مطالب

کتاب «العِشره» با 30 باب و 205 حدیث تنها کتابی است که به صورت مستقل در میان کتاب های کافی به مباحث آداب، روابط اجتماعی، اخلاق معاشرت، و پی جویی آن ها در آموزه های دینی پرداخته است. گرچه از ذکر موضوعات اخلاق نظری و عملی در ضمن دیگر کتب کافی دریغ نورزیده است. چینش و تنظیم نسبتاً منطقی ابواب در این کتاب، وجه تمایز آن از دیگر آثاری است که در این حوزه و در آن دوران چهره گشوده است. این خامه بر آن است تا با سنجه تحلیلی و با رویکرد بازشناختی و دیده ورانه، افزون بر پرداختن به مباحث پیرامونی و لایه های مختلف این کتاب و تبیین جایگاه آن در هندسه «ادب رفتاری» و سازواری عناوین آن با آن چه که در جوامع حدیثی متقدّم عامّه رخ نموده است. نگاه کلینی به مقوله ایستارها و رفتارها و تاثیر پذیری وی از جریان ادب را به تصویر کشد.

شناخت معنای دقیق واژگان و چگونگی کاربست آن ها به فهم صحیح یک متن کمک شایانی می کند. در همه زبان ها واژگانی یافت می شوند که چندمعنای متفاوت دارند؛ از این کلمات با عنوان الفاظ مشترک یاد می شود. ازآنجاکه از دیرباز مفسرین به مسئله شناسایی معنای کلمات اهتمام داشته اند چگونگی کاربرد الفاظ مشترک در قرآن موردتوجه ایشان بوده و اختلاف نظرهایی نیز در این زمینه وجود دارد. استاد محمدجواد مغنیه یکی از مفسرین معاصر است که در تفسیر «کاشف» به مسائل ادبی و بلاغی توجه کرده است. با توجه به اهمیت بحث مشترکات لفظی این پژوهش به دنبال تبیین چگونگی مواجهه وی با مسئله اشتراکات لفظی است. دستاوردهای این پژوهشِ توصیفی تحلیلی نمایانگر آن است که استاد مغنیه در زمره کسانی است که به امکان وقوع مشترک لفظی در قرآن اعتقاد داشته و در مواجهه با الفاظ مشترک از دو شیوه پیروی می کند. در ادامه برای تبیین بیشترِ این دو روش نظرات مرحوم مغنیه درمورد برخی از کلمات پرکاربرد قرآنی بررسی شده است.

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش مهارت های جرأت ورزی بر بهبود همدلی و امید به زندگی در دانش آموزان دختر با ناتوانی هوشی و رشدی انجام شد. روش: این مطالعه به روش شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل ۸۴ دانش آموز دختر ۱۶ تا ۲۱ ساله با ضریب هوشی ۵۰ تا ۷۰ در مدارس استثنایی اصفهان بود که ۳۰ نفر به صورت نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش، ۱۱ جلسه ۴۰ دقیقه ای آموزش جرأت ورزی دریافت کردند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه های همدلی و و امید به زندگی بودند. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که آموزش جرأت ورزی به صورت معناداری منجر به افزایش نمرات همدلی (۶۱/۰ =η² ) و امید به زندگی(۶۱/۰ =η² ) در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شد (05/0> P). نتیجه گیری: یافته ها حاکی از آن است که آموزش مهارت های جرأت ورزی می تواند به عنوان یک مداخله مؤثر برای بهبود همدلی و امید به زندگی در دانش آموزان با ناتوانی هوشی و رشدی به کار رود. پیشنهاد می شود این برنامه در کنار سایر مداخلات آموزشی و روان شناختی برای توانمندسازی این گروه مورد استفاده قرار گیرد.

تفسیر عصری از جمله رویکردهای جدید و نوظهور در عرصه دانش تفسیر قرآن است و میکوشد تا به واقعیتها و نیازهای معاصر توجه نموده و تفسیری معطوف به شرایط و مقتضیات عصر ارایه دهد. در کنار برخی آثار مثبت این رویکرد تفسیری، مانند همگانی نمودن تعالیم قرآنی، پیاده سازی آموزه های قرآنی، ارایه راهکارهای قرآنی برای مشکلات اجتماعی، پیامدهای منفی این رویکرد نیز حایز اهمیت و سزامند تامل است. نوشتار پیش رو با تکیه بر روش توصیفی- تحلیلی ابتدا با بیان دیدگاههای مخالفان و نقد برآنها بر ضرورت تفسیر عصری تاکید و سپس برخی از پیامدهای مهم و آسیبهای اساسی تفسیر عصری را به بحث می نهد. آسیبهای تفسیر عصری در محورهای مختلف مانند آسیبهای روشی، آسیبهای مبنایی و آسیبهای غایی قابل بررسی است. مهمترین آسیبهای غایی این رویکرد تفسیری عبارتند از؛ دور شدن از بعد هدایتگری قرآن به عنوان هدف اساسی، اثرپذیری از علوم تجربی، جزیی نگری نسبت به انسان و... توجه به این آسیب ها و زدودن آن از ساحت تفسیر عصری سبب ارتقای کارآمدی این تفسیر و افزایش اعتبار آن است. نتیجه این پژوهش در حوزه مطالعات تفسیر و علوم قرآن کاربرد دارد هم چنان که در حوزه مطالعات تمدن سازی نوین اسلامی قابل استفاده است

ایمان به خدا با ایمان به مردم در آیه ی «یُؤمِنُ بِاللهِ وَ یُؤمِنُ لِلمُؤمِنین» مشعر به تعارض است. این آیه گزارشی از حال پیامبر اعظمn است، ولی دقیق مشخص نیست که مراد از ایمان به مردم چیست و چه نسبتی با ایمان به خدا دارد. آیات و روایات انحصارِ ایمان به خدا را سفارش می کنند لذا معنای ایمان به مردم در این آیه قابل تأمل است. گرچه تفاسیر به تبیین آیه پرداخته اند ولی به تبیین تعارض ایمان به خدا و ایمان به مردم نپرداخته اند. این پژوهش تلاش دارد این تعارض را به روش تحلیلی-توصیفی و با استفاده از روایات و تفاسیر به شیوه کتابخانه ای بررسی کند. دستاورد مقاله این است که «یُؤمِنُ بِاللهِ» یعنی ایمان قلبی به خدای متعال و «یُؤمِنُ لِلمُؤمِنین» دلالت بر خضوع پیامبرn به مؤمنان دارد. این پژوهش نشان می دهد که در مدیریت جوامع اسلامی، می توان ضمن حفظ اولویت باورهای دینی، با احترام به مردم از مشارکت آنان در تحقق اهداف متعالی بهره برد و بر همین اساس به نصرت الهی دستیافت. در نتیجه، مطالعه این تعارض می تواند به توسعه نظریه های جدید در جامعه شناسی دینی و مدیریت اسلامی کمک کند.

هدف: این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی آموزش به کمک خانه های الکانین بر بهبود آگاهی واج شناختی و عملکرد خواندن کودکان با نشانگان داون انجام شد.روش: این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه کودکان دارای نشانگان داون شهر تهران در سال ۱۴۰۴ بود که نمونه ای از آنها به روش در دسترس انتخاب و پس از آن، شرکت کنندگان به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. ابزارهای پژوهش شامل آزمون آگاهی واج شناختی سلیمانی و دستجردی (۱۳۸۴) و آزمون تشخیصی خواندن شیرازی و نیلی پور (۱۳۸۳) بود. گروه آزمایش طی شش جلسه تحت آموزش به روش خانه های الکانین قرار گرفت، درحالی که گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکرد. داده ها با استفاده از آزمون دقیق فیشر و آزمون t مستقل در نرم افزار SPSS تحلیل شد.یافته ها: نتایج نشان داد آموزش به کمک خانه های الکانین منجر به بهبود معنادار آگاهی واج شناختی کودکان با نشانگان داون گردید (۰٫۰۰۱p=)، اما در شاخص های عملکرد خواندن شامل سرعت، دقت و درک مطلب تفاوت معناداری میان دو گروه مشاهده نشد (۰٫۰۰۱p>). بحث و نتیجه گیری: یافته ها نشان داد که خانه های الکانین روشی مؤثر برای ارتقای آگاهی واج شناختی کودکان با نشانگان داون است، اما به تنهایی برای بهبود مهارت های خواندن کافی نیست.

شعر در ادبیات جهان مقامی بس والا دارد،در میان قوم عرب نیز شاعر بسان رئیس قبیله رایی نافذ داشت. با نزول قرآن کریم مخالفان دین و پیامبر قصد داشتند که با انتساب پیامبر به شاعری اساس وحی را متزلزل سازند.از این رو قرآن کریم به صراحت شاعر و کاتب بودن پیامبر را نفی می کند.از دیگر سو پیروان شاهران را گمراهان می داند مگر شاعرانی که ایمان آورده و نکوکار باشند.در این میان با توجه به این مباحث آیا می توان گفت که اهل بیت شعر می سرودند؟منابع دست اول تاریخی و روایی ابیاتی را از آن حضرات نقل کرده اند .واکاوی نظری شاعری اهل بیت و مباحث مطرح شده در این منابع و برخی تفاسیر قرآن کریم اساس این نوشتار را تشکیل می دهد.

فرهنگ را به واسطه نقش بنیادین آن از جهت تعالی انسان ها در اندیشه و رفتار می توان اساس و مایه حیات بخش هر جامعه ای دانست. فرهنگ پژوهان معتقدند فرهنگ طی فرایندی زمان بَر با محوریت و ترتیب چیدمانی سه حوزه باورها، ارزش ها و رفتارها شکل می گیرد. نوشتار حاضر سوره قلم را محور پژوهش خویش قرار داده و در تلاش است با روش توصیفی تحلیلی به کشف الگوی مورد نظر بپردازد. ازاین رو پس از طی مراحل رصد واژگانی و دلالت شناسی فرهنگی سوره ، الگوی قرآن در این سوره براساس سنجه های موجود در هر بُعد از نظام فرهنگی هویدا گردید که فرآیند کلی آن در قالب الگو ارائه گردید. در هر سه نوع از این الگوها عنصر بینش، مشترک بوده و در دو نوع دیگر با فقدان یکی از دو عنصر دیگر مواجه هستیم. الگوی موردنظر در این سوره براساس نظام فرهنگی در عنصر بینش ثابت است که نشان گر اولویت دار بودن لایه جهان بینی ربوبی و یادآوری جهان پس ازمرگ در تنظیم رفتارهای فردی و اجتماعی افراد می باشد. از سویی دیگر نیز نسبت به دو بعد دیگر متغیر بوده که در فرایند الگوی موردنظر مشخص می گردد و این امر باعث تمایز ساختاری در ترتیب این عناصر با رویکرد فرهنگ پژوهان شده است.

در آیه ۳۴ سوره نساء، شیوه مواجهه با «نشوز» زنان بیان شده است. جمعی از مفسران و فقها، نشوز را به معنای ترک تمکین زن دانسته و مراتب برخورد با آن را مرتبط با ترک تمکین می دانند. این دیدگاه با چالش هایی روبه روست؛ ازجمله ناسازگاری با گستره معنای قوامیت که فراتر از تمکین است. همچنین، تنبیه زوجه تارک تمکین به وسیله «هجر در مضجع» نمی تواند برای وی ناخوشایند باشد. از دیدگاه نگارندگان، با توجه به قرائن متعدد از جمله شأن نزول، معنای قوامیت و گستره آن، سیاق آیه در ضمن سیاق سوره، قرائن مربوط به واژگان آیه، تقسیم زنان به قانت و ناشز در برابر قوامیت شوهر، روایات مستند به آیه، روایاتی که مرد را قیّم بر زن قرار داده، روایات نکوهش گر مردان فرمان بر زنان و روایاتی که ضرب را به موارد غیرتمکین گسترش داده اند، معنای نشوز فراتر از ترک تمکین است. این پژوهش می کوشد بر مبنای داده های کتابخانه ای و با رویکرد تحلیلی توصیفی اثبات کند که مقصود از نشوز، طغیان و شورشگری زوجه در برابر قوامیت و مدیریت زوج است، نه صرف ترک تمکین. با این تفسیر، حکیمانگی مراتب سه گانه مقابله با نشوز در قرآن کریم روشن می شود.

سبک بیانی مطالب در هر متنی متفاوت است. متون دینی- ادبی با سبک بیانی و سیاق خاص خود از دیگر متون متمایز می گردد؛ زیرا گاهی به صورت مستقیم و گاهی به وسیله نشانه ها به معنی اشاره می کند. شبکه معنایی تقوا در قرآن کریم شامل مضامین و مفاهیمی است که در ارتباط با مفهوم تقوا و مسئولیت های فردی و اجتماعی انسان مطرح شده اند. در آیات مختلف، تقوا به ویژگی هایی نظیر ایمان، عدالت، صداقت و اخلاق نیک مرتبط است و به عنوان یک مفهوم مرکزی در قرآن، به معنای مراقبت و پرهیز از ناپسندها و انجام عمل های نیکو تعریف می شود . معانی واژه تقوا ویا به تعبیری شبکه معنایی تقوا شامل ارتباطات مفهومی با عناوینی نظیر تقرُّب به خدا، دعا، و صدقه نیز می باشد. همچنین در بستر اجتماعی، به ایجاد حسن نیت و همکاری میان انسان ها منجر می شود و به عموم مسلمانان توصیه می شود که با تقوا و عمل صالح، نه تنها به سعادت فردی دست یابند، بلکه به ارتقای جامعه نیز کمک کنند. از این رو، شبکه معنایی تقوا در قرآن، ابزاری برای درک بهتر روابط انسانی و الهی و مسیر درست زندگی است.

در جهان امروز رسانه ها از طریق رمزگان خود به رفتارهای اجتماعی ما جهت می دهند؛ این رمزگان رسانه ای به عنوان ابزاری مفید در زمینه آگاهی بخشی، جامعه پذیری و شناساندن ارزش ها و هنجارهای حاکم از عوامل هویت ساز در یک جامعه به شمار می روند. این پژوهش با رویکردی میان رشته ای و با هدف شناخت بازنمایی زن در سینمای ایران پس از انقلاب، به بررسی الگوی سفر قهرمان زن در چهار فیلم بانو، میهمان مامان، شیار ۱۴۳ و باشو غریبه کوچک می پردازد. مبنای نظری پژوهش بر الگوی دوازده مرحله ای «سفر قهرمان» کریستوفر ووگلر است که مسیر تحول شخصیت را از انفعال تا آگاهی نشان می دهد. در کنار آن، از نظریه ی فمینیستی بازنمایی زنان و مفهوم «نگاه مردانه» لورا مالوی بهره گرفته شده تا چگونگی عبور قهرمان زن از موقعیت ابژه گی به فاعلیت و خودآگاهی تبیین شود. روش پژوهش کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوای تفسیری است. یافته ها نشان می دهد قهرمانان زن در این فیلم ها، مسیری از وابستگی تا خودشناسی را طی کرده و در پایان به کنشگری و استقلال می رسند. این روند در سطح فرهنگی نیز بیانگر گذار سینمای ایران از بازنمایی زن در جایگاه تابع به سوی تصویر زن آگاه و مستقل است.

ادبیات معاصر در سال های اخیر با ورود پررنگ تجربه های زیستی زنان، به ویژه مادری با خلأ نظری مواجه شده است؛ چراکه این تجربه ها در چارچوب های سنتی ادبیات جای نمی گیرند. پژوهش حاضر با هدف امکان شناسی «ادبیات مادرانه» به مثابه ژانری نوظهور در نقد ادبی معاصر انجام شده است. روش پژوهش توصیفی–تحلیلی بوده و آثاری از شارلوت پرکینز گیلمن، سیمون دوبووار و شیوا علی نقیان به عنوان نمونه های شاخص تحلیل شده و ویژگی های متمایز این ژانر بررسی شده است. یافته ها نشان می دهد که ادبیات مادرانه واجد شاخصه هایی مستقل است همچون: تمرکز بر بدن مندی، تجربه های عینی مادری، روایت های چندصدایی، بهره گیری از فرم های روزنگاشتی متناسب با زیست مادری و ایفای نقش انتقادی در برابر گفتمان های تثبیت شده درباره مادری. این ژانر با عبور از مرزهای سنتی گونه ای خودآگاهی جمعی درباره تجربه مادری پدید می آورد و نشان می دهد مادری آغازی تازه برای بازآفرینی زبان زنانه است. این خصوصیات بیانگر آن است که ادبیات مادرانه ظرفیت تثبیت درجایگاه ژانری مستقل را دارد. نوآوری این پژوهش در آن است که برای نخستین بار مادری از سطح «موضوع» به سطح «ژانر» ارتقا یافته و جایگاهی نظری در مباحث ژانرشناسی یافته است. اهمیت این نتیجه آن است که ادبیات مادرانه به غنای نقد ادبی و مطالعات جنسیت کمک می کند.

جنگ به عنوان یکی از پیچیده ترین پدیده های اجتماعی، همواره با ایدئولوژی و قدرت در هم تنیده بوده است. در این میان، زبان به عنوان ابزاری قدرتمند، نقش محوری در شکل دهی به درک عمومی از جنگ، توجیه اقدامات نظامی و تثبیت یا تغییر روابط قدرت ایفا می کند. تحلیل گفتمان انتقادی به عنوان چارچوبی تحلیلی، به بررسی این موضوع می پردازد که چگونه گفتمان های سیاسی و رسانه ای، ایدئولوژی ها را می سازند، بازتولید می کنند یا به چالش می کشند. رویکرد شناختی در این تحلیل، بر مکانیسم های ذهنی مانند قالب بندی، استعاره ها و فعال سازی طرح واره ها تأکید می کند که از طریق آن ها زبان بر تفکر و ادراک ما از جنگ تأثیر می گذارد. همچنین، رویکرد نقشی به بررسی کارکردهای اجتماعی گفتمان، از جمله مشروع سازی خشونت، غیرانسانی سازی دشمن و بسیج افکار عمومی می پردازد. این مطالعه با تمرکز بر گفتمان های جنگی نشان می دهد که چگونه قدرت از طریق زبان اعمال می شود و چگونه ایدئولوژی ها در خدمت توجیه جنگ و حفظ نظم موجود قرار می گیرند. زبان موتورمحرک ایدئولوژی جنگ است. ویژگی های ایدئولوژی جنگ —از جمله فراگیری آن، قدرت آن، نامرئی بودن و طبیعی بودن آن، و روش های تداوم و تغییر آن—همگی از وابستگی آن به زبان نشأت می گیرند. در عین حال، این تحلیل به پیامدهای اخلاقی گفتمان جنگ توجه کرده و ضرورت آگاهی انتقادی از نقش زبان در شکل دهی به درک عمومی و رفتارهای اجتماعی را برجسته می سازد. در نهایت، این پژوهش برای درک عمیق تر از رابطه بین جنگ، ایدئولوژی و قدرت کارآمدی هر دو رویکرد را در بازنمایی فدرت های سلطه در ایجاد و توجیه جنگ مقایسه می کند.

واژه نامه های گویشی، که فرهنگ، واژگان یا گنج واژه گویشی نیز نامیده می شوند، فهرستی از واژه های یک گویش یا زبان همراه با مجموعه ای از اطلاعات آوایی، واژگانی، دستوری و معنایی اند. به عبارت دیگر، مدخل های این واژه نامه ها را واژه هایی که گروهی از مردم، اهل یک حرفه یا متخصصان یک حوزه علمی خاص به کار می برند تشکیل می دهند. با توجه به تعداد و تنوع بسیار پژوهش هایی که در ایران درباره زبان های محلی و گویش ها صورت می گیرد، بررسی نقش انواع اطلاعات علمی و رعایت اصول فرهنگ نویسی در تدوین این گونه واژه نامه ها بسیار حائز اهمیت است. ازاین رو در این مقاله، سعی بر آن است تا با استفاده از آرای فرهنگ نویسانی مانند اسونسن (2009) و همچنین با تکیه بر پژوهش های حاصل از تألیف واژه نامه های گویشی و بررسی پژوهش های مشابه، به انواع اطلاعات موردنیاز در این گونه آثار اشاره شود. به بیان دیگر، هدف این تحقیق بررسی فرهنگ های گویشیِ منتشرشده در ایران از منظر رعایت اصول فرهنگ نگاشتی و ارائه پیشنهاد برای چگونگی تدوین آنهاست. به همین سبب، پس از بررسی نمونه های گویشی در فرهنگ های متفاوت و تحلیل داده ها، نتایج زیر به دست آمد: پژوهش های گویشی در این زمینه با روش منسجم، یکدست و استاندارد انجام نمی شوند. همچنین با توجه به اینکه علاوه بر زبان شناسان، علاقه مندان به فرهنگ و زبان مانند متخصصان انسان شناسی، ادبیات، جامعه شناسی و غیره نیز به تألیف آثار گویشی می پردازند به منظور دقیق تر و علمی تر شدن چنین پژوهش هایی ضروری است اصول و مفاهیم فرهنگ نویسی و زبان شناسی در تدوین این گونه آثار به کار گرفته شود.

در قصّه های عامیانه کوتاه ایرانی، همانند سایر روایت های کلاسیک جهان، روایت حول محور معنای داشتن شکل گرفته اند و شخصیت ها در این قصّه ها زمانی سوژه می شوند که داشتن چیزی برای آن ها بااهمیت شود و برای دستیابی به آن چیز فرایندی کنشی را آغاز کنند. بنابراین به اندازه تمام سوژه ها در این قصّه ها، روایت وجود دارد که در همه آن ها، سوژه ها در پی تولید معنای داشتن هستند؛ اما در اینجا این مسئله مطرح می شود که سوژه ها در قصّه های عامیانه کوتاه ایرانی باتوجه به نقش و جایگاه فرعی یا کانونیشان در روایت، تا چه اندازه در تولید معنای داشتن موفق بوده اند. به همین سبب در این پژوهش که با روش توصیفی- تحلیل و آماری، با تکیه بر دیدگاه نشانه- معناشناسی گفتمانی در روایت های کلاسیک است که از زیرشاخه های معنی شناسی در علم زبان شناسی است، کوشش شده است که در 201 قصّه عامیانه کوتاه ایرانی اصیل که قصّه هایی رایج در سراسر ایران بوده اند و سیدابوالقاسم انجوی شیرازی آن ها را در مجموعه چهار جلدی- شامل: عروسک و سنگ صبور، دختر نارنج و ترنج، گل با صنوبر چه کرد و گل بومادران- به شکلی علمی گردآوری کرده است، نتیجه فرایند کنشی 661 سوژه برای تولید معنای داشتن واکاوی شود. یافته های این پژوهش نشان می دهد که نتیجه فرایند کنشی سوژه های در این قصّه ها که در پنج طبقه عادی، متوسط، خاص، افسانه ای و اسطوره ای و دو جایگاه کانونی و فرعی قرار می گیرند، در قالب سه بازخورد تولید معنای داشتن، تعمیر و تثبیت معنای داشتن، تخریب و مرگ معنای داشتن نمود یافته است که در میان آن ها تولید معنای داشتن و تعمیر و تثبیت معنای داشتن به ترتیب بیشترین و کمترین فراوانی را در میان این سوژه ها داشته اند.

رشد اقتصادی پایدار مستلزم سرمایه گذاری مؤثر در سرمایه فیزیکی است، اما تفاوت عملکرد کشورها در این زمینه به سطح توسعه دانش و نهادهای اقتصادی آنها بازمی گردد. با این حال، درک دقیق چگونگی تعامل مؤلفه های دانش و نهادی در فرآیند انباشت سرمایه فیزیکی، به ویژه در کشورهای درحال توسعه با ساختارهای اقتصادی متنوع و چالش های نهادی خاص، یک خلأ پژوهشی محسوب می شود. شناسایی این روابط برای تدوین سیاست های کارآمد در جهت بهبود انباشت سرمایه فیزیکی کشورها، ضروری است. هدف مطالعه حاضر، بررسی تأثیر مؤلفه های دانش شامل انباشت تحقیق وتوسعه داخلی، سرریز تحقیق وتوسعه خارجی، سرمایه انسانی و آزادی اقتصادی بر انباشت سرمایه فیزیکی در کشورهای منتخب درحال توسعه است. پژوهش حاضر در بازه زمانی 2022-2011 با استفاده از داده های تابلویی و روش تخمین حداقل مربعات معمولی است. نتایج نشان می دهد انباشت تحقیق وتوسعه داخلی، سرریز تحقیق وتوسعه خارجی و سرمایه انسانی تأثیر مثبت و معناداری بر انباشت سرمایه فیزیکی دارند، در حالی که اثر برخی اجزای آزادی اقتصادی تنها در سطوح خاصی از توسعه نهادی معنادار است. یافته ها بر اهمیت رویکرد دانش بنیان در سیاست گذاری به منظور توسعه سرمایه فیزیکی تأکید دارد.

کشورهای عضو اوپک به دلیل وابستگی بالا به منابع فسیلی و سهم قابل توجه در انتشار گازهای گلخانه ای، نقش تعیین کننده ای در تحولات زیست محیطی جهان دارند و ساختار تجاری آن ها می تواند بر پایداری محیط زیست اثرگذار باشد. در این تحقیق با استفاده از داده های سالانه یازده کشور عضو اوپک در دوره ۱۹۹۵ تا ۲۰۲۲ و روش هم انباشتگی داده های تابلویی CS-ARDL، تأثیر ساختار واردات شامل دو مؤلفه تنوع و تمرکز را بر ردپای اکولوژی بررسی شده است. نتایج نشان می دهد که افزایش تنوع واردات در بلندمدت به افزایش ردپای اکولوژی منجر می شود، در حالی که تمرکز واردات تأثیر معناداری بر آن ندارد. این یافته ها تأییدکننده نسبی فرضیه «پناهگاه آلودگی» هستند؛ به این معنا که گسترش واردات متنوع، به ویژه توسط کشورهایی با استانداردهای زیست محیطی پایین تر، می تواند موجب افزایش انتشار آلاینده ها شود. علاوه بر این نتایج نشان می دهد، پیشرفت فناوری و مصرف انرژی های تجدیدپذیر در کاهش تخریب محیط زیست مؤثر هستند؛ در حالی که رشد صنعتی اثر مثبت بر رد پای اکولوژی دارد. بنابراین، بازنگری در سیاست های تجاری، توسعه فناوری های پاک و گسترش استفاده از انرژی های تجدیدپذیر برای کاهش ردپای اکولوژی و حرکت به سوی توسعه پایدار در کشورهای عضو اوپک ضروری است.

سوره «ص» از سوره های مکی قرآن کریم با ارائه سرگذشت پیامبران الهی، به ویژه حضرت سلیمان(ع)، زمینه ای برای تبیین مبانی تربیت دینی و سازوکارهای تهذیب اخلاقی فراهم می کند. داستان سلیمان(ع) نمونه ای شاخص است از پیامبری که در اوج قدرت، سلطنت و برخورداری از نعمت های فراوان، محور زندگی خود را بر عبودیت، توکل، إنابه و بازگشت به خداوند قرار داده است. هدف این پژوهش، واکاوی رهیافت های توحیدی و تربیتی این داستان و ارائه الگوی عملی آن برای انسان معاصر است تا نشان دهد چگونه می توان از قصص قرآنی برای تربیت اخلاقی و دینی بهره برد. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر تحلیل محتوای آیات قرآن، تفاسیر معتبر و منابع مرتبط است. یافته ها نشان می دهد که داستان سلیمان(ع) آموزه های بنیادینی مانند تقدم عبادت بر دنیا، توکل و إنابه، بازگشت آگاهانه پس از آزمون الهی، استفاده صحیح از نعمت ها، ارزش تجارت با خدا، ضرورت استعانت از پروردگار و رهایی از دغدغه قضاوت دیگران را ارائه می دهد. این آموزه ها بیانگر آن است که عبودیت، شکرگزاری و بازگشت خالصانه به خداوند، زمینه ساز رشد معنوی و بهره مندی از مواهب الهی است و می تواند الگویی عملی و کاربردی برای تربیت اخلاقی انسان امروز باشد.

مطالعات پیشین درباره زنان دوره زند عمدتاً به جنبه های تاریخی محدود مانده و تصویری روشن از حیات اجتماعی زنان غیر اشراف ارائه نمی دهند؛ ازاین رو قراردادهای بصری حاکم بر بازنمایی این گروه اجتماعی در هنر آن دوره، موضوعی تحلیل نشده باقی مانده است. این پژوهش باهدف شناسایی ویژگی های ظاهری زنان غیر اشراف در نقاشی های دوره زند و تحلیل همبستگی این ویژگی ها با طبقه بندی اجتماعی آنان انجام شده است. پرسش اصلی تحقیق این است که چه قراردادهای تصویری بر بازنمایی زنان غیر اشراف در هنر دوره زند حاکم بوده است و این قراردادها بر چه امری دلالت دارند؟ پژوهش کیفیِ حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و با بهره گیری از داده های کتابخانه ای، مطابق با چارچوب نظری بازنمایی استوارت هال و رویکرد برساخت گرایانه، به تحلیل محتوای پانزده اثر تصویری منتخب از دوره زند می پردازد. در این روش، ویژگی های ظاهری (جزئیات چهره، پوشش و موقعیت مکانی) به عنوان «دال های بصری» در نظر گرفته شده اند که به طور فعال به تولید معنای اجتماعی می پردازند. یافته ها نشان دهنده حاکمیت یک نظام قراردادی دوگانه است: جوانی، آراستگی و چهره سه رخ به عنوان دال هایی برای بازنمایی طبقه بالای غیر اشراف و در مقابل، کهنسالی، سادگی پوشش و چهره نیم رخ به عنوان نشانه هایی برای برساخت جایگاه فرودست به کار رفته اند . نتایج نشان می دهد که نقاشی های

انقلاب فناوری ارتباطات تحولات عمیقی در سبک زندگی، کار و ارتباطات انسان ها ایجاد کرده است. پلتفرم هایی مانند اینستاگرام با تغییر در زنجیره تولید سنتی و اعمال حکمرانی دیجیتالی، تأثیرات اجتماعی و سیاسی زیادی به همراه داشته اند که منجر به تضعیف قدرت دولت های ملی و هویت های فرهنگی می شود. این پژوهش به بررسی چگونگی تأثیرگذاری اینستاگرام بر ساختارهای اجتماعی، فرهنگی و حکمرانی دولت ها و همچنین نحوه ترویج اهداف 2030 می پردازد و از روش توصیفی-تحلیلی بهره برده و منابع مختلفی از جمله اسناد رسمی شرکت متا و اینستاگرام را استفاده کرده است. چارچوب پژوهش نشان می دهد که پلتفرم ها در رقابت با دولت ها و شرکت ها، تلاش دارند زنجیره ارزش رقابتی را بشکنند. آن ها با تغییر ساختار تولید که بازار بر اساس قدرت دولت مدرن ایجاد کرده، و با ایجاد همتایان تولیدکننده و مصرف کننده، موجب کاهش قدرت دولت ها و شکل گیری زنجیره تولید جدید می شوند. در این راستا، اینستاگرام با شکستن زنجیره ارزش رقابتی که پیشتر تحت سلطه دولت ها بود، توانسته است هنجارها و سیاست های خود را بر کاربران اعمال کند. نتایج نشان می دهند که این سیاست ها در راستای پیاده سازی اهداف سند 2030 هستند و ایجاد چالش های جدی برای دولت ها و هویت های فرهنگی می کنند که نیاز به واکنش و سیاست گذاری دقیق برای حفظ این عناصر دارد.