1. تکیه جمله
در این مقاله، هدف ما این است که جا و نقش تکیه را در جمله ساده فارسی بررسی کنیم. اما، قبل از آن، لازم است جمله ساده و تکیه جمله را تعریف کنیم. جمله ساده جمله ای است که، بر خلاف جمله مرکب (جمله دو یا چند فراکرد اصلی) و جمله مختلط (جمله متشکل از یک یا چند فراکرد اصلی)، دارای یک بند و در نتیجه یک فعل است.
در این مقاله، بحث ما محدود به جمله ساده است. جمله ساده را می توان، بر مبنایی نحوی، با الگوی کلی V (S)(X) نشان داد. در این الگو، پرانتز نشانه اختیاری بودن، S فاعل، V فعل و X بیانگر هر عنصر اعم از مفعول (مستقیم یا غیر مستقیم)، متمم و گروه حرف اضافه ای است. همچنین ترتیب عناصر در این الگو ترتیب عادی یا بی نشان است.
تکیه برجستگی یکی از هجاهای کلمه نسبت به هجاهای دیگر همان کلمه یا سایر کلمات جمله است. این تعریف، در واقع، دو پدیده مجزا را در بر می گیرد: یکی تکیه کلمه و آن برجسته ساختن یک هجای کلمه است نسبت به هجاهای دیگر همان کلمه با زیرتر ادا کردن آن؛ دیگری جمله و آن برجسته ساختن یکی از عناصر جمله است نسبت به عناصر دیگر آن. در زبانهایی که کلمات تکیه پذیرند، از جمله زبان فارسی، تکیه کلمات ذاتی کلمه و قابل پیش بینی است و لذا توصیف تکیه کلمه و قواعد تکیه گذاری کمتر محل اختلاف است. اما تکیه جمله، به دلیل ماهیت و گونه گونی و عوامل دخیل در آن، از مباحث بحث بر انگیز است...
پس از فروپاشی شوروی در سال 1991 انتظار می رفت که اسلام نقش خود را در حیات سیاسی ـ اجتماعی کشورهای استقلال یافته آسیای مرکزی باز یابد . بر همین مبنا نظریه های متفاوت در خصوص نقش و کارکرد اسلام در منطقه مطرح بود که هر کدام برگرفته از برداشت ها ، احتمالات و ویژگی های جوامع آسیای مرکزی بود . اما شرایط سیاسی ـ اجتماعی و تمایلات سکولاریستی رهبران این کشورها و نفوذ برخی کشورها مانع از ظهور اسلام به عنوان یک نیروی فعال در روند شکل گیری دولت ـ ملت و حیات اجتماعی آنها شد . ...
در تابستان 1997 شهروندان جنوب قزاقستان تظاهرات اعتراض آمیزی نسبت به رفتار ازبکستان در خصوص قطع آب در جریان از آن کشور که باعث خشک شدن مزارع جنوبی قزاقستان شده بود ، برپا نمودند چرا که روند خشک شدن مزارع ذرت و پنبه صاحبان مزارع و کشاورزان را بیش از پیش نگران کرده بود . همچنین در پی امتناع قرقیزستان نسبت به پرداخت افزایش قیمت گاز از ازبکستان و قطع جریان گاز ارسالی توسط این کشور ، قرقیزستان نیز طی یک عمل متقابل ( با استفاده از ابزار فشار آب ) در تابستان 1994 اعلام نمود ، جهت افزایش ظرفیت تولید انرژی برقی آبی ، درصدد است که مخازن آبی خود را پر کند که اعتراض ازبکستان را در پی داشت . ...