علوم ادبی

موضوع اصلی این مقاله بحث و کنکاش درباره بعد نظری یا به تعبیری بوطیقای امیرخسرو است. در این مقاله با تکیه بر اثار سه چهره شاعر به اجمال جلوه های بوطیقای شاعر: محاکمات شعری، توصیف، مضمون سازی، وقوع گویی، چیستی شعر، ویژگی های شاعر، اهمیت سخن و شعر، انواع شاعران، نرگسانگی شاعر یا خودشیفتگی او به شعر و هنر خود، ترجیع شعر فارسی بر شعر عربی، صنایع و ...

۵۱۶۴.

ستم ستیزی در شعر پروین(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: محمدعلی زهرازاده

منبع: پژوهشنامه ادب غنایی سال چهارم پاییز و زمستان ۱۳۸۵ شماره ۷

کلیدواژه‌ها: پیام ستم مستبد انسان دوستی پروین آرمان خواهی

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی ادبیات علوم ادبی سبک شناسی مفاهیم کلی سنتی سطح فکری

تعداد بازدید : ۲۷۴۳ تعداد دانلود : ۱۰۰۶

پروین به عنوان انسانی که جان و روحش با دردمندان همراه بود، از روش های گوناگونی همچون تمثیل، رمز و افسانه بهره گرفت تا انسانهای بی پناهی را که در وادی درد و رنج گرفتار آمده بودند، رهایی بخشد. وی زبان مردم ستم کشیده شد تا آرزوها و حسرت های آنان را به تصویر کشد و چهره زشت ستمگران را که در زیر پوشش زیبای انسان دوستی و همنوع خواهی پنهان شده بود، به گونه ای هنرمندانه هویدا سازد. او با ذوق و قریحه خداداد خود توانست مفاهیم بلند و ستبر ظلم ستیزانه را در اشعار خود بیان نماید؛ گاهی به صورت خطاب مستقیم با ستمگران، زمانی به گونه خطاب به ستمدیدگان و ترغیب آنان به مبارزه با خودکامگان و یا از طریق ایجاد مناظره بین اشیاء و انتقال مفاهیم ستم ستیزانه این مهم را به انجام رساند. پروین نه تنها در شعر خویش مضامین ضد استبدادی و آرمان خواهانه را بخوبی به تصویر کشید بلکه در عمل از همکاری با مستبدان – زمانی که از وی خواسته شد مربی ملکه شود- خودداری کرد و با رد مدال افتخار وزارت معارف، حضورش را در جبهه دفاع از محرومان و بیزاری از قدرتمندان به اثبات رساند.

۵۱۶۵.

تسهیح نسخه ختی

نویسنده: عمادالدین شیخ الحکمایی

منبع: آینه میراث دوره جدید بهار ۱۳۸۵ شماره ۳۲

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۳۱۲ تعداد دانلود : ۸۱۴

۵۱۶۶.

خوانش ازخودوان:بسوی نظریه فمینیستی خوانش

نویسنده: پاترو سینیو پ. اشوایکارت مترجم: ملیحه کامران منش

منبع: مهراوه سال دوم زمستان ۱۳۸۵ شماره ۵ و ۶ و ۷

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی ادبیات علوم ادبی رویکردهای نقد ادبی نقد فمنیستی

تعداد بازدید : ۱۶۱۲ تعداد دانلود : ۹۰۵

۵۱۶۷.

بررسی و نقد اصول فرهنگ نویسی در فرهنگ آنندراج

نویسنده: ابوالقاسم رادفر سیده نرگس رضایی

منبع: پژوهش زبان و ادبیات فارسی ۱۳۸۵ شماره۶

کلیدواژه‌ها: شبه قاره فرهنگ نویسی آنندراج

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی ادبیات علوم ادبی مرجع شناسی فرهنگها و فرهنگ نویسی

تعداد بازدید : ۲۲۵۴ تعداد دانلود : ۱۲۸۳

آنندراج از جمله فرهنگ های لغتی است که در شبه قاره نوشته شده است. در این مقاله به نقد و بررسی فرهنگ آنندراج پرداخته می شود. هدف از این کار تحلیل، بررسی و نقد ساختار فرهنگ آنندراج بر اساس اصول فرهنگ نویسی است. بنابراین، ضمن توصیف ساختار این فرهنگ در بخش های مدخل، تلفظ، معانی، مباحث ریشه شناختی، نکات دستوری، شواهد واژه ها و منابع مولف، معایب این فرهنگ در بخش های مذکور بیان شده است. برای بررسی و تحلیل آماری چهارصد مدخل از حروف متفاوت «ب،س،ک،م» انتخاب شده است.

۵۱۶۸.

بحثی درباره ی بلاغت در قرن هشتم هجری(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

نویسنده: سید محمد علوی مقدم

منبع: ادبیات فارسی دانشگاه آزاد مشهد۱۳۸۵ شماره۱۰

کلیدواژه‌ها: بیان بدیع علم معنایی امهات کتب بلاغت فارسی

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی ادبیات علوم ادبی بلاغت

تعداد بازدید : ۱۷۷۸ تعداد دانلود : ۱۱۳۹

۵۱۶۹.

جایگاه رعایت مقتضای حال و مخاطب در نظریه های ادبی سنتی و نوین(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: اکبر صیادکوه

منبع: مجله علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز ۱۳۸۵ شماره ۴۸

کلیدواژه‌ها: بلاغت معانی فصاحت رعایت مقتضای حال مخاطب تاثیر سخن چگونه گفتن نظریه های ادبی معاصر

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۴۱۷۳ تعداد دانلود : ۱۹۵۷

"رساندن سخن به جایگاه عالی بلاغت و رسایی، امری دشوار است که می توان گفت در طول تاریخ آرزوی همه کسانی بوده است که در میدان سخن وارد شده اند. دست یابی به چنین جایگاهی، چنان دشوار می نموده که حتی برخی گفته اند: «بلاغت کسبی نیست بلکه همینطور که جمال و صوت ودیعه خداوندی است، قوه بیان نیز من جانب اله باشند.» (حالی، 1316:73). باید عوامل متعدد و بسیاری دست به دست هم دهند تا زمینه ارایه سخنی بلیغ و سلیس فراهم آید؛ یکی از مهمترین عواملی را که علمای بلاغت برای آن در این زمینه نقش مهم و اساسی در نظر گرفته اند، «رعایت مقتضای حال و خطاب» است که اهمیت آن موجب شده که از گذشته های دور، یکی از دانش های ادبی که بعدها دانش معانی نامیده شد، بدان اختصاص یابد. در این مقاله با یاری جستن از برخی سفارش ها و شگردهای سخن سرایان بلیغی چون سعدی، حافظ، مولوی، بیهقی و عنصرالمعالی در این باب، تلاش گردیده ضمن نگاهی انتقادی به تعاریفی که تاکنون از این مقوله ارایه شده، با نظری نوتر بدین موضوع بنگریم؛ بویژه که محور اصلی بحث برخی از مکاتب و نظریه های ادبی معاصر، همچون «نظریه مرگ مولف»، «نظریه رویکرد به مخاطب»، «هر منوتیک»، «پست مدرنیسم» و «نظریه ای ادبی متن محور»، تا حدود زیادی با این موضوع پیوند می یابند."

۵۱۷۰.