درخت حوزه‌های تخصصی

زمینه: موفقیت تحصیلی و پیامدهای ناشی از آن زندگی حال و آینده کودکان را تحت تأثیر قرار می دهد طبق نظریه خود تعیین گری تعامل والدین با فرزندان که تأمین کننده نیازهای خودمختاری آنان می باشد می تواند رفتار تحصیلی و غیر تحصیلی فرزندان را پیش بینی نماید و این تعامل نیز بستگی به انواع انگیزه والدین دارد، تاکنون روابط ساختاری بین انواع انگیزه والدین با موفقیت تحصیلی و پیامدهای آن با نقش میانجی گر مشارکت خودمختار والدین بررسی نشده است. هدف: این پژوهش با هدف آزمون مدل ساختاری انگیزش والدین و پیامدهای پیشرفت دانش آموزان با نقش میانجی گر مشارکت خودمختار والدین بر اساس مدل خود تعیین گری ریان و دسی انجام شد. روش: روش پژوهش توصیفی همبستگی از نوع مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش آموزان دختر و پسر پایه پنجم و ششم در سال تحصیلی 1404-1403 بودند که در مدارس ابتدایی شهر سمنان مشغول به تحصیل بودند. با روش نمونه گیری مرحله ای تصادفی تعداد 415 دانش آموز انتخاب شدند و به پرسشنامه های انگیزه والد برای مشارکت (گرولنیک، 2015)، حمایت از خودمختاری در مقابل مشارکت کنترل کننده (لرنر و همکاران، 2022)، انگیزه خودمختار (ریان و کانل، 1989)، شایستگی ادراک شده (هارتر، 1982)، نگرانی مرتبط با مدرسه (ویکهورست، 1973) پاسخ دادند. داده ها با استفاده از نرم افزار 26SPSS و 8.80 LISREL تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که انگیزه کنترل شده والدین از مسیر مشارکت والدین در حمایت از خودمختاری بر عملکرد تحصیلی (043/0-)، شایستگی ادراک شده (074/0-)، نگرانی از مدرسه (137/0) و انگیزه خودمختار دانش آموز (034/0-) اثر ساختاری غیر مستقیم و معنادار داشت. انگیزه کنترل شده والدین اثر ساختاری مستقیم بر مشارکت والدین در حمایت از خودمختاری در جهت منفی (131/0-) داشت. اثر ساختاری مستقیم انگیزه خودمختار والدین بر مشارکت والدین در حمایت از خودمختاری معنادار نبود. افزون برآن، هیچیک از اثرهای غیر مستقیم انگیزه خودمختار والدین از مسیر مشارکت والدین در حمایت از خودمختاری معنادار نبود. در عوض انگیزه خودمختار والدین به طور مستقیم بر نگرانی از مدرسه (5/0) در جهت مثبت اثر داشت. نتیجه گیری: نتایج نشان دادکه انگیزه کنترل شده والدین از مسیر مشارکت والدین در حمایت از خودمختاری بر روی عملکرد تحصیلی، شایستگی ادراک شده، نگرانی از مدرسه و انگیزه خودمختار دانش آموز اثر ساختاری و معنادار داشت. این مدل ساختاری می تواند با توضیح روابط پیچیده بین انگیزه والدین، مشارکت خودمختار والدین و پیامدهای پیشرفت دانش آموز، بینش های ارزشمندی در مورد چگونگی حمایت از موفقیت دانش آموزان ارائه دهد.

پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی آموزش ذهن آگاهی بر درهم آمیختگی فکر-عمل، عدم تحمل بلاتکلیفی و ناگویی هیجانی در افراد مبتلا به وسواس فکری عملی انجام شد. روش پژوهش، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه زنان مراجعه کننده به مراکز روانشناسی و روانپزشکی شیراز در سال 1403 بود. به روش نمونه گیری دردسترس 30 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه کنترل و آزمایش (هرگروه 15 نفر) قرار گرفتند. گروه آزمایش در 8 جلسه هفتگی و هرجلسه 90 دقیقه تحت آموزش ذهن آگاهی قرار گرفت. دو گروه قبل و پس از مداخله به پرسشنامه های آمیختگی فکر-عمل شافران و راچمن (STAF، 1996)، عدم تحمل بلاتکلیفی فریستون و همکاران (IUS، 1994) و ناگویی هیجانی بگبی و همکاران (TAS-20، 1994) پاسخ دادند. داده ها با آزمون کواریانس چندمتغیری تحلیل شد. طبق نتایج به دست آمده با کنترل اثر پیش آزمون بین میانگین پس آزمون آمیختگی فکر-عمل، عدم تحمل بلاتکلیفی و ناگویی هیجانی در گروه آزمایش و کنترل تفاوت معناداری در سطح 001/0 وجود داشت. از یافته های فوق می توان نتیجه گرفت که آموزش ذهن آگاهی بر درهم آمیختگی فکر-عمل، عدم تحمل بلاتکلیفی و ناگویی هیجانی در افراد مبتلا به اختلال وسواس اثربخش است.

پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی درمان شناختی رفتاری و درمان مبتنی بر ذهنی سازی بر شایستگی هیجانی-اجتماعی دانش آموزان دختر با اعتیاد به اینترنت انجام شد. پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل با دوره پیگیری دو ماه بود. جامعه آماری این پژوهش دانش آموزان دختر مقطع متوسطه دوم شهر ابرکوه (استان یزد) در سال 1404 بودند. 45 نفر با روش نمونه گیری غیرتصادفی در دسترس از دو مدرسه انتخاب و در سه گروه آزمایش 1 (15 نفر)، آزمایش 2 (15 نفر) و کنترل (15 نفر) به صورت تصادفی جایگزین شدند. جهت جمع آوری داده ها از پرسشنامه شایستگی هیجانی-اجتماعی (ESCQ؛ زو و ای، 2012) و آزمون اعتیاد به اینترنت (IAT؛ یانگ، 1996) استفاده شد. هر یک از گروه های درمانی طی 8 جلسه درمانی، مداخلات را به صورت گروهی دریافت کردند. از آزمون تحلیل واریانس اندازه گیری مکرر جهت تجزیه و تحلیل آماری استفاده شد. نتایج نشان داد که پیش آزمون شایستگی هیجانی-اجتماعی با نمرات پس آزمون و پیگیری تفاوت معناداری داشت (05/0>P). همچنین نتایج دلالت بر این داشت که هر دو درمان نسبت به گروه کنترل تغییرات معناداری در شایستگی هیجانی-اجتماعی ایجاد کردند (05/0>P)؛ ضمن اینکه مشخص شد تفاوت معناداری بین دو مداخله درمان شناختی رفتاری و درمان مبتنی بر ذهنی سازی وجود نداشت (05/0<P). در مجموع می توان نتیجه گرفت که هر دو مداخله درمان شناختی رفتاری و درمان مبتنی بر ذهنی سازی اثربخشی یکسانی بر افزایش شایستگی هیجانی-اجتماعی افراد داشته است.

هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی گروه درمانی پذیرش و تعهد متمرکز بر شفقت بر نشخوار خودانتقادی، ناامیدی بین فردی و تحمل پریشانی در نوجوانان دارای افکار خودکشی بود. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل با دوره پیگیری 1 ماهه بود. جامعه آماری نوجوانان دارای افکار خودکشی مراجعه کننده به مراکز مشاوره و خدمات روان شناختی شهر کوه چنار در سال ۱۴۰۳ بود. با توجه به ملاک های ورود به پژوهش 30 نوجوان به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و گواه (۱۵ نفر) جایگذاری شدند. در مراحل سنجش از مقیاس نشخوار خودانتقادی (SCRS؛ اسمارت و همکاران، 2016)، مقیاس ناامیدی بین فردی (IHS؛ توکر و همکاران، 2018)، و مقیاس تحمل پریشانی (DTS؛ سیمونز و گاهر، 2005) استفاده شد. گروه آزمایش به مدت 8 جلسه 90 دقیقه ای هفته ای یکبار تحت مداخله قرار گرفت. تحلیل داده ها به روش تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر انجام شد. نتایج نشان داد که بین نمرات نشخوار خودانتقادی، ناامیدی بین فردی و تحمل پریشانی در گروه آزمایش از مراحل پیش آزمون تا پس آزمون و پیش آزمون تا پیگیری به طور معناداری تفاوت وجود دارد (05/0P<). در مجموع می توان نتیجه گرفت که گروه درمانی پذیرش و تعهد متمرکز بر شفقت نقش مؤثری در بهبود وضعیت روان شناختی نوجوانان دارای افکار خودکشی داشته و به نظر می رسد این مداخله توانسته با کاهش مؤلفه های منفی روان شناختی و تقویت توانمندی های مقابله ای، تغییرات مثبتی را ایجاد کند که در طول زمان نیز پایدار باقی مانده اند.

مقدمه: سطح بالای صفات اُتیستیک در نوجوانان، پیامدهای منفی آموزشی و اجتماعی را به همراه دارد؛ بنابراین شناسایی عوامل مؤثر بر آن ضروری است. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بازشناسی هیجان چهره ای و علائم زیر بالینی اُتیسم با نقش تعدیل کنندگی کارکردهای اجرایی (انعطاف پذیری شناختی، بازداری، حافظه کاری) انجام شد. روش کار: این پژوهش از نوع توصیفی_همبستگی بود و به روش مدل یابی معادلات ساختاری صورت گرفت. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش آموزان پایه دوازدهم مدارس دولتی شهر تهران در سال تحصیلی 1403-1402 بود. از میان آنها به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چند مرحله ای، تعداد 280 نفر (151 دختر و 129 پسر) انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس اُتیسم بهر، آزمون 60 چهره Ekman و نسخه رایانه ای آزمون های دسته بندی کارت های ویسکانسین، استروپ و حافظه کاری Daneman و Carpenter بود. داده ها با استفاده از روش پیشرفته آماری مدل یابی معادلات ساختاری، در نرم افزار Smart PLS 3 تحلیل شد. یافته ها: نتایج نشان داد که بازشناسی هیجان چهره ای بر علائم زیر بالینی اُتیسم تأثیر معناداری دارد (211/2 t=،324/0-=β). از کارکردهای اجرایی، فقط انعطاف پذیری شناختی بر علائم زیر بالینی اُتیسم تأثیر معناداری داشت (958/2 t=،367/0=β). همچنین، نتایج در مورد نقش تعدیل کنندگی کارکردهای اجرایی حاکی از آن بود که انعطاف پذیری شناختی (174/2 t=،317/0=β) و بازداری (975/1 t=،212/0=β) در رابطه بین بازشناسی هیجان چهره ای با علائم زیر بالینی اُتیسم اثر تعدیل کننده داشتند. نتیجه گیری: نتایج نشان داد مؤلفه هایی از کارکردهای اجرایی (انعطاف پذیری شناختی و بازداری) نقش تعدیل گر نسبی در رابطه بین بازشناسی هیجان چهره ای و علائم زیر بالینی اُتیسم دارند. بر این اساس، به روان درمانگران توصیه می شود نقش کارکردهای شناختی را در مداخلات آموزشی و درمانی نوجوانان با علائم زیر بالینی اُتیسم مدنظر قرار دهند.

مطالعه حاضر با هدف تعیین نقش میانجی اضطراب اجتماعی در رابطه اعتیاد به شبکه های اجتماعی مجازی و قلدری سایبری در نوجوانان انجام شد. این پژوهش توصیفی-همبستگی از نوع مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری این پژوهش دانش آموزان مقطع متوسطه دوم شهرستان بندر انزلی در سال 1403 بودند. 200 نفر از آن ها به روش نمونه گیری در دسترس در این پژوهش مشارکت داشتند و به پرسشنامه فوبیای اجتماعی (SPIN؛ کانر و همکاران، 2000)، پرسشنامه اعتیاد به شبکه های اجتماعی (ASNMQ، خواجه احمدی و همکاران، 1395) و پرسشنامه تجربه قلدری – قربانی سایبری (CBVEQ؛ آنتیادو و همکاران، 2016) پاسخ دادند. تحلیل داده ها به روش مدل یابی معادلات ساختاری انجام شد. یافته ها نشان داد که مدل پیشنهادی از برازش مطلوب برخوردار بود. نتایج نشان داد که اعتیاد به شبکه های اجتماعی مجازی و اضطراب اجتماعی بر قلدری سایبری به طور مثبت اثر مستقیم داشت؛ همچنین اعتیاد به شبکه های اجتماعی مجازی بر اضطراب اجتماعی به طور مثبت اثر مستقیم داشت (05/0>P). نتایج آزمون بوت استرپ نشان داد که اضطراب اجتماعی در رابطه بین اعتیاد به شبکه های اجتماعی مجازی و قلدری سایبری نقش میانجی داشت (05/0>P). در مجموع می توان نتیجه گرفت که اعتیاد به شبکه های اجتماعی مجازی به صورت مستقیم و با میانجی گری اضطراب اجتماعی بر قلدری سایبری اثر دارد.

مقدمه: امروزه اهمالکاری تحصیلی به مشکلی عمده و فراگیر در آموزش عالی تبدیل شده است که با هزینه ها و اثرات شخصی و اجتماعی بسیاری همراه است. هدف: هدف این مطالعه، بررسی نحوه ارتباط و تعامل انگیزش، اراده و ارزش های فرهنگی در شکل دهی به اهمالکاری تحصیلی براساس روش داده بنیاد در دانشجویان تحصیلات تکمیلی بود. روش: پژوهش حاضر از نوع کیفی و نظریه داده بنیاد بود. جامعه مطالعه دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه های تهران در سال تحصیلی 1402-1403 هستند که با ارسال اطلاعیه هایی در رسانه های جمعی از آنها دعوت به عمل آمد. 18 نفر به روش نمونه گیری هدفمند و نظری انتخاب شدند. برای جمع آوری اطلاعات از مصاحبه عمیق نیمه ساختاریافته و پرسشنامه اهمالکاری تحصیلی (سولومون و راثبلوم، 1984) استفاده شد. جهت تحلیل داده ها از کدگذاری باز، محوری، انتخابی، نرم افزار مکس کیو دی ای نسخه 20 استفاده شد. یافته ها: نتایج پژوهش 16 مضمون فرعی و5 مضمون اصلی را مشخص ساخت. طبقه مرکزی، «عدم مراقبت گری» بود. مضامین مرتبط با پیشایندها، مداخله گرها، عوامل بافتاری، راهبردها و پیامدها عبارت بودند از موانع انگیزشی ارادی، آنومی اجتماعی تنظیم اراده و انگیزش، ارزش های فرهنگی ضد مراقبت گری، راهبردهای بقای خود و آسیب های اهمالکاری تحصیلی. نتیجه گیری: با توجه به یافته ها، اهمالکاری تحصیلی تنها یک نقص ارادی انگیزشی نیست و شاید تلقی آن به عنوان راهبردی تنظیمی برای مقابله با شرایط غیرمراقبت گری در افراد آسیب پذیر، صحیح تر باشد. پیشنهاد می شود با ترتیب دادن شرایط آموزشی و اجتماعی حمایتگر و مراقبت گر در سطح خرد و کلان دانشگاهی، از بروز این پدیده در افراد آسیب پذیر جلوگیری شود

هدف پژوهش حاضر، مطالعه و تبیین کیفیت والدگری متأثر از وضعیت ذهنی سازی در مادرانی که تجربه ترومای عاطفی در کودکی خود داشتند بود. روش این پژوهش، کیفی و از نوع پدیدارشناسی توصیفی بوده و داده ها با روش پدیدارشناختی هفت مرحله ای کلایزی تحلیل شد. میدان پژوهش شامل مادران فرزندان ۳ تا ۶ سالی بوده که تجربه ترومای عاطفی در کودکی داشتند. از این میان با درنظرگیری اصل اشباع، ۹ نفر با روش نمونه گیری هدف مند جهت شرکت در پژوهش انتخاب شدند. در نتیجه تحلیل داده ها، پنج مضمون اصلی به دست آمد که شامل «وضعیت ذهنی سازی مادر»، «حالات درون روانی مادر»، «رابطه مادر و فرزند»، «وضعیت انتقال تروما» و «وضعیت فرزندپروری» مادر بود. نتایج پژوهش حاکی از آن است که مادرانی که توانایی بالایی در ذهنی سازی دارند، حالات درون روانی مثبت تری را تجربه کرده، قادر به برقراری رابطه امن با فرزند بوده، رفتار آسیب زای والدین خود را تکرار نکرده و یا سعی در جبران افراطی آن داشتند و در فرزندپروری خود رفتارهای مطلوبی را از خود نشان دادند. درحالی که مادرانی که نقص در ذهنی سازی داشتند، حالات درون روانی نسبتاً منفی تری را تجربه کرده، قادر به ایجاد امنیت در رابطه با فرزند نبوده، رفتار آسیب زای والدین خویش را تکرار کرده و در فرزندپروری خود عملکرد ضعیفی داشتند.

هدف از این پژوهش بررسی اثربخشی درمان کاهش استرس براساس ذهن آگاهی بر راهبردهای مقابله با استرس در بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروز(ام اس) بود. جامعه آماری این پژوهش، کلیه افراد مبتلا به ام اس ایران در سال 1402 بود و جهت انتخاب نمونه از روش نمونه گیری در دسترس استفاده شد. که از میان افراد مبتلا به ام اس مراجعه کننده به انجمن ام اس در سال 1402 بیمارانی که، نمره پایین تر از 40 داشتند، برگزیده شده و سپس این افراد به طور تصادفی در گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. در این پژوهش گروه ازمایش در طول 8 جلسه 2 ساعته آموزش MBSR را دریافت کردند و گروه کنترل هیچ اموزشی را دریافت نکرد. پس از اتمام جلسه اموزش پرسشنامه راهبردهای مقابله با استرس اندلر و پارکر برای گروه ازمایش و کنترل اجرا گردید و سپس یافته های پژوهش به منظور تجزیه و تحلیل وارد نرم افزار اس پی اس اس نسخه 28 شد. یافته های پژوهش بیانگر این مطلب بود که کاهش استرس براساس ذهن آگاهی بر راهبردهای مقابله با استرس در بیماران مولتیپل اسکلروز در سطح مطلوبی موثر است. در نتیجه می توان گفت، برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی بر استرس افراد مبتلا به ام اس تاثیر داشته است. بنابراین اگر چنین مداخله هایی برای مبتلایان به بیماری مزمنی ما نندMS در کنار درمان های پزشکی به کارگرفته شود میتواند به تغییر در ادراک بیماران از بیماری شان در بلند مدت، شدت بیماری آن ها را کاهش دهد.

مقدمه: ناباروری با ایجاد چالش های روانی، هیجانی و اجتماعی، سلامت روان زنان را به شدت تحت تأثیر قرار می دهد. در نتیجه، استفاده از روش های درمانی مؤثر برای کاهش این پیامدها ضروری است. هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان هیجان مدار بر درد روانی، کنترل عواطف و باور به دنیای عادلانه در زنان نابارور انجام شد. روش: این مطالعه نیمه تجربی با طرح پیش آزمون–پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل ۳۵۰ زن نابارور مراجعه کننده به مرکز ناباروری جهاد دانشگاهی اراک در سال ۱۴۰۳ بود. ۳۰ نفر به روش هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه ۱۵ نفره مداخله و کنترل تقسیم شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسش نامه درد روانی اورباخ و میکولینسر (2003)، پرسش نامه کنترل عواطف ویلیامز و همکاران (1997)، و پرسش نامه باور به دنیای عادلانه گلپرور و عریضی (2007) بودند. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره و تک متغیره در نرم افزار SPSS-26 تحلیل شد. یافته ها: نتایج تحلیل کوواریانس مشخص کرد که درمان هیجان مدار به طور معناداری منجر به کاهش نمرات درد روانی (001/0>P)، بهبود کنترل عواطف (001/0>P) و افزایش باور به دنیای عادلانه (001/0>P) در گروه مداخله نسبت به گروه کنترل شده است. اندازه اثر محاسبه شده برای این متغیرها به ترتیب ۰.۳۹، ۰.۳۷ و ۰.۲۶ بود که نشان دهنده اثرگذاری قوی مداخله است." نتیجه گیری: درمان هیجان مدار موجب کاهش درد روانی، بهبود کنترل عواطف و ارتقاء باور به دنیای عادلانه در زنان نابارور می شود. به متخصصان سلامت روان توصیه می شود از این رویکرد درمانی در مراکز ناباروری برای ارتقای سلامت روان زنان استفاده کنند.

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی کیفیت خواب در رابطه بین استفاده آسیب زا از شبکه های اجتماعی و توانایی های شناختی در دانشجویان انجام شد. روش پژوهش توصیفی-همبستگی از نوع مدلیابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری در این پژوهش متشکل از دانشجویان دانشگاه آزاد واحد زنجان در سال تحصیلی 1403-1404 بود که از بین آنها تعداد 368 نفر به روش نمونه گیری دردسترس، به عنوان نمونه انتخاب شدند. جهت جمع آوری داده ها از مقیاس اعتیاد به شبکه های اجتماعی (SMAS، خواجه احمدی و همکاران، 1395)، پرسشنامه توانایی های شناختی (CAQ، نجاتی، 1392) و پرسشنامه کیفیت خواب پیتزبورگ (PSQI، بویس و همکاران، 1988) استفاده شد. تحلیل داده ها به روش مدلیابی معادلات ساختاری انجام شد. براساس یافته ها مدل پیشنهادی از برازش مطلوب برخوردار بود. یافته ها نشان داد که استفاده آسیب زا از شبکه های اجتماعی و کیفیت خواب بر توانایی های شناختی اثر مستقیم و معنادار داشتند (05/0>P)؛ همچنین استفاده آسیب زا از شبکه های اجتماعی بر کیفیت خواب اثر مستقیم و معنادار داشت (05/0>P)؛ نتایج آزمون بوت استرپ نیز نشان داد که کیفیت خواب در رابطه بین استفاده آسیب زا از شبکه های اجتماعی و توانایی های شناختی نقش میانجی داشتند (05/0>P). در مجموع یافته ها نشان داد که استفاده آسیب زا از شبکه های اجتماعی به صورت مستقیم و غیرمستقیم با میانجی گری کیفیت خواب بر توانایی های شناختی دانشجویان اثر داشت.

مقدمه: نوجوانی مرحله رشدی منحصر به فردی است که در طی آن چالش های سلامت روان و اختلالات روان شناختی بسیاری آشکار می شوند. پژوهش حاضر با هدف بررسی روابط ساختاری قلدری سایبری با رفتارهای پرخطر در نوجوانان با نقش میانجی نشخوار خشم انجام شد. روش: جامعه آماری در این پژوهش شامل کلیه دانش آموزان مدارس متوسطه اول و دوم شهر بوشهر بودند که در بازه زمانی دی الی اسفند ماه سال تحصیلی 1404-1403 بر اساس روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شدند، و از بین لیست مدارس مقاطع متوسطه اول و دوم منطقه یک شهرستان بوشهر تعداد 4 مدرسه برگزیده و از هر کدام 2 کلاس به صورت تصادفی انتخاب گردید. ابزار مورد استفاده پرسش نامه های قلدری سایبری (CBVEQ)، پرسش نامه رفتار پرخطر، تکانشی و خود مخرب (RISQ)، و مقیاس نشخوار خشم (ARS)، بوده است. برای تحلیل داده ها از آمار توصیفی و مدل یابی معادلات ساختاری در نرم افزار آماری SmartPLS 4 و SPSS-27 استفاده شد. یافته: نتایج نشان داد که قلدری سایبری اثر مستقیم معنادار بر نشخوار خشم (0/36) و رفتارهای پرخطر (0/44) داشت. همچنین، نشخوار خشم اثر مستقیم مثبت و معناداری بر رفتارهای پرخطر (0/47) داشت. به علاوه، اثر غیرمستقیم قلدری سایبری بر رفتارهای پرخطر از طریق متغیر میانجی نشخوار خشم معنادار بود (0/17).  نتیجه گیری: به طور کلی، مدل پژوهش از برازش مطلوبی برخوردار است؛ بنابراین، شناسایی و مداخله در عوامل روان شناختی میانجی گر مانند نشخوار خشم در طراحی برنامه های پیشگیری جهت کاهش رفتارهای پرخطر اهمیت فراوانی دارد.

هدف این پژوهش بررسی نقش فعالیت عالی شناختی ذهن و فرسودگی تحصیلی در پیش بینی خلاقیت دانش آموزان مدارس تیزهوشان شهر تبریز بود. روش پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پسر دوره متوسطه مدارس تیزهوشان شهر تبریز (دوره اول و دوم متوسطه)  به تعداد 80  نفر در سال تحصیلی 1401- 1400 بودند که به روش نمونه گیری در دسترس به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه خلاقیت عابدی (1363)، آزمون ویسکانسین گرانت و برگ (1984)، مقیاس هوشی وکسلر (1939) برای کودکان و پرسشنامه فرسودگی تحصیلی برسو، سالنوا و شافلی (2007) استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه تحت نرم افزار SPSS نسخه 22 استفاده شد. نتایج نشان داد بین فعالیت عالی شناختی ذهن  (عملکرد در ویسکانسین، واژگان و فراخنای ارقام) با خلاقیت در دانش آموزان مدارس تیزهوشان رابطه مثبت معنی داری وجود دارد (001/0 P=). همچنین بین خستگی تحصیلی ، بی علاقگی تحصیلی، ناکارآمدی تحصیلی و فرسودگی تحصیلی با خلاقیت در دانش آموزان مدارس تیزهوشان رابطه منفی معنی داری وجود دارد (001/0 P=). نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه نیز نشان داد متغیرهای فعالیت عالی شناختی ذهن و فرسودگی تحصیلی62 درصد توانایی پیش بینی خلاقیت دانش آموزان مدارس تیزهوشان را دارد. با توجه به نتایج به دست آمده می توان بیان نمود فعالیت عالی شناختی ذهن و فرسودگی تحصیلی توانایی پیش بینی خلاقیت در دانش آموزان مدارس تیزهوشان را دارند و برای افزایش خلاقیت در دانش آموزان تیزهوش باید به فعالیت عالی شناختی ذهن و فرسودگی تحصیلی توجه ویژه ای نمود.

در عصر مدرن و پسامدرن که روند آموزش یک طرفه و رسمی در سازمان بوروکراتیک مدارس در نقاط مختلف دنیا موردنقد قرار می گیرد، معلمانی با سرمایه اجتماعی بالا چون دریچه ای روشن، مسیر تربیت صرفً آموزشی را از انجماد به الگوهایی تربیتی می کشانند. هدف پژوهش حاضر واکاوی و فهم نقش سرمایه اجتماعی معلمان در تحقق اهداف شغلی- سازمانی مدرسه است. روش شناسی پژوهش با رویکرد کیفی و با راهبرد گراندد تئوری انجام شد. به این منظور با 21 نفر دبیران و آموزگاران مدارس در شهر تهران که با روش نمونه گیری هدفمند و استراتژی گلوله برفی انتخاب شده بودند، در طول بیش از 8 ماه مصاحبه های عمیق و نیمه ساختاریافته انجام شده و فرایند جمع آوری داده ها تا اشباع نظری ادامه یافت. 8 مقوله اصلی و یک مقوله هسته از خلال نظام کدگذاری داده ها استخراج شد: 1) از بین رفتن خصلت بی تفاوتی معلمی: تعلق حرفه ای معلم به مدرسه، 2) فهم از خرده فرهنگ های دانش آموزان: ایجاد همدلی و احترام ، 3) ایجاد گرایش به تحصیل و انگیزه برای ماندن در مدرسه، 4) ایجاد اعتماد بین دانش آموز و مدرسه، 5) ارتباط و همکاری بین معلمان و مدیران ،6) جامعه پذیری مدرسه محور، 7) استراتژی های ارتقا سرمایه اجتماعی در مدرسه و 8) پیامدها: بسط تعلق به مدرسه و ارتقا عملکرد مدرسه در دست یابی به اهداف تربیتی-آموزشی. همچنین، «سرمایه اجتماعی معلم: معماری نامرئی رسیدن به اهداف سازمان مدرسه» به عنوان مقوله هسته انتخاب شد. یافته های پژوهش نشان می دهد که سرمایه اجتماعی بالای یک معلم در سازمان مدرسه، نه تنها در محیط کلاس کارکرد داشته بلکه بر اتمسفر جمعی مدرسه اثرگذار است،

هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی درمان هیجان مدار بر کاهش حساسیت اضطرابی و عدم تحمل بلاتکلیفی در دانش آموزان مبتلا به اختلال وسواسی–اجباری بود. این مطالعه به شیوه نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون–پس آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل دانش آموزان دختر دوره دوم متوسطه مبتلا به اختلال وسواسی–اجباری در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ در شهر بابلسر بود. از میان آن ها، ۳۰ نفر به صورت هدفمند انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۱۵ نفر) گمارده شدند. گروه آزمایش طی ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای تحت درمان هیجان مدار قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل هیچ گونه مداخله ای دریافت نکرد. ابزارهای گردآوری داده شامل پرسشنامه حساسیت اضطرابی (ASI) و مقیاس عدم تحمل بلاتکلیفی (IUS) بود که در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون اجرا شدند. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس (ANCOVA) و آزمون حداقل تفاوت معنادار تحلیل شد. نتایج نشان داد درمان هیجان مدار به طور معناداری موجب کاهش حساسیت اضطرابی و عدم تحمل بلاتکلیفی در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل گردید (p<0.01). بر این اساس، می توان نتیجه گرفت درمان هیجان مدار رویکردی مؤثر برای کاهش مؤلفه های شناختی–هیجانی مرتبط با اختلال وسواسی–اجباری در نوجوانان است.

هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی درمان هیجان مدار بر همدلی هیجانی و هماهنگی زوجی در زنان متعارض زناشویی بود. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش شامل زنان متأهل متعارض زناشویی مراجعه کننده به کلینیک های مشاوره و روانشناسی غرب شهر تهران در سال 1402 بود که از بین آنها 32 نفر با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت گمارش تصادفی در دو گروه (16نفر در گروه آزمایش و 16 نفر در گروه کنترل) جایگذاری شدند. ابزارهای سنجش شامل پرسشنامه های تعارضات زناشویی ثنایی (1379، MCQ)، همدلی عاطفی مهرابیان و اپستین (1972،EES ) و پرسشنامه تفاهم و هماهنگی فکری زوجین ایرانی جاودان (2014،ICIMC ) بود. گروه آزمایش تحت درمان گروهی هیجان مدار طی 10 جلسه ۹۰ دقیقه ای هفته ای یک بار قرار گرفت. جهت تجزیه و تحلیل از آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره استفاده شد. یافته ها نشان داد که با کنترل اثر پیش آزمون بین میانگین پس آزمون گروه آزمایش و گواه تفاوت معناداری در متغیرهای همدلی هیجانی و هماهنگی زوجی درسطح ۰۰۱/0>P وجود داشت. درنتیجه درمان هیجان مدار می تواند به عنوان روش درمانی مؤثر در جهت همدلی هیجانی و هماهنگی زوجی در زنان متعارض زناشویی مورد استفاده قرار گیرد.

پژوهش حاضر باهدف پیش بینی افق زمانی براساس اسنادهای علی و تمایزیافتگی در فرزندان طلاق بود. روش پژوهش توصیفی_همبستگی بود. جامعه پژوهش را کلیه نوجوانان دختر مقطع دوم متوسطه منطقه 1، 2 و 3 شهر تهران در سال 1402 تشکیل دادند که از بین آن ها به صورت در دسترس 150 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزارهای این پژوهش شامل پرسشنامه خودمتمایزسازی اسکورن و فرایدلندر (DSI-R، 1999)، پرسشنامه سبک های اسنادی پترسون (ASQ، 1983) و پرسشنامه افق زمانی زیمباردو (ZTPI، 1999) بود. یافته ها نشان داد که از بین متغیرهای پیش بین، واکنش پذیری عاطفی، گسلش عاطفی و آمیختگی با دیگران به طور منفی قادر به پیش بینی افق زمانی بودند و جایگاه من به طور مثبت و معنادار قادر به پیش بینی افق زمانی بود (01/0p<). همچنین تمامی متغیرهای تمایزیافتگی با یکدیگر 7/45 درصد افق زمانی را پیش بینی کردند. همچنین نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که متغیر سبک اسناد مثبت، به طور مثبت و معنادار قادر به پیش بینی افق زمانی و سبک اسناد منفی به طور منفی قادر به پیش بینی افق زمانی بود (01/0p<). همچنین تمامی متغیرهای اسنادهای علی با یکدیگر 1/30 درصد افق زمانی را پیش بینی کردند. با توج ه ب ه نتای ج به دست آمده باید به افق زمانی و نقش های آن، اسناد کنترل کودکان و استفاده از آن در شیوه های درمان توجه نمایند.

زمینه: یکی از مشکلات اساسی دانش آموزان مبتلا به اختلال یادگیری ویژه، اختلالات رفتاری از جمله گوشه گیری و اضطراب است که موجب کاهش عزت نفس در آنان می شود. علی رغم این که عزت نفس می تواند به عنوان یک ضربه گیر برای مشکلات تحصیلی و رفتاری کودکان در نظر گرفته شود، اما در مورد بررسی اثربخشی بسته های آموزشی مبتنی بر عرت نفس بر اختلالات رفتاری دانش آموزان دارای اختلال یادگیری ویژه، شکاف پژوهشی وجود دارد. هدف: هدف از انجام این پژوهش، بررسی اثربخشی آموزش بسته بازی مبتنی بر عزت نفس بر گوشه گیری و اضطراب دانش آموزان دارای اختلال یادگیری ویژه بود. روش: روش این پژوهش، نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون- پس آزمون با گروه گواه و پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش آموزان دختر دامنه سنی 8 تا 11 سال دارای اختلال یادگیری ویژه شهر تهران در سال 1403 بود که با استفاده از نمونه گیری هدفمند، 30 نفر از آنان انتخاب شده و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و گواه (15 نفر) گمارش شدند. ابزارهای جمع آوری داده ها در این پژوهش شامل پرسشنامه های گوشه گیری (شهیم، 1375) و اضطراب (بک و استر، 1990) بود. هم چنین، تحلیل داده های این پژوهش با استفاده از روش تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و با بهره گیری از نرم افزار SPSS-26 انجام شد. یافته ها: نتایج این پژوهش نشان داد، آموزش بسته بازی مبتنی بر عزت نفس بر کاهش گوشه گیری و تمامی مؤلفه های اضطراب (علائم بدنی، ذهنی و هراس) دانش آموزان دارای اختلال یادگیری ویژه تأثیر معنادار و پایداری داشت (05/0 >P). نتیجه گیری: با توجه به یافته های پژوهش حاضر، پیشنهاد می شود مشاوران و معلمان مدارس ابتدایی برای کاهش اختلالات رفتاری دانش آموزان دارای اختلالات یادگیری به خصوص گوشه گیری و اضطراب آن ها، از محتوای برنامه آموزش بازی مبتنی بر عزت نفس استفاده کنند.

زمینه و هدف: افراد کم توان ذهنی افزون بر مشکلاتی در زمینه یادگیری و تحصیل، دارای مشکلات رفتاری ناشی از ضعف در فرایندهای شناختی اجتماعی نیز هستند. پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی مدل شناختی پردازش اطلاعات اجتماعی بر کاهش مشکلات رفتاری دانش آموزان با کم توانی ذهنی انجام شد. روش: روش پژوهش حاضر از نوع شبه تجربی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه گواه و پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری این مطالعه شامل تمامی دانش آموزان دختر ۹ تا ۱۳ سال با کم توانی ذهنی شهر اراک در سال 1403 بود. تعداد 36 نفر از این دانش آموزان با بهره هوشی 55 تا 70 از یکی از مدارس استثنایی به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی ساده در دو گروه آزمایش و گواه (هر گروه 18 نفر) قرار گرفتند. برای جمع آوری داده ها در مرحله پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری از آخررین نسخه اعتباریابی شده پرسشنامه مشکلات رفتاری- فرم معلمان (راتر، 1967) در ایران استفاده شد. گروه آزمایش طی ۱۵ جلسه ۶۰ دقیقه ای برنامه آموزشی مهارت اجتماعی را بر اساس مدل شناختی اجتماعی کرک و داج دریافت کردند و گروه گواه در فهرست انتظار بودند. یافته ها: نتایج تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر نشان داد آموزش مهارت اجتماعی بر کاهش مشکلات رفتاری دانش آموزان اثربخش بود (598/0=η2 ، 001/0=p، 57/50=(68، 2)F). نتیجه گیری: آموزش مهارت های اجتماعی مبتنی بر مدل شناختی پردازش اطلاعات اجتماعی توانسته است با بهبود در مراحل پردازش شناختی از جمله تفسیر دقیق تر نشانه های اجتماعی، انتخاب پاسخ های سازش یافته تر و تقویت مهارت های حل مسئله اجتماعی، به کاهش مشکلات رفتاری دانش آموزان دختر با کم توانی ذهنی منجر شود؛ بنابراین پیشنهاد می شود از این مدل آموزشی در مدارس به عنوان روی آوردی مؤثر برای کاهش مشکلات رفتاری و ارتقای سازش یافتگی اجتماعی کودکان کم توان ذهنی استفاده شود.