ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۸۲٬۶۲۱ تا ۸۲٬۶۴۰ مورد از کل ۸۴٬۷۳۰ مورد.
۸۲۶۲۱.

طومار(12) نردبان شکسته (5) تحلیل انتقادی مصادر اسطوره حفظ زندگی نامه ابوجعفر ورّاق؛ از مضمون تا ساختار (2)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۳ تعداد دانلود : ۸۲
کتاب شمائل البخاری نوشته ابوجعفر ورّاق از جایگاهی بسیار مهم در میان مصادر اسطوره حفظ برخوردار است. این کتاب با نقل اخباری، تصویری اسطوره ای از حافظه حدیثی بخاری ارائه کرده است. به اخبار ابوجعفر ورّاق در پژوهش برجسته دانشگاه الازهر با عنوان «طعون و شبهات الشیعه الإمامیه حول صحیح البخاری و الرد علیها» در تراز یک منبع بسیار کهن و معتبر تاریخی استناد شده است. مؤلف این اثر، با هدف شناساندن ابوجعفر ورّاق، شناخت نامه ای برای او نوشته است تا بر چالش شهرت او در جایگاه مؤلف یکی از منابع تاریخی کهن فائق آید. این شناخت نامه از دو بخش زندگی نامه ابوجعفر و کتاب شناختِ شمائل البخاری تشکیل شده است. بازیابی، طبقه بندی و تحلیل مضامین اصلی و فرعی و گونه شناسی سبک و ساختار زندگی نامه ابوجعفر ورّاق مسئله اصلی این مقاله است که با روش تحلیل مضمون انجام یافته است. بر پایه نتایج این تحقیق، مضامین ده گانه زندگی نامه ابوجعفر ورّاق به دو گونه اصلی و فرعی تقسیم پذیرند. مناسبات علمی و روابط شخصی ابوجعفر با بخاری به عنوان مضمون اصلی، در هسته مرکزی زندگی نامه او قرار گرفته اند، در حالی که مضامین فرعی «از تبار تا لقب» و «از روایت تا تحدیث» در پوسته آن حضور دارد و از اهمیت کمتری در برابر هسته مرکزی برخودارند. الگوی از هسته تا پوسته، از ذهنیت و غرض عزازی در برجسته نمودن نقش بخاری در حیات علمی ابوجعفر حکایت دارد. بر پایه دانش سبک شناسی، زندگی نامه ابوجعفر در شمار گونه اجتهادی تفسیری قرار دارد. در این گونه تحلیل و استنباط، نویسنده نقش اصلی را در نگارش زندگی نامه ایفا می کند و بر خلاف گونه اسنادی تاریخی ، اخبار و اسناد تاریخی از اولویت اصلی برخوردار نیستند. عزازی، تفسیر و استنتاج خود از اخبار تاریخی مربوط به شخصیت ابوجعفر را بسیار کوتاه و البته منسجم ارائه کرده است. افزون بر ساختارمندی و انسجام، سوگیری و جانبداری (تأکید، ترجیح، تقدیم و انحصار) از دیگر شواهد اجتهاد عزازی در تألیف زندگی نامه ابوجعفر است. این رویکرد عزازی به ارائه تصویری خاص از ابوجعفر در سایه اعتبار و شهرت بخاری انجامیده است که اصل بی طرفی در نگارش زندگی نامه ها را نقض کرده است.
۸۲۶۲۲.

A Critical Review of the Components of Humanistic Spirituality in Emerging Spirituality-based Movements within the Postmodern Context(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۶ تعداد دانلود : ۸۲
SUBJECT & OBJECTIVES: Contemporary emerging spirituality is derived from spirituality in postmodern conditions, moving beyond the era of modernity toward a form of spirituality without religion. Thus, the formation of contemporary emergent spirituality arises in response to the spiritual deficiencies of modernity, characterized by a pursuit of tranquility, accommodation to existing circumstances, and a stance of moral and political disengagement. This study aims to examine the critiques leveled against the elements of humanistic spirituality in newly emerging spiritual movements situated within the postmodern framework. METHOD & FINDING: Using qualitative content analysis, the components of humanistic spirituality in emerging spirituality-based movements within the postmodern context were extracted and subsequently subjected to critical analysis and review. The findings of the study indicate that one of the defining characteristics of this movement is humanism, according to which the human being is regarded as the measure of all things and the axis of the universe, standing in contrast to the various forms of theocentric religious thoughts.  CONCLUSION: Prioritizing humanity and its desires over the primacy of God and His absolute will is a central consequence of humanistic spirituality, resulting in tendencies toward empiricism, pluralism, the pursuit of liberty, and individualism. Spiritual modernism is centered on a re-presentation of the sacred in a different form, and the stress on religious experientialism is rooted in an inadequate or flawed understanding of God, the cosmos, and the human being. With the introduction of religious experience, the legitimacy of every religion and denomination becomes dependent on the personal experience of each individual, making religiosity a relative matter and replacing religious realism with religious relativism.
۸۲۶۲۳.

ارزیابی خوانش اقتدارگرایی از نظریه های فقه سیاسی در دوره انقلاب اسلامی(مقاله ترویجی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۱ تعداد دانلود : ۹۸
سنجش واکنش فقیهان در دوره مشروطه و مواجهه فقیهان در دوره انقلاب اسلامی با امر سیاسی، برخی نویسندگان را به این نتیجه گیری رسانده است که در دوره انقلاب اسلامی، نظریه پردازی فقهی عمدتاً از ایستاری اقتداگرایانه برخوردار است. در این مقاله صحت این مدعا درباره سه فقیه دوره انقلاب اسلامی، آیت الله محمد مؤمن قمی، آیت الله محمدتقی مصباح یزدی و آیت الله سیدکاظم حائری با استفاده از روش توصیف و تحلیل بررسی می شود. براساس خوانش اقتدارگرایی، دیدگاه سه فقیه مزبور به دلیل برخورداری از بنیاد «غایت گرایی» و مؤلفه های «لغویت بیعت»، «بی نیازی از مشاورت» و «اختیارات گسترده حکومت» در ترسیم یک نظریه فقهی سیاسی، در زمره اندیشه های توجیه کننده اقتدارگرایی جای دارند. عدم انطباق مبانی و مؤلفه های اقتدارگرایی بر دیدگاه سه فقیه مزبور، دستاورد این پژوهش است.
۸۲۶۲۴.

چالش نظام دولت_ملت با نظام امامت امت در جمهوری اسلامی ایران(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۷ تعداد دانلود : ۷۳
چالش نظام دولت ملت با نظام امامت امت در جمهوری اسلامی ایران شکل گیری جوامع سیاسی متأثر از شرایط متعدد حاکم بر آن بوده است. ازاین رو، عناصر تعین بخش جامعه سیاسی در جوامع مختلف متفاوت است. پس از دوران وستفالیا و بروز هژمونی غالب مکاتب سیاسی، دول غربی مدل دولت ملت را به عنوان الگوی مطلوب ساختار سیاسی کشورها ارائه دادند. با پیدایش انقلاب اسلامی ایران مبتنی بر بنیادهای اندیشه ای برخاسته از آموزه های وحیانی (مغایر با ایدئولوژی های رایج دنیای مدرن)، مدلی جدید از نظام های سیاسی به منصه ظهور رسید که در پیوند با هنجارهای عمومی جامعه از یک سو و با ارزش های فطری و مورد پذیرش انسان ها از سوی دیگر همراه بود. مدل «امامت امت» با مؤلفه های جدید وحیانی و عقلانی و در پیوند عمیق با توده های مردمی، غایت خود را از یک سو انسان سازی اجتماعی و از سوی دیگر شکل گیری تمدن نوین اسلامی بر می شمارد. به دلیل تفاوت های این دو مدل، در این نوشتار برآنیم تا با روش تحلیلی توصیفی برخی چالش های این دو نظام در عرصه عمل را واکاوی نماییم.
۸۲۶۲۵.

گفتمان کاوی نقد در قصیده تربیه البنات حافظ ابراهیم

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۷ تعداد دانلود : ۱۲۲
گفتمان کاوی از جمله مباحث ارزشمند نقد نوین است که عناصر زبان ، موسیقی شعر (اعم از موسیقی لفظی و معنوی) تصویرپردازی، عاطفه یا تجربه ی بشری و در آخر عنصر بینامتنی را بررسی می نماید تا زیبایی یک قصیده را نشان دهد. حافظ ابراهیم یکی از شاعران بزرگ عصر نهضت در مصر است. او در اشعار خود به موضوعات ملی و اجتماعی اهتمام ورزیده ؛ تا آنجا که به عنوان شاعر ملی گرا و شاعر اجتماع شهرت یافته است . قصیده «تربیه البنات» یکی از قصاید مشهور اوست و همانگونه که از نامش پیداست، آن را در زمینه تربیت دختران و با محورهای سیاسی و اجتماعی سروده است . او پانزده بیت از یک قصیده چهل و شش بیتی را به موضوع تربیت دختران اختصاص داده است و ابیات پیشین نیز حکم مقدمه ای برای پرداختن به غرض اصلی قصیده هستند. استفاده از وزن«کامل» که از اوزان لطیف و پرکاربرد ادبیات معاصر است، همراه با موسیقی لفظی و معنوی موجود در قصیده و نیز الفاظ، عبارات و افعال ساده و دلنشین، آرایه های ادبی موجود در قصیده ، به علاوه اشاره به موضوعات روز جامعه در قالب تصویرپردازی محسوس و عنصر بینامتنی، همگی بر پویایی این قصیده افزوده و زیبایی آن را دو چندان کرده است.
۸۲۶۲۶.

تبیین وظیفه حقوقی حکومت اسلامی در مواجهه با کُنش های ناسازگار با حفظ حجاب و پاسخ به شبهات آن با بهره از دیدگاه آیت الله العظمی خامنه ای (مد ظله العالی)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۵ تعداد دانلود : ۱۷۴
پوشش زنان، موضوعی است که در فرهنگ‌های گوناگون دینی و اجتماعی مورد توجه است. شریعت اسلامی نیز ضوابطی را برای پوشش بانوان در هنگام حضور در عرصه‌های غیرشخصی پی‌ریزی کرده است. بااین‌حال، تخلّف از این احکام شرعی را در جوامع اسلامی به‌گونه‌ای می‌توان مشاهد نمود که عنوان «پدیده بی‌حجابی» بر آن صادق خواهد بود. این جستار به روش توصیفی- تحلیلی و با بهره از منابع إسنادی در پی یافتن پاسخ این پرسش می‌باشد که وظیفه حقوقی حکومت اسلامی در برابر پدیده بی‌حجابی زنان چیست؟ برای دست‌یافتن به این هدف، نگره فقهی حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با رویکرد اصطیاد قواعد عمومی و یافتن ادله خاص، کاویده شدند. در این زمینه به ادلّه ذیل برای اثبات مشروع بودن مداخله حکومت اسلامی در مقابله با بی‌حجابی استناد شده است: عمومات رهنمون بر نهی از منکر حکومتی و اجرای آن در امور اعتقادی، ادله بیانگر تعزیر بر هر عمل حرام شرعی و آسیب‌ اجتماعی، وجوب پیشگیری از اخلال در نظام زیستی و دینی جامعه، عمومات رهنمون بر حفظ احکام دین و ضرورت حفظ نظام اخلاقی. ذیل هر مورد نیز به شبهات احتمالی و ادعایی دیدگاه مبتنی بر عدم الزام حکومتی حجاب تببین شده و پاسخ مناسب آن‌ها فراهم آمده است.
۸۲۶۲۷.

روایات عالم برزخ در منابع حدیثی فریقین و تأثیر آن بر شکل گیری اعتقاد به حیات برزخی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۱ تعداد دانلود : ۶۷
نوشتار پیش روبا عنوان «روایات عالم برزخ در منابع حدیثی فریقین و تأثیر آن بر شکل گیری اعتقاد به حیات برزخی»در صدد پژوهش وپاسخ به این سؤال است که برزخ در روایات فریقین چگونه است وموارد اشتراک وافتراق کدام است و این احادیث چه تأثیری در شکل گیری اعتقاد به برزخ در فریقین دارد. روش این پژوهش کتابخانه ای است که اهم مباحث حیات برزخی را به صورت تطبیقی بررسی کرده وتصویر واضحی از آن را در روایات فرقین ارائه داده وبه این نتیجه رسیده؛ که اصل وجود برزخ در روایات فریقین مورد تأکید بوده واصل اولی دربرزخ ظلمت بوده وبرسؤال قبر(برزخ)تأکید بسیار شده اما درموارد سؤال ها اختلاف است. همچنین در روایات شیعه دودسته روایت درخصوص سؤال دربرزخ وجود داردکه در تعارض بوده و وجوهی برای جمع میان آنها ذکر شده است. بدن مثالی در روایات شیعه واستقرار روح مؤمن داخل چینه دان پرندگان دربهشت از جمله موارد افتراق است. درخصوص مکان برزخ نیز در روایات فریقین اختلافاتی مشاهده می شود. زندگی سخت،عذاب قبر وخواب راحت از جمله مشترکات روایات فریقین درخصوص برزخ است. در روایات فریقین از اعاده روح به جسد در قبر وبرزخ سخن به میان آمده که به دلیل دخیل بودن یا اضافات راوی،قابل قبول نیست. باید افزود موارد مشترک روایات برزخ در منابع روایی فریقین در شکل گیری اعتقاد به حیات برزخی نیز شکل به سزایی داشته است.
۸۲۶۲۸.

ارزیابی دلایل حدیثی «نظریه جواز تعبد به ادیان الهی و غیرالهی» بر پایه باورهای کلامی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۶ تعداد دانلود : ۷۹
این پژوهش با هدف بررسی و نقد اصول و دلایل حدیثی «نظریه جواز تعبد به همه ادیان و مذاهب الهی و غیرالهی» انجام یافته است. «نظریه تعبد» یکی از آرا و نظرات دین شناختی سیدکمال الحیدری است که آن را با محوریت قطع اصولی و با اتکاء به سه اصل اساسی مطرح نموده است. اصل اول اینکه باید در انتخاب هر دین یا اعتقادی دلیل داشت، اصل دوم این است که مطابقت دلیل با واقع شرط نیست، و اصل سوم اینکه شخص قاطع نمی تواند برخلاف دلیل خود عمل کند. پرسش اصلی در این پژوهش آن است که چه اشکالات و نقدهایی بر دلایل حدیثی این سه اصل مذکور وارد است؟ نگارنده با تحلیل نظریه تعبد و اصول آن کوشیده است، کاستی ها و اشکالات این اصول و ادله روایی آن را با روش تحلیلی انتقادی تبیین نماید و از این منظر نظریه تعبد را بر پایه باورهای کلامی مورد ارزیابی و نقد قرار دهد. یافته های تحقیق حاکی از آن است که هیچ یک از اصول یاد شده به طور مطلق قابل دفاع نبوده و دلایل حدیثی مورد استناد کمال الحیدری دلالتی بر مدعای نظریه تعبد ندارند.
۸۲۶۲۹.

واکاوی نقش حاکم جامعه اسلامی در نظام حق وقی خانواده(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۱ تعداد دانلود : ۶۴
این مقاله با روش توصیفی تحلیلی به واکاوی نقش حاکم جامعه اسلامی در نظام حقوقی خانواده می پردازد؛ به این هدف که گوشه ای از مبانی اسلامی در مورد حکومت و خانواده را تبیین کند. در سیستم قانون گذاری اسلامی، حاکم واضع و جهت دهنده قوانین حکومتی و انسجام دهنده نهادها، سازمان ها است. از سوی دیگر، حاکم مستلزم نظارت بر نهادهای اجتماعی و سیاسی است. از جمله نهادهایی که حاکم در فقه و حقوق اسلامی اجازه ورود به آن را می یابد، حریم خصوصی خانواده است. اجازه ورود به حریم خانواده تنها درصورت نادیده گرفتن الگوهای حقوقی و اخلاقی توسط مقام حاکم امکان پذیر است.حال این سؤال مطرح است که مبنای ورود حاکم به خانواده بر مبنای موازین فقهی حقوقی چیست؟ در این پژوهش ابتدا مستندات قاعده «الحاکم ولی الممتنع» که دلالت بر ورود قضایی حاکم به حریم خانواده می نماید، مورد واکای قرار گرفته و سپس ابعاد حمایتی حاکم در نظام حقوقی خانواده مورد بررسی و تحلیل قرار می گیرد.
۸۲۶۳۰.

نقش زنان و مردان پیشگام در تحولات فرهنگی گیلان در دوره رضاشاه بر اساس مصوبات شورای عالی معارف/ فرهنگ(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۳ تعداد دانلود : ۹۹
شورای عالی معارف (1317-1301ش) و بعدتر شورای عالی فرهنگ (1346-1317ش) را می توان یکی از نهادهای دولتی برای سیاستگذاری متمرکز فرهنگی در ایران تلقی کرد. فعالیت های این شورا با تدوین و تصویب قوانین و مقررات مورد نیاز، پایه ساختار نظام فرهنگی، علمی و آموزشی نوین را بنیان گذاشت. واگذاری صدور امتیاز نشریه، مجوز تأسیس مدارس ملی، اعطای مدال و نشان و بالاخره ارزشیابی مدارک تحصیلی دانش آموختگان دانشگاه های خارج از کشور به شورا از زمره عرصه هایی بود که پای فعالیت های فرهنگی و آموزشی ایالات و ولایات را به دبیرخانه شورا باز کرد. در این میان زنان و مردان شهرهای استان گیلان با توجه به قدمت تاریخی و نوگرایی خود، در عرصه های فرهنگی ایفای نقش کردند. زنان گیلانی نیز در این عرصه فعالیت چشمگیری داشتند. بر این اساس سؤال اصلی نوشتار این است که زنان گیلانی در مقایسه با مردان چه نقشی در تحولات فرهنگی گیلان در عصر پهلوی اول ایفا کردند؟ این مقاله از نوع توصیفی-تحلیلی و با بهره برداری از اسناد (متن صورت مذاکرات و مصوبات شورای عالی معارف/ فرهنگ) تدوین یافته و بیانگر تنوع فعالیت های فرهنگی برخی زنان و مردان نوگرای شهرهای استان گیلان در چهار عرصه انتشار مطبوعات، تأسیس مدارس ملی، دریافت مدال و نشان و بالاخره تحصیل در دانشگاه های خارج از کشور در عصر پهلوی اول است. بررسی و مقایسه داده های جداول چهار عرصه فرهنگی مذکور، از برتری مردان نسبت به زنان گیلانی در این چهار حوزه حکایت می کند.
۸۲۶۳۱.

چاپ نوشت (۲۱): محمد رمضانی: پل انتقال و تداوم میراث مکتوب در گذار از قاجار به پهلوی

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۲ تعداد دانلود : ۸۳
مؤلف در نوشتار حاضر به معرفی یکی از مهم ترین شخصیت های کتابگزار در اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی یعنی محمد رمضانی می پردازد. نویسنده در این مقاله ضمن اشاره به زندگی حرفه ای او، می کوشد چگونگی شکل گیری کتابخانه شخصی محمد رمضانی و هدف بزرگی که در پس آن بوده است، یعنی راه اندازی یک کتابخانه عمومی بزرگ با نام کتابخانه حضرت ولی عصر (عج) در قم را تبیین کند. اشاره به ابعاد این کتابخانه و جایگاه و اهمیت آن در حفظ و نگهداری آثار چاپی و انتقال آن به نسل آینده از جمله مطالبی است که نویسنده در این مقاله بدان پرداخته است.
۸۲۶۳۲.

فراز و فرود مناسبات سیاسی و نظامی ایران با خانات ماوراءالنهر از ابتدای قاجار تا دوره ناصری (مقاله پژوهشی)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۴ تعداد دانلود : ۱۰۰
منطقه ماوراءالنهر که در گذشته بخشی از حوزه جغرافیایی و فرهنگی ایران به شمار می رفت، از دوره صفویه به بعد به واسطه استقرار ازبکان و خانات محلی، به کانونی از منازعات سیاسی و نظامی با ایران تبدیل شد. در عصر قاجار، روابط ایران با خانات بخارا و خوارزم بیش از پیش در قالب درگیری های مرزی، یورش های نظامی، غارت و اسارت شیعیان جلوه گر شد. پرسش اصلی این پژوهش آن است که مناسبات ایران و خانات ماوراءالنهر درآن عصر بیشتر بر پایه چه شیوه هایی استوار بود؟ بررسی منابع تاریخی نشان می دهد که رویکرد قاجارها عمدتاً بر اقدامات مقطعی و بازدارنده اعم از لشکرکشی های محدود و اعزام سفرا متمرکز بود و از پشتوانه نظامی و دیپلماسی منسجم برخوردار نبود. در مقابل، خانات منطقه با تکیه بر اختلافات مذهبی و منافع اقتصادی، سیاستی خصمانه در پیش گرفتند که به یورش های مکرر به خراسان و ویرانی شهرهایی چون مرو انجامید. نتیجه این رویارویی ها نشان می دهد که ضعف ساختاری دولت قاجار و ناتوانی در بهره گیری مؤثر از ابزارهای سیاسی و نظامی، همراه با مداخلات روس و انگلیس، سرانجام به جدایی کامل این مناطق از ایران و الحاق اجباری آنها به قلمرو روسیه انجامید.
۸۲۶۳۳.

نقد محتوایی و ساختاری روایات مطلاق بودن امام حسن مجتبی (ع) با نظرداشتِ مقوله عصمت(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۴ تعداد دانلود : ۷۴
یکی از مهم ترین شبهاتی که درباره سیره امام حسن (ع) مطرح می شود و با مقوله عصمت زاویه دارد، انتساب مطلاق بودن به ایشان است؛ به این معنا که ایشان ازدواج ها و طلاق های متعددی داشته  که لقب مطلاق گرفته است. در این شبهات با استناد به روایات مطلاق بودن امام (ع)، شخصیت ایشان را لذت طلب و مشغول به زنان معرفی کرده اند. این پژوهش- که بدون پیشینه ای اخص است- با روش توصیفی- تحلیلی، از دو بُعد روایات مطلاق را نقد و رد نموده است: 1- ازنظر محتوایی و نقد متنی، این روایات معارض با عصمت امام حسن (ع) در قرآن و سنت قطعی است؛ آیات قرآن و روایات پیامبر اعظم (ص)، عصمت امام حسن (ع) و تنزیه ایشان از هرگونه خطا، گناه و امور مکروه را گواهی می دهند؛ علاوه بر این، آنچه از روایات مطلاق در منابع سنی و شیعه برمی آید این است که امام علی (ع) مردم را از تزویج دختران به امام حسن (ع) نهی می نماید درصورتی که این مسئله تعارض جدی با سیره و سنت امام علی (ع) در رابطه با عصمت امام حسن (ع) دارد. 2- ازلحاظ ساختاری، این روایات با نقد جدی مواجه هستند: پیشینه وضع روایات مطلاق در زمان منصور دوانیقی که با بنی الحسن دشمنی خاصی داشت؛ اختلاف جدی در نقل های تاریخی در مشخص کردن تعداد همسران امام حسن (ع) و عدم تطابق ازدواج های متعدد با تعداد فرزندان ایشان (ع)، از مهم ترین دلایل نقد و رد ساختاری این روایات هستند. نتیجه آنکه، روایات مطلاق به علت تعارض جدی با اصول قطعی قابل پذیرش نبوده و شخصیت امام حسن (ع) و سیره عصمت محور ایشان، منزه از این امور است.
۸۲۶۳۴.

عنصر الراوي في المقامة السواديّة لمحمّد مؤمن الجزائري الشيرازي(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰۲ تعداد دانلود : ۱۵۴
یُعدّ «محمّد مؤمن الجزائری الشیرازی» من أدباء إیران المهتمّین بفنّ المقامه فی أواخر القرن الحادی عشر وأوائل القرن الثانی عشر الهجریَّین، وله الکثیر من المقامات. وردت مقاماتُ الجزائری فی کُتُبه الثلاثه: المقامات الناسخه للمقامات، طیف الخیال، وخزانه الخیال؛ إلّا أنّ معظمَها قد بقیت فی ثنایا المخطوطات ولم تَرَ النورَ بعد. لا شکّ فی أنّ المقامات التی ألّفها محمّد مؤمن الجزائریّ تختلف عن مقامات بدیع الزمان الهمذانی والحریری أسلوباً، وموضوعاً وهدفاً، وقد خرج الکاتب عن الأصول السابقه فی المقامه. حیث نستطیع القول إنّ هذه الفوارق جعلت أسلوب الکاتب فی المقامه ممیّزاً ومختلفاً ونوعاً ما صنعت من الکاتب شخصاً مُبدعاً فی هذا النمط الأدبی. هنالک مقامه لمحمّد مؤمن الجزائری لَفَتَ انتباهَنا من بین کلّ مقاماته، وهذه المقامه مسمّاه بالسوادیّه، وهی المقامه السابعه فی کتاب طیف الخیال فی مناظره العلم والمال حیث الکاتبُ خرقَ الأصول التی أرسی قواعدَها بدیع الزمان الهمذانی والحریری فیها. جاء هذا البحث لیسلّطَ الضوءَ علی عنصر الراوی وأنواعه فی هذه المقامه ویبیّن القیمه الفنّیه والجمالیّه لهذا العنصر فیها معتمداً علی أدوات منهجیّه حدیثه. تکمن أهمّیّه هذا البحث فی أنّه یُلقی الضوء علی جانب مغمور من الإبداع السردی لدی محمّد مؤمن الجزائری الشیرازی. وقد استخدم الباحث المنهج السردی لتناول هذا الموضوع. توصّل البحث إلی أنّ الکاتب قد اعتمد أسلوب الراوی المتضمّن فی هذه المقامه حیث یَروی الأحداث باستخدام ضمیر المتکلّم أنا. یُشیر البحث إلی أنّ الجزائری یستخدم هذا الأسلوب لیقدّم الأحداث بمشاعر شخصیّه ومحدوده المعرفه حیث یعبّر عن الخوالج واللواعج الداخلیّه الشخصیّه دون القدره علی الولوج إلی قرارات أفکار الشخصیّات. ومن أهمّ میزات أسلوب الجزائری هو تعدّد الرواه حیث یستخدم أصواتاً متعدّده وشخصیّات مختلفه لیرویَ الأحداث من زوایا متعدّده. یُبرز البحث استخدام الجزائری للفنّ الرسائلی فی هذه المقامه حیث یَستخدم الرسائل وسیلهً للسرد وتعبیر الشخصیّات عن مشاعرها وهواجسها وأفکارها. ویمکن اعتبار المقامه السوادیّه نوعاً جدیداً من الروایه الرسائلیّه فی الأدب العربی.
۸۲۶۳۵.

آمریکا و راهبرد کودتا سازی برای بقای هژمونی؛ اقدام در ایرانِ 1953(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۰
آمریکا پس از تبدیل به قدرت برتر جهانی، حفظ و بقای هژمونی خود را با راهبردهای گوناگون در دستور کار قرار داده است. در این مسیر، کودتاسازی به عنوان گزینه ی مرجح به هنگام شکست راهبردهای دیگر، در بسیاری از کشورها به وسیله ی ایالات متحده مورد استفاده قرار گفته است. این پژوهش با هدف شناسایی راهبردهای این کشور در جهت بقای هژمونی خود با تمرکز بر کودتاسازی، این سوال را مطرح کرده که: راهبرد کودتا سازی چگونه و با چه هدفی در ایران علیه محمد مصدق در دستور کار سیاست خارجی ایالات متحده قرار گرفت؟ با اتکاء بر روش توصیفی- تحلیلی و بر پایه ی داده های اسنادی، یافته های حاکی از آن است که آمریکا به هنگام شکست تاکتیک های سه گانه ی تحریم، حمله و اهریمن سازی، کودتا را به عنوان کوتاه ترین و زودبازده ترین راهبرد در جهت حفظ هژمونی خود به کار می گیرد. نتیجه ی پژوهش با تمرکز بر کودتای 1332 در ایران، نشان می دهد پس از به بُن بست رسیدن تاکتیک های آشکار، رهبران آمریکا گزینه ی ایجاد کودتا را برای روی کار آمدن دولتِ در راستای منافع خود با هدف حفظ هژمونی خویش علیه مصدق به اجراء در آوردند.
۸۲۶۳۶.

تبیین چیستی و چگونگی تجربه های نزدیک به مرگ در پرتو فلسفه صدرایی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰۵ تعداد دانلود : ۱۰۹
تجربه نزدیک به مرگ از مسائلی است که اخیراً جذابیت عمومی پیدا نموده و از طرفی دغدغه هایی را در جامعه علمی ایجاد کرده است. تاکنون با مبانی مختلف، تبیین های گوناگونی از آن صورت گرفته است. مقاله حاضر با تکیه بر فلسفه صدرایی و با استفاده از روش توصیفی_تحلیلی در تلاش برای ارائه تبیینی فلسفی از چیستی و چگونگی این تجربه ها است. نتیجه تحقیق با توجه به برخورداربودن انسان از ساحت مثالی تجردی در کنار ساحت جسمانی، این است که افراد تجربه گر، با قطع یا کاهش علقه یا توجه کمتر به بدن مادی، بر مرتبه مثالی و خیالی متصل خود متمرکز شده اند و اموری را ادراک کرده اند. این افراد در صورت رهایی از ویژگی های خیال و مثال متصل، همانند: الف) مخزن و ارائه دهنده صور حسی بودن، ب) صورت ساز بودن، ج) محل جولان شیطان بودن، به عالم مثال منفصل، منتقل می شوند و اموری از آن عالم را درک می کنند. با توجه به نادر بودن افراد توانمند جهت رهایی از قوه خیال، آنچه عموم مشاهده گران تجربیات نزدیک به مرگ درک کرده اند، در مرتبه خیال و مثال متصل آن ها بوده است. آنچه تجربه گران در مثال متصل یا منفصل از امور نامتعارف دیده، شنیده، لمس کرده، چشیده یا بوییده اند، همگی با کمک حواس باطنی ایشان بوده است. براساس نقش مستقیم نفس در ادراک، کسی که به تجرد مثالی برسد، دنیای مادی را هم می تواند ببیند، بلکه بهتر ببیند.
۸۲۶۳۷.

مبانی قرآنی لزوم مقابله با براندازان در حکومت اس لامی(مقاله پژوهشی حوزه)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۴ تعداد دانلود : ۷۰
جواز اعتراض به حکومت اسلامی، یکی از اصول پذیرفته شده در اسلام و قانون اساسی است.اما اگر اعتراض به براندازی تبدیل شود، حکومت اسلامی باید با آن مقابله و حکم الهی را در باره براندازان اجرا کند. مسأله این پژوهش، بررسی مبانی قرآنی لزوم مقابله با براندازان و فرضیه پژوهش این است که از دیدگاه قرآن کریم با همه براندازانی که در پی براندازی حکومت اسلامی هستند، باید مقابله شود. در این پژوهش به این نتیجه رسیده ایم که هر نوع مقابله عملی و عامدانه به قصد ضربه زدن به «کیان حکومت اسلامی» و سلب امنیت عمومی، براندازی محسوب می شود و در مرحله اول، حاکم اسلامی و در مرحله بعدی، همه مردم وظیفه دارند با براندازان مقابله کنند. مقابله یادشده در مرحله اول باید با نهایت مسالمت باشد، ولی صلح ناعادلانه مبتنى بر مماشات با براندازان مورد تأیید و رضایت الهى نیست. روایاتی که شأن یا سبب نزول آیات را مبارزه امام علی7 با ناکثین، قاسطین، مارقین و دشمنان امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) می دانند، همگی از باب جری و تطبیق است و با الغای خصوصیت بر براندازان حکومت اسلامی نیز دلالت دارد. نوع مجازات براندازان را قانون مشخص می کند.
۸۲۶۳۸.

ارزیابی تحلیلی مؤلفه های راهبردی استکبارستیزی در سیره فقیهان شیعه(مقاله پژوهشی حوزه)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۱ تعداد دانلود : ۶۷
مؤلفه های راهبردی مبارزه با استکبار، یک فرآیند چندبعدی ای است که انواع مختلفی از راهکارها و روش ها را شامل می شود و به عنوان یک مفهوم سیاسی، اجتماعی و فرهنگی، عهده دار بیان مبانی و شاخص های مواجهه با طاغوتیان می باشد. پژوهش پیش رو با روش توصیفی تحلیلی، شاخص های مبارزه با استکبار در سیره فقیهان شیعه، مورد ارزیابی قرار گرفته است. در این بخش، به اهم آن اشاره می شود: عدم پذیرش مناصب حکومتی؛ چراکه با روش و سیاست های حکومتی موجود مخالفت داشته اند؛ حضور در مناصب سیاسی به منظور تقویت اندیشه سیاسی اسلام؛ مبارزه از طریق صدور فتاوا؛ تبعید و جلای وطن که این امر خود زمینه ایجاد انقلاب فکری در جامعه دینی را فراهم می آورد؛ نظریه پردازی اندیشه سیاسی اسلام به منظور ارائه ایده ها، مفاهیم و مدل های جدید برای تبیین و تفسیر اندیشه سیاسی شیعه؛ پایه ریزی تمدن اسلامی با هدف تحقق اهداف عدالت، توسعه و پیشرفت فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی در جامعه اسلامی و برخی از مؤلفه های دیگر که از اهمیت ویژه ای برخوردارند، در خلال مباحث به صورت کوتاه بدان اشاره شده است.
۸۲۶۳۹.

بررسی اثربخشی آموزش درس مطالعات اجتماعی مبتنی بر رویکرد فهم قرآن بر سازگاری دانش آموزان دختر ابتدائی شهر تهران(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۹ تعداد دانلود : ۸۰
پژوهش حاضر با هدف طراحی، اعتباریابی و بررسی اثربخشی آموزش درس مطالعات اجتماعی مبتنی بر رویکرد فهم قرآن بر سازگاری اجتماعی دانش آموزان دختر پایه سوم ابتدائی انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون–پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دختر پایه سوم ابتدائی شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ بود. از میان آن ها ۳۰ نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه سازگاری اجتماعی دخانچی (۱۳۷۷) بود که پایایی قابل قبولی با آلفای کرونباخ 79/0 داشت. گروه آزمایش طی ۱۰ جلسه ۵۰ دقیقه ای بر اساس بسته آموزشی مطالعات اجتماعی طراحی شده مورد آموزش قرار گرفت. در حالی که گروه کنترل همان درس را به شیوه متداول فرا گرفت. داده ها با استفاده از نرم افزار spss و روش تحلیل کوواریانس مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها نشان داد گروه آزمایش در مؤلفه ی سازگاری اجتماعی ارتقای قابل توجهی داشته است. این نتایج اثربخشی مثبت آموزش فهم قرآن را تأیید کرده و نشان می دهد که این رویکرد می تواند مهارت های اجتماعی از جمله سازگاری روان شناختی دانش آموزان را در محیط مدرسه ارتقا دهد.
۸۲۶۴۰.

تحلیل و نقد نظریه «کسب» در حدیث و کلام مطالعه موردی دیدگاه ماتریدیه و اشاعره پیرامون «کسب» توسط علامه حلّی (ره)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۸ تعداد دانلود : ۷۰
از مسائل بنیادی در عرصه فلسفه اسلامی و الهیات، مسئله خلق افعال و میزان دخالت بنده در اعمال خویش است. اشاعره معتقدند افعال اختیاری انسان به واسطه خداوند ایجاد می شود و بندگان فاعل افعال خود نیستند در نتیجه خداوند فاعل تمامی افعال بشری اعم از ایمان و کفر، حسن و قبح، خیر و شر، طاعت و معصیت است؛ بنابراین این فرقه، به دو دیدگاه معتقد شدند. گروهی مانند فخر رازی به نظریه "جبر" و عده ای مانند ابوالحسن اشعری دیدگاه "کسب" را انتخاب کرده اند؛ و در مذهب ماتریدیه ؛ ابومنصور ماتریدی به دیدگاهی بینابین، میان امامیه و اشاعره معتقد شد. امّا علامه حلّی به عنوان نماینده امامیه، برخلاف اشاعره و ماتریدیه معتقد است که حق تعالی بندگان را به سبب فعل خود، عقاب و سرزنش نمی کند بلکه فعل انسان است که مستحق پاداش یا عقاب می گردد. این دیدگاه، مبتنی بر آموزه هایی است که از فحوای منابع و مستندات روایی شیعه و اهل سنّت استخراج شده است. ازاین رو، دیدگاه متکلمان، خاستگاه حدیثی و کلامی دارد. دستاورد تحقیق، حاکی از آن است که علامه معتقدند پذیرش نظریه کسب، منجر به پذیرش نوعی جبر پنهان می شود، چراکه اگر افعال، تنها به خدا نسبت داده شود، مسئولیت انسان در برابر اعمالش بی معنا خواهد شد. پس بر اساس نظر علامه، خلق افعال بر اساس ترکیبی از قدرت الهی و اختیار حقیقی انسان است، این دیدگاه هم عدالت الهی را تأمین می کند و هم مسئولیت انسان را توجیه پذیر می سازد. ازاین رو، قدرت و اختیار انسان در انجام افعال، امری واقعی است. این اثر، با رویکرد توصیفی-تحلیلی و به صورت اسنادی- کتابخانه ای به جمع آوری اطلاعات پرداخته و تجزیه و تحلیل و نقد در آن بر مبنای نظر و تحلیل علامه حلی (ره) است.

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان