ظرفیت مشارکت سیاسى بستگى به نوع مشروعیت حکومتها دارد. در مورد نظام ولایت فقیه سه دیدگاه وجود دارد. نظریه انتصاب و انتخاب از لحاظ قابلیت و ظرفیت مشارکت سیاسى هیچ تفاوت عینى و عملى با یکدیگر ندارند؛ اما در نظریه الهى - مدنى، مشارکت سیاسى به معنى واقعى کلمه امکان تحقق بیشترى دارد.
آینده سیاسى ایران به عواملى همچون راهکارهاى بهکار گرفته شده توسط جریانهاى سیاسى، چگونگى بروز خواستههاى اجتماعى و جهتگیرى نیروهاى بینالمللى بستگى دارد. با این وصف، نویسنده براى آینده ایران سه وضعیت احتمالى اصلى را پیشبینى مىکند.