تاریخ و سیره شناسی

واکاوی ریشه ها و علل پیدایش پدیده خطرناک غلو ـ که عمدتاً به صورت زیاده گویی در حق ائمه شیعه(ع) نمود یافته ـ از اهمیت خاصی برخوردار است. بدون شک، آشنایی دقیق با ریشه ها و علل به وجودآورنده غلو، در بسیاری از موارد، می تواند افراد را از گرفتار شدن در این دام خطرناک رهایی بخشد. پژوهش حاضر، که با تکیه بر اسناد متقدم تاریخی، حدیثی، فرقه شناختی و توجه به دیدگاه های صاحب نظران، شکل گرفته، نشان می دهد غلو و گزافه گویی، ریشه در علل و مسائل مختلف روانی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و اعتقادی دارد. از عوامل روانی می توان به حب افراطی، حس اسطوره سازی، جهالت و نادانی و تعصبات کورکورانه؛ از عوامل اجتماعی، به فشارهای سیاسی و رفع آنها؛ از عوامل سیاسی، به دشمنی با اهل بیت(ع) و اسلام؛ و از عوامل اعتقادی می توان به اباحی گری، اختلافات فرقه ای و تأثیرات خارجی در این زمینه، اشاره کرد.

۱۰۶۴.

حسن بن علّى الوشّاء پژواک ایمان

نویسنده: ابوالحسن ربانی سبزواری

منبع: فرهنگ کوثر ۱۳۸۱ شماره ۵۴

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۳۵۱۷

۱۰۶۵.

زیبایی شناسی از منظر بانوی کربلا

نویسنده: فریده مصباحی

منبع: حضور ۱۳۸۰ شماره ۳۵

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی تاریخ اسلام و سیره تاریخ و سیره شناسی تاریخ کربلا

تعداد بازدید : ۳۵۱۵

۱۰۶۶.

پیامبر اسلام الگوى مدیریت موفق

نویسنده: محمدرضا مصطفى پور

منبع: نشریه پاسدار اسلام ۱۳۸۷ شماره ۹

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۳۵۱۲

۱۰۶۷.

روابط سیاسى قطب شاهیان و صفویان(مقاله پژوهشی حوزه)

نویسنده: محمود صادقی علوی

منبع: تاریخ در آیینه پژوهش ۱۳۸۵ شماره ۱۲

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۳۵۰۴

۱۰۶۸.

تشیع در عصر غیبت صغرى، تداوم و تحول(مقاله پژوهشی حوزه)

نویسنده: حسن حسین زاده شانه چى

منبع: مجله تاریخ اسلام ۱۳۸۰ شماره ۶

کلیدواژه‌ها: تشیع غیبت صغرى ساختار علمى مرجعیت حوزه‏ها دستاوردها

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی تاریخ اسلام و سیره تاریخ و سیره شناسی تاریخ تشیع

تعداد بازدید : ۳۵۰۶

۱۰۶۹.

امام حسن(ع) در نگاه دیگران‏

نویسنده: ابوالفضل هادى منش

منبع: نشریه پاسدار اسلام ۱۳۸۶ شماره ۳۱۰

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۳۵۱۰

۱۰۷۰.

روایت عاشورا و روایی «زبان حال»

نویسنده: محمدصادق مزینانی

منبع: پگاه حوزه ۱۳۸۸ شماره ۲۶۹

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی تاریخ اسلام و سیره تاریخ و سیره شناسی تاریخ کربلا

تعداد بازدید : ۳۴۹۳

۱۰۷۱.

نقش خاندان های برجسته ایرانی در فرآیند تعامل دو فرهنگ ایرانی ـ اسلامی تا سده چهارم هجری

نویسنده: علی بیات محمدرضا خسروی

منبع: پژوهشنامه تاریخ تمدن اسلامی دوره چهل و سوم پاییز و زمستان ۱۳۸۹شماره ۱

کلیدواژه‌ها: فرهنگ اسلامی فرهنگ ایرانی تمدن اسلامی دهقانان اهل البیوتات خاندان های ایرانی اعراب مسلمان سده چهارم

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۳۴۹۰ تعداد دانلود : ۲۰۰۱

بحث و گفتگو در باره عوامل گسترش و تکامل فرهنگ و تمدن اسلامی پیچیده و نیازمند بررسیهای همه جانبه است. اینکه چرا و چگونه اسلام از میان اعراب که در مقایسه با دیگر اقوام پیشینه و بهره تمدنی چندانی نداشتند ظهور کرد و آنان را متحول و متحد ساخت موضوعی اساسی است و نیاز به بررسی مستقلی دارد، اما اینکه توسعه و تکامل فرهنگ و تمدن اسلامی حاصل نشر و تبلیغ آموزه های اسلامی به دست اعراب مسلمان از سویی و ترکیب آن با مواریث فرهنگی و تمدنی دیگر اقوام از سوی دیگر بود موضوع اصلی این پژوهش است. در مقال ه حاضر نقش خاندان های برجسته و فرهیخته ایرانی در فرآیند تعامل میان دو فرهنگ اسلامی و ایرانی تا سده چهارم مورد بررسی و تبیین قرار میگیرد تا بتوان ضمن پرهیز از کلینگری و کلینویسی نقش یکی از عوامل این فرآیند را بازشناخت.

۱۰۷۲.

عدالت اقتصادى در کلام و سیره على(ع)

نویسنده: عسگر دیرباز

منبع: حوزه و دانشگاه ۱۳۸۰ شماره ۲۷

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۳۴۹۲

عدالت، مخصوصا عدالت اقتصادى، ویژگى بسیار مهم دولت اسلامى است و در کنار تقوا، شاخص جامعه اسلامى به‏شمار مى‏رود. مفهوم عدالت اقتصادى، مراعات حقوق اقتصادى است و زمینه‏ساز تحقق اهداف عالیه اسلامى مى‏باشد. معیار عدالت، اهداف عدالت، تقدم عدالت بر رشد و توسعه و اینکه کارآیى لازمه عدالت است، از محورهاى مهم مبحث عدالت اقتصادى است. على‏رغم آنکه همه فرهنگها و مکاتب، خواهان عدالت اقتصادى و مدافع آن هستند ولى دین مقدس اسلام، آنگونه که امیرالمؤمنین على(ع) بحق زبانِ گویا و مجرى صادق آن بوده‏اند، خاستگاهها، پیامدها و اهداف خاص خود را دارد. این نوشته درصدد است درحد توان، محورهاى یاد شده را به اختصار با تکیه به سخنان آن حضرت، تبیین کند.

۱۰۷۳.

مواضع سعد بن ابى وقاص در برابر امیرمؤمنان(علیه السلام)(2)(مقاله پژوهشی حوزه)

نویسنده: محمدمحسن طبسی

منبع: تاریخ در آیینه پژوهش ۱۳۸۴ شماره ۵

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی تاریخ اسلام و سیره تاریخ و سیره شناسی تاریخ و سیره اهل بیت(ع)

تعداد بازدید : ۳۴۸۹

۱۰۷۴.

زید شحام کوفی

نویسنده: ابوالحسن ربانی سبزواری

منبع: فرهنگ کوثر ۱۳۸۶ شماره ۶۹

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۳۴۸۲

۱۰۷۵.

سیری کوتاه در بازشناسی منابع تاریخ اسلام(4)

نویسنده: علی اکبر حسنی

منبع: ماهنامه مکتب اسلام ۱۳۷۶ شماره ۴

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی تاریخ اسلام و سیره تاریخ و سیره شناسی تاریخ اسلام کتابشناسی تاریخ اسلام

تعداد بازدید : ۳۴۷۹

۱۰۷۶.

با امام باقر(ع) در سایه قرآن

نویسنده: سید علیرضا جعفری

منبع: فرهنگ کوثر ۱۳۷۸ شماره ۳۱

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۳۴۶۹

۱۰۷۷.

جامعه شیعه در مدینه منوره(مقاله ترویجی حوزه)

نویسنده: werner ende مترجم: رسول جعفریان

منبع: میقات حج ۱۳۷۷ شماره ۲۵

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی تاریخ اسلام و سیره تاریخ و سیره شناسی تاریخ تشیع

تعداد بازدید : ۳۴۷۰

مقاله حاضر بخش نخست مقالهای بلند است که درباره «جامعه شیعه در مدینه» نگارش یافته و فصول اصلی آن عبارتند از: امیرنشین شیعی بنوالحسین، اشراف حسینی در مدینه جدید، حرب و شاخههای شیعی آن، نخاوله و ریشهها و ویژگیهای اجتماعی آنها. دو قسمت دیگر این مقاله در شمارههای بعد به چاپ خواهد رسید و در انتها کتابنامه نیز خواهد آمد. إنشاءالله. پژوهش و تحقیقات من در باره شیعیان مدینه، از دهه 1980 آغاز شد، اما به دلایلی، هر بار مجبور شدم تا کار پژوهش را برای مدتی طولانی قطع کنم. بعد از سالها، شمار زیادی از همکاران دانشگاهی یا محققان (از پیش و تاکنون) و نیز برخی از دانشمندان مسلمان، کتابداران، کتابفروشان و دیگران مرا به صورتهای مختلف در تهیه کتابها، نشریات و عکسها یاری دادند، به طوری که اطلاعات کتابشناسانه فراهم آمده، مرا به منابع ناشناخته راهنمایی کرد و سبب حلّ مشکلات زباشناسانه و سایر مشکلاتی شد که من در هنگام تحقیق بر روی منابع، با آنها روبرو بودم. این افراد زیادتر از آنند که در اینجا از ایشان به نام یاد شود. من از همه آنها سپاسگزاری میکنم. همچنین از Deutsche Forschungsgemeinschaftبرای حمایتهای فراوانش، صادقانه متشکرم; از جمله برای امکانی که در سال1995 برایم فراهم کرد تا یک تابستان به عنوان فرصت مطالعاتی بگذرانم; دورانی که به تحقیق روی مذهب شیعه امامیه پرداختم و تحقیقاتم را منظم کردم.

۱۰۷۸.

کتابشناسی قرآن اهل بیت(ع)

نویسنده: محمدعلی هاشم زاده

منبع: فرهنگ کوثر ۱۳۸۴ شماره ۶۳

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۳۴۶۱

۱۰۷۹.

بررسی زمان و تاریخ حصر مذاهب اربعه(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: فاطمه خان صنمی شعبانعلی خان صنمی

منبع: تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی سال سوم تابستان ۱۳۹۱ شماره ۷

کلیدواژه‌ها: تقلید مذاهب اسلامی تاریخ فقه حصر

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۳۴۵۸ تعداد دانلود : ۱۳۵۱

به دلیل بی ضابطه و سلیقه ای بودن مفهوم اجتهاد و کاربرد آن در میان اهل سنت، به اضافه علل و اسباب دیگر، پراکندگی آرا و مذاهب فقهی بسیاری به وجود آمد. از بین ده ها مذهب فقهی موجود (138 مذهب) در قرون دوم و سوم هجری که مورد تقلید مردم قرار گرفته بود، تنها چهار مذهب حنفی، مالکی، شافعی و حنبلی به رسمیت شناخته و بقیه مذاهب به دست فراموشی سپرده شد. اینکه چنین پدیده ای در چه برهه ای از زمان به وقوع پیوست، به درستی معلوم نیست. محدوده زمانی این پدیده در کلمات مورخان از قرن سوم تا قرن هفتم امتداد یافته است. این پژوهش که سعی کرده ضمن نقد و بررسی آرا، از زمان و تاریخ حصر مذاهب یادشده خبر گیرد، در میان اقوال و آرای گوناگون، به جمع بندی چهار نظریه دست یافت که در این میان قول چهارم، یعنی قرن هفتم به واقع نزدیک تر می نمود.

۱۰۸۰.

دگرگونی نظام قشربندی اجتماعی در ایران از سقوط ساسانیان تا پایان امویان(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: شهرزاد ساسان پور حسین مفتخری

منبع: تحقیقات تاریخ اجتماعی سال اول بهار و تابستان ۱۳۹۰ شماره ۱

کلیدواژه‌ها: ساسانیان موالی امویان قشربندی اجتماعی ورود اسلام

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۳۴۶۱ تعداد دانلود : ۱۹۶۳

ورود اسلام به ایران دگرگونی هایی در ساختار سیاسی و اجتماعی ایران به وجود آورد و بخشی از قشربندی اجتماعی ایران دستخوش دگرگونی شد. این پژوهش صرفاً تأثیر ورود دین اسلام بر قشربندی اجتماعی ایران را از سقوط ساسانیان تا سقوط امویان بررسی می کند. سؤال اصلی پژوهش آن است که ساخت سیاسی، اقتصادی و اجتماعی ـ فرهنگی ایران از ورود اسلام تا پایان دوران امویان، چه نقشی در تداوم یا تغییر قشر بندی اجتماعی ایران داشت؟ براین اساس فرضیة اصلی پژوهش آن است که ورود اسلام به ایران تغییرِ حاکمیت سیاسی و ساخت اجتماعی ـ فرهنگی ایران تا پایان دوران امویان را در پی داشت و در نتیجه بخشی از قشربندی اجتماعی ایران متحول شد. این پ ژوهش با استفاده از روش جامعه شناسانهٔ تدا اسکاچیول و با بهره گیری از نظریات تالکوت پارسونز ، گی روشه و ماکس وبر انجام شده است. پژوهش حاضر براساس محورهای نظام قشربندی و تقسیم بندی اقشار اجتماعی ایران پس از ورود اسلام، تأثیر دین اسلام بر قشربندی اجتماعی ایران، و بررسی عناصر «اعتبار»، «حیثیت» و «منزلت» اقشار اجتماعی ساماندهی شده است. نتیجة پژوهش حاضر آن است که ورود اسلام به ایران حاکمیت ارزش ها و هنجارهای جدید اجتماعی و تغییر ساختار سیاسی و اجتماعی را منجر شد که در نتیجة آن جایگاه و پایگاه برخی از اقشار اجتماعی ( بالا و متوسط) دگرگونی شد، اما تداوم ساخت اقتصادی ایران به تثبیت و تداوم بخشی از اقشار اجتماعی (فرودست) انجامید.

درخت حوزه‌های تخصصی