اسلام و پژوهش های مدیریتی

اسلام و پژوهش های مدیریتی

اسلام و پژوهش های مدیریتی سال دوم بهار و تابستان 1392 شماره 2 (پیاپی 6) (مقاله ترویجی حوزه)

مقالات

۱.

جایگاه خدامحوری در سیاست گذاری عمومی(مقاله ترویجی حوزه)

کلید واژه ها: خدامحوری ربوبیت سیاست گذاری عمومی فرایند سیاست گذاری تحلیل محتوای سیاست ها

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۸۲۲ تعداد دانلود : ۶۲۴
توجه به اصول و ارزش های سیاست های عمومی، دارای آثار منفی و مثبت بسیاری در زندگی عموم جامعه است. یکی از این اصول، اصل خدامحوری در جوامع اسلامی، با نگاه توحیدی است که به اشکال مختلف بر سیاست گذاری عمومی اثر میگذارد. در این مقاله، تأثیر خدامحوری در سه حوزة نظری، فرایندی و محتوایی بر سیاست های عمومی مورد بررسی قرار گرفته است. نقش خدامحوری در سیاست گذاری این است که فقط خدای متعال میتواند سیاست گذاری کند و اگر کس یا کسانی دیگر هم سیاست گذاری نمایند، باید مأذون از سوی او باشند. خدامحوری در فرایند سیاست گذاری، نقطه مقابل انسان محوری قرار دارد. نقش دیگر خدامحوری در مقام تحلیل محتوای سیاست های عمومی است. خدامحوری به عنوان شاخصی کلیدی در مقام تجزیه و تحلیل و سنجش و ارزیابی سیاست های عمومی و روش های کاربست آن مفید فایده خواهد بود.
۲.

بررسی فقهی خط مشی بازتوزیع و نسبت آن با عدالت(مقاله ترویجی حوزه)

کلید واژه ها: عدالت خط مشی بازتوزیع مالکیت حقیقی مالکیت اعتباری

حوزه های تخصصی:
  1. حوزه‌های تخصصی اقتصاد اقتصاد اسلامی اقتصاد کلان و اقتصاد پولی،مالی ،اقتصاد توسعه
  2. حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی فقه و اصول فقه فقه اقتصادی
تعداد بازدید : ۱۱۵۰ تعداد دانلود : ۵۸۸
از جمله موضوعات مورد بحث در خط مشیها و سیاست های کلی و کلان اقتصادی، خط مشی «بازتوزیع» است. در این زمینه، به ویژه این بحث مطرح میشود که آیا اجرای چنین سیاست هایی برای عدالت است و به استقرار و بسط آن مدد میرساند، یا بعکس، اتخاذ و اجرای سیاست هایی مانند سیاست بازتوزیع، اساساً ضد عدالت بوده، بر خلاف آن عمل میکند. ضد عدالت بودن سیاست هایی همچون بازتوزیع، به ویژه در تعارض و نقض آن نسبت به آزادی انسان در حق مالکیت تبیین شده است. در این نوشتار میکوشیم با تکیه بر آیات و روایات و معارف اسلامی و بهره گیری از روش رایج در حوزه های علمیه، که در اصطلاح روش اجتهادی نامیده میشود و میتوان آن را نوعی تحلیل اسنادی به شمار آورد، نشان دهیم که اولاً: اسلام طرف دار سیاست بازتوزیع است و از آن برای ایجاد و بسط عدالت اجتماعی و اقتصادی بهره میگیرد؛ ثانیاً: این سیاست، نقض آزادی انسان در اِعمال حق مالکیتش به شمار نمیآید.
۳.

فقه حکومتی؛ نرم افزار نهایی مدیریت جامعه در فرایند تکاملی انقلاب اسلامی(مقاله ترویجی حوزه)

کلید واژه ها: فقه پویا فقه حکومتی فقه فردی کارآمدی فقه مدیریت جامعه مدیریت فقهی فرایند تکاملی انقلاب اسلامی

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۰۰۲ تعداد دانلود : ۱۱۳۴
دربارة نسبت فقه، اجتماع و مدیریت جامعه، دیدگاه های مختلفی وجود دارد، برخی میان این دو هیچ نسبتی نمی بینند. گروهی قائل به نسبت حداقلی میان آن دو هستند. گروهی نیز فقه را شرط اساسی مدیریت جامعه و حکومت دینی قلمداد می کنند. در گروه سوم، برخی معتقد به مدیریت جامعه با فقه موجود هستند. دسته ای دیگر، فقه پویا را نرم افزار مدیریت جامعه می پندارد. گروه سوم، معتقدند که نرم افزار مدیریت جامعه، فقه حکومتی می باشد. این مقاله در گام نخست، با نقد دیدگاه های سلبی و حداقلی، به اثبات دیدگاه حداکثری پرداخته است. در گام دوم، با نفی انحصارگرایی هریک از سه نظریه معتقدین به توان مدیریتی فقه بر این باور است که هریک از نظریات سه گانه، متناسب با مقاطع مشخصی از فرایند تکاملی انقلاب اسلامی بوده و در طول یکدیگر قرار دارند؛ فقه فردی و سنتی، متناسب با مرحله ایجاد انقلاب اسلامی، فقه پویا متناسب با مرحله ایجاد نظام و دولت اسلامی و فقه حکومتی متناسب با مرحله ایجاد کشور و تمدن اسلامی است.
۴.

بررسی مبانی مدل تصمیم گیری «افق جهانی»(مقاله ترویجی حوزه)

کلید واژه ها: توحید عدالت تصمیم گیری کمال مبانی مدل افق جهانی

حوزه های تخصصی:
  1. حوزه‌های تخصصی مدیریت مدیریت سازمانی و منابع انسانی تحول سازمانی
  2. حوزه‌های تخصصی مدیریت مدیریت سازمانی و منابع انسانی کلیات
تعداد بازدید : ۱۴۳۵ تعداد دانلود : ۷۷۷
امروزه نقش و وظیفة بیبدیل تصمیم گیری در فعالیت های سازمانی بر کسی پوشیده نیست. با توجه به این نقش، اندیشمندان مدیریت از آن به عنوان «قلب مدیریت» یاد میکنند. اما آنچه بیش از اهمیت تصمیم گیری مورد توجه میباشد، تأثیر فرهنگ و بینش انسان بر تفکر و عمل تصمیم گیری اوست؛ زیرا اگر مدلی که فرد بر اساس آن به تصمیم گیری میپردازد، مبتنی بر مبانیای متعارض با فرهنگ جامعه او باشد، بعضاً میتواند خسارات جبران ناپذیری را برای خود و جامعه در پی داشته باشد. شناخت این مبانی میتواند برای تصمیم گیرنده بسیار مهم و راهگشا باشد. بر این اساس، این مقاله به مبانی تصمیم گیری مدل «افق جهانی» میپردازد. روش تحقیق، تئوری داده بنیاد متنی است. نتایج تحقیق نشان داد که مبانی مدل تصمیم گیری افق جهانی، توحید، ولایت مداری، عدالت محوری، کمال گرایی و مردم گرایی میباشد.
۵.

سبک رهبری رابطه گرایانة امام خمینی(ره)(مقاله ترویجی حوزه)

نویسنده:

کلید واژه ها: رهبری شاخص رفتار ویژگی سبک وظیفه گرایی رابطه گرایی

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰۹۰ تعداد دانلود : ۶۳۲
مدیران مسلمان با ویژگیهای رفتاری «رابطه گرایانه» خویش در سازمان میتوانند با رعایت حال کارکنان و اهمیت دادن به آرا، باورها و احساسات آنان، به هدایت و رهبریشان پرداخته و از این طریق، بین خود و نیروی انسانی اعتماد و احترام متقابل به وجود آورده، و زمینة تأمین نیازهای مادی و معنوی آنها را فراهم نمایند، بدین سان میتوانند نقش بسزایی در مدیریت بهینه نیروی انسانی و رشد و تعالی آنان ایفا کنند. ازاین رو، این مقاله برآن است تا بر اساس روش توصیفی و تحلیلی به شناسایی و تبیین ویژگیهای رفتاری مبتنی بر سبک رهبری رابطه گرایی در سیره امام خمینی(ره) به عنوان الگویی برای مدیران نظام اسلامی بپردازد. از یافته های این پژوهش، میتوان به هشت ویژگی اساسی «بصیرت بخشی»، «ایجاد تحول روحی و معنوی»، «خدمت گذاری»، «مشارکت جو»، «وحدت بخشی»، «اعتماد به نفس بخشیدن»، «سخنگوی پیروان» و «امیدبخشی» اشاره نمود.
۶.

بررسی راهکارهای افزایش تعهد عاطفی از دیدگاه اسلام(مقاله ترویجی حوزه)

نویسنده:

کلید واژه ها: تعهد عاطفه تعهد سازمانی تعهد عاطفی

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱۱۵ تعداد دانلود : ۹۵۱
تعهد عاطفی یکی از ابعاد سه گانة تعهد سازمانی است که اکثر سازمان ها به دنبال راهکارهایی برای ایجاد، حفظ و افزایش آن در سازمان هستند. سازمان های اسلامی، به دلیل تفاوت مبنایی با سازمان های غیراسلامی، نیازمند شیوه های خاص خود در افزایش تعهد سازمانی و ابعاد سه گانه آن میباشند. به منظور شناسایی راهکارهای افزایش تعهد عاطفی در اسلام، پس از جمع آوری ادبیات تحقیق و پس از جست وجو در کتاب های اسلامی، یافته های خود را با تمرکز بر روش تحلیلی ـ توصیفی، بیان کرده و به نتایج زیر دست یافته است: راهکارهای افزایش تعهد عاطفی از دیدگاه اسلام عبارتند از: نگاه مثبت و محبت آمیز به یکدیگر، ابراز و بیان مهر و محبت، رعایت انصاف، چشم پوشی و مدارا، عفو و گذشت، حسن خلق، حسن ظن، نرمی در گفتار، احسان به دیگران، ایجاد رابطه عاطفی، شفافیت در امور، انتصابات مقبولانه، رعایت مساوات و برابری، سعه صدر.

آرشیو

آرشیو شماره ها:
۲۵