ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۸۲٬۲۲۱ تا ۸۲٬۲۴۰ مورد از کل ۸۴٬۷۳۰ مورد.
۸۲۲۲۱.

نارضایی مذهبی شامیان از حاکمیت فاطمیان (تا پایان سده چهارم هجری)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۱ تعداد دانلود : ۷۵
فاطمیان در سال 359 ق توانستند شام را فتح کنند، اما با موفقیت چندانی رو به رو نشدند. شام در طول حکومت آنان بارها شاهد قیام مردم منطقه و ناآرامی و آشوب بود. این قیام ها نه تنها قوای فاطمی را به تحلیل می برد بلکه مردم را نیز به مشقت می انداخت تا آنجا که سرانجام خلیفه فاطمی معز، مجبور شد شخصاً برای ساماندهی امور، به شام لشکرکشی کند.مقاله پیشِ رو با هدف بررسی زمینه های مذهبی این ناآرامی ها، به این سؤال اصلی پاسخ می دهد که نارضایی مذهبی مردم شام بر حاکمیت فاطمی چه تأثیری داشت. روش این پژوهش، توصیفی- تحلیلی بوده و اطلاعات به روش کتابخانه ای جمع آوری شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد؛ شیوع مذهب اوزاعی که از هواداران بنی امیه شمرده می شد و تا اواخر قرن سوم به عنوان مذهب غالب شام به حیات خود ادامه داد، تعصب اهالی شام نسبت به مذهب سنت و مخالفت آنان با خاندان اهل بیت ع، خشونت لشکریان فاطمی نسبت به اهالی، خاطره بد شامیان از عملکرد قرامطه و یکسان انگاری آنان با فاطمیان، مواجهه با فقهای شام و دور نگه داشتن آنان از مناصب دولتی از عواملی است که زمینه های نارضایی مذهبی شامیان را فراهم ساخت و بر تقابل و دشمنی دو گروه با یکدیگر دامن زد.
۸۲۲۲۲.

بررسی اعتبار سندی و تحلیل محتوایی حدیث «استغاثه ی بنی اسرائیل» در دلالت انگاره ی اختیاری بودن ظهور امام مهدی (عج)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۸ تعداد دانلود : ۱۰۹
انگاره ی اختیاری بودن ظهور امام مهدی (عج)، از دیرباز طرفدارانی داشته و در دوران معاصر بیشتر مورد توجه واقع شده است. به موجب این انگاره، ظهور امام دوازدهم آن گاه محقق می شود که مردم بخواهند و اراده کنند. در این راستا به مستندات روایی و قرآنی مختلفی اتکاء شده است. یکی از مستنداتی که در پژوهش های اخیر در راستای تقویت انگاره، بیشتر مورد استناد واقع شده است، حدیثی است که حاکی از استغاثه ی قوم بنی اسرائیل در تخفیف عذاب این قوم نسبت به ظلم فرعون است. از آنجا که در مضمون این حدیث آمده، به موجب استغاثه قوم بنی اسرائیل از سوی خداوند در غیبت حضرت موسی (ع) تخفیف داده شد، از این تشابه به عنوان نسخه ای برای پیش انداختن ظهور امام مهدی (عج) استقاده شده است. این مقاله در صدد نقد بیرونی حدیث از طریق اعتبارسنجی سندی و نقد درونی آن به روش تحلیل محتوا با استفاده از منابع کتابخانه ای برآمده است تا تبیین نماید که این حدیث تا چه اندازه توانایی و قابلیت استناد جهت تأیید مدعا را دارد. نتیجه بحث حاکی است که حدیث استغاثه به لحاظ سندی با ضعف راویان و عدم اتصال سندی مواجه است و در دلالت محتوایی آن بر انگاره اختیاری بودن ظهور، با اشکالات متعددی در ارزیابی متنی، کلامی- عقلی، تحلیل ساختاری، واژگانی و زمینه ای روبروست. در نتیجه این انگاره با اتکاء به حدیث استغاثه قابل پشتیبانی نیست و لازم است با توسل به دلایل دیگر تقویت شود.
۸۲۲۲۳.

صلاحیت تکلیفی تقنین در اصل 71 قانون اساسی؛ در چهار عرص ه و بدون محدودیت(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۷ تعداد دانلود : ۶۹
وجود نیازها و ضرورت های تقنینی، واقعیتی غیر قابل انکار است که مطابق اصل 71 قانون اساسی، مجلس شورای اسلامی مسؤولیت برآورده ساختن و رفع آن را بر عهده دارد. در چنین فرضی صلاحیت تصویب قانون توسط مجلس، نه اختیاری، بلکه تکلیفی خواهد بود؛ زیرا توقف اضرار هنگفت ناشی از خلأ قانون، تنها از مجرای انحصاری قوه مقننه می گذرد. مبتنی بر نظام حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران، اعمال صلاحیت قانون گذاری قوه مذکور را می توان در چهار عرصه حصریِ اقدام به تهیه طرح قانونی، تصویب طرح یا لایحه، اصلاح تکمیل و نسخ قوانین موجود و اصلاح یا اصرارِ پس از تصویب و ایراد شورای نگهبان، مورد ارزیابی قرار داد. با فرضِ وجود ضرورت واقعی در تقنین، صلاحیت تکلیفی مجلس شورای اسلامی در عرصه های چهارگانه مذکور، به دلیل مفروض دانستن مصلحت، با محدودیت های سه گانه لزوم عدم مغایرت با احکام اولیه شرع، قانون اساسی و سیاست های کلی نظام مواجه نخواهد بود. تحقیق حاضر در بیان تفصیلی این مباحث، از روش توصیفی تحلیلی بهره می برد.
۸۲۲۲۴.

اقتض ائات و ظرفیت های تمدنی آیه نفی سبیل(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۰ تعداد دانلود : ۶۶
قرآن به مثابه منشور حیات فردی و اجتماعی مسلمانان، حاوی آموزه هایی عمیق در باره بالاترین سطوح زیست اجتماعی و تمدنی است. آیه 141 سوره نساء «وَلَن یَجْعَلَ اللّهُ لِلْکَافِرِینَ عَلَى الْمُؤْمِنِینَ سَبِیلاً» که به «قاعده نفی سبیل» شهرت دارد، از منظر اکثر مفسران شیعه و برخی از مفسران اهل سنت، نوعی اخبار در معنای انشایی است. نتایج تحقیق نشان می دهد اراده الهی بر این تعلق گرفته است که (به رغم جواز ارتباط جامعه و دولت اسلامی با دولت ها و جوامع غیر متخاصم و غیر سلطه جو)، راه نفوذ و سلطه کافران بر مسلمانان در هر شکل و مصداقی و در تمامی عرصه های فرهنگی، سیاسی، امنیتی، اقتصادی، بهداشتی، علمی، فن آوری، فضای مجازی و ... مسدود شود. به نظر فقهای جهان اسلام و بر پایه این قاعده فقهی، هرگونه ارتباط، عقد، ایقاع و داد و ستدی که موجب سلطه و استیلای کافر بر مسلمان شود، در همه عرصه های فوق باطل و حرام خواهد بود. این حکم مقتضی استقلال تمدنی جهان اسلام از تمدن های مادی و غیر الهی است. ما در این مقاله بر آنیم با استفاده از روش اجتهادی، ظرفیت های سلبی و ایجابی و اقتضائات تمدنی آیه نفی سبیل را به دست آوریم.
۸۲۲۲۵.

دلالت های اخلاقی تربیتی حدیث کساء با تأکید بر رابطه پدر دختری(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۴ تعداد دانلود : ۸۵
این پژوهش با هدف بررسی دلالت های اخلاقی تربیتی حدیث شریف کساء با تمرکز ویژه بر رابطه پدر دختری انجام شده است. با توجه به تأثیر ژرف این رابطه بر رشد شخصیت، عزت نفس و سلامت روانی دختران، مطالعه تعامل میان پیامبر اکرم؟ص؟ و حضرت زهرا؟عها؟ در این حدیث، الگویی رفتاری و تربیتی الهام بخش را ارائه می دهد. روش تحقیق توصیفی تحلیلی با استناد به ادله نقلی و مبتنی بر تحلیل محتوای فرازهای کلیدی حدیث بوده که در آن ابعاد عاطفی، کلامی و رفتاری تعامل پدر و دختر استخراج، تفسیر و در قالب محورهای معنایی دسته بندی گردیده اند. نتایج تحقیق نشان می دهد که حدیث کساء الگویی از صمیمیت و احترام، گفت وگوی مؤثر، ابراز احساسات، واگذاری مسئولیت و نگاه مثبت را در روابط پدر و دختر معرفی می کند. این آموزه ها نه تنها به بازسازی پیوندهای خانوادگی در شرایط معاصر کمک می کنند، بلکه می توانند راهنمایی عملی برای والدین در تربیت نسلی متعهد و اخلاق مدار باشند. نوآوری پژوهش در تمرکز خاص بر الگوهای رفتاری حدیث کساء در بستر رابطه پدر دختری است که پیش تر کمتر به صورت تخصصی مورد بررسی قرار گرفته بود.
۸۲۲۲۶.

نگاهی به عصمت حضرت موسی (ع) از منظر فریقین با رویکردی به آیات 14 17 سوره قصص

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۵ تعداد دانلود : ۵۰
یکی از مهم ترین مسائل قرآن و روایات و تقریباً مورد اتفاق علما و دانشمندان مسلمان، وجوب عصمت پیامبران و پاکی آن ها از هر گونه آلودگی و گناه است. عصمت انبیا با دلایل عقلی و نقلی به اثبات رسیده است؛ امّا در این میان، آیاتی وجود دارد که ظاهر آن ها با مسئله عصمت سازگاری ندارد و این امر، موجب شده است که مخالفان عصمت، آن را دستاویز خود قرار دهند و در ظاهر، مسائلی را به پیامبران ازجمله حضرت موسی† نسبت دهند که با ساحت مقدس آن بزرگواران همخوانی ندارد. نگارنده در این نوشتار، نخست به بررسی عصمت یا عدم عصمت حضرت موسی† از منظر مفسران شیعه و سپس مفسران اهل سنت درباره آیه 15 سوره مبارکه قصص می پردازد. سپس در ادامه، روایات فریقین را درخصوص این مطلب بررسی می کند تا به عصمت یا عدم عصمت حضرت موسی† و اختلافات موجود در تفاسیر و روایات فریقین پی ببرد و به شبهات آن پاسخ دهد و نقدهایی را بر برخی نظریات مفسران و تعدادی از روایات وارد می کند و به پاره ای از شبهات اشاره کرده و پاسخ می دهد.
۸۲۲۲۷.

المبادئ والأحكام الفقهية للبيئة

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۴ تعداد دانلود : ۸۴
أدى توسع المجتمعات البشریه وتطور الحیاه الحضریه إلى ظهور ظواهر مثل تخریب وتلویث البیئه. ونظرًا لأهمیه هذه الظواهر فی مسار الحیاه الإنسانیه فی العصر الحاضر، حاولنا فی هذا المقال تحدید موقف الشریعه بدقه تجاه التحولات الحادثه فی البیئه بالاستناد إلى مصادر الکتاب والسنه والدلیل العقلی. کما سعینا لطرح مواضیع متنوعه فی إطار مسائل وقواعد فقهیه لتوضیح جمیع المسؤولیات الناجمه عن الإضرار بالبیئه وتخریبها. وسیتضح من خلال هذا المقال أن موضوع البیئه یحظى باهتمام کبیر من الشریعه، وأن هناک أحکامًا والتزامات صریحه فی المجالات ذات الصله. 
۸۲۲۲۸.

جایگاه حضرت علی (ع) در منابع حدیثی مکتب بریلویه

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۲ تعداد دانلود : ۸۵
این تحقیق به بررسی جایگاه و ویژگی های حضرت علی(ع) از دیدگاه مکتب بریلویه، یکی از فرقه های مهم اسلامی در شبه قاره هند، می پردازد. بریلویه که توسط احمد رضا خان بریلوی در قرن نوزدهم میلادی بنیان گذاری شد، ترکیبی از تصوف و تسنن است و از لحاظ فقهی حنفی و از نظر کلامی تحت تأثیر ماتریدیه و اشعری است. این پژوهش با استناد به منابع بریلویه، به تحلیل عقاید این مکتب درباره حضرت علی(ع) و نقش ایشان در اسلام می پردازد.یافته های تحقیق که به شیوه توصیفی تحلیلی و جمع آوری کتابخانه ای مطالب صورت پذیرفته، نشان می دهد که بریلویه حضرت علی(ع) را به عنوان جانشین باطنی پیامبر(ص) و دارای مقام ولایت می داند و ایشان را در علم، شجاعت، پارسایی و فضایل اخلاقی سرآمد صحابه می شناسد. همچنین، این مکتب با استناد به احادیثی مانند حدیث غدیر، حدیث منزلت و حدیث باب علم، بر جایگاه ویژه حضرت علی(ع) تأکید دارد.
۸۲۲۲۹.

وضعیت شیعیان عراق عجم در دوره مغولان و ایلخانان

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۲ تعداد دانلود : ۶۵
از لحاظ تاریخی، عراق عجم به منطقه ای در فلات مرکزی ایران اطلاق می شود که شرق کشور را به غرب و شمال آن را به جنوب متصل می کرد. شهرهای مهم ایران نظیر اصفهان، ری، همدان و قزوین در این منطقه واقع شده بود. به دلیل آب و هوای عراق عجم، پس از ورود اسلام به ایران قبایل متعددی از اعراب نظیر اشعریان شیعی به این منطقه مهاجرت کردند. با وجود حکومت آل بویه در قرن 4 و 5 ق، شیعیان ایران نتوانستند به فعالیت های دینی و تبلیغی خود بپردازند؛ تا اینکه با حمله مغولان به ایران در سال 616 ق و عدم تعصب آن ها نسبت به مذاهب، از بین رفتن خلافت عباسی توسط هلاکوخان و همچنین نقش خواجه نصیرالدین طوسی در دربار حکومت ایلخانی، زمینه های موثری برای فعالیت شیعیان فراهم گردید؛ تا آنجا که برخی از خان های ایلخانی مانند غازان خان و سلطان محمدخدابنده الجایتو به تشیع اثنی اعشری گرویدند. سوال اصلی پژوهش که با روش توصیفی- تحلیلی و مبتنی بر منابع کتابخانه ای بنا دارد به آن پاسخ دهد: «وضعیت شیعیان عراق عجم در دوره حکمرانی مغولان و ایلخانان چگونه بوده است؟»
۸۲۲۳۰.

تحلیل تطبیقی بنیادهای عقلانی خودآگاهی در فلسفه ابن سینا و سیدنی شومیکر ازعلم حضوری تا مصونیت از خطا به واسطه همانندسازی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۲ تعداد دانلود : ۹۸
این پژوهش با رویکرد تحلیلی-تطبیقی، بنیادهای عقلانی خودآگاهی را در دو دستگاه ابن سینا و سیدنی شومیکر بازسازی می کند تا منشأ «امتیاز گفتار نخست شخص» در داوری های فاعلی و مرز آن با احکام مشاهده محور یا آیینه ای روشن شود. مسئله این است که چرا در گزاره هایی مانند «من درد دارم» تعیینِ صاحبِ حالت از خطای همانندسازی مصون است، اما در موقعیت هایی مانند داوری آیینه ای «من رنگ پریده ام» که بر بازتاب بصری تکیه دارد، این مصونیت تضعیف می شود. هدف مقاله، صورت بندی الگوی دوسطحی «حضور/ارجاع» و نگاشت «صاحب/محتوا» است تا نشان دهد چگونه می توان هم «مصونیت بنیادیِ صاحبِ آگاهی» را در شرطِ امکان محفوظ داشت و هم «خطاپذیری محتوایی» را در شرطِ اعتبار تبیین کرد. روش، تحلیل متن محور منابع اصلی است: در سوی ابن سینا، نظریه «علم حضوری» و اندیشه آزمایی «انسان معلّق» مبنای تبیین «حضور بدوی» به منزله شرط امکان التفات و داوری است؛ در سوی شومیکر، «ارجاع غیرتوصیفیِ من»، اصل «مصونیت از خطای همانندسازی» (IEM) و «اقتدار شخصِ اول» با تصریح «بافت حساس بودن» داوری ها، واکاوی می شود. یافته ها نشان می دهد سطح وجودیِ حضور، بنیان وجودشناختی تعیین «صاحب آگاهی» است و سطح منطقی_هنجاریِ ارجاع، سازوکار زبان شناختی-منطقیِ تحقق همان تعیین را در احکام فاعلی توضیح می دهد. بدین سان، «صاحب» از خطای ارجاعی مصون می ماند، در حالی که «محتوا» (نوع، شدت، علت یا متعلّق تجربه) سنجش پذیر و نیازمند «کالیبراسیون معرفتی» باقی می ماند. نتیجه، مرزبندی دقیق دامنه بافت حساس IEM و پرهیز از خلط سطح وجودشناختی و معناشناختی در تحلیل خودآگاهی و هویت شخصی است و همچنین معیارهای عملی ارزیابی اعتبار احکام اول شخص در بافت های درون نگری، حافظه ای، گواهی و آیینه ای را فراهم می کند.
۸۲۲۳۱.

بررسی تطبیقی انسجام در نظام معنایی قرآن از دیدگاه علامه طباطبایی(ره) و ایزوتسو

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۶ تعداد دانلود : ۸۳
خداوند حکیم، آیات قرآن را در نهایت انسجام و هماهنگی سامان داده است تا به خوبی حکایتگر مقاصدش باشند. پیوستگی و پیوند معنایی آیات قرآن، انسجام آیات در چینش کلمات را بر ملا می سازد و از اعجاز قرآن پرده بر می دارد. باور به وجود ارتباط معنایی میان کلمات و آیات قرآن از پیش زمینه های مهم علم معناشناسی و تفسیر قرآن به قرآن محسوب می شود. علامه طباطبایی معتقد است معارف قرآن همچون حقایق هستی، پیوسته مصدق و مفسر یکدیگرند و در هدفی واحد با هم پیوند دارند و این پیوند معنایی نه تنها در آیات بلکه میان واژگان قرآن نیز وجود دارد و هر واژه معنای دقیق خود را در ارتباط با واژگان دیگر باز می یابد. ارتباط و پیوند معنایی میان واژگان قرآن مورد توجه برخی از زبان شناسان از جمله ایزوتسو زبان شناس معروف ژاپنی قرارگرفته است. ایشان نیز معتقد است که زبان قرآن دارای نظام ارتباطی قاعده مندی است که در آن جایگاه هر واژه در شبکه به هم پیوسته مفاهیم قرآن قابل بازیابی است. مقاله حاضر با بررسی مبانی علامه طباطبایی(استقلال قرآن، پیوند معنایی آیات قرآن، توجه به سیاق آیات و...) و ایزوتسو(قرآن کریم به مثابه دستگاه معنایی مستقل، وجود پیکره های مفهومی، کاربست های واژگانی منسجم و...) نظرات آنها در مورد انسجام و پیوستگی قرآن را استخراج و بیان کرده است که معناشناسی زبانی با وجود اختلافاتی در کمیت و کیفیت ولی از جهاتی با تفسیر قرآن به قرآن شباهت دارد، چرا که هر دو ضمن تاکید بر نظام واره بودن زبان قرآن از بافت درونی سخن و روابط بینامتنی در کشف مراد خداوند بهره می گیرند و انسجام و پیوستگی قرآن را اثبات می کنند.
۸۲۲۳۲.

تحلیل و ارزیابی مقاله محمد عبدالحق انصاری: «آفرینش آسمان ها و زمین در کتاب مقدس و قرآن»(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۸ تعداد دانلود : ۸۳
بیان وجوه مشترک ادیان ابراهیمی در قرآن مجال مناسبی برای تقریب ادیان و جلب توجه آنان به پیام وحی به شمار می آید که قرآن نیز بر آن تأکید دارد:. قُلْ یَا أَهْلَ الْکِتَابِ تَعَالَوْا إِلَی کَلِمَهٍ سَوَاءٍ بَیْنَنَا وَبَیْنَکُم(آل عمران/64). نقاط اشتراک ادیان می تواند از یک سو بیانگر الهی بودن و منشأ وحیانی آن ها باشد و از سوی دیگر راه را برای فهم و تفسیر بهتر آیات هر دو کتاب هموار کند. از جمله موضوعات مشترک مطرح شده در کتاب مقدس و قرآن، کیفیت خلقت آسمان ها و زمین است. محمد عبدالحق انصاری از دانشمندان اسلامی هندی الأصلی است که در مقاله ای به زبان انگلیسی به توصیف و تحلیل این مسئله مشترک در عهدین پرداخته است. مقاله حاضر به توصیف، تحلیل و نقد مقاله مزبور پرداخته و به این سوال ها پاسخ می دهد: توصیف عبدالحق انصاری از «آفرینش آسمان ها و زمین در کتاب مقدس و قرآن» چگونه ارزیابی می شود؟ جنبه های قوت و ضعف مقاله عبدالحق کدام است؟ نتیجه تحقیق نشان داد: از مهمترین امتیازات مقاله می توان از انگیزه مطلوب و پسندیده نویسنده برای تقریب ادیان، رعایت اختصار و اجمال نویسی و نشر مقاله به زبان انگلیسی برای گسترش دامنه مخاطبان از ادیان مختلف نام برد. مهم ترین کاستی ها مربوط به ساختار شکلی مقاله و چگونگی ساماندهی محتوای آن است. در بخش ساختار شکلی می توان به فقدان چکیده و نپرداختن به دستاوردها اشاره کرد. اما ضعف محتوایی آن عمدتاً به دلیل عدم بیان تمامی ابعاد موضوع، عدم رعایت چینش منطقی مباحث، نارسایی عنوان مقاله و در مواردی ارجاعات اشتباه است.
۸۲۲۳۳.

Cultivating Responsibility in Adolescents Based on Stages of Development and Upbringing in Islam(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۵۰ تعداد دانلود : ۱۴۳
SUBJECT & OBJECTIVES:  The confluence of Islamic tradition and developmental psychology reveals a compelling paradigm for navigating adolescence. Grounded in the Prophetic three-phase model, i.e., nurture-discipline-consult, and substantiated by empirical research on authoritative parenting, Mashwarah (consultation) emerges as a transformative practice that balances autonomy and guidance by engaging adolescents in family decisions, builds competence, and strengthens relationships. This synthesis addresses a critical gap in parenting literature by systematizing consultation as an evidence-based tool while offering measurable benefits for individual and societal well-being. Future research should explore its cross-cultural adaptability and long-term impacts on civic engagement. METHOD & FINDING: This qualitative study combines Islamic teachings on Mashwarah with developmental psychology to show how involving adolescents in decision-making builds responsibility. Key findings reveal that structured consultation supports teens' cognitive growth (Inhelder), autonomy (Erikson), and moral reasoning (Kohlberg) while aligning with Prophetic nurturing methods. It strengthens responsibility through problem-solving, which builds self-efficacy (Bandura), better parent-child bonds (Steinberg), and intrinsic motivation. The research frames Mashwarah as an evidence-based, authoritative parenting style (Baumrind) that aligns with Islamic pedagogy and brain development (Giedd). Limitations include the need for cross-cultural studies, but the findings highlight Mashwarah as a culturally rooted tool for fostering responsible adulthood.  CONCLUSION: Consulting youths boosts their self-worth, cognitive skills, and independence, preparing them for responsible adult roles.
۸۲۲۳۴.

Fondements anthropologiques et théologiques de la démocratie religieuse dans la pensée de l’Imam Khomeiny et d’Allameh Tabatabaï

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۲ تعداد دانلود : ۱۰۰
La démocratie religieuse est une théorie du pouvoir propre aux systèmes politiques fondés sur des principes religieux. Elle repose à la fois sur la reconnaissance de la souveraineté divine et de l’unicité de Dieu en matière de législation, tout en affirmant la primauté du droit, le rôle central du peuple dans l’élaboration des décisions, la formation du système politique, ainsi que la nécessité d’un contrôle et d’une coopération entre le peuple et ce dernier. Dans ce cadre, les citoyens croyants participent activement à la vie politique, dans le respect des enseignements de la charia, et toute forme d’autocratie individuelle dans les processus décisionnels collectifs est rejetée. Cependant, cette conception se distingue fondamentalement de la démocratie occidentale envisagée comme une valeur intrinsèque (et non simplement comme un mode de gouvernance). En effet, cette dernière s’appuie sur des fondements épistémologiques, anthropologiques et théologiques spécifiques tels que : relativisme cognitif, autonomie de la raison, rejet de la révélation comme source de connaissance, pluralisme épistémique, conception particulière de la liberté, et anthropocentrisme au détriment du théocentrisme. Cette étude, menée selon une approche à la fois descriptive et analytique, propose une relecture des fondements anthropologiques et théologiques de la démocratie religieuse dans la pensée de l’Imam Khomeiny et d’Allameh Tabatabaï. Il en ressort que ces deux figures majeures de la philosophie et théoriciens de l’époque contemporaine ont élaboré une conception cohérente de la démocratie religieuse, fondée sur des principes à la fois révélés et rationnels. Parmi les éléments anthropologiques et théologiques les plus marquants de la démocratie religieuse, on peut citer : une conception multidimensionnelle de l’être humain, sa nature divine, sa liberté et son libre arbitre, sa dignité innée et acquise, ainsi que sa fonction de vicaire de Dieu sur terre. D’un point de vue théologique, le principe d’unicité de Dieu (Tawhid) ne se limite pas à la sphère ontologique divine ; il s’étend également à l’exercice du pouvoir politique et à l’élaboration des lois, excluant ainsi toute forme de séparation entre le religieux et le politique autrement dit, toute forme de sécularisation.
۸۲۲۳۵.

نقش اصلاحات اقتصادی الهادی الی الحق (۲۸۴-۲۹۸ق) در تقویت حکومت زیدیه یمن(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۳ تعداد دانلود : ۸۱
الهادی الی الحق (حک. ۲۸۴- ۲۹۸ق) در مدت ۱۴ سال حکومت خود به اصلاح امور و رفع چالش های موجود در منطقه ی یمن پرداخت. اصلاحات اقتصادی وی موجب جلب اعتماد مردم و قبایل یمنی گردید. پژوهش حاضر با در نظر گرفتن اوضاع نابسامان اقتصادی یمن در نیمه دوم قرن سوم هجری، مهم ترین اصلاحات اقتصادی الهادی را با روش توصیفی- تحلیلی مورد بررسی قرار داده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که الهادی با تأسّی از احکام و قوانین اسلامی همچون الزام والیان به اجرای شریعت اسلامی، أخذ جزیه و خراج، اجرای قوانین اسلامی در امور بازار و تجارت و رسیدگی به فقرا و ضعیفان، توانست یک نظام اقتصادی کارآمد ایجاد نماید و ضمن کمک به پایداری و امنیت اقتصادی، افزایش نفوذ سیاسی و تقویت و تثبیت حکومت خود را رقم بزند.
۸۲۲۳۶.

تحلیل قرآنی واژه تعاون و دلالت های مدیریتی آن

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۴ تعداد دانلود : ۷۷
 این پژوهش با هدف تحلیل قرآنی واژه «تعاون» و استخراج دلالت های مدیریتی آن انجام شده است. تعاون به عنوان یک اصل کلیدی در قرآن کریم، بر همکاری و همیاری متقابل برای تحقق عدالت و انسجام اجتماعی تأکید دارد. با استفاده از روش واژه پژوهی، ابتدا ریشه و معانی لغوی این مفهوم بررسی شده، سپس آیات مرتبط با تعاون در قرآن استخراج و تحلیل محتوایی گردید. یافته ها نشان می دهد که تعاون در قرآن دارای ابعادی همچون همکاری عملی، کمک به حل مشکلات، ایثار، همدلی و انسجام جمعی است. در حوزه مدیریت، الگوی مستخرج از این پژوهش بیانگر آن است که به کارگیری اصول تعاون قرآنی می تواند به تقویت فرهنگ سازمانی، افزایش کارایی، کاهش تعارضات، ارتقای انگیزه کارکنان و ایجاد هماهنگی مؤثر منجر شود. پیاده سازی این الگو با تکیه بر ارزش های اخلاقی و دینی، نه تنها دستیابی به اهداف سازمانی را تسهیل می کند، بلکه زمینه ساز پایداری و مسئولیت پذیری اجتماعی سازمان ها نیز خواهد بود. در نتیجه، مفهوم تعاون از منظر قرآن ظرفیت بالایی برای کاربست در مدیریت دارد و می تواند به عنوان چارچوبی راهنما برای مدیران در جهت ایجاد محیطی همدلانه و مشارکتی مورد استفاده قرار گیرد.
۸۲۲۳۷.

چاپ نوشت (۲۰): سفر به درون کتابخانه سلطنتی ایران با ترجمه های میرزا محمدرضا غفاری کاشانی

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۶ تعداد دانلود : ۸۳
طی این مقاله ضمن معرفی یک سند در اعزام شاگردان به پاریس برای تحصیل در دوره محمدشاه، به معرفی یکی از آنها با نام محمدرضا غفاری کاشانی پرداخته شده است؛ همچنین به معرفی ترجمه های منتشرشده توسط او که به سفارش ناصرالدین شاه قاجار و با استفاده از منابع موجود در کتابخانه سلطنتی ایران انجام گرفت، پرداخته می شود.
۸۲۲۳۸.

تحلیل فقهی و حقوقی شرط سقوط حق طلاق در قالب شرط نتیجه منفی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۸ تعداد دانلود : ۶۷
اختیار یک جانبه زوج در امر طلاق، یکی از چالش های حقوقیِ مؤثر بر تزلزل بنیان خانواده است. راهکارهای سنتی نظیر وکالت زوجه در طلاق، به دلیل بقای حق اصیل برای مرد، فاقد کارآمدی لازم برای تأمین امنیت روانی زوجه هستند. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی، امکان سنجی استفاده از شرط نتیجه منفی برای اسقاط حق طلاق را به عنوان راهکاری جایگزین و دارای ضمانت اجرای خودکار واکاوی نموده است. چالش اصلی در اعتبار این شرط، تردید در ماهیت طلاق (دوران امر میان حق و حکم) و شائبه مغایرت با قواعد آمره (ماده ۹۵۹ قانون مدنی) است. یافته های پژوهش با استناد به ادله ای نظیر صحت مصالحه بر ترک طلاق و نفوذ تعهد به عدم طلاق در رویه فقهای متأخر، اثبات می کند که طلاق در فقه امامیه ماهیتی از سنخ حق دارد و برخلاف احکام، قابلیت اسقاط و انتقال را داراست. همچنین با تحلیل دکترین حقوقی، تعارض ظاهری با ماده ۹۵۹ قانون مدنی از طریق تفکیک میان سلب کلی حق (که باطل است) و سلب جزئی و مصداقی مرتفع شده است. نتیجه آنکه اشتراط سقوط حق طلاق در قالب شرط نتیجه منفی، مشروط بر آنکه مقید به رابطه زوجیت خاص و شرایطی از قبیل عدم نشوز زوجه باشد، نه تنها با موازین شرعی و نظم عمومی مغایرتی ندارد، بلکه به عنوان ابزاری کارآمد در راستای سیاست های تقنینیِ تحکیم خانواده، صحیح و لازم الاجراست.
۸۲۲۳۹.

تحلیل قرآنی و روایی نقش عزت اقتصادی در استقرار حکومت اسلامی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۵ تعداد دانلود : ۷۰
این تحقیق به بررسی نقش عزت در استمرار حکومت اسلامی به ویژه در بعد اقتصادی می پردازد. ابتدا معنای لغوی و اصطلاحی عزت مورد تحلیل قرار گرفته و سپس تأثیر آن در ایجاد استقلال اقتصادی و عدم وابستگی جامعه اسلامی به سایرین مورد تأکید قرار می گیرد. بررسی آیات قرآن نشان می دهد که تحقق عدالت، خدمت به مردم و فقرزدایی به عنوان ارکان اساسی عزت در حکومت اسلامی مطرح هستند. همچنین، به تأثیر مثبت مدیریت اقتصادی و بحران در حفظ و استمرار عزت کشور اسلامی اشاره می شود. یافته ها نشان می دهند که عدم رعایت عدالت و عدم خدمت به مردم می تواند منجر به ذلت و خوار شدن جامعه گردد و در نتیجه عزت و استمرار حکومت اسلامی در هاله ای از ابهام قرار گیرد. لذا، ایجاد نهادهای اقتصادی قوی و فقرزدایی، همراه با رفاه عمومی، می تواند منجر به عزت و شرافت جامعه شود و حکومتی با عزت پایدار ایجاد کند. این مقاله همچنین بر لزوم آگاهی و ایجاد شور و شعور در مردم برای مشارکت در فرآیند تولید و مصرف بهینه تأکید می کند تا رشد و توسعه اقتصادی جامعه اسلامی تسهیل گردد. در نهایت، نتایج تحقیق نشان دهنده ی این است که مدیریت صحیح و کارآمد در حوزه های مختلف اقتصادی، به ویژه در شرایط بحرانی، کلید دستیابی به عزت و استمرار حکومت اسلامی است.
۸۲۲۴۰.

روش شناسی تاریخ نگاری اسلامی در مواجهه با تاریخ نگاری زرتشتی درباره ایران باستان

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۵ تعداد دانلود : ۷۰
فراموشی تاریخ، بحران هویت می آفریند و آگاهی از خاطره تاریخی، صیانت جامعه از هجمه های ضدهویتی را در پی دارد. ایران باستان از کهن ترین ادوار بشری، روایت های مکتوب زرتشتی و ایرانی دارد. گوناگونی مواجهه با تاریخ ایران باستان در جنگ روایت ها و اینکه تاریخ نگاری اسلامی در کنار کدام روایت می ایستد و از آن دفاع می کند، مسئله ای است که منجر به این پژوهش شده است. تاریخ نگاری اسلامی ازمیان روایت های کهن درباره ایران باستان با رویکردی تصحیحی-تنزیهی و ازسویی تکمیلی-تقویتی، روایت ایرانی-زرتشتی را ترجیح می دهد و مدافعانه از آن دفاع می کند. در این مقاله که با رویکرد توصیفی-تحلیلی نگاشته شده، نویسنده به این نتیجه رسیده است که انتخاب مورد نظر، دلایلی دارد که بخشی از یافته های پژوهش را تشکیل می دهد. نخستین دلیل، توافق عمومی ایرانیان درباره تاریخ باستانی کشور است؛ این هم سویی با وجود تفاوت های مذهبی و پراکندگی جمعیتی، قابل توجه است. دومین عامل، نظر مورخان اسلامی درباره استمرار و پایداری نظام شاهنشاهی در ایران است؛ موضوعی که برای دیگر اقوام و ملت ها کمتر صدق می کند. سومین دلیل، توجه ویژه زرتشتیان به شناخت نسب و تبار است؛ آنان برای حفظ شجره نامه های خود، روایت هایی از گذشتگان نقل می کردند. دلیل دیگر، وجود دفاتر بایگانی در اسناد رسمی شاهی ایران است و در نهایت، هماهنگی میان روایت های تاریخی و جغرافیای تاریخی کشور نیز از عوامل مؤثر در این انتخاب به شمار می رود. اما جانب داری تاریخ نگاری اسلامی از تاریخ نگاری زرتشتی-ایرانی دلیلی بر اعتماد تقلیدی و کورکورانه نیست، بلکه مورخان اسلامی با نگرشی انتقادی به سنوات تاریخی، جهل تاریخی، اخبار اساطیری و تفکیک بین سلسله های شاهانی و نقد تطبیق های ناروا و پر کردن خلأ های تاریخی، رویکردی عالمانه در مواجهه با تاریخ نگاری زرتشتی پیش گرفتند.

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان