درخت حوزه‌های تخصصی

مقدمه: شهرها، زیر فشار توسعه های دائمی، دچار تغییرات کمی و کیفی زیادی شدند. که یکی از این تغییرات، تغییر الگوی کاربری اراضی پیرامون ش هرها ش ده اس ت. هدف: هدف از این پژوهش شناسایی عوامل موثر بر تغییرات کاربری اراضی و اولویت بندی آن ها میزان تغییرات کاربری اراضی می باشد. روش شناسی: برای کسب دیدی جامع و یکپارچه از وضع موجود، مصاحبه های با کارشناسان و مدیران صورت گرفت تا شاخص های مورد نظر مورد شناسایی قرار گیرند و پرسش نامه مورد نظر در شاخص های کالبدی، اقتصادی- اجتماعی، محیطی و حقوقی، آموزشی، سازمانی و سیاست گذرای و برنامه ریزی طراحی گردید. در مرحله دوم از روش AHP فازی برای وزن دهی شاخص ها و رتبه بندی شاخص ها استفاده گردید و برای تعیین میزان تأثیرگذاری و تأثیرپذیری شاخص های نیز از روش دیمیتل استفاده شده است. قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمرو این تحقیق شهرستان چهارباغ در غرب استان البرز می باشد. این منطقه از گذشته های دور مرکز کشاورزی و باغی منطقه به شمار می رفته است. اما در طی سال های اخیر به شدت تغییر کاربری داده است. یافته ها و بحث: نتایج نشان داد شاخص های هشت گانه رابطه معنادار با تخریب و تغییر کاربری اراضی دارند و بیشترین میانگین متعلق به شاخص اقتصادی با4/3و کمترین متعلق به شاخص محیطی و آموزشی با 8/3 می باشد. الویت بندی شاخص های هشت گانه نشان داد شاخص اقتصادی رتبه یک را به خود اختصاص داده است. نتیجه گیری: نتایج نشان داد که وجود اهمیت خاص حفظ کاربری اراضی بر طبق قانون مشخص در اکثر نقاط دنیا این موضوع طی سالیان دراز مورد غفلت قانونگذار ایرانی واقع شده و حتی پس از آن که اولین گام ها در راستای حفظ و تداوم کاربری اراضی و جلوگیری از تغییر آن برداشته شد.

آسایش حرارتی از مؤلفه های کلیدی در ارتقاء کیفیت زندگی، بهره وری انسانی و برنامه ریزی های محیطی و شهری است. در این پژوهش، کارایی داده های بازتحلیل ERA5-Land در شناسایی تنش های حرارتی با داده های مشاهداتی ایستگاه های همدید طی دوره 1991 تا 2020 مقایسه شد. برای این منظور، داده های روزانه دما، رطوبت و باد از هر دو منبع استخراج و شاخص های دمای مؤثر و بیکر محاسبه گردید. نتایج کلی نشان داد ERA5-Land در بازنمایی الگوهای فضایی و زمانی شاخص های حرارتی ایران، به ویژه در بهار و تابستان، تطابق قابل قبولی با مشاهدات دارد (ضریب همبستگی 0.80، p<0.005) در زمستان، هر دو منبع وجود تنش سرمایی گسترده را تأیید کردند؛ بر اساس مشاهدات، 79٪ و طبق ERA5-Land حدود 95٪ مساحت کشور در معرض سرمای خفیف تا متوسط قرار داشت. در منطقه سرد و خشک، مشاهدات کاهش روزهای «خیلی سرد» از حدود 100 به کمتر از 10 روز و افزایش روزهای «بدون تنش» از 50 به بیش از 150 روز را ثبت کردند، درحالی که ERA5-Land فراوانی روزهای «خیلی سرد» را تقریباً ثابت و در محدوده 80 تا 100 روز گزارش نمود. در تابستان، مشاهدات بیش از 62٪ و ERA5-Land حدود 43٪ مساحت کشور را با گرمایش خفیف تا متوسط گزارش کردند. در منطقه گرم و مرطوب، بر اساس مشاهدات، تعداد روزهای «خیلی گرم» از کمتر از 50 روز در سال 2000 به بیش از 350 روز افزایش یافت، اما  ERA5-Land این تغییر را کمتر (حدود 150 روز) بازتاب داد. این یافته ها بیانگر توان نسبی ERA5-Land در شناسایی الگوهای کلی تنش حرارتی است، هرچند در ثبت تغییرات شدید اقلیمی محلی، دقت آن کاهش می یابد.

چراغ راهنمایی از مهم ترین ابزارهای کنترل ترافیک با نقش مدیریت عبور و مرور ایمن و پیشگیری از بروز حوادث به شمار می رود که موجب اهمیت روز افزون توسعه تحقیقات و تصمیمات مرتبط با آن شده است؛ به نحوی که استفاده از ابزارهای پیشرفته نظیر برنامه نویسی برای مدیریت زمانِ روشن بودن چراغ ها تنها گوشه ای از این اقدامات پر دامنه است. سیر تحول چراغ راهنمایی که متناسب با نیازهای روز صورت گرفته، نشانگر رشد روزافزون ابزارگرایی در مقوله کنترل اجتماعی است که با حذف عامل انسانی و تاکید بر ابزارهای مشابه نظیر دوربین های کنترل ترافیک تشدید شده و رواج این دیدگاه در تحقیقات مرتبط قابل مشاهده است. کم توجهی به تحقیقات و مطالعات اجتماعی حداقل در ایران در مقابل توجه فزاینده به ویژگی های بصری، عوامل هندسی و ... در کنار برداشتهای منفعلانه و ماشینی از کنش ترافیکی شهروندان که مبتنی بر داده های دوربین ها و سایر حسگرهای نصب شده در شهر است، موجب عقیم ماندن نتایج طرح ها یا بهره وری پایین با وجود صرف هزینه های هنگفت اقتصادی شده و از طرفی فرصت مشارکت مدنی را برای حل مسائل شهری از شهروندان گرفته است. این پژوهش با استفاده با روش اسنادی – تحلیلی و با بهره گیری از نظریات کنترل اجتماعی پارسونز، مید، هیرشی، عقلانیت ابزاری وبر، جامعه فناورانه مارکوزه، نظریه مبادله هومنز و ... نشان می دهد که می توان از کنترل مشارکت محورانه و ابزارگرایی عاملیتی – آموزشی به جای ابزارمحوری در مقوله چراغ راهنمایی استفاده کرد.

آلمان در سیاست جهانی به عنوان یکی از کشورهای موثر در اتحادیه اروپا نقش آفرینی می کند و به دلیل رشد اهمیت و قدرت آن در سطح منطقه ای و بین المللی، منافع این کشور در خاورمیانه و همچنین تهدیدات آن از این منطقه افزایش یافته و سبب شده تا این کشور حضور جدی تری در منطقه و تعامل با بازیگران مختلف آن داشته باشد. از سوی دیگر، اسرائیل همواره در سیاست خارجی آلمان جایگاه ویژه ای را به خود اختصاص داده است. از این چشم انداز، کشور کوچک لبنان در سیاست خاورمیانه ای آلمان جایگاه برجسته ای می یابد. بزرگ ترین بحران های امنیتی اسرائیل در دهه های اخیر و در دوران پیشا ۷ اکتبر در مرزهای لبنان، به ویژه در سال های ۱۹۹۶ و ۲۰۰۶، رخ داده است. این درگیری ها، به ویژه جنگ ۲۰۰۶، ظرفیت حزب الله را به عنوان یک بازیگر غیردولتی با توانایی ایجاد بازدارندگی در برابر اسرائیل تثبیت کرده و واقعیت مزبور اهمیت لبنان و حزب الله را از چشم انداز سیاست خاورمیانه ای آلمان قوت بخشیده است. از منظر سیاست داخلی نیز حضور و گستره فعالیت حزب الله در آلمان مورد چالش قرار گرفته و به مجموعه ای از اقدامات دولت آلمان علیه فعالیت های آن در این کشور انجامیده است. لذا مطالعه منظم سیاست آلمان در قبال حزب الله حائز اهمیت پژوهشی است.براین اساس، مقاله حاضر به بررسی این پرسش می پردازد که «سیاست آلمان در قبال حزب الله لبنان در بازه زمانی ۱۹۸۲ تا ۲۰۲۴ چه تحولاتی را تجربه کرده و این تحولات تحت تأثیر کدام عوامل شکل گرفته است؟» در پاسخ به سوال مذکور، این فرضیه مطرح است که «سیاست آلمان در قبال حزب الله لبنان در طول دهه های گذشته تحت تاثیر عوامل هنجاری و هویتی درونی شده و عمیق، به تدریج از سیاستی محتاطانه و مداراجویانه به سوی سیاستی سخت و طردکننده میل نموده است». برای آزمون این فرضیه از نظریه سازه انگاری هویت و هنجارمحور و از روش تحلیل محتوای کیفی برای تحلیل داده های حاصل از ارزیابی اسناد رسمی و منابع مکتوب کتابخانه ای و اینترنتی استفاده شده است.

پژوهش حاضر با هدف بررسی روایت نگاری ضرورت توسعه دانش بنیان در سواحل مکران انجام شد. این پژوهش ازنظر هدف، کاربردی و دارای ماهیت تفسیری و تحلیلی و از لحاظ روش در گروه پژوهش های ترکیبی قرار دارد که به منظور تبیین اهداف تحقیق از روش های کیفی و کمی استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده ها و اطلاعات با استفاده از روش های روایت نگاری و دلفی و همچنین مدل FARAS انجام شد. نتایج تحقیق نشان داد که ضرورت های توسعه در سواحل مکران شامل توجه به اقتصاد دانش بنیان، خوداشتغالی و کارآفرینی و ابزار پنهان در جنگ اقتصادی – به عنوان مهمترین رویکرد در راستای اقتصاد مقاومتی، تحقق توسعه زیست بوم کارآفرینی و نوآوری - راهبرد مهم و استراتژیک توسعه دانش بنیان سواحل مکران است. وجود دلایل متعددی در عدم سرمایه گذاری در این سواحل و کرانه ها و پسکرانه های آن و توجه ناکافی به مقوله توسعه دریامحور، مسائل اقتصادی و اجتماعی در این منطقه، موج ششم دانش بنیانی در جهان و ایران، ویژگی منحصر به فرد دانش بنیان، ظرفیت ها و قابلیت های ذاتی سواحل مکران از جمله عواملی هستند که از بین آن ها وجود دلایل متعددی در عدم سرمایه گذاری در سواحل مکران و کرانه ها و پسکرانه های آن و توجه ناکافی به مقوله توسعه دریامحور با مقدار وزن 0/453، بیشترین رتبه و ضرورت ویژگی منحصر به فرد دانش بنیان با مقدار وزن 0/390 کمترین رتبه را دارد.

صنعتی سازی روستاها را به عنوان یکی از راهبردهای متنوع سازی عرصه های اقتصادی در روستاها محسوب می کنند که می تواند به افزایش ظرفیت کنشگری روستاییان برای امور اقتصادی و صنعتی منجر شود. یکی از مهمترین دغدغه های خط مشی گذاران توسعه روستایی آن است که چه تعریفی از صنعتی سازی روستاها وجود دارد و آیا تمام کنشگران این عرصه دارای ذهنیت واحدی در این زمینه هستند یا خیر؟ پژوهش حاضر با هدف گونه شناسی ذهنیت کنشگران توسعه روستایی پیرامون صنعتی سازی روستاها با روش شناسی کیو انجام گرفت. بر همین اساس پس از انجام مطالعات کتابخانه ای و مصاحبه های اکتشافی با متخصصان این حوزه، گزاره های کیو شناسایی شد. چینش این کدها در جداول کیو انجام شد. برای این منظور از نقطه نظرهای خبرگان (17 نفر) استفاده شد که با روش گلوله برفی انتخاب شدند. در نهایت چهار گونه ذهنیت ارائه شد. این چهار گونه را می توان با عناوین «محافظه کاران فرهنگ صنعتی»، «روستا بر مدار صنعت»، «کنشگران ضد صنعتی روستا» و «ساختارگرایان صنعتی» نام گذاری کرد که نشان می دهد کنشگران حوزه توسعه روستایی ازنظر نوع نگاه و رویکرد به امر صنعتی سازی روستاها در طیفی نسبتاً وسیع قرار دارند. دسته ای از کنشگران معتقدند که به هیچ عنوان روستاها نباید دستخوش تغییرات صنعتی شهری شده و در آن سر طیف، افرادی قرار دارند که معتقدند روستاها، شهرهای عقب مانده اند. نکته جالب این است که ازنظر اندیشه ای، بسیاری از کنشگران به تفاوت شهر و روستا قائل بوده و حفظ این تفاوت را لازم می دانند، هرچند ازنظر سیاستی، پاسخ دقیقی برای پیاده سازی آن ندارند. نتایج این پژوهش می تواند در امر سیاست گذاری حوزه توسعه روستایی مورد استفاده قرار گیرد.

چشم انداز جمعیتی ایران طی دهه های اخیر با گسترش شهرنشینی دستخوش تغییرات گسترده ای شده است. مهاجرت از روستاها همواره یکی از روندهای مهم جمعیتی بوده که نگرانی هایی را درباره تخلیه روستاها ایجاد کرده است. با توجه به اینکه بیشتر پژوهش های مهاجرت مبتنی بر داده های کلان و تجمیعی هستند و کمتر بر تجربیات فردی و پیچیدگی های محلی این پدیده متمرکز بوده اند، هدف این پژوهش شناخت انگیزه های مهاجران روستاهای شهرستان اصفهان با رویکرد کیفی و استفاده از تحلیل مضمون است. داده ها پس از انتخاب مهاجرفرست ترین روستاها از افرادی که تجربه مهاجرت از روستاهای منتخب را داشتند، به صورت هدفمند از طریق مصاحبه ژرفانگر در سال 1400 گردآوری شد. تفسیر و سازمان دهی داده ها در فرایندی نظام مند شامل پردازش و آشنایی با داده ها، انتخاب کلمات کلیدی، کدگذاری داده ها، توسعه مضامین، مفهوم سازی و توسعه مدل مفهومی صورت پذیرفت. یافته ها حکایت از نارضایتی از روستانشینی در بین روستاییان بخش مرکزی اصفهان دارد که عواملی اصلی آن تغییر سبک زندگی، نگرانی از آینده و ناامیدی از تحقق آرزوها با روستانشینی، افزایش آگاهی و دانش روستاییان و امید به ارتقاء سطح کیفیت زندگی در شهرها است. در مجموع، مهاجرت روستایی صرفاً واکنشی به نابرابری های اقتصادی نیست، بلکه با جستجوی معنا پیوند خورده است. در کنار اهمیت نابرابری های منطقه ای و پویایی های جاذبه-دافعه، نارضایتی روستاییان از این تصور ناشی می شود که نمی توانند آرزوهای خود را در محیط روستایی محقق کنند و به جایگاه اجتماعی مطلوب دست یابند. در مقابل، مناطق شهری به عنوان مکان هایی ادراک می شوند که امکان تحرک اجتماعی، کسب احترام و زندگی رضایت بخش تر را فراهم می سازند. بنابراین سیاست های توسعه روستایی باید از تمرکز صرف بر توسعه زیرساخت ها فراتر رفته و عواملی چون منزلت اجتماعی، مشارکت جوانان، احساس عاملیت و امید به آینده را نیز تقویت کنند. در این راستا، ضروری است از ظرفیت رسانه ها و ابزارهای نمادین برای بازسازی تصویر روستا به عنوان محیطی ارزشمند، نوآور و برخوردار از پویایی و پایداری بهره گرفته شود تا بر ادراک عقب ماندگی و تصویر ذهنی منفی از زندگی روستایی غلبه شود.

توسعه سریع اقتصاد جهانی فرصت هایی را برای رونق صنعت لجستیک و توسعه این صنعت فراهم کرده است. دولت ها، توسعه صنعت لجستیک مدرن را به عنوان یک استراتژی مهم برای حمایت از توسعه اقتصادی پایدار، بهبود محیط سرمایه گذاری و افزایش منافع اجتماعی و اقتصادی ترویج می کنند. در این میان، پارک های لجستیک کشاورزی نقش بسیار مهمی در بهبود کارایی و اثربخشی زنجیره تأمین محصولات کشاورزی دارند و هزینه های لجستیک کل نظام را کاهش می دهند. باتوجه به چالش هایی که در این مسیر وجود دارد، چه عناصری در ایجاد و توسعه پایانه های لجستیک می تواند به عنوان عوامل کلیدی برای بهبود رقابت پذیری صادرات، تسهیل تجارت بین المللی و حمایت از توسعه اقتصادی پایدار عمل کنند؟ پژوهش حاضر باهدف طراحی الگوی مفهومی پایانه صادراتی کشاورزی در استان اصفهان با رویکرد کیفی انجام شد. مشارکت کنندگان در این پژوهش مدیران، دانشگاهیان و خبرگان حوزه کشاورزی در استان اصفهان بودند که با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. داده های مورد نیاز با استفاده از روش مصاحبه نیمه ساختاریافته با 15 نفر از خبرگان جمع آوری شد و سپس داده های به دست آمده با روش تحلیل مضمون مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. در این پژوهش، مقوله های اصلی و شاخص های لازم برای ایجاد و در ادامه توسعه پارک لجستیک در اصفهان ازنقطه نظر خبرگان و دانشگاه مشخص شد. یافته ها نشان می دهد که عوامل کلیدی ایجاد پارک لجستیک کشاورزی، کیفیت زیرساخت تجاری، عمومی و حمل ونقل، زیرساخت قانونی، کیفیت زیرساخت و خدمات لجستیک گمرکی و کیفیت زیرساخت صادراتی هستند که در قالب مدل پارک لجستیک کشاورزی ارائه شده است. بر اساس نتایج پژوهش، پیشنهادهایی در زمینه های تدوین برنامه جامع اجرایی ایجاد پارک لجستیک کشاورزی با رویکرد یکپارچه، جذب سرمایه گذاری بخش خصوصی و ایجاد مشوق های سرمایه گذاری، توسعه زنجیره ارزش محصولات کشاورزی صادراتی، توسعه بازارهای هدف صادراتی و توانمندسازی و آموزش نیروی انسانی متخصص در حوزه لجستیک ارائه شد.

این پژوهش با رویکرد جامعه شناختی به بررسی تأثیر نابرابری های اقتصادی - اجتماعی بر مشارکت کشاورزان خرده پا در تولید کشاورزی و امنیت غذایی پایدار پرداخته است. با بهره گیری از روش کیفی و رویکرد نظریه زمینه ای اشترواس و کوربین، داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۳۸ نفر از کشاورزان، کارشناسان و مدیران بخش کشاورزی استان اصفهان گردآوری شد. نمونه ها به صورت هدفمند و نظری انتخاب شد و داده ها طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته ها منجر به شناسایی ۳۶۷ مفهوم اولیه، ۲۸ مقوله فرعی و ۹ مقوله اصلی شد. «محرومیت ساختاری چندبعدی» به عنوان مقوله محوری انتخاب شد. بر اساس مدل پارادایمی پژوهش، شرایط علی شامل نابرابری های نهادی، شکاف دیجیتالی و محدودیت دسترسی به منابع و حاشیه نشینی اجتماعی - سیاسی همراه با شرایط زمینه ای نظیر تغییرات اقلیمی، ساختارهای سنتی مالکیت و سیاست های کلان اقتصادی، و نیز شرایط مداخله گر مانند ضعف حمایت های دولتی، نقش واسطه گری و سوداگری و کمبود سرمایه اجتماعی، در شکل گیری و تشدید محرومیت ساختاری چندبعدی نقش دارند. واکنش کشاورزان در قالب مقاومت انطباقی، همیاری محلی و تنوع بخشی معیشتی بروز یافته، اما به دلیل وجود ساختارهای نابرابر، اثربخشی محدودی داشته است. براساس یافته های پژوهش، مدل نظری حاشیه نشینی ساختاری و بازتولید نابرابری به عنوان چارچوب تبیینی نشان می دهد که نابرابری های اقتصادی - اجتماعی صرفاً به عنوان یک مانع نبوده، بلکه مکانیزم هایی ساختاری برای بازتولید حاشیه نشینی هستند که موجب کاهش مشارکت، مهاجرت روستاشهری و تهدید امنیت غذایی پایدار می شوند. پژوهش بر ضرورت اصلاح سیاست های توزیعی، توانمندسازی نهادی و تقویت سرمایه اجتماعی در راستای ارتقای مشارکت کشاورزان و تحقق امنیت غذایی پایدار تأکید دارد.

استارت آپ های نوپا از مهم ترین عوامل توسعه اقتصادی و کاهش بیکاری در مناطق کمترتوسعه یافته محسوب می شوند و شکل گیری و گسترش آن ها به میزان زیادی متأثر از شرایط محیطی و فضایی است. هدف پژوهش حاضر تبیین عوامل محیطی اثرگذار بر شکل گیری و گسترش استارت آپ های نوپا در استان خراسان شمالی با استفاده از تحلیل های کمّی و فضایی است. پژوهش از نظر هدف، توصیفی و از نظر روش، توصیفی  پیمایشی با رویکرد کمّی است. داده ها از طریق مطالعات کتابخانه ای، مصاحبه با خبرگان و داده های مکانی گردآوری شده است. برای تحلیل الگوهای فضایی از شاخص خودهمبستگی فضایی موران و مدل رگرسیون وزنی جغرافیایی (GWR) در محیط GIS استفاده شد. شاخص های مورد بررسی شامل باران، خاک گسل، کاربری اراضی، مناطق روستایی، و خطوط ریلی بود. نتایج شاخص موران نشان داد که توزیع فضایی استارت آپ ها در استان تصادفی نبوده و دارای الگوی خوشه ای معنادار است. نتایج مدل GWR بیانگر آن است که از مجموع هشت شهرستان استان، سه شهرستان بجنورد، شیروان، و اسفراین دارای خودهمبستگی فضایی مثبت و متوسط با شاخص های محیطی هستند و بالاترین ظرفیت را برای توسعه استارت آپ ها دارند. در مقابل، دو شهرستان راز و  جرگلان و فاروج دارای خودهمبستگی فضایی منفی و شرایط نامساعد هستند و سه شهرستان جاجرم، گرمه، و مانه و سملقان وضعیت متوسط تا ضعیف را نشان داده اند. در مجموع، نتایج کمّی نشان می دهد که حدود ۳۷ درصد شهرستان های استان از شرایط فضایی مناسب برای توسعه استارت آپ ها برخوردارند. یافته ها بر ضرورت بهبود زیرساخت ها، تقویت مراکز نوآوری و حمایت هدفمند از شهرستان های مستعد برای دستیابی به توسعه متوازن منطقه ای تأکید دارد.

این پژوهش با هدف مدل سازی و پهنه بندی شدت فرسایش بادی در استان گلستان انجام شده است. بدین منظور، نخست متغیرهای تأثیر گذار بر شدت فرسایش بادی در منطقه مورد مطالعه بر اساس مرور منابع و نظر کارشناسان، شناسایی و انتخاب شد. در مرحله بعد با استفاده از نمودار تأثیر، روابط علّی و معلولی بین این متغیرها مشخص شد. پس از تشکیل جدول های احتمالات شرطی برای متغیرهای مدل، نمودار تأثیر با استفاده از نرم افزار « Netica »   به یک مدل بیزی اولیه تبدیل شد. شدت فرسایش بادی بر اساس مدل طراحی شده به صورت تصادفی در 100 نقطه در سطح استان گلستان شبیه سازی شد. همچنین جهت صحت سنجی نتایج مدل بیزی از مدل تجربی «اریفر» و شواهد میدانی استفاده شد. براساس حساسیت سنجی مدل بیزی، فرسایش بادی در منطقه بیشتر تحت تأثیر، فرسایش پذیری، فرسایندگی و پوشش سطح زمین است. نتایج مدل بیزی نشان داد آسیب پذیرترین نقاط از نظر خطر فرسایش بادی نواحی شمالی (شمال شهرستان گنبد)، شمال شرقی (شهرستان مراوه تپه) و شمال غرب (شهرستان های آق قلا و گمیشان) محسوب می شوند. براین اساس، احتمال خطر فرسایش بادی در 607176 هکتار از منطقه در کلاس 0 تا 25 درصد، 499910 هکتار در کلاس 25 تا 50 درصد، 437195 هکتار در کلاس 50 تا 75 درصد و 486367 هکتار در کلاس 75 تا 100 درصد قرارگرفت. همچنین نتایج نشان دهنده ضریب تبیین مناسب (R2 =0.7) بین احتمالات طبقه "زیاد" خروجی مدل شبکه باور بیزی و امتیاز مدل « IRIFR » بود که نشان از دقت قابل قبول مدل در پیش بینی سطوح تحت تأثیر فرسایش بادی است. بر اساس نتایج به دست آمده از مدل بیزی و نقشه احتمالاتی ارائه شده در این پژوهش می توان به بررسی و اولویت بندی کانون های بحرانی فرسایش بادی در استان گلستان پرداخت که برای برنامه ریزی و مدیریت از اهمیت زیادی برخوردار است .

   هنگامی که فضا شکل می گیرد و مکان به مرتبت و شأن سکونت توصیف می شود، نیازها و اهداف بشر در آن تحت تأثیر عوامل متعدد تعریف می شوند. هر مکانی به واسطه ویژگی های منحصر به فرد خود دارای پتانسیل های خلاقیت سرزمینی است. این پتانسیل ها زمینه ای را فراهم می کنند که انسان ها بتوانند ارزش های فرهنگی و اجتماعی خود را شکل داده و توسعه دهند. به بیان دیگر، خلاقیت های هر مکان و سرزمینی به عنوان بستر اولیه عمل می کنند و انسان ها از طریق تعامل با این پتانسیل ها، آن ها را به ارزش ها و نوآوری های فرهنگی تبدیل می نمایند . هویتی که از این فرایند به دست می آید، می تواند مناطق خاص با نشانه های جغرافیایی را ایجادکند. نشانه های جغرافیایی، عناصری هستند که هویت جغرافیایی یک منطقه را تعریف کرده و خلاقیت های سرزمینی را شکل می دهند و حفاظت از آن ها نقش مهمی در پویایی و پایداری محیطی داشته و بروز خلاقیت محیطی می تواند به پیشرفت مناطق منجرشود. رابطه بین جغرافیا و درک خلاقیت های مکانی و حفاظت از نشانه های جغرافیایی، اولین گام حرکت انسان ها با هارمونی محیطی است. بر این اساس، حفاظت از نشانه های جغرافیایی به عنوان معرّف شناسه محیط و شناخت خلاقیت ها، راهبرد های پیشرفت های اجتماعی را به گونه ای تنظیم خواهدکرد که با طبیعت و هویت مکانی در تضاد و تقابل قرارنگیرد و در این مرحله است که با شناخت چنین رمز زیستی، پایداری هردینگ های اجتماعی شکل خواهدگرفت. هدف این مقاله که با روش فراتحلیل انجام شده، بیشتر طرح مفاهیم جدیدی تحت عنوان خلاقیت سرزمینی و خلاقیت منطقه ای، جغرافیای مالکیت فکری و نشانه های جغرافیایی است بدان گونه که بتواند پنجره جدیدی از شناخت محیط و آمودن آن برای سیاست گزاران کلان برنامه ریزی های ملی، منطقه ای و محلی بگشاید .  

بازاریابی شهری می تواند ابزار مؤثری برای تحقق توسعه پایدار شهری باشد. رابطه بین استراتژی های بازاریابی شهری و توسعه پایدار برای توسعه اجتماعی-اقتصادی شهرها حیاتی است. استراتژی های بازاریابی شهری برای افزایش رقابت و تقویت رشد اقتصادی در محیط های شهری ضروری است. تصویر برند شهری نیز تحت تأثیر عوامل فرهنگی، تاریخی و اقتصادی است و می توان آن را از طریق بازاریابی استراتژیک تثبیت کرد. هدف این پژوهش مطالعه استراتژی های بازاریابی شهر و نقش آن بر توسعه پایدار شهر تبریز با نقش میانجی تصویر برند شهری است. جامعه آماری این پژوهش مدیران و کارشناسان شهرسازی شهرداری تبریز بودند که تعداد 80 نفر به عنوان حجم نمونه تعیین گردید و با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس و هدفمند انتخاب شدند . جهت جمع آوری داده ها از پرسشنامه های استاندارد استراتژی های بازاریابی شهری گلند و اکایا (2001)، پرسشنامه توسعه پایدار شهری روفایدا (2014) و پرسشنامه تصویر برند شهری زهرا (2023) استفاده گردید. تجزیه و تحلیل داده ها از طریق مدل سازی معادلات ساختاری و با استفاده از نرم افزارهای SPSS 23 و Smart PLS 3 انجام گردید. نتایج پژوهش نشان داد استراتژی های بازاریابی شهری بر تصویر برند شهری و توسعه پایدار شهر تبریز به ترتیب 926/0 =β و 539/0 =β تأثیر مستقیم و مثبتی دارد. نتایج بیانگر این است که استراتژی های بازاریابی شهری و تصویر مثبت برند شهری برای توسعه پایدار شهری بسیار مهم است و بازاریابی شهری می تواند به مدیریت برند شهری پایدار براساس شاخص های محیط زیست کمک کند.

این مطالعه با هدف ارزیابی دقت تخمین عمق برف توسط دو پایگاه بازتحلیل ERA5-Land و MERRA-2 در شمالغرب ایران (10 ایستگاه همدیدی منتخب) طی یک دوره 2۰ ساله (2004 تا 2023) انجام شده است. داده های ایستگاه زمینی از سازمان هواشناسی ایران و داده های مربوط به دو پایگاه بازتحلیل از سایت ناسا برای MERRA-2 و کوپرنیکس برای ERA5-Land دریافت شدند. برای مقیاس کاهی برونداد دو پایگاه داده مذکور از روش نگاشت چارکی (Quantile Mapping) استفاده شد. دقت دو پایگاه بازتحلیل برای ارزیابی عملکردشان با روش های آماری KGE، تیلور، ضریب همبستگی پیرسن و RMSE در نرم افزار R به صورت مقایسه عمق برف برآورد شده با ایستگاه های هواشناسی همدیدی زمینی در مقیاس زمانی ماهانه انجام گرفت. محاسبات نشان داد که روش تصحیح اریبی نگاشت چارکی (QM) برای متغیر برف قابل اطمینان است. پایگاه بازتحلیل ERA5 Landتوانایی تشخیص عمق برف در شمال غرب ایران را در فصل زمستان دارد و در مقایسه با داده های پایگاه بازتحلیل 2 MERRAدقت بالاتری دارد. نتایج نشان داد که پایگاه بازتحلیل ERA5 Land در ایستگاه های مهاباد، خوی، تبریز، اهر، ارومیه و مراغه بهترین عملکرد را داشته اند. نتایج نشان داد با گذر از غرب منطقه شمالغرب ایران به سمت شرق آن بر میزان عدم قطعیت داده های عمق برف پایگاه بازتحلیل ERA5 Land افزوده می شود.

هوشمندسازی روستاها به عنوان رویکردی نوین در توسعه زیرساخت های روستایی، نقشی کلیدی در توانمندسازی اقتصادی و کاهش آسیب پذیری خانوارهای روستایی ایفا می کند. از همین رو پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل کلیدی و پیشران های اثرگذار بر تاب آوری اقتصادی خانوارهای روستایی در مواجهه با تغییرات اقلیمی انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ ماهیت، توصیفی–تحلیلی با رویکرد آینده پژوهی است. داده ها به شیوه اسنادی و میدانی (پرسش نامه) گردآوری شده اند. جامعه آماری شامل 3۵ نفر از کارشناسان و متخصصان حوزه توسعه روستایی است. جهت اعتباربخشی، روایی و پایایی پرسشنامه از نظرات اساتید دانشگاه استفاده گردید. و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار MICMAC انجام گرفته است. یافته ها نشان داد که از میان ۵۰ شاخص بررسی شده، ۱۶ پیشران کلیدی شناسایی شدند. در بُعد سیاست های حمایتی، مهم ترین عوامل شامل دسترسی بهتر به بازارهای مالی (44)، افزایش درآمد فعالیت های وابسته به کشاورزی (53)، حمایت دولت و دسترسی مناسب به امکانات پشتیبانی (55) و غیره می باشند. همچنین در بُعد سیاست های بازگشت به شرایط مناسب پس از شوک های اقلیمی، متغیرهایی چون اعطای وام و تسهیلات به آسیب دیدگان (35)، توانایی ایجاد و توسعه کسب وکار (42)، و دسترسی به شغل مناسب در روستا و شهرهای پیرامونی (40) و غیره می باشند.

هدف پژوهش حاضر برآورد تغییر اقلیم ایران براساس گزارش CMIP6 با رویکرد داده های ماهواره ای با استفاده از عناصر اقلیمی (کمینه دما، بیشینه دما و بارش) تا سال 2100 است. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش شامل روش های نوآورانه الگوریتم، کدنویسی و داده های ناسا می باشد. برای ارزیابی و پیش بینی عناصر اقلیمی مذکور از سناریوی حدوسط (SSP2_4.5) و سناریوی خیلی بدبینانه (SSP5_8.5) مدل CanESM5 کانادا که مبتنی بر انتشار گازهای گلخانه ای (مسیرهای اجتماعی - اقتصادی مشترک) می باشد، استفاده شد. هم چنین برای تحلیل، بررسی و مقایسه بهتر تغییرات اقلیمی آینده ایران بازه زمانی مورد مطالعه 80 ساله، به دو دوره: آینده نزدیک (2060- 2021) و آینده دور (2100- 2061) تقسیم شد. نتایج نشان داد که برای دوره 40 ساله اول (2060-2021) براساس سناریوی SSP2_4.5، تغییرات عناصر اقلیمی کمینه دما 91/1 سانتی گراد، بیشینه دما 41/1 سانتی گراد و مقدار بیشینه بارش 22/15 میلی متر پیش بینی شدند. هم چنین برای دوره 40 ساله دوم (2100- 2061) براساس سناریوی SSP2_4.5، تغییرات عناصر اقلیمی کمینه دما 71/1 سانتی گراد، بیشینه دما 17/1 سانتی گراد و مقدار بیشینه بارش 25/22 میلی متر پیش بینی شدند. با توجه به یافته های به دست آمده از CMIP6 و به کمک سناریوی های SSP2_4.5 و SSP5_8.5 در پیش بینی عناصر اقلیمی، نتایج نشان دادند که مقدار عناصر اقلیمی کمینه و بیشینه دما با روند افزایشی همراه بوده و این افزایش در سناریوی SSP5_8.5 نسبت به سناریوی SSP2_4.5 بیش تر خواهد بود. هم چنین نتایج نشان داد که مقدار بارش براساس سناریوی SSP2_4.5 در دوره آینده نزدیک نسبت به دوره آینده دور کم تر خواهد بود و مقدار بارش در سناریوی SSP5_8.5 در مقایسه با سناریوی SSP2_4.5 روند کاهشی خواهد داشت.

لندفرم ها بیانگر فرآیندهای تأثیرگذار بر عوارض سطح زمین درگذشته و حال هستند و اطلاعات مهمی در مورد ویژگی ها و پتانسیل های زمین فراهم می کنند پژوهش حاضر با هدف استخراج و تحلیل لندفرم های ژئومورفولوژیکی دامنه جنوبی توده کوهستان سهند، از شاخص موقعیت توپوگرافی (TPI) و سه الگوریتم پیشرفته MLMSR، CMLSR و SPSR بهره گرفته است. منطقه مورد مطالعه شامل حوضه های قلعه چای، صوفی چای، مردق چای، لیلان چای و بخشی از قرنقو است که به جز حوضه قرنقو بقیه حوضه ها از زیرحوضه های دریاچه ارومیه محسوب می شوند. در این مطالعه، مدل رقومی ارتفاع (DEM) با قدرت تفکیک ۳۰ متر برای تحلیل ویژگی های توپوگرافی منطقه به کار گرفته شد و بر این اساس، ۱۰ نوع لندفرم شناسایی گردید. نتایج نشان داد که توزیع لندفرم ها در منطقه متأثر از عوامل زمین شناسی، فرسایشی و تکتونیکی است. در مناطق کوهستانی، دره های باریک و زهکش های مرتفع گستردگی بیشتری دارند، درحالی که در مناطق هموارتر، دشت ها و تپه ها غالب هستند. مقایسه روش های مورد استفاده نشان داد که الگوریتم MLMSR در تشخیص اشکال پیچیده مانند دامنه های شیب دار و آبراهه ها کارایی بهتری دارد، درحالی که CMLSR در شناسایی نواحی مرتفع، قله ها و خط الرأس ها دقت بالاتری نشان داد. همچنین، SPSR در تفکیک مناطق مرتفع و دشت ها عملکرد مناسبی داشته، اما در شناسایی جزئیات شیب ها ضعیف تر از سایر الگوریتم ها بوده است. به طور کلی، این مطالعه نشان داد که ترکیب شاخص TPI با الگوریتم های MLMSR، CMLSR و SPSR می تواند رویکردی کارآمد برای استخراج و تحلیل لندفرم ها ارائه دهد و از این داده ها می توان برای مدیریت منابع طبیعی، برنامه ریزی منطقه ای، ژئوتوریسم و کاهش مخاطرات طبیعی استفاده کرد.

زمین لغزش از جمله مخاطرات طبیعی، تاثیرات بسیار ویرانگر جانی و مالی به ویژه در مناطق کوهستانی ایران وجهان به همراه داشته است. لذا تمهیدات لازم برای کاهش خسارات ناشی از وقوع زمین لغزش، ضروری است . دراین پژوهش هدف نقش زمین لرز ه در تعیین میزان جابجایی زمین لغزش در محور تفین-دگاگا در استان کردستان با استفاده از تکنیک- های تداخل سنجی راداری می باشد.در این مطالعه، از داده های تصاویر ماهواره ای سنتینل-1 برای اندازه گیری جابجایی زمین در طول سال های 2017 تا 2019 استفاده شد. به این منظور تصاویر راداری در بازه های زمانی مختلف جمع آوری و در فرآیند آنالیز تداخل سنجی راداری (InSAR) پردازش شده و سپس تغییرات ارتفاعی زمین، نشست ها و لغزش ها با دقت ارزیابی و محاسبه شدند. نتایج حاصل از این روش نشان داد که داده های جابجایی زمین نشان دهنده تغییرات مهمی در وضعیت زمین در مسیر جاده تفین به داگاگا هستند.در سال 2018، جابجایی های زمین بیشتر به صورت نشست های جزئی گزارش شدند، با میانگین جابجایی -0.0235 متر در ماه اوت که نشان دهنده بهبود نسبی وضعیت زمین نسبت به سال 2017 بود.در نتیجه، مقایسه داده های جابجایی نشان می دهد که منطقه مورد مطالعه، به ویژه در مسیر جاده تفین به داگاگا، در معرض تغییرات مستمر زمین شناسی و تکتونیک منطقه(گسل اصلی زاگرس) قرار دارد. در حالی که سال 2018 بهبود نسبی در وضعیت زمین نشان می داد، داده های سال 2019 از بازگشت نشست های شدیدتر و ناپایداری گسترده تر خبر می دهند. این امر نشان می دهد که نظارت مداوم و دقیق به همراه اقدامات حفاظتی فوری برای جلوگیری از خطرات بیشتر در این منطقه ضروری است.

خشکسالی، برداشت بی رویه از منابع آب زیرزمینی و عدم مدیریت صحیح منابع آب موجب شده که خسارات جبران ناپذیری به منابع آب زیرزمینی وارد گردد. لذا اتخاذ تصمیمات صحیح مدیریتی برای جبران کاهش ذخایر آب زیرزمینی امری اجتناب ناپذیر است. در سال های اخیر، استفاده از پساب تصفیه شده برای تغذیه مصنوعی آبخوان ها مورد توجه قرار گرفته است. در این مطالعه، شبیه سازی منابع آب زیرزمینی آبخوان دامنه-داران با استفاده از مدل MODFLOW  و مدل سازی تغذیه مصنوعی با استفاده از پساب تصفیه شده با بهره گیری از ابزار MT3DMS و MODPATH مورد توجه قرار گرفت. چندین موقعیت با سناریوهای مختلف تک چاهی، دو چاهی و حوضچه ای برای اجرای تغذیه مصنوعی بر اساس کمترین هزینه، نزدیک ترین فاصله به محل تصفیه خانه، دورترین فاصله از مناطق مسکونی و چاه های شرب و کشاورزی و در نظر گرفتن فاصله از محل های ورودی جریانات با کیفیت تغذیه کننده آبخوان در بخش های شمالی و شمال غربی منطقه مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج شبیه سازی الگوی پخش آلودگی با استفاده از مدل MODPATH در الگوهای مختلف نشان داد که صرفنظر از محل تزریق، جریان پساب تصفیه شده می تواند بخش های قابل توجهی از منابع آب موجود در مسیر حرکت خود را به دلیل شرایط توپوگرافی منطقه، مسیر جریان عمومی آب زیرزمینی و بار هیدرولیکی ناشی از تغذیه مصنوعی در محل های تزریق آلوده کند. نتایج مدل تغذیه مصنوعی توسط الگوی تک چاهی و دو چاهی نشان داد که آلاینده به سمت جنوب غربی آبخوان حرکت می کند. علاوه بر این، تا 15 سال از شروع نشت، بیشینه حرکت آلاینده به حدود 1850 متر از محل تزریق رسید. نتایج مدل MT3DMS نشان داد که پس از 500، 5000، 10000 و 14000 روز از شروع نشت، به ترتیب 5، 15، 20 و 26 حلقه چاه بهره برداری تحت تأثیر هاله آلودگی قرار می گیرد.