برهم کنش متقابل سوبژکتیویسم و زیبایی شناسی از منظر هایدگر(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
هستی و شناخت جلد ۱۰ پاییز و زمستان ۱۴۰۲ شماره ۲
181-204
حوزههای تخصصی:
این مقاله درصدد برقرارسازی برهم کنشی دوسویه میان سوبژکتیویسم و زیبایی شناسی از منظر هایدگر است. این برهم کنش چون پیشرانی برای دوره مدرن عمل می کند. سویه نخست این برهم کنش این است که زیبایی شناسی مدرن بر سوبژکتیویسم ابتنا دارد و آن را می توان «زیبایی شناسی سوبژکتیو» نام گذاری کرد. بر پایه نگرش سوبژکتیو، کلیه اشیا و ازجمله آثار هنری، تنها به منزله ابژه ای در نسبت با سوژه امکان ظهور دارند و عمیقاً تحت تأثیر سوژه و حاصل خواست او هستند. سویه دوم این برهم کنش به این پرسش می پردازد که آیا زیبایی شناسی علاوه بر آنکه آشکارگر سوبژکتیویسم به منزله روح حاکم بر دوره جدید است، می تواند تحکیم کننده آن نیز باشد. پاسخ این پژوهش به این پرسش، مثبت است. زیبایی شناسی با منقادسازی شعر (به منزله یکی از دو امکان اساسی فراروی از سوبژکتیویسم) و به تبع آن بازدارندگی از شکل گیری زبانی تازه در مسیر تثبیت سوبژکتیویسم عمل می کند. هایدگر برای فراروی از نگرش سوبژکتیو، بنای تازه ای در تعریف آدمی پیشنهاد می کند؛ بنای تازه ای که براساس آن، آدمی به منزله پاسخگویی به هستی، تعریف می شود.