درخت حوزه‌های تخصصی

پیشینه و اهداف: حسابرسی داخلی یک فعالیت مستقل، اطمینان بخش واقع بینانه و مشاوره ای است که برای ارزش افزایی و بهبود عملیات سازمان طراحی شده است. حسابرسی داخلی با فراهم ساختن رویکردی نظام مند برای ارزیابی و بهبود اثربخشی فرایندهای راهبری، مدیریت ریسک و کنترل، سازمان را در دستیابی به هدف هایش یاری می کند. کیفیت حسابرسی داخلی به عنوان یکی از ارکان نظام حاکمیت شرکتی، بر دقت، شفافیت و کامل بودن اطلاعات و عملکرد ارائه شده تأثیر می گذارد. افزایش عملکرد مالی یکی از اهداف سازمان هاست که به کارگیری شیوه های حسابرسی داخلی کافی به دستیابی آن کمک خواهد کرد. هدف از این پژوهش، تعیین تأثیر کیفیت حسابرسی داخلی بر عملکرد مالی در شرکت های بیمه است. روش شناسی: جامعه آماری پژوهش حاضر شرکت های بیمه ای بورسی است که اطلاعات کمیته حسابرسی و واحد حسابرسی داخلی آن ها در سایت کدال افشا شده باشد. روش پژوهش از نظر ماهیت و محتوایی همبستگی بوده و از آزمون فرضیه ها براساس رگرسیون چندمتغیره استفاده شده و از نظر نوع هدف، جزء پژوهش های کاربردی و انجام پژوهش در چهارچوب استدلال استقرایی صورت پذیرفته است . کیفیت حسابرسی داخلی از منظر صلاحیت حسابرس داخلی، استقلال حسابرس داخلی و کارایی حسابرسی داخلی متغیرهای مستقل در نظر گرفته شدند. برای اندازه گیری معیار استقلال حسابرسی داخلی از شاخص استقلال کمیته حسابرسی، برای صلاحیت حسابرسی داخلی از تخصص مالی واحد حسابرسی داخلی و همچنین برای اندازه گیری کارایی حسابرسی داخلی از اندازه واحد حسابرسی داخلی به عنوان شاخص استفاده شد. از نسبت بازده دارایی برای اندازه گیری عملکرد مالی استفاده شد. داده های متغیر وابسته از صورت های مالی سالانه حسابرسی شده شرکت های بیمه بورسی به دست آمد و با روش رگرسیون خطی چندگانه داده ها تحلیل شدند. یافته ها : نتایج این پژوهش نشان داد که استقلال حسابرسی داخلی تأثیر معناداری بر عملکرد مالی شرکت های بیمه ندارد. در مقابل صلاحیت حسابرسی داخلی و کارایی حسابرسی داخلی تأثیر مثبت معناداری بر عملکرد مالی شرکت های بیمه دارد. بنابراین، حاکمیت شرکتی خوب/ قوی، از طریق عملکرد مؤثر کمیته حسابرسی و واحد حسابرسی داخلی، می تواند به بهبود پاسخگویی و ارتقای اعتماد ذی نفعان مختلف کمک کند. نتیجه گیری: این مطالعه با هدف افزایش اهمیت حسابرسی داخلی برای شرکت های بیمه انجام شد. براساس یافته های پژوهش، این مطالعه در خصوص اهمیت کیفیت حسابرسی داخلی و نقش آن در افزایش عملکرد مالی بینش هایی به تنظیم کنندگان و سیاست گذاران در جهت بهبود فرایندهای گزارش دهی و افزایش شفافیت می دهد.

با توجه به اهمیت روزافزون صادرات پتروشیمی، شناخت پیشران های توسعه صادرات در اقتصاد کشور و تجاری سازی نقشی اساسی در تکمیل چرخه بازار و توسعه آن خواهد داشت. بر این اساس این مقاله به شناسایی پیشران های توسعه صادرات پتروشیمی با رویکرد انسجام سیاست ها است. پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی و با روش کیفی تحلیل مضمون انجام شده است. ابزار گردآوری داده ها بر اساس اسناد و مدارک گذشته و همچنین مصاحبه بود. در این روش، 35 مقاله منتشر شده در پایگاه های اطلاعاتی علمی پژوهشی معتبر داخلی و خارجی بررسی و همچنین با 12 نفر از متخصصان و مشاوران بین المللی صنعت پتروشیمی کشور، پژوهشگران مرکز پژوهش های مجلس و سیاست گذاران مصاحبه انجام شد. روش نمونه گیری هدفمند و نحوه انتخاب افراد مصاحبه شونده به صورت گلوله برفی بود. به منظور تحلیل داده های کیفی از تحلیل مضمون استفاده گردید. در تحلیل داده های کیفی 85 کد شناسایی شد که پس از ادغام کدهای مشابه با یکدیگر درنهایت 50 کد استخراج و در 10 مفهوم مشابه طبقه بندی و درنهایت در 4 تم اصلی دسته بندی شدند. سیاست های حمایتی توسعه صادرات، سیاست های زیرساختی، لجستیک تجاری و دیپلماسی اقتصادی سیاسی به عنوان مهم ترین پیشران های کلیدی توسعه صادرات محصولات پتروشیمی کشور از دیدگاه مدیران بخش بین الملل پتروشیمی و صاحب نظران این حوزه شناسایی شد.

پژوهش حاضر با هدف توسعه چارچوب مدیریت راهبردی سرمایه انسانی متخصص در حوزه پدافند سایبری صنعت گاز انجام شده است. با توجه به افزایش چشمگیر حملات سایبری به زیرساخت های حیاتی، توسعه چارچوبی جامع برای مدیریت نیروی انسانی متخصص در این حوزه ضرورتی انکارناپذیر است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی توسعه ای و از لحاظ روش شناسی، آمیخته (کیفی کمی) است. در مرحله کیفی با استفاده از تحلیل مضمون و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با 18 نفر از خبرگان، ابعاد و مؤلفه های اصلی چارچوب شناسایی شد. در مرحله کمی، پرسشنامه محقق ساخته با 72 گویه بین 196 نفر از متخصصان و مدیران پدافند سایبری صنعت گاز توزیع گردید. تحلیل داده ها با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری و نرم افزارهای SPSS و SmartPLS انجام شد. یافته ها نشان داد چارچوب نهایی شامل 6 بعد اصلی (راهبردهای توسعه مهارت های تخصصی، مدیریت استعداد سایبری، فرهنگ امنیت سایبری، ساختار سازمانی چابک، حکمرانی سایبری و مدیریت دانش پدافند سایبری)، 15 مؤلفه و 54 شاخص است. نتایج تحلیل مسیر نشان داد بین ابعاد شش گانه چارچوب و مدیریت راهبردی سرمایه انسانی رابطه معنادار وجود دارد (P<0.01). مهم ترین یافته پژوهش، تأکید بر نقش محوری مؤلفه های مهارت افزایی تخصصی و توسعه فرهنگ امنیت سایبری در ایجاد سرمایه انسانی کارآمد است. چارچوب ارائه شده می تواند به عنوان الگویی جامع برای برنامه ریزی، جذب، نگهداشت و توسعه نیروی انسانی متخصص در حوزه پدافند سایبری صنعت گاز مورد استفاده قرار گیرد.

اهمال کاری کارکنان می تواند پیامدهای مستقیم و غیرمستقیم فراوانی برای سازمان های دولتی در پی داشته باشد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اعتبارسنجی پیشایندها و پیامدهای کاهش اهمال کاری کارکنان در شرکت ملی نفت ایران انجام شده است. این پژوهش کاربردی با رویکرد آمیخته متوالی اکتشافی انجام شده است. شناسایی پیشایندها و پیامدها با رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شده است. مشارکت کنندگان این مرحله شامل اعضای هیئت علمی و خبرگان منتخب شرکت ملی نفت ایران بوده اند که برای پیمایش دیدگاه آنان، از مصاحبه نیمه ساختاریافته استفاده شده است. برای اعتبارسنجی عوامل شناسایی شده در مرحله کمی از روش مدل سازی معادلات ساختاری استفاده شده است. به این منظور پرسشنامه ای بر اساس عوامل احصاء شده طراحی و در میان خبرگان منتخب به صورت هدفمند توزیع شد تا روابط بین شاخص ها و مقوله ها ارزیابی شود. داده های مرحله کمی با استفاده از نرم افزار Smart Pls نسخه 3 مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته ها نشان داد پیشایندهای کاهش اهمال کاری کارکنان در شرکت ملی نفت ایران شامل مدیریت شرایط شغلی کارکنان، مدیریت عوامل زمینه ای و راهبردها بوده است. همچنین پیامدها نیز به سه دسته پیامدهای فردی، سازمانی و اجتماعی طبقه بندی شدند. تحلیل های کمی نیز معنی داری ارتباط بین شاخص ها و مؤلفه های موردنظر را تأیید کردند. نتایج این پژوهش می تواند برای مدیریت نمودن اهمال کاری کارکنان در شرکت ملی نفت ایران، شناخت مفیدی فراهم سازد. شناسایی همزمان پیشایندهای کاهش اهمال کاری کارکنان در شرکت ملی نفت ایران و همچنین پیامدهای فردی، سازمانی و اجتماعی آن می تواند به افزایش دانش مدیران شرکت در جهت مدیریت این پدیده کمک نماید. توجه هم زمان به پیشایندهای شغلی، زمینه ای و راهبردهای کاهش و پیامدهای فردی، سازمانی و اجتماعی آن وجه تمایز برجسته این پژوهش به شمار می رود.

هدف پژوهش حاضر طراحی مدل افزایش تعامل با مشتریان در بازارهای بین المللی با تأکید بر نقش فاصله فرهنگی و استراتژی های بازاریابی در صنعت پتروشیمی است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، آمیخته اکتشافی (کیفی کمی) است. در بخش کیفی، 16 نفر از مدیران و کارشناسان پتروشیمی به صورت هدفمند انتخاب شدند و پس از مصاحبه با خبرگان، 75 شاخص شناسایی و در 15 مفهوم اصلی دسته بندی شدند. در بخش کمی، با استفاده از فرمول کوکران، 384 نفر از کارکنان پتروشیمی به عنوان نمونه انتخاب و پرسشنامه ای میان آن ها توزیع شد. داده ها با استفاده از روش معادلات ساختاری و نرم افزار اسمارت پی ال اس تحلیل گردید. نتایج نشان داد که استراتژی بازاریابی با ضریب مسیر 827/0 بیشترین تأثیر را بر تعامل با مشتری دارد. همچنین، عوامل تأثیرگذار محیطی و فاصله فرهنگی نیز بر استراتژی بازاریابی و تعامل با مشتری تأثیرگذار بوده و تمامی فرضیه های پژوهش با اطمینان 99 درصد تأیید شدند.

این پژوهش با بهره گیری از نظریه بازی ها و مدل سازی گراف، به تحلیل وضعیت سرمایه گذاری و تأمین مالی صنعت پتروشیمی ایران پرداخته است. هدف اصلی، شناسایی وضعیت های تعادلی میان بازیگران کلیدی شامل حاکمیت، هلدینگ های پتروشیمی، بانک ها، بازار سرمایه، سرمایه گذاران بین المللی و صندوق توسعه ملی و ارائه راهکارهایی برای ارتقای کارایی تصمیم گیری و کاهش ریسک های ساختاری است. در این راستا، گزینه های راهبردی بازیگران شناسایی و از طریق مدل سازی گراف تحلیل شده است. نتایج نشان می دهد که در وضعیت های تعادلی شماره ۱۵، ۲۶، ۳۳ و ۳۴، هیچ یک از بازیگران به تنهایی قادر به بهبود معنادار وضعیت خود نیستند. بااین حال، تشکیل ائتلاف های راهبردی میان بازیگران، به ویژه میان دولت، نهادهای مالی و صندوق توسعه ملی، می تواند تعادل های بهینه تری ایجاد کند. همچنین تحلیل بازی معکوس نشان می دهد که اصلاح قوانین و طراحی مشوق های سیاستی می تواند بازیگران را به سمت رفتارهایی هم راستا با اهداف توسعه ای سوق دهد و زمینه توسعه پایدار این صنعت را فراهم سازد.

پیش بینی نهادهای بین المللی در خصوص تقاضای نفت و گاز چین حاکی از افزایش قابل توجه طی سال های آینده و نیازمندی بیشتر این قدرت اقتصادی نوظهور طی دهه های آینده است. این کشور طی سال های اخیر راهبرد متنوع سازی حداکثری منابع وارداتی انرژی را در پیش گرفته و در تلاش است تا از طریق متنوع سازی حداکثری امنیت انرژی خود را ارتقا بخشد. از طرفی جمهوری اسلامی ایران با دارا بودن منابع انرژی هیدروکربوری غنی و همچنین موقعیت جغرافیایی بی نظیر به دنبال افزایش صادرات و همچنین متنوع سازی بیشتر روش های صادرات نفت و گاز خود است. پژوهش حاضر به ارزیابی اقتصادی خطوط لوله پیشنهادی نفت و گاز از مسیر افغانستان به چین پرداخته است. محاسبه ارزش حال خالص و همچنین نرخ بازدهی داخلی نشان می دهد که خطوط لوله پیشنهادی از نظر اقتصادی توجیه پذیر بوده و حاشیه سود قابل توجهی را به دنبال خواهد داشت.

هدف پژوهش حاضر ارائه الگوی تحلیلی رابطه فرهنگ متقابل با اثربخشی سازمانی، فرهنگ سازمانی و رهبری سازمانی در شرکت نفت حفاری شمال بود. از نظر هدف این پژوهش کاربردی، به لحاظ شیوه جمع آوری داده ها توصیفی از نوع پیمایشی در نمونه 384 نفری از کارکنان شرکت نفت حفاری شمال بود. داده ها با استفاده از پرسشنامه استاندارد گردآوری و برای تحلیل آن از تحلیل عاملی تأییدی و برای محاسبه ضرایب مسیر از تحلیل مسیر معادلات ساختاری به کمک برآوردهای نرم افزار PLS بهره گرفتیم. نتایج این پژوهش نشان داد که فرهنگ متقابل بر اثربخشی سازمانی (682/0)، فرهنگ سازمانی (611/0) و رهبری سازمانی (567/0) تأثیر معنی دار دارد. بر اساس یافته ها، فرهنگ سازمانی و رهبری سازمانی نقش میانجی در ارتباط بین فرهنگ متقابل و اثربخشی سازمانی ایفا می نمایند.

هدف پژوهش حاضر بررسی اثر تورش رفتاری بر قضاوت حرفه ای حسابرسان دیوان محاسبات کشور و ارائه یک مدل بومی می باشد. با بررسی مبانی، مولفه های تاثیر گذار بر قضاوت حسابرسان دیوان محاسبات را شناسایی نموده و با توجه به نظر خبرگان عوامل اصلی وفرعی موثر بر قضاوت حرفه ای حسابرسان دیوان محاسبات کشور به روش رتبه بندیAHP شناسایی گردید و سپس با استخراج وشناسایی انواع شاخص های تورش رفتاری موثر برقضاوت حرفه ای حسابرسان دیوان محاسبات کشور، غربالگری شاخصهای تورش های رفتاری موثر بر قضاوت حرفه ای حسابرسان دیوان محاسبات کشور به روش دلفی فازی نیز صورت گرفت و مدلی بومی و کیفی با استفاده از شاخصهای فوق طراحی گردید و پس از طراحی پرسشنامه محقق ساخته، این پرسشنامه بین نمونه آماری که شامل 317 نفر از حسابرسان دیوان محاسبات 28 استان کشور ایران بود، توزیع گردید و داده ها جمع آوری و سپس با بهره گیری از روش SMART- PLS مدل مربوطه تحلیل گردید. با توجه به نتایج بدست آمده از عوامل فردی، تجربه و تخصص و از عوامل سازمانی، رعایت آیین رفتار حرفه ای و از عوامل محیطی، الزامات قانونی بیشترین اثر را بر قضاوت حرفه ای حسابرسان دیوان محاسبات کشور دارد. همچنین، در میان تورش ها تورش بیش اعتمادی (BOC) بیشترین همبستگی با قضاوت حرفه ای حسابرسان را دارد. پس از آن به ترتیب تورش خودفریبی (BSD)، تورش بهینه بینی (BOP) و تورش خوداستنادی قرار دارند. پس از آن با بررسی اثر تورش رفتاری بر قضاوت حرفه ای حسابرسان دیوان محاسبات، نتایج بیانگر این است که عوامل فردی و عوامل محیطی بر قضاوت حرفه ای حسابرسان اثر معنی دار دارد. بر خلاف آن، ضریب متغیر عوامل سازمانی معنی دار نمی باشد و تورش رفتاری بهینه بینی، تورش رفتاری خودفریبی، تورش رفتاری بیش اعتمادی، تورش رفتاری خوداستنادی بر قضاوت حرفه ای حسابرسان دیوان محاسبات کشور تاثیر معناداری دارد.

پژوهش حاضر با هدف آسیب شناسی فرایند قصد جابجایی کارکنان از نواحی گازرسانی (واحد صف) به واحدهای ستادی شرکت گاز استان چهارمحال و بختیاری و ارائه راهکارهایی برای بهبود آن انجام شده است. مشارکت کنندگان پژوهش حاضر، کارکنان نواحی گازرسانی با سابقه کار بالای 5 سال که جابجایی آن ها انجام شده یا در حال انجام است و یا قصد این کار را دارند، هستند. داده ها از طریق مصاحبه های گردآوری و تجزیه وتحلیل داده ها با استفاده از روش تحلیل موقعیت کلارک انجام و مجموعه ای از گفتمان ها و مقوله ها که بر قصد جابجایی تأثیرگذارند، شناسایی شدند. یافته ها نشان می دهند که عدم وجود مسیر شغلی مشخص، احساس بی عدالتی در جابجایی و انتصابات، تأثیر عوامل سیاسی، محدودیت های ارتقای شغلی و شرایط سخت کاری در نواحی گازرسانی، از جمله دلایل اصلی افزایش درخواست جابجایی هستند. نتایج این پژوهش بر اهمیت طراحی اقدامات مدیریت منابع انسانی، نظیر تعیین دوره تصدی شغل، شفاف سازی فرآیندهای جابجایی و انتصاب و کاهش نفوذ عوامل سیاسی، تأکید دارد. درنهایت، یافته های پژوهش بر ضرورت اتخاذ رویکردی جامع تأکید دارد که علاوه بر اصلاح سیاست های منابع انسانی، به بازتعریف نقش ساختارهای مدیریتی و کاهش تأثیر مداخلات بیرونی در تصمیم گیری های سازمانی بپردازد

این پژوهش با هدف اعتبارسنجی مدل صادرات فرآورده های نفتی به کشورهای همسایه با تأکید بر افغانستان انجام شد. مطالعه از نوع کاربردی و با رویکرد آمیخته اکتشافی در دو بخش کیفی و کمی اجرا گردید. در بخش کیفی، داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته با 13 نفر از خبرگان حوزه نفت، گمرک و اتاق مشترک ایران و افغانستان جمع آوری و با روش نظریه داده بنیاد تحلیل شد که منجر به استخراج مقوله ها و طراحی مدل مفهومی اولیه گردید. در بخش کمی، جامعه آماری شامل صادرکنندگان فرآورده های نفتی، تجار ایرانی و افغانستانی بود که با روش نمونه گیری در دسترس، داده های حاصل از 214 پرسشنامه معتبر گردآوری شد. برای اعتبارسنجی مدل از مدل سازی معادلات ساختاری مبتنی بر واریانس و نرم افزار Smart PLS استفاده گردید. یافته ها نشان داد روابط بین سازه ها معنادار و مدل از برازش مطلوبی برخوردار است. در نتیجه، مدل ارائه شده می تواند چارچوبی کارآمد برای صادرات و تصمیم سازی سیاست گذاران حوزه انرژی فراهم آورد.

مطالعه حاضر با هدف ارائه مدل ساختاری تفسیری نگهداشت دانشگرها در توسعه زنجیره ارزش صنعت نفت انجام شد. این پژوهش از نظر پارادایم شناسی عمل گرا (پراگماتیسم) از حیث رویکرد آمیخته و از حیث استراتژی تحلیل مضمون و مدل سازی معادلات ساختاری تفسیری است. نمونه گیری بر اساس پروتکل کنشگران به روش نمونه گیری هدفمند اطلاعات محور انجام شد و با 15 مصاحبه به اشباع نظری دست پیدا شد. برای گردآوری داده ها از مصاحبه نیمه ساختاریافته و پرسشنامه استفاده شد. برای اعتباریابی ابزار سنجش از تحلیل عاملی اکتشافی بهره گرفته شد. تحلیل کیفی مصاحبه های تخصصی با روش تحلیل مضمون در نرم افزار Maxqda انجام شد. سپس روابط سازه ها با هدف اکتشاف مدل با روش مدل سازی ساختاری تفسیری در نرم افزار MicMac شناسایی و طراحی گردید. بر اساس خروجی شبکه مضمون 113 شاخص فرعی و 29 مضمون اصلی و 8 متغیر مضمون فراگیر ساماندهی شده است. مدل اکتشافی حاکی از اثر محیط کاری توسعه گرا، محیط کاری فرصت محور، محیط کاری سلامت محور به عنوان عوامل پیش بین بر توسعه شایستگی های تخصصی، بهینه سازی سیستم جبران خدمات و مزایا، توسعه جذابیت شغلی به عنوان عوامل راهبردی است. همچنین، بالندگی استعدادهای دانشگر و توسعه استعداد دانشگران به عنوان عوامل پیامدی مدل شناسایی گردید.

مطالعات سازمانی، سرمایه اجتماعی را به عنوان یک مفهوم زیربنایی در ایجاد خلاقیت، نوآوری و پویایی های سازمانی معرفی کرده اند. ارتقای سرمایه اجتماعی یک راهبرد مهم به منظور نیل به اهداف صنعت نفت کشور است که هدف این پژوهش طراحی الگویی جهت توسعه سرمایه اجتماعی است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و توسعه ای و از نظر ماهیت داده ها، کیفی است که با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شد. جامعه آماری از خبرگان صنعت نفت کشور تشکیل و نمونه برداری به صورت نظری صورت گرفت. داده ها به روش مصاحبه نیمه ساختاریافته گردآوری و تا دستیابی به معیار کفایت نظری با 11 منبع مصاحبه گردید. کدگذاری داده ها با استفاده از نرم افزار MAXQDA انجام شد. درمجموع، 98 مضمون پایه، 17 مضمون سازمان دهنده و 4 مضمون فراگیر استخراج که مضامین فراگیر شامل لزوم توجه به سرمایه اجتماعی، ابعاد سرمایه اجتماعی، عوامل مؤثر بر توسعه سرمایه اجتماعی و نتایج توسعه سرمایه اجتماعی است در یک شبکه ارتباطی قرار گرفتند.