درخت حوزه‌های تخصصی

در مقابل مالکیت مادی، مالکیت معنوی وجود داشته که به معنی تملک اموال غیرملموس است. در تمامی جهان، دولت ها دغدغه حمایت از خالقان آثار بدیع را داشته که نوعی مالکیت معنوی محسوب می شود. در کشور ما قانون گذار امتیاز بهره برداری انحصاری از اموال معنوی را در طول زمانی مشخص به مالک آن داده است. این پژوهش به روش تحلیلی-توصیفی انجام شده است. هدف پژوهش آن است که آثار ورشکستی بر اموال معنوی، در جمهوری اسلامی ایران و پادشاهی بریتانیا بررسی شود. بررسی وجوه اشتراک و افتراق و همچنین شناسایی نقاط قوت و ضعف دو نظام حقوقی در خصوص آثار ورشکستگی بر مالکیت معنوی، دراین پژوهش انجام شده است. از دیدگاه حقوقی، امکان مصادره اموال معنوی در زمان ورشکستگی ممکن است، اما قانون گذار تنها در خصوص توقیف آثار ادبی همچون ترجمه و تألیف تصریح کرده و در رویه کنونی حقوق اداری، به سبب قدرت نقدشوندگی پائین این اموال، امکان توقیف آن وجود داشته و نظام قضائی عموماً سعی در مصادره منافع مادی حاصل از اموال معنوی را داشته و تاکنون رای قضائی در خصوص توقیف کامل اموال معنوی گزارش نشده است. رویه کامن لایی دولت انگلستان مصادره اموال معنوی در زمان ورشکستگی را پذیرفته که البته به عنوان آخرین راه حل تسویه دیون استفاده می شود. در حقوق اداری انگلستان امکان رهن گذاشتن اموال معنوی وجود داشته که موردانتقاد مدافعان آثار بدیع می باشد. رویه حقوقی ایران مورد تحسین است، لیکن می بایست در این خصوص صراحت به خرج داده شود.

در پی تدوین الگوی پایه اسلامی ایرانی پیشرفت، که در آن اهمّ مبانی و آرمان های پیشرفت و اُفق مطلوب کشور در پنج دهه آینده ترسیم و تدابیر مؤثر برای دستیابی به آن طراحی شده است، حضرت آیت الله خامنه ای رهبر معظم انقلاب اسلامی دستگاهها، مراکز علمی، نخبگان و صاحب نظران را به بررسی عمیق ابعاد مختلف سند تدوین شده و ارائه نظرات مشورتی جهت تکمیل و ارتقای این سند بالادستی فراخواندند.و به اصلی ترین نهادهای سیاستگذار به مجمع تشخیص مصلحت نظام، دولت، مجلس و شوراهای عالی ابلاغ گردید. از زمان تدوین سند مذکور تا کنون، کشور تلاطم های متعددی را در حوزه های مختلف، از زیست محیطی گرفته تا فرهنگی و اقتصادی تجربه نموده است و بیش از پیش احساس می شد. در نهایت نتایج حاصله از این پژوهش بیانگر این موضوع است که نشان می-دهد که معقوله توسعه پایدار به مراتب بیشتر از الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی است. از زیست محیطی گرفته تا فرهنگی و اقتصادی تجربه نموده است

توسعه سرمایه انسانی یکی از محورهای راهبردی سازمان ها برای افزایش انطباق کارکنان با تغییرات محیطی تلقی می شود که دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی نقش برجسته ای در تحقق آن دارند. هدف این پژوهش، احصاء و ارائه ترکیب ابعاد و مؤلفه های مطلوب مدل توسعه سرمایه انسانی در بستر دانشگاه آزاد اسلامی با تمرکز بر سیاست های کلی نظام اداری است. روش تحقیق شامل بهره گیری از پانل خبرگی جهت استخراج قواعد فازی و طراحی مدل تحلیل و سپس استفاده از نظرات خبرگان و استنتاج فازی در نرم افزار متلب برای تحلیل داده ها و دستیابی به ترکیب ابعاد و مولفه های مطلوب مدل است. نتایج پژوهش منجر به شناسایی پنج بُعد ومولفه های مطلوب آن شامل: عدالت محوری با مؤلفه غالب «تناسب شغل و شاغل»؛ رشد معنوی منابع انسانی با مؤلفه «انگیزش»؛ عدالت در نظام پرداخت مبتنی بر عملکرد با مؤلفه «مدیریت بر مبنای هدف»؛ دانش گرایی و شایسته سالاری مبتنی بر اخلاق اسلامی با مؤلفه «تلفیق تعهد و تخصص»؛ و ایجاد تعادل میان کار و زندگی با مؤلفه «اجتماعی سازی شد. و در نهایت اهمیت هرکدام از ابعاد مطلوب مدل توسعه سرمایه انسانی تبیین و بیشینه سطح توسعه سرمایه انسانی معادل ۴.۷۷ از ۵ برآورد شده و امتیاز ابعاد آن به ترتیب شامل: عدالت محوری (۴.۷۴)، دانش گرایی و شایسته سالاری (۴.۱۱)، رشد معنوی (۴.۰۴)، عدالت در نظام پرداخت (۴.۶۲) و تعادل کار و زندگی (۳.۹۷) می باشد. این مدل پیشنهادی با سیاست های کلی نظام اداری هم راستا بوده و با تأکید براهمیت هر بُعد و شکاف موجود تا سطح مطلوب (5)، به عنوان چارچوبی برای توسعه هدفمند سرمایه انسانی در دانشگاه ها قابل استفاده است

آزادی از مبانی ارزشی اندیشه اسلامی و همچنین مبنای ارزشی اندیشه رایج دوران مدرن است. هدف جستار پیش رو مقایسه عمیق دو اندیشه یاد شده درباره آزادی است. فرضیه پژوهش این است که هر مکتبی واجد مبانی ای هستی شناختی است که نظریه ی آزادیِ آن مکتب، از آن مبانی اشراب شده است. پرسش اصلی جستار این است که نظریه ی آزادی در مکتب اسلام را چه مبانی و پیش انگاره های هستی شناختی پشتیبانی می کند؟ ساختار کلی مقاله پس از بیان مسأله تحقیق، بررسی مبانی آزادی در ساحت هستی شاختی است. یافته های این جستار که به روش توصیفی - تحلیلی حاصل شده است، نشان می دهد: آزادی در اندیشه اسلامی به لحاظ هستی شناختی از مبانی زیر برخوردار است: خداشناسیِ آزادی بخش، انسان شناسی دو ساحتی، غایت شناسی ابدیت گرا. اما در اندیشه رایج در دوران مدرن - به شرحی که خواهد آمد - مبانی آزادی دقیقاً در سویه مقابل این مفاهیم شکل گرفته است. به طبع، تفاوت این دو گفتمان، در این زیرساخت ها، به سازه آزادی هم سرایت کرده است. این تفاوت و ناهم گرایی، هم در «اندازه و چارچوب» آزادی است، هم در «انواع و ساحت های» آن و هم در «هدف و غایت» آن.

این مقاله به بررسی شکل های گوناگون روابط اجتماعی و شیوه های «باهم بودن» می پردازد که پناهجویان افغانستانی در ایران شکل می دهند و تجربه آن ها را در نسبت با دو رویکرد مسلط تحلیل می کند: نخست، ادبیات مطالعات پناهندگی در خاورمیانه که اردوگاه ها را فضاهایی بسته می بیند و بر تداوم پیوندهای خویشاوندی و روستایی در محل جدید زندگی تأکید دارد. دوم، مطالعات شهری در آفریقا که بر بداهه پردازی خلاقانه در محیط های شهری ناهمگون تمرکز می کند؛ اما اغلب از توجه به شرایط حقوقی و سیاسی خاص بی جاشدگی و بی دولتی غافل می ماند. با اتکا به خوانشی تطبیقی از مردم نگاری های اردوگاه های فلسطینی و فضاهای پناهندگی شهری شده، این مقاله «پارادایم اردوگاه» را نقد می کند؛ پارادایمی که واقعیت پناهجویان خوداسکان یافته و مرزهای عمدتاً سیال میان اردوگاه و شهر را پنهان می سازد. رویکرد پیشنهادی مقاله برای مطالعه زندگی پناهندگان، موقتی بودن زیست شهری را در کنار رژیم های شهروندی و طرد بررسی می کند و نشان می دهد افغانستانی ها در محله های مختلط شهر مشهد، چگونه در شرایط حقوقی ناپایدار، هم شبکه های موروثی و هم روابط موقتی را پرورش می دهند و تجربه ی تعلق را به مرور تمرین می کنند. این مطالعه با تأکید بر شکل های ترکیبی اجتماع و هم بستگی، به بازاندیشی بی جاشدگی فراتر از دوگانه های اردوگاه/شهر و خویشاوندی/شبکه های شهری یاری می رساند.

هدف این پژوهش آن است که اخبار "حادثۀ تروریستی حرم شاه‌چراغ شیراز" را که در آبان‌ماه ۱۴۰۱ در رسانۀ خبری فرانس ۲۴ گزارش شده است، بر اساس مدل سه‌وجهی فرحزاد بررسی کند. این روش مبتنی‌بر سه بخش بینامتنی، تحلیل‌گفتمان انتقادی و انتخاب ترجمه است. بدین‌منظور، ابتدا خبرهایی از این حادثه به نقل از رسانه‌های رسمی داخلی ایران بررسی شده و سپس ترجمۀ این خبرها در فرانس ۲۴ تحلیل و واکاوی می‌شود تا ایدئولوژی و اندیشه‌های پنهان این رسانۀ غربی در برابر ایران آشکار شود. تحلیل‌گفتمان انتقادی به‌عنوان رویکردی میان‌رشته‌ای اذعان دارد که هر متن و ترجمه‌ای دارای ایدئولوژی نهان است. مترجمان، آگاهانه یا ناآگاهانه، با انتخاب معادل‌ها و ساختارهای خاص در ترجمه، ایدئولوژی ذهن خود را به مخاطب انتقال می‌دهند. نتایج به‌دست‌آمده به ما نشان می‌دهد که مترجمان فرانسوی تلاش می‌کنند تا ساختارهای معنایی متن اصلی را با استفاده از معادل‌های مختلف دستکاری کنند تا با تکیه بر راهبردهای گوناگون از طریق پوشش جهت‌گیرانۀ وقایع، ایدئولوژی و افکار دولت فرانسه را ـ که مبنی‌بر بی‌تفاوتی نسبت به کشتار مسلمانان بی‌گناه ایرانی در حادثۀ تروریستی شاه‌چراغ (ع) است ـ در رسانه‌ها بازتاب داده و به مخاطب القا کنند.

جرم شناسی فرهنگی بیش از سایر شاخه های جرم شناسی به تبیین و بررسی نقش رسانه ها در ارتکاب جرم و پیشگیری از تأثیر رسانه بر ارتکاب جرم پرداخته است. افزایش تنوع رسانه ها از یک سو و در دسترس همگان قرار گرفتن رسانه های سنتی ،  فضای مجازی و شبکه های اجتماعی از سوی دیگر، نگارنده را بر آن داشت تا آثار رسانه بر وقوع جرم را به دقت رصد کرده و موردمطالعه قرار دهند. بخشی از معنای فرهنگ از منظر این جرم شناسی در کنار پرداختن به خرده فرهنگ های مجرمانه، معطوف است به پویایی رسانه های جمعی. این گرایش با استفاده از دیدگاه های مطالعات فرهنگی، نظریه پست مدرنیسم و دیدگاه های جامعه شناختی همانند سنت تعامل گرا و نیز روشِ مطالعاتی تحلیل محتوای متون رسانه ای و همچنین با بهره گیری از معنا، نماد و تصویر به بررسی تعامل میان جرم و رسانه می پردازد. رسانه های جمعی در جوامع معاصر نقشی بنیادین در بازنمایی جرم، شکل دهی ادراک عمومی و جهت دهی به واکنش های اجتماعی نسبت به بزهکاری ایفا می کنند. یکی از پیامدهای مهم بازتاب رسانه ای جرائم، شکل گیری هراس اخلاقی و فرایند برچسب زنی است که می تواند موجب تحریف واقعیت جرم، تشدید ترس از بزهکاری و تقویت رویکردهای عوام گرایانه در سیاست جنایی شود. مقاله حاضر با رویکردی تحلیلی و مبتنی بر جرم شناسی فرهنگی، به بررسی نقش رسانه ها در تولید هراس اخلاقی، تأثیر آن بر نگرش عمومی نسبت به جرم و بزهکار و پیامدهای اجتماعی و کیفری آن می پردازد. یافته ها نشان می دهد که بزرگ نمایی رسانه ای برخی جرائم، به ویژه جرائم خشونت آمیز و رفتارهای خرده فرهنگی جوانان، زمینه ساز افزایش ترس جمعی، انگ زنی اجتماعی و مطالبه سیاست های کیفری سخت گیرانه می شود؛ درحالی که این وضعیت لزوماً بازتابی از افزایش واقعی نرخ جرم نیست.

در عصر دیجیتال، شبکه های اجتماعی به بخش جدایی ناپذیری از زندگی دانشجویان تبدیل شده اند. با وجود مزایای ارتباطی و اطلاعاتی این پلتفرم ها، استفاده افراطی از آن ها می تواند پیامدهای روان شناختی و تحصیلی قابل توجهی به همراه داشته باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثرات مستقیم و غیرمستقیم اعتیاد به شبکه های اجتماعی بر درگیری تحصیلی دانشجویان، با تأکید بر نقش میانجی افسردگی، اضطراب و عزت نفس انجام شده است. این مطالعه از نوع کاربردی و با روش توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل دانشجویان کارشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که از میان آن ها ۱۵۰ نفر به صورت تصادفی انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس اعتیاد به شبکه های اجتماعی برگن، پرسشنامه های افسردگی بک، اضطراب بک، عزت نفس روزنبرگ و درگیری تحصیلی بودند. داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون سلسله مراتبی تحلیل شدند. نتایج نشان داد که اعتیاد به شبکه های اجتماعی با کاهش درگیری تحصیلی رابطه منفی و معناداری دارد. همچنین، افسردگی، اضطراب و عزت نفس نقش میانجی جزئی در این رابطه ایفا می کنند و در این میان، افسردگی قوی ترین نقش میانجی را داشت. یافته ها بر اهمیت مداخلات روان شناختی برای کاهش وابستگی دیجیتال و ارتقاء سلامت روان و عملکرد تحصیلی دانشجویان تأکید دارند.

فضاهای شهری به عنوان بستر عمل طراحان از اهمیت بسیاری برخوردار هستند. در شرایط گوناگون، رویکردهای مختلفی به منظور ارتقا کیفیت فضاهای شهری مورد توجه طراحان قرار می گیرد. در همه گیری کووید-19، در مفهوم فضاهای مناسب شهری تغییراتی به وجود آمد و ضرورت ایجاد تغییرات در ابعاد فضاهای شهری احساس شد. هدف این مقاله، بررسی تغییرات فضاها و بازخوانی اقداماتی است که برای بازگرداندن مجدد فضاها به مردم، توسط آنها و یا دولت ها در کشورهای مختلف انجام شده است. روش پژوهش در گام اول، تحلیلی و مبتنی بر روش اسنادی و تحلیل محتوای کیفی آنها است. در بررسی مطالعه ی موردی، از روش کمی و ابزار پرسش نامه (204 پرسش نامه) بهره برده شده و داده ها با ابزار اس.پی.اس.اس. تحلیل شده اند. نتایج گام اول نشان داد که تغییرات فضاهای عمومی شهری در قالب دوگانه هایی چون: فضای خصوصی/ فضای عمومی؛ امنیت/عدم امنیت؛ اجتماع گریزی و انزوا/ اجتماع پذیری و ارتباط؛ دیگرهراسی/ ارتباط اجتماعی و... قابل مشاهده هستند. نتایج گام دوم نشان داد که شرایط حضور و استفاده از فضای شهری در دوره ی کووید-19 نسبت به قبل ازآن تغییر داشته و به تبع آن تجربه ی احساسی افراد از حضور درفضا، منفیو به سمت ترس گرایش یافته است. درواقع ناامنی به شیوه ی متفاوتی نمود یافته است. همچنین تغییرات کالبدی در قالب اقدامات دولتی، بیشتر ازنوع هشداردهنده بوده، اما تمایلات مردم مشتمل بر ارتقا دسترسی پیاده، افزایش تعداد و دسترسی به فضاهای باز و افزایش ابعاد فضاها بوده است.

بشر از گذشته تا به امروز برای بقا و بهبود زندگی به گیاهان وابسته بوده است. این پژوهش با هدف بررسی همه جانبه گیاه مردم نگاری گیاهان خودروی منطقه گرین از شهرستان سلسله در ناحیه رویشی زاگرس انجام شد. جامعه مورد مطالعه عشایر لک زبان چهار روستای کهمان بالا، کهمان پایین، دکاموند و گرکان بودند. روش پژوهش کیفی با رویکرد قوم نگارانه بود و داده ها طی پیمایش شش ماهه (فروردین تا مهر ۱۴۰۲) از طریق مصاحبه عمیق با ۱۲ نفر (۶ مرد و ۶ زن، میانگین سنی ۵۹٫۵ سال) و پرسشنامه جمع آوری و با تحلیل محتوای استقرایی بررسی شدند. نتایج نشان داد ۷۵ گونه گیاهی از ۲۸ تیره شناسایی شدند که شامل ۵۲ گونه (۶۹٫۳ درصد) با کاربرد دارویی، ۳۸ گونه (۵۰٫۷ درصد) خوراکی، ۴ گونه (۵٫۳ درصد) علوفه ای، ۸ گونه (۱۰٫۷ درصد) تزئینی و ۲ گونه (۲٫۷ درصد) اعتقادی بودند. بیشترین استفاده دارویی برای مشکلات گوارشی، تنفسی و کلیوی بود و گیاهان خوراکی به اقتصاد فصلی کمک کردند. این مطالعه با تمرکز بر پیوند گیاهان با فرهنگ و معیشت عشایر لک زبان، داده های جدیدی ارائه داد. دانش بومی عشایر گرین بخشی از هویت فرهنگی آن هاست و نیازمند حفاظت است. پیشنهاد می شود برنامه های آموزشی برای برداشت پایدار و توسعه بازارهای محلی اجرا شود.

دوران دانشجویی، به دلیل قرار گرفتن در سال های آغازین جوانی و برخورداری از شور و انرژی ویژه این دوره، مقطعی حساس و بسیار تأثیرگذار در مسیر توسعه فردی و اجتماعی افراد محسوب می شود. فرصت بی بدیل آرمان گرایی و عدالت خواهی که ریشه در ذات جوانی دارد، بستری مناسب برای شکل گیری آینده جوانان فراهم می آورد. پیامدهای مثبت و منفی این دوره از زندگی، فراتر از سال های حضور فرد در دانشگاه، تا سالیان متمادی در سطوح مختلف جامعه تسرّی می یابد.این مقاله با هدف شناسایی و واکاوی مهم ترین دغدغه ها و اولویت های دانشجویان ایرانی در آغاز قرن حاضر نگارش شده است. برای دستیابی به این هدف، رویکرد کیفی و روش نظریه داده بنیاد و انجام مصاحبه های نیمه ساختاریافته و عمیق با نمونه های هدفمند و اشباع شده از دانشجویان دانشگاه علم و صنعت مورد بهره برداری قرار گرفت. نتایج حاصل از تحلیل جامع داده ها نشان می دهد که مسائل و چالش های اقتصادی به عنوان یکی از برجسته ترین و مهم ترین دغدغه های اصلی و مشترک بخش قابل توجهی از جامعه دانشجویی کشور در شرایط کنونی می باشد. این دغدغه ها شامل مواردی نظیر تأمین هزینه های زندگی، شهریه، مسکن و نگرانی از آینده شغلی است. این یافته های کلیدی می تواند مبنایی مستحکم و کاربردی برای سیاست گذاران، برنامه ریزان آموزشی و نهادهای مربوطه در سطح ملی و دانشگاهی باشد. با درک عمیق تر این چالش ها، امکان تدوین و اتخاذ سیاست های اقتصادی و اجتماعی مؤثرتر فراهم می آید تا با اصلاح ساختارهای موجود، علاوه بر بهبود فضای عمومی کشور و افزایش امید اجتماعی، گام های مؤثری در راستای کاهش اساسی دغدغه های دانشجویان و ارتقاء کیفیت زندگی دانشگاهی آن ها برداشته شود.

با گسترش روزافزون پلتفرم های دیجیتال و نقش پررنگ شبکه های اجتماعی در زندگی روزمره، این فضاها به ابزارهایی مؤثر برای تبلیغات تجاری تبدیل شده اند. درحالی که روش های سنتی تبلیغات جذابیت گذشته را ندارند، کسب وکارها برای جذب مشتری، افزایش آگاهی از برند و کاهش هزینه ها، بیش از پیش به شبکه های اجتماعی روی آورده اند. با این حال، عوامل فرهنگی، راهبردی و ساختاری مؤثر بر موفقیت تبلیغات در این فضاها نیازمند بررسی دقیق تری هستند. هدف اصلی این پژوهش، شناسایی و تحلیل عوامل کلیدی مؤثر بر تبلیغات تجاری در شبکه های اجتماعی و تدوین یک مدل مفهومی جامع و بومی سازی شده است. مدل مفهومی پژوهش با بهره گیری از چهار چارچوب نظری شامل نظریه تأثیر اجتماعی، بازاریابی رابطه مند، مدل 5A و بازاریابی محتوا طراحی شد. روش تحقیق مبتنی بر تکنیک کیفی دلفی و مشارکت ده نفر از خبرگان حوزه تبلیغات و رسانه در ایران بود. داده ها طی سه مرحله دلفی گردآوری و ازطریق تحلیل مضمون بررسی شدند. نتایج نشان داد که یازده بُعد اصلی در اثربخشی تبلیغات در شبکه های اجتماعی نقش دارند که از آن جمله می توان به شخصی سازی محتوا، تعامل با مشتری، نوآوری دیجیتال، بازاریابی با اینفلوئنسرها و رعایت اصول اخلاقی در تولید محتوا اشاره کرد. این پژوهش با رویکردی نظری، سیستمی و فرهنگ محور، مدلی کاربردی برای تحلیل تبلیغات در شبکه های اجتماعی ارائه می دهد که می تواند به طراحی کمپین های هدفمند، اخلاق مدار و متناسب با فرهنگ بومی کمک کند و به تقویت تعامل و وفاداری مشتریان بینجامد.

همواره یکی از مباحث مهمی که در حوزه ی علم سیاست و اندیشه سیاسی ذهن بسیاری از اندیشمندان و نظریه پردازان این حوزه را به خود معطوف نموده، این است که مبانی و اصول اخلاقی- ارزشی چه جایگاهی در سیاست دارند. دیدگاه اندیشمندان در این زمینه متفاوت و متعدد است. همچنین مهم حوزه ی سیاست عملی است. آن چه که در این مقاله مورد بررسی قرار می گیرد؛ توضیح این سؤال است که نسبت و رابطه ی اخلاق و سیاست از دیدگاه ارسطو و سیره عملی امام(ع) به عنوان معصومی که در رأس حکومت جامعه اسلامی قرار گرفته، چگونه بوده است؟ لذا پژوهش حاضر بر آن است که با استفاده از روش تحلیلی- تطبیقی به تبیین جایگاه اصول و ارزش های اخلاقی در سیاست از منظر امام علی(ع) و ارسطو بپردازد. یافته های تحقیق نشان می دهد که هر دو به درآمیختگی و پیوند جدایی ناپذیر اخلاق و سیاست تأکید دارند. حال آن که ارسطو به عنوان نماینده یونان باستان؛ معیار مطلوب بودن جامعه سیاسی و دست یافتن به سعادت را زندگی بر طبق فضیلت می داند. اما با توجه به جهان بینی توحیدی امام علی(ع)؛ آن حضرت شریعت را عنصر لاینفک سیاست دانسته و بهترین نوع سیاست را سیاست الهی معرفی می کند. این اصول و ارزش ها به قدری برای ایشان اهمیت دارند که بی درنگ در تزاحم میان سیاست و این اصول، اخلاقیات و ارزش های الهی را برمی گزینند. در واقع حکومت وسیله ای است برای دستیابی و حاکمیت ارزش های دینی و مبانی اخلاقی در جامعه بشریت.

از منظر بسیاری از ناظران حوزه اعتیاد، برنامه معتادان گمنام، موفق ترین برنامه برای بهبودی افرادی است که قصد غلبه بر مسأله اعتیاد به مواد مخدر را دارند. برنامه ای متشکل از شبکه حمایتگر به عنوان پایه ای محکم برای آینده ای روشن که به عنوان آخرین مأمن معتادان، امیدوارانه توجه شمار زیادی از آنان را به خود جلب کرده است. اما، این برنامه به رغم کنترل مصرف مواد مخدّر در مراحل اولیه، می تواند رهجویان را دستخوش عوارض ناگوار اعتقادی کند و به وسوسه منجر به مصرف و عود عمیق اعتیاد بیانجامد؛ عوارضی که افزون بر ریشه داشتن در مبانی معرفتی این برنامه، ممکن است برآمده از کج فهمی و تفسیر غلط متون رسمی از سوی افراد راهنما باشد. بنابراین، مقاله حاضر درصدد پاسخ به این سؤال است که آموزههای شفاهی جلسات ان.ای چه نقشی در عدم ثبات و بازلغزش رهجویان دارد؟ این مقاله با تحلیل متون رسمی انجمن ان. ای و نیز داده های به دست آمده از مشاهده مشارکتیِ حضور و عضویت ده ساله در جلسات انجمن، برآن است تا توأم شدن آموزه های شفاهی منبعث از فقدان معرفت دینی، درک سطحی از متون انجمن و عدم تطابق این متون با فرهنگ دینی جامعه ایران را از منظر دینی آسیب شناسی کند. براساس نتایج این تحقیق، عواملی مانند «فهم و تفسیر غلط از متون توسط گروه های مرجع»، «معنویت سکولار خارج از چارچوب شریعت»، «نفوذ جریان های کاذب معنویت گرا» و «فضای دگم و تغییرناپذیر حاکم بر جلسات» که توسط آموزههای شفاهی به اعضاء منتقل می شود، تأثیر اساسی بر لغزش و عدم ثبات رهجویان برنامه معتادان گمنام دارند.

تعلیم قرآن کریم از مصادیق بارز قربات الهی و واجب کفایی برای جامعه اسلامی است که تحقق آن در عصر حاضر با چالش های متنوعی ازجمله محدودیت منابع انسانی و نیاز به دسترسی همگانی مواجه است. در این پژوهش، باهدف تبیین جواز کاربست هوش مصنوعی به عنوان ابزاری نوین در فرآیند تعلیم قرآن، به وکاوی دلالت های فقهی و اجتهادی مرتبط پرداخته شده است. ضرورت این تحقیق ازآن روست که فناوری های نوین آموزشی، امکان تسهیل یادگیری، افزایش دسترسی و ارتقای کیفیت آموزش قرآن را فراهم می آورند و نیازمند تحلیل فقهی برای مشروعیت شرعی هستند. روش پژوهش حاضر، توصیفی- تحلیلی، با استفاده از منابع اسناد و کتابخانه ای است. تحلیل این ادله نشان می دهد که تعلیم قرآن واجب کفایی است و ابزارهای واسطه ای و تسهیلگر، ازجمله هوش مصنوعی، در تحقق این واجب مشروعیت دارند. همچنین استدلال شد که استفاده از هوش مصنوعی، درصورتی که ضوابط علمی و آموزشی رعایت شود، نه تنها شأن عبادی تعلیم قرآن را تنزل نمی دهد بلکه آثار تربیتی و آموزشی آن را تعمیق می کند و دسترسی همگان به معارف قرآنی را تضمین می نماید. نتیجه پژوهش حکایت از جواز شرعی و فقهی کاربست هوش مصنوعی در تعلیم قرآن دارد و تأکید می کند که این ابزار، با رعایت شرایط علمی و اصول آموزشی، می تواند به عنوان راهبردی مشروع و کارآمد در نظام تعلیم و تربیت قرآنی عصر حاضر مورد بهره برداری قرار گیرد و تحقق اهداف تربیتی و اخلاقی قرآن کریم را تسریع نماید.

از ضروری ترین مسائل در حوزه ساحت های حاکمیتی، مسأله سیاست گذاری است. این ضرورت در امورحکمرانی آموزش عمومی که بر عهده آموزش و پرورش است و سواد مورد نیاز شهروندان را جهت ایفای نقش در وظایف فردی و اجتماعی تامین می کند، از اولویت ویژه ای برخور داراست. پژوهش حاضر با هدف تبیین و تحلیل جایگاه سواد معنوی در سیاستگذاری تربیتِ معلم، مطابق اسناد بالا دستی، صورت گرفته است و با روش توصیفی- تحلیلی و تجزیه و تحلیل و شیوه های اکتشافی و سنتزپژوهی و جمع آوری و از داده های اسنادی، کتابخانه ای و سامانه های برخط بهره جویی نگاشته شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که مطابق استلزامات اسناد بالا دستی در سیاست گذاری آموزش عمومی ایجاب می کند متعلمان از مراتب حیات طیبه در زندگی برخوردار گردند. از آنجا که در اسلام، هدف از خلقت انسان قرب الهی است، که با تبعیت انسان از امر و نهی الهی و عمل به تکالیف و شریعت حاصل می شود، لذا ضرورت دارد متعلمان آموزش عمومی، از سواد معنوی برخوردار شوند؛ لذا از آنجا که نقش معلم در مجموعه عوامل آموزشی، نفشی بی بدیل تلقی می شود، ضرورت دارد در راس سیاست گذاری های مرتبط با آموزش و پرورش و سیاست گذاری در امر تربیتِ معلمان، سواد معنوی با تاکید بر دانش متنی به عنوان جوهره ذاتی هر گونه سیاستگذاری در همه ساحت های « نظام جامع تربیت معلم» دانشگاه فرهنگیان مورد اولویّت و اوّلیت قرار گیرد.

این پژوهش باهدف کاوش در ساختار، کارکرد و ظرفیت های رسانه های جماعتی در روستاهای ایران انجام شد تا نشان دهد این رسانه ها چگونه، باوجود محدودیت های مالی، آموزشی و نهادی، توانسته اند نقش هایی کلیدی در فرهنگ، اجتماع و توسعه ایفا کنند. در این پژوهش، از رویکرد کیفی بهره گرفته شد و با دوازده سردبیر فعال رسانه های روستایی از نقاط مختلف کشور، مصاحبه هایی عمیق و نیمه ساختاریافته انجام گرفت. چارچوب مفهومی تحقیق مبتنی بر چهار مبنای نظری شامل «رسانه های جماعتی»، «خبرنگاری آنلاین»، «سرمایه اجتماعی» و «ارتباطات توسعه» طراحی شد. داده های حاصل از مصاحبه ها با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی موردبررسی قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان می دهد که سردبیران روستایی بدون آنکه تصویری دانشگاهی از مفاهیم رسانه ای داشته باشند در حال اجرای این مفاهیم هستند و رسانه های روستایی، با ساختارهای کوچک، مشارکتی و کم هزینه، توانسته اند به شکلی چشمگیر مخاطبان محلی خود را جذب کنند و ارتباطی پایدار با آن ها برقرار کنند. این رسانه ها با دوری از حاشیه های سیاسی، تمرکز بر نیازها و دغدغه های واقعی مردم و تعامل نزدیک و صمیمی با مخاطبان، جایگاهی ویژه در دل جامعه محلی پیدا کرده اند. امروزه این رسانه ها صرفاً خبررسان نیستند؛ بسیاری از آن ها پا را فراتر گذاشته اند و در پروژه های زیرساختی، فعالیت های اجتماعی، تقویت فرهنگ بومی و افزایش اعتماد در جامعه نقش داشته اند. این پژوهش نشان می دهد که رسانه های جماعتی روستایی نه تنها آینه ای از جامعه محلی اند، بلکه به نیروهایی فعال تبدیل شده اند که در مسیر توسعه جامعه شان قدم برمی دارند.

هر قاعدة کلی و جهان‌شمولی که در رابطه با رشد، شکوفایی، تعالی یا سقوط و انحطاط انسان و جامعه باشد، بیانگر سنتی از سنن الهی و اجتماعی است. شناخت و درک این سنن، عامل مهم و اساسی در جلوگیری از نابودی امت‌ها و عامل پیشرفت و عزت است؛ زیرا سنن الهی همان‌گونه در جوامع و امت‌های حاضر جریان می‌یابد که در سابق جریان یافته است و آگاهی جامع نسبت به آنچه در جوامع پیشین باعث سقوط آن‌ها شده، می‌تواند در سایر امت‌ها و جوامع تسری یابد و به دنبال آن از نابودی امت جلوگیری کند. بر این پایه واکاوی مشخصه‌های سنن الهی و اجتماعی؛ یعنی بررسی عوامل تشکیل‌دهنده، سازنده و شرایط سنت‌ها و قواعد آن‌که از جانب خداوند در زیست انسان از اول خلقت تاکنون دخیل بوده، بسیار مهم و ضروری است، چراکه انسان و اجتماع باید از چرایی اتفاقاتی که بر وی عارض می‌گردد، علل و عوامل و شرایط آن اطلاع داشته باشد تا بتواند با عملکرد ایجابی یا سلبی نسبت به آن اتفاقات، اقدامی نماید و زندگی دنیوی و اخروی خویش را در رسیدن به سعادت، کمال و قرب الهی با کوتاه‌ترین زمان و درست‌ترین راه طی کند. با این بیان مؤلفه‌های سنن الهی و اجتماعی در قرآن و تفاسیر، با توجه به بررسی‌های کتابخانه‌ای و روش تحلیلی و توصیفی در مواردی ازجمله ابتناء بر اصل علیت، عمومیت و فراگیر بودن، ثبات و تغییرناپذیری، سازگاری با اختیار انسان، هدایت‌گری و اجتماعی بودن و توالی سنت‌های الهی، بیان‌شده است.

مواجهه مادران کودکان با نیازهای ویژه با چالش های عاطفی و روانی می تواند به کاهش بهزیستی روان شناختی و تاب آوری آن ها منجر شود. هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی روایت درمانی بر بهزیستی روان شناختی و تاب آوری مادران کودکان با نیازهای ویژه در شهرستان بناب بود. این مطالعه نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل مادران کودکان با نیازهای ویژه در شهرستان بناب بود که از میان آن ها 40 نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. گروه آزمایش 10 جلسه روایت درمانی دریافت کردند، درحالی که گروه کنترل مداخله ای دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه بهزیستی روان شناختی ریف (1989) و مقیاس تاب آوری کانر و دیویدسون (2003) بود. داده ها با استفاده از تحلیل واریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که روایت درمانی به طور معناداری به افزایش بهزیستی روان شناختی و تاب آوری در گروه آزمایش کمک کرده است. بر اساس یافته ها، روایت درمانی می تواند به عنوان روشی مؤثر در حمایت از مادران کودکان با نیازهای ویژه، در بهبود تاب آوری و ارتقاء بهزیستی روان شناختی آن ها به کار گرفته شود.

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی تجارب دانشجومعلمان از تاثیر شبکه های اجتماعی بر صلاحیت حرفه ای آنان انجام شد. روش پژوهش: این پژوهش با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی انجام شد. ابزار جمع آوری اطلاعات مصاحبه نیمه ساختاریافته بود. بدین منظور 15 نفر از دانشجومعلمان سال آخر دانشگاه فرهنگیان اصفهان که دارای تجربه کارورزی بودند به صورت هدفمند انتخاب شدند. فرآیند نمونه گیری تا رسیدن به اشباع اطلاعاتی ادامه یافت. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از روش کلایزی صورت پذیرفت. جهت اطمینان از اعتبار یافته های پژوهش از راهبرد مرور همتا استفاده شد. یافته ها: یافته های به دست آمده نشان داد صلاحیت حرفه ای دانشجومعلمان در سه بعد دانش، مهارت و نگرش تحت تاثیر شبکه های اجتماعی مجازی قرار می گیرد. در بعد دانش، شبکه های اجتماعی فرصت تقویت دانش تخصصی، دانش تربیتی و دانش روانشناختی را فراهم می کنند اما چالش سطحی شدن دانش حرفه ای دانشجومعلمان را به همراه دارند. در بعد مهارت، شبکه های اجتماعی منجر به تقویت مهارت پژوهش، مهارت دیجیتال و بهبود ارتباط می گردند اما مهارت های فکری، مهارت ارتباط حضوری و مهارت مدیریت فردی را کاهش می دهند. در حیطه نگرش نیز اگرچه شبکه های اجتماعی فرصت خودباوری و یادگیری مستمر را فراهم می کنند، اما منجربه آسیب هایی همچون کاهش اعتمادبه نفس، تضعیف هویت حرفه ای و نقض اخلاق حرفه ای خواهند شد. نتیجه گیری: با توجه به تاثیر دوگانه شبکه های اجتماعی بر صلاحیت حرفه ای دانشجومعلمان، لازم است با نگاه انتقادی و تاملی با آن برخورد شود و ضمن شناسایی و کنترل آسیب های آن، از فرصت های این بستر جهت کیفیت بخشی به آموزش در دانشگاه فرهنگیان استفاده شود.