششم متغیرهای گزارش دهی و مستندسازی و ارزیابی و بازخورد به عنوان متغیرهای وابسته قرار گرفتند.

آیات علمی قرآن، موضوعاتی از علوم طبیعی هم چون دانش ستاره شناسی را در بر می گیرند که به عنوان نشانه هایی از قدرت و حکمت خداوند تفسیر می شوند. آیه 38 سوره یس با اشاره به حرکت خورشید، مورد تفسیرهای متفاوت عرفی و علمی قرار گرفته است. سؤال اصلی پژوهش این است که آیا مفسران فریقین، آیه را مطابق با فهم عرفی زمان نزول و یا در چارچوب کشفیّات علمی زمان خود تفسیر کرده اند؟ پژوهش حاضر با رویکردی تطبیقی میان تفاسیر مفسران شیعه و اهل سنت و با روش تحلیلی توصیفی انجام شده است. نتایج نشان داد که مفسران، تفسیرهای گوناگونی از آیه ارائه نموده اند؛ از جمله حرکت محسوس روزانه خورشید از طلوع تا غروب، حرکت وضعی، حرکت انتقالی سالانه به سوی منزلگاه های تابستانه و زمستانه، و نیز حرکت انتقالی به سوی ستاره ای مشخص. برخی از مفسران کوشیده اند میان فهم عرفی، نجوم قدیم و نجوم جدید در تبیین آیه جمع کنند. به نظر می رسد در صورت پذیرش لایه های معنایی برای آیات، می توان میان فهم عرفی و علمی سازگاری برقرار ساخت؛ البته در مواردی که علم قطعی حقایق جدیدی را اثبات کند، تفسیر علمی اولویت پیدا می کند، زیرا حقیقت آیات الهی مبتنی بر واقعیت است.

واژه «کراهت» و مشتقات آن از پرتکرارترین واژه ها در فقه و حدیث فریقین (شیعه و اهل سنّت) به شمار می روند و از صدر اسلام تاکنون در متون فقهی و روایی به کار رفته اند. با این حال، معنای اصطلاحی و دلالت این واژه همواره منبع اختلاف نظر فقیهان بوده و این اختلاف نظر تأثیر مستقیمی بر فرآیند اجتهاد دارد و موجب پیچیدگی در فهم نصوص روایی و فقهی می شود. هم چنین، تفاوت معنای لغوی و اصطلاحی «کراهت» به خلط در برداشت های فقهی انجامیده و ضرورت بررسی دقیق این مفهوم را دوچندان نموده است. این پژوهش با استفاده از روش کتابخانه ای و تحلیل داده های فقهی از منابع معتبر شیعه و اهل سنّت نگاشته شده و داده ها عمدتاً از کتب فقهی استدلالی، فتاوای معتبر و منابع حدیثی گردآوری شده و با رویکرد تطبیقی به بررسی دیدگاه های فقهی پرداخته شده است. یافته های تحقیق نشان دهنده وجود اختلاف نظر جدی در معنای «کراهت» در فقه امامیه است. برخی فقیهان آن را دال بر حرمت می دانند، در حالی که شهید ثانی و گروهی دیگر بر کراهت تنزیهی تأکید دارند. در فقه اهل سنّت، این واژه در مذاهب چهارگانه کاربردهای متفاوتی دارد؛ به عنوان نمونه، در مذهب حنفی، کراهت گاهی به معنای تحریم و گاهی به معنای تنزیه به کار می رود. شافعیان و مالکیان عموماً آن را به کراهت تنزیهی حمل می کنند، مگر آن که قرینه ای بر تحریم وجود داشته باشد. در میان حنبلیان نیز سه دیدگاه مختلف مشاهده می شود: برخی قائل به ظهور کراهت در حرمت هستند، گروهی دیگر آن را تنزیهی می دانند و عده ای معتقدند تفسیر آن باید به توجه به قرائن موجود صورت گیرد.

دانشجویان مقطع کارشناسی رشته زبان روسی در ایران بدون اینکه مهارت کافی در زبان روسی را کسب کرده باشند، ملزم به گذراندن واحدهایی هستند که در آنها صرفاً به آموزش تاریخ ادبیات و تئوری ادبیات پرداخته می شود و آموزش های زبانی در آنها نقش چندانی ندارد. ازاین رو برخی از دانشجویان این دروس را خسته کننده و بی اهمیت می دانند و ارزش آنها را درک نمی کنند. پرسش اصلی پژوهش بدین شرح است: چگونه می توان انگیزه یادگیری تئوری ادبیات روسی را در دانشجویان ایرانی رشته زبان روسی افزایش داد؟ ما بر این باور هستیم که برای آموزش تئوری ادبیات روسی به دانشجویان ایرانی یا به طور کلی دانشجویان خارجی باید شیوه ای متفاوت از آموزش آن به دانشجویان روس زبان به کار گرفته شود. جهت اثبات این موضوع در پژوهش حاضر از روش تحقیق کتابخانه ای و توصیفی استفاده خواهیم کرد و نمونه هایی عملی از آموزش تلفیقی زبان و ادبیات در فرآیند آموزش تئوری ادبیات را، پیشنهاد خواهیم داد. نوآوری این پژوهش پیشنهاد الگویی برای آموزش تئوری ادبیات با روش CLIL است به طوری که زبان و محتوا به طور هم زمان آموزش داده شوند. یافته های پژوهش نشان می دهد که با استفاده از روش CLIL، می توان الگوی آموزشی را پیشنهاد داد که نه تنها مهارت های زبانی را تقویت می کند، بلکه باعث درک عمیق تر تئوری ادبیات می شود. استفاده از این شیوه می تواند اعتمادبه نفس و خودباوری زبان آموزان را افزایش داده و انگیزه آن ها را برای یادگیری زبان و ادبیات بهبود بخشد.

مکتب فرمالیسم روسی، که با مبانی نظری رومن یاکوبسن قوام گرفت، یکی از پیشرفت های محوری در نقد ادبی و زبان شناسی قرن بیستم به شمار می آید. هدف از این پژوهش، بازخوانی نظام مند آراء کمتر بازخوانی شده وی در زبان فارسی است تا نقش بنیادین این مکتب در تحول نقد ادبی مدرن نمایان گردد. لذا با روش توصیفی-تحلیلی، مجموعه سخنرانی های یاکوبسن در دانشگاه برنو به صورت دقیق بررسی شده اند تا نشان داده شود که فرمالیسم روسی، در چهارچوب دیدگاه یاکوبسن، فراتر از تمرکز صرف بر ویژگی های صوتی و زیبایی شناختی زبان شعری، به مطالعه ساختارهای درونی، معناشناسی و روابط پیچیده صوت و معنا در متن شعری پرداخته است. یاکوبسن با تأکید بر تمایز میان معنای لغوی واژه و رابطه ارجاعی آن به واقعیت، و معرفی مفاهیمی چون «کارکرد شاعرانه» و «وجه غالب»، نقد ادبی را از رویکردی صرفاً تاریخی، ایدئولوژیک و محتوایی به محوری قابل تعمیم به دیگر حوزه های هنر تبدیل کرد. برخلاف نقدهای ناعادلانه و فشارهای سیاسی، فرمالیسم با تلفیق زبان شناسی ساختاری، فلسفه زبان و زیباشناسی، قابلیت تحلیل نظام مند متن های ادبی را فراهم آورد و نقشی کلیدی در شکل گیری نقد ساختارگرایی و نشانه شناسی ایفا نمود. درعین حال، یاکوبسن به محدودیت ها و پارادوکس های درونی مکتب نیز اشاره دارد؛ از جمله تمرکز بیش از حد بر استقلال فرم از زمینه های تاریخی و اجتماعی که می تواند فهم کامل و دیالکتیکی از هنر را محدود کند. این پژوهش ضمن نشان دادن اهمیت سخنرانی های یاکوبسن به عنوان منبعی ارزشمند، تأکید می کند که فرمالیسم روسی با وجود چالش های نظری خود، همچنان در مطالعات زبان و ادبیات جایگاه ویژه ای دارد.

یادگیری معکوس (Flipped Learning) به عنوان رویکرد جدید در آموزش ریاضی مورد توجه قرار گرفته است. این روش برخلاف تدریس سنتی، با جابه جایی نقش کلاس درس و تکالیف، فرصت بیشتری برای تعامل و یادگیری فعال دانش آموزان فراهم می کند. این مطالعه با استفاده از نظریه APOS، نحوه تغییر فرآیند یادگیری دانش آموزان را تحلیل کرده و به بررسی میزان پیشرفت آن ها در سطوح مختلف یادگیری پرداخته است. روش پژوهش از نوع شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون - پس آزمون با گروه کنترل بوده است. یافته های پژوهش نشان داد که میانگین نمرات گروه آزمایش پس از اجرای تدریس معکوس، بهتر از گروه کنترل است. همچنین، نتایج تحلیل کوواریانس بیانگر این بود که ۲۸ درصد از تغییرات عملکرد ریاضی دانش آموزان ناشی از روش تدریس معکوس است که اندازه اثر قابل توجهی محسوب می شود. علاوه بر این، تحلیل مبتنی بر نظریه APOS نشان داد که دانش آموزان گروه آزمایش پس از تدریس معکوس، از سطوح سطحی یادگیری Action و Process به سطوح عمیق تر Object و Schema حرکت کرده اند که این تغییر نشان دهنده افزایش درک مفهومی و مهارت های حل مسئله در آن هاست. همچنین بر اساس نظریه های یادگیری، نقاط قوت و ضعف یادگیری معکوس را بررسی کرده و پیشنهادهایی برای بهبود اجرای آن ارائه داده است.

هدف مطالعه، اعتباریابی مقیاس پذیرش هوش مصنوعی مولد مبتنی بر مدل نظریه یکپارچه پذیرش و استفاده از فناوری در میان دانشجویان ایرانی بود. جامعه آماری مشتمل بر تمامی دانشجویان مقطع کارشناسی دانشگاه های کشور بود که با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس تعداد 351 نفر انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، نسخه فارسی مقیاس پذیرش هوش مصنوعی مولد شامل 20 ماده و چهار زیرمقیاس انتظار عملکرد، انتظار تلاش، شرایط تسهیل کننده و تأثیر اجتماعی بود. قبل از اجرا، از انطباق فرهنگی مقیاس با کمک روش ترجمه معکوس و روایی ظاهری با نظر خبرگان اطمینان حاصل شد. تجزیه و تحلیل داده ها با تحلیل عاملی مرتبه اول و دوم، ضریب آلفای کرونباخ، و آزمون t تک نمونه ای انجام شد. نتایج تحلیل عاملی مرتبه اول نشان داد که آیتم ها در دامنه 52/0 تا 87/0 قرار داشته و قابل تقلیل به چهار مؤلفه انتظار عملکرد، انتظار تلاش، شرایط تسهیل کننده و تأثیر اجتماعی هستند (95/0:CFI ؛056/0: RMSEA ؛12/2:X2/df). نتایج تحلیل مرتبه دوم نشان داد که چهار مؤلفه، می توانند تشکیل دهنده سازه کلی تر پذیرش هوش مصنوعی مولد باشند (94/0:CFI ؛060/0: RMSEA ؛26/2:X2/df). بار عاملی مؤلفه ها بر روی سازه کلی در دامنه 51/0 تا 82/0 قرار داشت. پایایی کل مقیاس 90/0 بود و پایایی زیرمقیاس ها در دامنه 61/0 تا 89/0 قرار داشت. بررسی وضعیت سازه نیز نشان داد که میزان پذیرش هوش مصنوعی مولد در میان دانشجویان مورد مطالعه بالاتر از متوسط بوده است (01/0P<). بر اساس یافته ها می توان در مطالعات آتی از این مقیاس برای سنجش میزان پذیرش هوش مصنوعی مولد استفاده کرد.

پژوهش فعلی باهدف واکاوی نقش پلتفرم بازی محور وردوال در کاهش اضطراب ریاضی و تقویت حضور شناختی میان دانش آموزان پایه پنجم ابتدایی اجرا شد. این مطالعه کاربردی با بهره گیری از روش نیمه آزمایشی (طرح پیش آزمون - پس آزمون با گروه گواه) انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی فراگیران پایه پنجم آموزشگاه اندیشه سازان برتر در شهر سنندج طی سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود. از این میان، ۴۰ دانش آموز به شیوه نمونه گیری در دسترس برگزیده شده و با تخصیص تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۲۰ نفر) قرار گرفتند. گروه آزمایش طی هشت جلسه آموزشی، پروتکل مبتنی بر هوش مصنوعی وردوال را تجربه کردند، درحالی که گروه کنترل به روش سنتی آموزش دیدند. ابزارهای گردآوری داده شامل مقیاس اضطراب ریاضی کودکان (چیو و هنری، 1990) شامل ابعاد اضطراب یادگیری، اضطراب حل مسئله، اضطراب معلم و اضطراب ارزیابی و پرسشنامه حضور شناختی (آرباو و همکاران، 2008) مشتمل بر مراحل رویداد محرک، کاوش، یکپارچگی و حل مسئله یا کاربرد بود. نتایج حاصل از تحلیل کوواریانس چندمتغیری نشان داد که مداخله آموزشی به طورکلی منجر به کاهش معنادار اضطراب ریاضی و ارتقای حضور شناختی شده است. واکاوی دقیق ابعاد نشان داد که در حوزه عاطفی، میزان اضطراب یادگیری، اضطراب حل مسئله و اضطراب ارزیابی به طور معناداری کاهش یافته است، اما در بعد اضطراب معلم ریاضی تغییر معناداری مشاهده نشد. همچنین در متغیر حضور شناختی، سطوح رویداد محرک، کاوشگری و یکپارچگی با رشد معناداری همراه بود، درحالی که در مرحله نهایی یعنی حل مسئله یا کاربرد، تأثیر مداخله از نظر آماری معنادار گزارش نگردید. یافته ها بر اثربخشی هوش مصنوعی تعاملی در بهبود تجارب شناختی و کاهش اضطراب امتحان دانش آموزان تأکید دارد. براین اساس، توصیه می شود معلمان از محیط های بازی وار دیجیتال برای بهبود فضای ارزیابی و عمق بخشی به مراحل کاوشگری در درس ریاضی بهره گیرند.