امیرحسین جعفرقلی زاده جمال آباد

تعلیم قرآن کریم از مصادیق بارز قربات الهی و واجب کفایی برای جامعه اسلامی است که تحقق آن در عصر حاضر با چالش های متنوعی ازجمله محدودیت منابع انسانی و نیاز به دسترسی همگانی مواجه است. در این پژوهش، باهدف تبیین جواز کاربست هوش مصنوعی به عنوان ابزاری نوین در فرآیند تعلیم قرآن، به وکاوی دلالت های فقهی و اجتهادی مرتبط پرداخته شده است. ضرورت این تحقیق ازآن روست که فناوری های نوین آموزشی، امکان تسهیل یادگیری، افزایش دسترسی و ارتقای کیفیت آموزش قرآن را فراهم می آورند و نیازمند تحلیل فقهی برای مشروعیت شرعی هستند. روش پژوهش حاضر، توصیفی- تحلیلی، با استفاده از منابع اسناد و کتابخانه ای است. تحلیل این ادله نشان می دهد که تعلیم قرآن واجب کفایی است و ابزارهای واسطه ای و تسهیلگر، ازجمله هوش مصنوعی، در تحقق این واجب مشروعیت دارند. همچنین استدلال شد که استفاده از هوش مصنوعی، درصورتی که ضوابط علمی و آموزشی رعایت شود، نه تنها شأن عبادی تعلیم قرآن را تنزل نمی دهد بلکه آثار تربیتی و آموزشی آن را تعمیق می کند و دسترسی همگان به معارف قرآنی را تضمین می نماید. نتیجه پژوهش حکایت از جواز شرعی و فقهی کاربست هوش مصنوعی در تعلیم قرآن دارد و تأکید می کند که این ابزار، با رعایت شرایط علمی و اصول آموزشی، می تواند به عنوان راهبردی مشروع و کارآمد در نظام تعلیم و تربیت قرآنی عصر حاضر مورد بهره برداری قرار گیرد و تحقق اهداف تربیتی و اخلاقی قرآن کریم را تسریع نماید.