درخت حوزه‌های تخصصی

هری پاتر"" برند جهانی است، با فروش 400 میلیون نسخه کتاب، و 5 میلیارد و 417 میلیون دلار فروش مجموعه فیلمهایش. ""هری پاتر"" شاهکار جی.کی رولینگ، کودکان جهان را شیفتهی خواندن کرد. کدام کتاب جهانی را میشناسید که تا این حد شیفتگان مفتون داشته باشد؟! ""هری پاتر"" ایراداتی دارد از جمله آنکه آنچنان دنیای جادوگری را پر از سحر و رازآلود، ترسناک و دلفریب تصویر کرد که گزارشهای مطبوعاتی از علاقه مندی فراوان کودکان برای ثبت نام در مدرسهی جادوگری یاد میکنند. این ایراد و بسیاری ایرادات دیگر بر ""هری پاتر"" وارد است، با این همه ""هریپاتر"" در اوج است و همچنان با استقبال زایدالوصف کودکان و نوجوانان روبه رو است. مسحورشدگان هریپاتر هرگز چنین ایراداتی را نه میبینند و نه با آن کاری دارند. ""هریپاتر"" اکنون نگران همین در اوج بودن و استقبال زایدالوصف است؛ چرا که برای در اوج ماندن باید کوششهای تازه و خلاقانه تری بهکار بندد؛ کوششهایی بیش از حضور در آغاز. دربارهی کوششهای حضور هریپاتر در آغاز، به نشریهی توسعه مهندسی بازار، سال اول، شمارهی 4، زمستان 1386 صفحات 14 و 15 مراجعه کنید. آیا هریپاتر به چنین کوششهای خلاقانه ای دست زده است؟ پاسخ این پرسش را در مطالعهی این گزارش میخوانید.

امروزه شرکت های صنایع مختلف در طراحی راهبردهای خود، متغیرهای سبز را لحاظ می کنند و برای موفقیت در کسب وکارها گرایش های سبز روی می آورند؛ بنابراین با توجه به اهمیت ادراکات مشتری از سبزگرایی شرکت و همچنین پیامدهای مشتری، پژوهش حاضر الگویی را در سه بعد توسعه داده و بر این اساس روابطی درخصوص ادراکات مشتری، آگاهی وی، عملکرد شرکت و ارزش سبز ادراک شده که بر پیامدهای مشتری تأثیر می گذارد، بسط یافته است. نمونه ای 450 نفری از مشتریان دو شرکت بزرگ خودروسازی در تهران بااستفاده از نمونه گیری ساده و در دسترس انتخاب و داده ها از طریق پرسشنامه ای محقق ساخته جمع آوری شد. روش معادلات ساختاری برای بررسی روابط میان متغیرها استفاده و درنهایت الگوی پیشنهادی ارائه شد. نتایج پژوهش نشان داد که اثربخشی ادراک شده بر اعتبار شرکت اثر مثبت و معنادار دارد و عملکرد شرکت منجر به پیامدهای مشتری می شود؛ از طرف دیگر یافته های پژوهش حاکی از اثر مثبت و معنادار آگاهی محیطی مشتری بر دغدغه محیطی مشتری است.

چهره ی ماه"" عنوانی است برای این صفحات که زندگینامه ی حرفه ای و شخصی استادان دانشگاه علم، و دانشگاه بازار را معرفی می کند. در این شماره، با مایکل آهرن آشنا می شویم، مدیر گروه بازاریابی دانشگاه هیوستون که افزون بر مدارج علمی دانشگاهی و تألیفات، پیشینه ی ورزشی خوبی در کشتی و فوتبال دارد. همچنین با دانیل آکرسون، رئیس هیأت مدیره و مدیرعامل جنرال موتورز آشنا خواهیم شد که توانمندی رهبری و مدیریتش در این بنگاه اقتصادی، سود سرشاری نصیب جنرال موتورز کرد. آشنایی با این بزرگان دانشگاه و بازار اجازه می دهد هم از اندیشه های آنان آگاهی یابیم، هم چشم اندازهای آنان را دریابیم.

بازاریابی کارآفرینانه"" موضوع تازه ای است در بازاریابی. در ایران نیز این موضوع مطرح شد اما ظاهراً به تمام حوزه ها و وجوه ان با دقت نگریسته نشده است. برخی از کتابهایی که در این باره به چاپ رسید نیز با کاستیهایی جدی روبه رو بود. از همکارمان سیدسعید میرواحدی در نیوزلند درخواست کردیم این موضوع را با دکتر موریش، استاد دانشگاه کنتربری مطرح کند که در این زمینه یکی از مطرحترین استادان بازاریابی جهان است. میرواحدی، دانشجوی دکتری بازاریابی در دانشگاه کنتربری نیوزلند است که استاد راهنمایش نیز دکتر موریش است و پایان نامه اش نیز ارتباط دقیقی با این موضوع دارد. آنچه میخوانید حاصل گفتگوی میرواحدی با دکتر موریش است. در فرصتهای آتی، ابعاد و وجوه بیشتری از ""بازاریابی کارآفرینانه"" تقدیم خواهد شد. تا آن زمان، مطالعهی این گفتگو پیشنهاد میشود.

اگرچه تئوری کلاسیک، پیوسته در جهت محدود بودن مداخله دولت در امور اقتصادی تأکید داشته است ولی طی دهه های پس از پایان جنگ جهانی دوم دخالت در اقتصاد به حدی افزایش یافت که دولت در اغلب اقتصادهای آزاد و مختلط مشابه اقتصاد های برنامه ای، از طریق اهرم های اجرایی خود ( بنگاه های دولتی ) نقش فعالی را ایفا کرد. کشورهای صنعتی با اجرای سیاست های کلان و خرد اقتصادی در خلال دهه های 50 و 60 موفقیت های نسبی به دست آوردند به همین دلیل به انتقادات محدود در آن مقطع زمانی نسبت به مداخله دولت در اقتصاد اهمیت چندانی داده نشد. با نزدیک شدن به پایان دهه 70،حداقل در جهان غرب، شاهد مشکلات عدیده اقتصادی و ناکامی های مستمر سیاست های اقتصادی بودیم که زمینه طرح انتقاد و تردید نسبت به دخالت دولت در اقتصاد و تعیین اندازه مناسب دخالت، نظارت و هدایت دولت در اقتصاد فراهم شد. بدین ترتیب مجادلات نظری در محافل علمی نسبت به دخالت دولت، متقاعدسازی مدیران و تصمیم گیران اجرایی و سیاسی کشورها نسبت به تخصیص غیر بهینه و ناکارآمد منابع تولید در اثر گسترش حجم دولت و ایده بازنگری در سهم و اندازه دخالت دولت، جدی تر شد. سرانجام در پایان دهه 70 و آغاز دهه 80 در کشور انگلستان و به دنبال آن در سایر کشورهای صنعتی و تا حدی در کشورهای در حال توسعه موضوع اتخاذ سیاست خصوصی سازی و کاهش حجم دخالت به منظور رفع اختلاف و انگیزه های پیدایش آن ها موردتوجه جدی واقع شد. در ایران پس از پایان جنگ تحمیلی و آغاز اولین برنامه پنج ساله اقتصادی،اجتماعی ، فرهنگی و سیاسی ، سیاست خصوصی سازی به عنوان یکی از اجزای مهم سیاست های اقتصادی کشور مطرح شد و اولین مجوز قانونی نسبت به محدود شدن اندازه دخالت دولت در اقتصاد و مشارکت بخش خصوصی در فعالیت های اقتصادی به تصویب رسید. نکته اصلی و اساسی که در تفاوت خصوصی سازی در شورهای پیشرفته و کشور ما وجود دارد این است که کشورهای پیشرفته شرکت های قوی و مقتدر را بدون مشکل به بخش خصوصی واگذار می کنند اما در کشور شرکت های ورشکسته و دارای هزاران مشکل را علاوه بر شیوه های نادرست نحوه واگذاری به بخش خصوصی واگذار می کنند. سیاست خصوصی سازی با هدف ارتقاء کارایی فعالیت ها، تخصیص منابع، گسترش مشارکت های مردمی در بخش های مختلف تولیدی و تجاری از جمله سیاست های برنامه های توسعه است. خصوصی سازی رویکرد مجددی به سیستم بازار جهت جبران پیامدهای ناشی از شکست دولت در فعالیت های اقتصادی است که بدون تردید هرگونه بی توجهی، شکست دیگری را در اقتصاد به بار خواهد آورد. در این مقاله که به صورت مروری از مقالات و اتفاقات ناشی از خصوصی سازی و اثرات آن در بعضی از شرکت های خصوصی شده تهیه شده سعی گردیده علاوه بر بیان تعریف و موضوع خصوصی سازی ، به تاریخچه خصوصی سازی در جهان و ایران اشاره شود. اگرچه می توان به تفصیل در این موضوع بحث کرد و مطالب زیادی نوشت اما به این مختصر اکتفا می کنیم تا انشالله در مسیر رعایت اصل 44 قانون اساسی در مسیر سبک سازی دولت به نحو صحیح قدم برداریم.

به فرض آنکه ضرورت دارد دولت در بازار بیمه دخالت کند، مسئله و سؤال اصلی و مهمی که دراین رابطه مطرح میشود، این است که بر چه چیزی باید نظارت صورت گیرد و بر چه چیزی نباید نظارت صورت گیرد؟ به عبارتی، حد و مرز نظارت و دخالت کجاست؟ مصادیق دخالت بجا و نابجا کدام اند؟ برای تعیین و شناسایی اجزاء، متغیرها و فاکتورهای نظارت بر مؤسسات بیمه ضرورت دارد تا چهارچوب مفهومی و عملی روشن و معینی برای اعمال نظارت تعریف شده و استفاده شود. تعریف صحیح چهارچوب نظارت بر مؤسسات بیمه به سیاست گذاران و قانون گذاران کمک میکند تا مقررات و سیاست هایی را تدوین کنند که نه به دخالت بیجا و بیمورد منجر میشود و نه عنصری که لازم است کنترل و نظارت گردد، مغفول میماند. از سویدیگر، تعریف صحیح چهارچوب نظارت بر مؤسسات بیمه کمک میکند تا بتوان سیاست ها، مقررات و شیوة نظارت بر مؤسسات بیمه را ارزیابی کرد. در این مقاله چهارچوب پیشنهادی UNCTAD که دربردارنده فرایندی از مرحله تأسیس مؤسسه بیمه تا انحلال و تصفیة کامل آن است، به تفصیل تشریح میگردد. درصورتیکه سیاست گذاران صنعت بیمه کشور درصدد بازنگری مقررات نظارت بر مؤسسات بیمه برآیند، پیشنهاد میگردد که چهارچوب تشریح شده در این مقاله مبنای کار قرار گیرد. چهارچوب مزبور کمک می کند که بتوان مقررات زاید و غیرضروری را تشخیص داد و همچنین خلاء های مقرراتی را تعیین کرد.

یکی از مهم ترین ارکان بهبود خدمات بهداشت و درمان، وضعیت بیمه های تکمیلی درمان است که باعث افزایش دسترسی مردم به مراقبت های بهداشتی می شود. بیمه تکمیلی درمان در کنار بیمه های پایه درمان با سهم نزدیک به 18 درصد از پرتفوی صنعت بیمه، نقش مهمی در سیستم سلامت ایران ایفا می کند. نکته حائز اهمیت این است که بیمه تکمیلی درمان علاوه بر سودآوربودن برای شرکتهای بیمه، رضایت مشتری را نیز برآورده می کند که این امر مستلزم توجه و کاوش هرچه بیشتر در دو مقوله سنجش نیازمندی مشتری و محدودیت شرکتهای ارائه دهنده بیمه های تکمیلی برای پاسخگویی به نیاز مشتری است. در این پژوهش با تحلیل نیازمندی بیمه تکمیلی به کمک ترکیب گسترش عملکرد کیفیت فازی و تحلیل علل و آثار شکست، به ارائه مدلی برای طراحی بیمه تکمیلی درمان پرداخته شده است. همچنین عوامل شکست شرکتهای بیمه در پاسخگویی به نیاز مشتریان نیز شناسایی و رتبه بندی شده است.

حجم روزافزون پیامها"" اجازه نمی دهد تا بسیاری از تبلیغات، دیده، شنیده، و یا پرفروش شوند. این واقعیت به ساده ترین زبان می گوید: هزینه های سنگینی که شرکتها برای تبلیغات می پردازند، هیچ سودی برایشان ندارد! این واقعیت تلخ سبب شده تا کارشناسان به دنبال راهی باشند که بتوانند پیامی را از این همه موانع یا ""ازدحام پیامها""، عبور دهند. بازاریابی ویروسی یکی از این راههای استثنایی است که اگر با منطق و تدبیر لازم به کار گرفته شود، کاری کارستان برای شرکتها خواهد کرد. گاه شرکتها هیچ هزینه ای از این بابت نمی پردازند، اما مانند ""ویروس""، پیام آنها به سایرین مخابره می شود و در سطح گسترده ای انتشار می یابد. در اینجا با 10 کمپین موفق بازاریابی ویروسی آشنا می شوید که تدابیرشان نتیجه داده. آیا می خواهید بدانید چگونه؟ مطالعه ی این اثر پیشنهاد می شود.

همگام شدن با روندهای جهانی و کسب مزیت رقابتی مستلزم این است که مقصدهای گردشگری راهبردهای خود را بر اساس شناخت اهمیت ویژگی های رقابت پذیری مقصد و عملکرد خود در این زمینه تدوین نمایند. در پژوهش حاضر، رویکرد IPA برای ارزیابی اهمیت فعالیت های مختلف جهت کسب مزیت رقابتی در مدیریت مقصد و بررسی عملکرد دو مقصد یزد و شیراز مورد استفاده قرارگرفته است. نتایج نشان داد که از دید خبرگان، در هر دو مقصد حدود نیمی از معیارها با اهمیت اندک و عملکرد ضعیف، اولویت پایینی برای اختصاص منابع دارند. بر اساس میانگین امتیازهای مرتبط با اهمیت، در شهر یزد ابعاد «مدیریت بحران»، «بازاریابی»، «تغییرات اقلیمی»، «آموزش گردشگری و مهمان نوازی»، «توسعه پایدار» و «توسعه محصول و نوآوری» و در شهر شیراز ابعاد «تغییرات اقلیمی»، «بازاریابی»، «مدیریت بحران»، «توسعه پایدار»، «توسعه محصول و نوآوری» و «آموزش گردشگری و مهمان نوازی» به ترتیب از بااهمیت ترین تا کم اهمیت ترین ابعاد مربوط به رقابت پذیری مقصد شناخته شدند.