درخت حوزه‌های تخصصی

گروه های ویژه

ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۴۱ تا ۶۰ مورد از کل ۸٬۱۵۷ مورد.
۴۱.

New Insights into Early Islamic Glass from Jorjan by Archaeometric Investigation Using LIBS and SEM-EDXS(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۵ تعداد دانلود : ۶۹
This study presents the analysis of nineteen glass samples from Jorjan (northeastern Iran), dating to the Early Islamic period, using Laser-Induced Breakdown Spectroscopy (LIBS) as a first approach. While LIBS allowed rapid screening of elemental patterns, its quantification is not yet fully mastered; therefore, complementary SEM–EDXS analyses were performed for comparative purposes and validation of the results. Both methods consistently show strong calcium (Ca) and potassium (K) with variable sodium (Na), indicating the dominance of plant-ash flux technology and aligning with the well-known transition from natron to plant ash in the 8th–9th centuries CE. Variability in Na (and minor Al) intensities points to multi-source raw materials and highlights Jorjan’s role in regional production and exchange along the Silk Road. We also provide an integrated spectral comparison, group the assemblage by Na and Ca peak strengths, and discuss the analytical and heritage-conservation advantages of LIBS—when supported by SEM–EDXS—for the study of archaeological glass.
۴۲.

Review of Late Achaemenid Texts from Šāṭer(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۵۹ تعداد دانلود : ۱۶۶
The book Late Achaemenid Texts from Šāṭer, The Archive of Šamaš-zēru-ibni, Part 1, written by Basima Abed and Johannes Hackl, is one of the new books about Achaemenid texts. It includes transliterations, autographed copies, and photographs of texts confiscated from illicit excavators by the Iraqi Antiquities Authority, along with a brief introduction and indices; these texts form part of a larger collection housed in the Iraq Museum.
۴۳.

Excavations at Tepe Rabat, and Its Ancient Name(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۸۷ تعداد دانلود : ۴۲۸
Rabat Tepe, an ancient site in northwestern Iran near the Little Zab River, reveals insights into two distinct periods from the Iron Age. The primary focus of excavations has been on the layers dating back to the first millennium BC. Notable discoveries at Rabat include a striking pebble mosaic pavement, fortified walls, and various decorative bricks. The site’s size, architectural remains, and uncovered artifacts point to its significant role during the first millennium BC. Through multiple excavation seasons, researchers have gleaned valuable information about the site’s layout and historical eras. Evidence suggests that a thick wall once enclosed the entire area, around 3 meters in width. Artifacts found at Rabat share similarities with those from Qalaichi, a well-known Mannaean site. While initially attributed to Mannaean culture, this association is now under debate. Excavations between 2006 and 2008 unearthed inscribed bricks inscribed with Neo-Assyrian cuneiform script. These findings sparked discussions and identified Rabat with ancient cities like Paddir/Šurdira and Hubushkia, although these identifications face significant challenges. Rabat was an independent religious-royal city-state.
۴۴.

تحلیل و بررسی عملکرد نمایشگاه های هنر و صنایع ایران در لندن (1309ش) و لنین گراد (1314ش) در معرفی تمدن ایران در دوره پهلوی اول (براساس اسناد تاریخی)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱ تعداد دانلود : ۴۳
هدف: این پژوهش می کوشد تا به این پرسش اصلی پاسخ دهد که برگزاری نمایشگاه های جهانی هنر و صنایع ایران در لندن(1309ش/1931م) و لنین گراد(1314ش/1935م)، چه نقشی در معرفی هنر و تمدن ایرانی و ارتقای جایگاه ایران شناسی در عرصه جهانی داشته اند. در پژوهش حاضر تلاش شده است تا تأثیر این نمایشگاه ها بر بهبود جایگاه فرهنگی و بین المللی ایران تحلیل و ارزیابی شود. این نمایشگاه ها فرصتی فراهم آوردند تا آثار تاریخی و نفیس ایرانی از مهم ترین مجموعه های ایران نظیر کاخ گلستان، آستان قدس رضوی، حرم حضرت معصومه (س)، مجموعه بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی و موزه معارف برای نخستین بار در معرض دید دانشمندان، هنرمندان و مخاطبان جهانی قرار گیرند. این اشیا به صورت موقت از ایران خارج و پس از پایان نمایشگاه ها به کشور بازگردانده شدند. روش/رویکرد پژوهش: این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و مبتنی بر اسناد تاریخی و مدارک آرشیوی انجام شده است. یافته ها: یافته های پژوهش نشان می دهد که دولت ایران در دوره پهلوی همسو با طبقه نخبگان و روشنفکران، به منظور معرفی ایرانی نوین، تلاش می کرده تا وجهه هویتی و بین المللی خود را ارتقا دهد. برگزاری نمایشگاه ها و حضور در آن می توانست ضمن تقویت تعاملات فرهنگی، منجر به افزایش و بهبود روابط سیاسی شود. ایران نیز از این فرصت تاریخی بهره برد و حجم وسیعی از آثار تاریخی و نفیس هنری خود را در معرض نمایش جهانیان قرار داد. مستندات تاریخی حاکی از آن است که این نمایشگاه ها در جهت ایجاد نگرشی مثبت نسبت به فرهنگ و تمدن ایران در سطح بین المللی نقشی مؤثر داشته اند. بررسی بازخوردهای این رویدادها نشان می دهد که جامعه علمی و فرهنگی جهان به اصالت و ارزشمندی هنر ایران اذعان و بر ارزش و اهمیت آن تأکید کرده است.
۴۵.

بررسی نقش حفاظتی مواد گیاهی به کاررفته در مُرکّب طاوس(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۳ تعداد دانلود : ۳۷
یاقوت مستعصمی، خوش نویس عهد صفوی از نام مُرکّب طاوس در متون کهن استفاده کرده است. اطلاعات متفاوتی درزمینه مواد تشکیل دهنده این مُرکّب وجود دارد. هدف : یافتن مؤلفه های ارزشی درزمینه کاربرد گیاهان به عنوان راهکارهای حفاظتی. روش/ رویکرد پژوهش : اطلاعات به روش کتاب خانه ای و به طریق پژوهش تحلیلی-توصیفی حاصل شده است. پرسش : آیا مواد به کاررفته در ساخت مُرکّب طاوس، در حفاظت، دوام و ثبات این مُرکّب و تاثیر آن بر روی کاغذ تأثیرگذار بوده است؟ در آثار متعددی به اهمیت مُرکّب طاوس اشاره شده است؛ مانند: « رساله عُمّدهالکُتّاب » اثر «ابن بادیس صُنهاجی»؛ « اصول و قواعد خطوط ستّه » اثر «فتح الله سبزواری»؛ « حلیهالکُتّاب »؛ « مدادالخطوط » اثر «میرعلی هروی»؛ « آداب المشق » اثر «باباشاه اصفهانی»؛ « رسم الخط » اثر «رفیقی هروی»؛ « فوائدالخطوط» اثر «محمدبن دوست محمد بخاری»؛ « مُرکّب سازی و جلدسازی » اثر «علی حسینی». نتایج خوانش نشان می دهد که مقادیر مشخص از هریک از گیاهان به کاررفته در مرکب طاوس ازجمله زعفران، حنا، صبر، صمغ عربی، مازو، مورْدْ و... در حفاظت از مُرکّب و کاغذ نقشی به سزا دارد که به این موضوع در برخی از منابع کهن اشاره شده است.    
۴۶.

املاک اختصاصی غرب: شکل گیری و روند سلب مالکیت از مالکان و خرده مالکان (1304ش-1320ش)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۷ تعداد دانلود : ۲۹
رضاشاه از سال های نخست وزیری اقدام به خرید املاک و مستغلاتی در نواحی مختلف کشور و ازجمله کرمانشاهان کرد. باوجودی که از کمّ و کیف دقیق املاک و مستغلات وی در دوران نخست وزیری اطلاع دقیقی در دست نیست، اما املاک وی به اندازه ای توسعه کمّی یافته بود که بلافاصله پس از تغییر سلطنت تشکیلاتی برای اداره آن در ذیل دفتر مخصوص محاسبات شاهنشاهی تأسیس شد و دو شعبه از آن با عنوان املاک اختصاصی ساحلی با مرکزیت ساری و املاک غرب شاهانه با مرکزیت هارون آباد دائر گردید. ابهام و مسئله این پژوهش تبیین ساختار و کارکرد تشکیلات و چگونگی اداره این املاک است؟ تلاش بر آن است با روشی توصیفی- تحلیلی و با استفاده از اسناد آرشیوی بدان پاسخ داده شود. نتایج پژوهش نشان می دهد اداره املاک اختصاصی و اداره ها و مؤسسه های وابسته به آن دارای تشکیلاتی هدفمند و با برنامه ازپیش تعیین شده بود که به صورت هماهنگ و با هدف توسعه کمّی و کیفی املاک تحت قلمرو فعّالیّت داشتند.
۴۷.

بررسی محتوایی اسنادِ کتابِ «دلیل الوثائق الفارسیه» و اهمیت این اسناد در پژوهش های تاریخ معاصر ایران(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۹ تعداد دانلود : ۳۳
اسناد آرشیوی، از منابع اطلاعاتی دست اول برای اعتباربخشی به مطالعات تاریخی است و به کمک آن، می توان روایات تاریخی را نقد و بررسی و تکمیل کرد. این پژوهش، برآن است تا به اسناد و مراکز آرشیوی، نه به دید منبع پژوهش، بلکه به عنوان سوژه پژوهش توجه کند. در این راستا، سعی می شود تا از طریق برجسته ساختن برخی داده ها و روایات تاریخی مندرج در اسناد فارسیِ «مرکز تألیف، اسناد و نشرِ نجف الأشرف» و نیز بررسی و تحلیل کمی عناوین گوناگون آن، به بررسی تأثیر و اهمیت این اطلاعات در غنای پژوهش های تاریخ معاصر ایران و منطقه عراق عرب پرداخته شود. هدف : بررسی اهمیت اسناد فارسیِ «مرکز تألیف، اسناد و نشر نجف الأشرف» برای تکمیل مطالعات تاریخ معاصر ایران و عراق عرب، و برجسته ساختن برخی داده ها و روایات تاریخی مندرج در این اسناد. روش : این پژوهش، با استفاده از روش کمی و رویکرد توصیفی-تحلیلی و برمبنای 4411 عنوان سند فارسیِ فهرستِ « دلیل الوثائق الفارسیه » انجام شده است. یافته ها : دستاوردهای پژوهش ، بیانگر آن است که اسناد فارسی مرکز نجف الأشرف، داده های مفید و متنوعی را درزمینه مطالعات تاریخ روابط ایران و عثمانی، رقابت دینی میان مذاهب شیعه و سنی، اوضاع زندگی اتباع و زوار ایرانی در عتبات، نزاع و ارتباطات میان اتباع در عراق عرب، جمعیت ایرانیان مقیم عتبات، و هم چنین حضور و نفوذ دولت ایران و علمای ایرانی در منطقه در اواخر قاجار، ارائه می دهد.
۴۸.

تحلیل روند پژوهش های انجام شده در حوزه آرشیو در پایان نامه های مطالعات آرشیوی در دانشگاه های دولتی ایران(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۶ تعداد دانلود : ۲۷
هدف پژوهش : شناسایی وضعیت پژوهش های انجام شده در حوزه آرشیو در پایان نامه های تحصیلات تکمیلیِ رشته مطالعات آرشیوی در دانشگاه های دولتی ایران. روش/رویکرد پژوهش : پژوهش حاضر ازنظر هدف کاربردی است و بر مرور نظام مند مبتنی است. جامعه آماری شامل تمام پایان نامه های دفاع شده در حوزه آرشیو در دانشگاه های دولتی بوده و داده ها با سیاهه وارسی پریزما گردآوری و با نرم افزارهای اکسل و MAXQDA تحلیل شده اند. در بخش کیفی از کدگذاری باز، محوری و انتخابی استفاده شد. یافته ها: نشان داد که ۱۱۹ پایان نامه در این حوزه دفاع شده که ۸۸/۳ درصد آن ها توسط زنان و ۱۱/۷ درصد توسط مردان تدوین شده است. پرطرفدارترین موضوعات به ترتیب «آرشیو ملی ایران» (۳۳ مورد)، «آرشیو دیجیتالی» (۲۱ مورد) و «استانداردهای آرشیوی» (۱۹ مورد) هستند. بیشترین جامعه مورد مطالعه، کارشناسان و صاحب نظران آرشیو (۴۰/۷ درصد) و مهم ترین ابزارهای گردآوری داده به ترتیب پرسش نامه (۴۴/۱ درصد)، سیاهه وارسی (۲۵/۹ درصد) و مصاحبه (۲۰/۱ درصد) بوده اند. رویکرد کمّی غالب بوده و از تحلیل یافته ها ۱۱۱ مفهوم استخراج گردید.
۴۹.

The Sasanian Palace of Bandiān Dargaz, Iran

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۲۵ تعداد دانلود : ۳۰۰
A series of architectural spaces were discovered from the excavation of Tepe C of Bandiān Dargaz, a site revealing both the Islamic and Sasanian periods. The surface layer is related to the Ilkhanid period followed with the layer of the Sasanian period, which further consists of two phases. The architecture of the first phase is the remains of a palace, which had probably been transformed into a set of industrial-production workshops in the second phase of architecture. The remains of the palace include a pillared hall, long halls, and a part that is probably a Mithraeum and was built during the reign of Yazdgerd I.
۵۰.

بازخوانی و تحلیل تومولوس سلوکی تپه نقاره چی نهاوند (براساس گزارش کنکاش دوره قاجار و دو فصل کاوش باستان شناختی)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۵ تعداد دانلود : ۴۲
تپه نقاره چی در حاشیه جنوبی شهر نهاوند، ازجمله آثار برجای مانده از دوره سلوکی است که هرچند فاقد شواهد سطحی و مواد فرهنگیِ مشهود است، اما گزارشی مفصلی همراه با جزئیات از کنکاشِ دوره قاجار درباره آن وجود دارد. براساس گزارش دکتر «فُوریه» و «محمدحسن خان اعتمادالسلطنه» (1309ه .ق.) که ضمن توصیف و ترسیم ویژگی های ساختاری اثر، به درستی بر دوره زمانی آن نیز اشاره کرده است؛ بر پایه این گزارش، تپه نقاره چی می تواند مقبره یا گورتپه ای (تومولوس) متعلق به یکی از سرداران سلوکی باشد که بررسی دقیق آن، شیوه های تدفین و آئین های خاک سپاری جامعه سلوکی را روشن می سازد. این گورتپه در دو فصل به سال های 1398 و ۱۴۰۱ه .ش. بار دیگر مورد کاوش علمی باستان شناختی قرار گرفت تا ساختار مدفون و همچنین گزارش توصیفی دوره قاجار درباره این تپه بازخوانی دقیق شود تا بتوان از این رهگذر، شیوه های معماری و فرهنگ سلوکی در ایران را بهتر شناخت. پرسش های مطرح درخصوص کاوش تپه نقاره چی براساس فرضیات موجود بدین شرح است؛ آیا مقبره مدفون در تپه نقاره چی ریشه در فرهنگ یونانی دارد؟ کم وکیف سازه معماری تپه نقاره چی چه ارتباطی با تومولوس های مشابه یونانی دارد؟ بر همین اساس، فرض بر این است که: تپه نقاره چی یک تومولوس است که احتمالاً گور یک سردار یا ساتراپ سلوکی این منطقه در آن دفن بوده است. با توجه به شواهد باستان شناختی و ویژگی های ساختاری به دست آمده از تپه نقاره چی و برپایه قیاس با آثار مشابه یونانی، به نظر می رسد که این مقبره معرف سنت و فرهنگ سلوکی است. روش پژوهش در این جستار، ازنظر روش شناسی مبتنی بر مطالعات ترکیبیِ میدانی و کتابخانه ای است؛ توصیف و تحلیل یافته ها به روش تاریخی-تحلیلی و با رویکرد مطالعات میدانی و براساس نتایج حاصل از دو فصل کاوش در تپه نقاره چی انجام شده است. برآیند پژوهش نشان می دهد که تپه نقاره چی از تمامی ویژگی های تومولوس های سنت یونانی (هلنی) برخوردار است؛ احداث بنایی منحصراً برای تدفین یک فرد و نیز اختصاص و تهیه تابوت سنگیِ تراش خورده، بیانگر اهمیت جایگاه اجتماعی و سیاسی فرد متوفی بوده است؛ جایگاهی که او را در ردیف سرداران، جنگاوران و حتی از جانشینان اسکندر قرار می دهد.
۵۱.

Petroglyphs of Chah Abdullah of Harat, Yazd Province, Iran(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱۸ تعداد دانلود : ۱۶۲
Petroglyphs are a form of human artistic expression that can be found in various locations around the world, displaying similar features despite being created in different eras. This art form, commonly found in mountainous and rocky areas, is often associated with shepherds and hunters. The themes depicted in petroglyphs typically revolve around hunting scenes, weapons, goats, sheep, dogs, and other activities related to hunting and herding. However, religious motifs can also be observed in some cases. While a variety of petroglyphs can be found throughout Iran, sites in central regions such as Yazd province have received less attention from archaeologists due to the desert climate. The petroglyphs we will discuss in this article are located in the Chah Abdullah region of south Yazd province, in central Iran. In 2021, the author conducted an archaeological survey of Harat City, identifying various cultural and historical sites from different periods. While most of the sites identified were historical monuments, several historical sites, including the Chah Abdullah petroglyphs, were also discovered. Based on the type of motifs and the depth of carving, this site is associated with different historical periods. However, it is fascinating that the creation of rock motifs continues even in contemporary times.
۵۲.

تعیین کاربری احتمالی برخی از فضاهای مجموعه معمای دست کند ارزانفود-همدان با استفاده از روش ICP-OES

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۵۱ تعداد دانلود : ۲۷۹
مجموعه آثار دست کند زیرزمینی ارزانفود در فاصله 30 کیلومتری جنوب شرقی شهر همدان و در 2 کیلومتری روستای ارزانفود قرار دارد. در این مجموعه پژوهش های باستان شناسی متعددی انجام گرفته و نتایج ارزشمندی حاصل شده است. اما یکی از مهم ترین پرسش ها و ابهامات درباره این مجموعه تعیین کاربری فضاهای دست کند زیرزمینی است که به دلیل پاک سازی فضاهای مذکور و عدم وجود لایه های برجا باعث شده تا فرضیاتی گوناگونی مطرح شود و نتوان درباره کاربری مجموعه اظهار نظر قطعی کرد. ازآنجاکه استقرارهای انسانی می تواند باعث انباشت نهشته های شیمیایی بر محیط زندگی شود، با انجام پژوهش های باستان سنجی بر نهشته های مذکور می توان به نوع فعالیت های انسانی در آن محیط در زمان گذشته پی ببرد. بر همین اساس 27 نمونه از قطعات سفالی به دست آمده از کاوش مجموعه انتخاب شدند تا با استناد بر نتایج آنالیز عنصری با استفاده از روش آزمایشگاهی ICP-OES کاربری احتمالی فضاهای این مجموعه مشخص شوند. در این پژوهش و در مطالعه موردی نمونه سفالینه های مجموعه دست کند ارزانفود که بستر باستان شناختی آنها مشخص نبود نتایج حاصل نمونه های مختلف امکان انتساب آنها به بسترهای مختلف نظیر آشپزخانه، محیط تدفین و یا مکان های صنعتی و کارگاهی را فراهم ساخت. نتایج این پژوهش نشان دادند که مطالعات آزمایشگاهی نوع و مقدار عناصر تشکیل دهنده رسوبات سفال ها می تواند روشی سودمند برای شناسایی بستر این مواد باشد.
۵۳.

Rereading the Concept of Ecosophy in Architecture(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۰ تعداد دانلود : ۶۰
This research provides a comprehensive exploration of ecosophy as a modern interdisciplinary concept in architecture, integrating ecological philosophy and psychology. The research problem focuses on examining how ecosophical principles can be effectively implemented in architectural design by emphasizing the interaction between humans and the environment. The central question is how ecosophy can transition from theoretical discourse to practical application in contemporary architecture. The study employs a descriptive-analytical method, utilizing both inductive and deductive reasoning. Key ecosophical attributes are identified through a literature review and the analysis of case studies that exemplify ecological, psychological, and socio-environmental harmony. The findings highlight the integration of cultural, psychological, and ecological elements in architectural design to enhance human-environment interactions. Furthermore, the research underscores the importance of incorporating natural elements such as daylight, greenery, and sustainable materials to promote physical and mental well-being. The study advocates for design strategies that align with ecological sustainability while respecting cultural and social contexts. By aligning ecosophical architecture with sustainability, environmental consciousness, and human well-being, this research moves beyond conventional functionalist approaches, positioning architecture as a medium for fostering meaningful and harmonious relationships between humans and nature. Ultimately, ecosophy offers innovative solutions in architecture that address contemporary environmental crises while enhancing spatial experience and ecological balance.
۵۴.

Analysis of the Story "The Patient Stone" Based on Joseph Campbell's Hero’s(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۶ تعداد دانلود : ۶۸
The main issue of the present study is the examination of the story "The Patient Stone" based on Joseph Campbell’s (1904-1987) Hero’s Journey theory. The value and significance of this research lie in the cultural and mythological importance of folk tales as well as the theoretical worth of Campbell’s theory. This interdisciplinary study is conducted using a descriptive-analytical method. Its main question is: How do the stages of the story "The Patient Stone" correspond to Campbell’s Hero’s Journey? The hypothesis is that, given the mythical nature of this story, although not all stages of the Hero’s Journey may be applicable, it certainly includes many of them. The outcome of the research is that in the story "The Patient Stone," the hero undergoes a perilous journey without receiving help from an external individual. The twelve stages of Campbell’s Hero’s Journey, including "The Call to Adventure," "Crossing the Threshold," "Difficult Trials," "Crisis," "Resurrection," and "Return to the Ordinary World," are present in this story; however, it lacks the stages of the hero’s refusal of the return, the magical flight stage, and the arrival of external help to bring the hero back, and he simply returns to the community.
۵۵.

Parthian Earrings: Case Study Gold Earrings from the Jubon Site in Gilan (Iran)(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۴ تعداد دانلود : ۷۰
Jewelry has been prevalent in human societies since ancient times. By studying these artifacts and analyzing the decorative styles and techniques employed in their creation, researchers can gain insights into the identities of the people who produced them. Archaeological excavations in Jubon cemetery in Gilan province have uncovered numerous Gurkani graves dating from the first millennium BC to the Sassanid period. Some of these graves were found gold earrings, now kept in the National Museum of Iran. This research aims to classify earrings found in the Juban cemetery and compare them with those from the North Caucasus to identify their manufacturing techniques and production workshops. The study employs a descriptive-analytical method with a comparative approach. The findings indicate that the earrings from the Jubon cemetery can be classified into two typological categories: The first type is gold earrings without precious stones and the second is gold earrings adorned with garnet decorations. The identified manufacturing techniques include relief, casting, hammering, inlaying, and wiring, which were prevalent among Greek and Scythian artisans during the Parthian period. The methods used in making Jubon earrings show similarities to earrings from the North Caucasus, but significant differences in the decoration of gold indicate local production.
۵۶.

Public and State Approaches to Safavid Exemption Decrees in the Qajar Period (Case Study: Naser al-Din Shah's Era and Exemption Inscriptions)(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۰ تعداد دانلود : ۹۴
Safavid and Qajar rulers, following an enduring tradition, inscribed royal decrees on stone monuments concerning issues such as tax exemptions and reductions. These inscriptions served to preserve the king’s direct voice as an authoritative document, aiming to safeguard a just fiscal system, prevent corruption among officials, avert potential uprisings caused by rising taxation, and reinforce the image of a legitimate and benevolent monarchy opposed to innovation and injustice. This study examines the extent to which Safavid decrees retained their authority and effectiveness during the reign of Nāṣer al-Dīn Shāh Qajar, particularly in the context of the interaction between the state and society. The research is based on primary documents and sources, applying a historical-comparative method and content analysis. The findings reveal that Safavid decrees on exemptions and tax reductions, though inscribed as “perpetual,” did not remain effective in practice. With the dynastic shift, and despite the people’s efforts to preserve documents and demand their enforcement, these decrees rarely yielded favorable outcomes, except in cases where the Qajar state itself benefited from their implementation.
۵۷.

قواخ تپه (قباق تپه) کوزران؛ محوطۀ کلیدی دوران تاریخی در شمال ماهیدشت(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۵ تعداد دانلود : ۸۰
پژوهش های باستان شناختی پیشین در منطقه ماهیدشت بیشتر متمرکز بر دوره پیش ازتاریخ منطقه بوده و به رغم اهمیت این دشت بزرگ و مهم، تقریباً اطلاعاتی از دوره تاریخی آن در دست نیست. سرتاسر دشت ماهیدشت و به ویژه بخش شمالی آن پر از تپه های بزرگ و کوچک دوره پیش ازتاریخ و دوره تاریخی است که درمیان این زیستگاه های باستانی قواخ تپه به واسطه وسعت، توالی استقرار و اهمیت یافته های سطحی، شایسته توجه ویژه است؛ از این رو، در این نوشتار با روش توصیفی- تحلیلی و رویکرد تاریخی تلاش می شود قواخ تپه و یافته های سطحی آن مورد بررسی و مطالعه قرار گیرد و درنهایت به این پرسش ها پاسخ داده شود که: 1. قواخ تپه دارای بقایای چه دوره هایی است و روند گسترش محوطه به چه شکلی بوده است؟ 2. یافته های شاخص قواخ تپه درخصوص کارکرد محوطه، چه اطلاعاتی ارائه می دهند؟ نتایج مطالعه یافته های سطحی نشان می دهد که قواخ تپه استقرار با اهمیتی است که حداقل از دوره مفرغ و احتمالاً پیش از آن شکل گرفته و در عصر آهن III و دوره اشکانی به اوج رونق و آبادانی خود رسیده است. درمیان یافته های سطحی، پاشنه در آشوری به دست آمده از محوطه، حاکی از وجود ساختمانی به سبک دوره آشورنو در محوطه است که با توجه به متون میخی مرتبط با وضعیت سیاسی زاگرس مرکزی در این دوره، احتمالاً سرنخی از وجود یک بنای دوره آشور نو در این محوطه است. کشف گنجینه سکه های به دست آمده از محوطه علاوه بر نشان دادن اهمیت محوطه در دوره سلوکی/ اشکانی، احتمالاً سرنخی از ارتباطات تجاری دور بُرد ساکنان این محوطه به عنوان یکی از مهم ترین استقرارهای باستانی امتداد جاده خراسان بزرگ در دشت ماهیدشت-کوزران است.
۵۸.

اهمیت مطالعه بقایای پروتئینی به عنوان یک منبع زیستی در آثار هنری، تاریخی و زمین شناسی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۲ تعداد دانلود : ۲۶
مطالعه میراث فرهنگی، علمی با حوزه ای گسترده و میان رشته ای است که به مطالعه و شناخت مواد، روش ها، آسیب ها و حفظ و نگهداری میراث فرهنگی اختصاص دارد. این حوزه، طیف گسترده ای از موضوعات را دربر می گیرد و بر بررسی مواد پیچیده و ناهمگن تمرکز دارد—از جمله منسوجات، نقاشی ها، بناها و نیز بقایای انسانی و فسیلی—که همگی در کنار هم به بازسازی گذشته کمک کرده و درک ما را از تاریخ تا ژرفای زمان گسترش می دهند. در حقیقت، تمامی مواد در گذر زمان تحت تأثیر عوامل محیطی قرار می گیرند و برهم کنش آن ها با محیط می تواند باعث تغییراتی ناشی از فرآیندهای شیمیایی، فیزیکی و زیستی شود. در این میان، مواد آلی موجود در این آثار—به ویژه ترکیبات پروتئینی—نقشی کلیدی ایفا می کنند. در باستان شناسی پیش از تاریخ و دوران زمین شناسی، پروتئین ها اطلاعات ارزشمندی درباره رژیم های غذایی گذشته، وضعیت سلامتی و حتی سازگاری های تکاملی ارائه می دهند. در زمینه آثار هنری، مطالعه پروتئین ها می تواند دیدگاه های ارزشمندی درباره تولید و ساخت و بازسازی آثار تاریخی ارائه دهد. به علاوه، توانایی آن را دارد که سرنخ هایی در اختیار بگذارد تا به درک بهتر شیوه های فرهنگی گذشته کمک کند. با توجه به غلظت پایین این ترکیبات، تعامل آن ها با بخش های معدنی و همچنین فرایندهای تخریب مداوم، توسعه روش هایی که هم به حفظ بهتر نمونه ها کمک کند و از طرفی دیگر درک عمیق تری از سازوکارهای تخریب ارائه دهد، امری ضروری است. چنین مطالعه هایی، پایه ای برای پیشرفت علم حفاظت میراث فرهنگی به شمار می روند و نقش مهمی در تضمین طول عمر و حفظ یکپارچگی آثار باستانی ایفا می کنند. هدف این پژوهش، ارائه مروری مختصر بر ضرورت مطالعه مواد پروتئینی تاریخی و بررسی رویکردهای نوین در بازیابی، شناسایی و تحلیل این ترکیبات است. این مطالعه می کوشد جایگاه پروتئین ها را به عنوان منابع اطلاعاتی ارزشمند در حوزه های باستان شناسی، هنر و زیست میراث (زمین شناسی) برجسته سازد.
۵۹.

مروری بر روش های شناسایی، سنجش و دسته بندی آلاینده های زیست محیطی تأثیرگذار در فرسایش میراث سنگی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۶ تعداد دانلود : ۳۳
با گسترش صنایع و ظهور فناوری های نوین، میزان و تنوع آلاینده های محیطی به طور چشمگیری افزایش یافته است. در نتیجه، فرسایش آثار تاریخی در مجاورت مراکز آلاینده با پیچیدگی های بیشتری همراه شده و روند تخریب آن ها، به ویژه در فضاهای باز که از چند دهه اخیر آغاز شده است، در آینده شدت خواهد یافت. ازاین رو، با توجه به اهمیت میراث فرهنگی، بخش قابل توجهی از پایش های زیست محیطی در سراسر جهان به شناسایی و ارزیابی آلاینده ها، بررسی تأثیرات آن ها بر آثار تاریخی و ارائه راهکارهای مؤثر برای کاهش آسیب های ناشی از این آلاینده ها اختصاص یافته است. عدم آگاهی کافی از تأثیر آلاینده ها بر آثار سنگی می تواند چالش های جدی در تدوین و اجرای راهکارهای حفاظتی ایجاد کند؛ بنابراین، شناخت و دسته بندی آلاینده های مؤثر بر فرسایش آثار تاریخی و روش های سنجش آن ها از اهمیت ویژه ای برخوردار است. هدف اصلی این پژوهش مروری، ارائه یک چارچوب دسته بندی برای انواع آلاینده های زیست محیطی مؤثر در تخریب محوطه های سنگی تاریخی و بررسی روش های سنجش این آلاینده هاست. در این مطالعه، با بررسی و مرور حدود ۹۰ منبع پژوهشی معتبر، دسته بندی آلاینده های زیست محیطی در ۱۳ گروه اصلی ارائه شده و داده های مرتبط به صورت کیفی تحلیل شده است. یافته ها نشان می دهد که ماهیت هر آلاینده، تعیین کننده روش های مناسب برای شناسایی و اندازه گیری آن است. بر این اساس، استفاده از حسگرهای گازی از متداول ترین و کارآمدترین روش ها در سنجش برخی آلاینده های هوا به شمار می رود. علاوه بر این، روش های مبتنی بر دستگاه های جداسازی مجهز به ستون های کروماتوگرافی، در شناسایی و اندازه گیری یون های آلاینده کاربرد گسترده ای یافته است
۶۰.

دیدگاه های نو درباره جوامع سغدیان در شمال چین(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۳۷ تعداد دانلود : ۱۵۴
از دوره هخامنشیان تاکنون، ایرانیان به عنوان حاکمان بخشی از مسیر تجارت راه ابریشم، نقش امنیتی و پشتیبانی مسیر را برای کسب سود اقتصادی و ارتباطات فرهنگی در داخل سرزمین حاکمیتی خود انجام داده اند و چین تا اروپا را به هم متصل می کرد ه اند. سغدیان، به عنوان بخشی از حاکمیت شرق ایران، دارای نقش تأثیرگذار از اواسط قرن سوم تا هشتم میلای، در تجارت و ارتباطات بین منطقه ای برعهده داشتند و به نوعی در کنار تجارت راه ابریشم، آن را به شکل حضور در سرزمین چین به دیپلماسی صلح ابریشم، برای حضور خودشان تبدیل کرده اند. بازرگانان سغدی به عنوان یکی از گروه های ایرانی شرقی، همواره گونه ای از دیپلماسی هم زیستی جاده ابریشم پیش بردند، که از یک سوی با شناخت قدرت اقتصادی تجارت راه ابریشم، با هدف کسب منفعت اقتصادی، و از سوی دیگر صلح و دوستی میان سرزمین چین و اقوام دیگر این مسیر استفاده کردند، تا جایگاه خود را تثبت کنند. یافته های باستان شناسی سغدیان از گذشته موردتوجه محققان غربی و شرقی قرار گرفته و به نوعی تاریخ هنر آن ها را معرفی کردند؛ در این میان یافته های جدید در دو دهه گذشته، شمال چین واقعیت حضور شایسته و دیپلماسی صلح ابریشم سغدیان را مورد تأکید قرار می دهد. در این میان یافته های به دست آمده از کاوش های باستان شناسی شمال چین -ازجمله یافته های قبور خانواده های سغدی- هرچند به صورت گزارش های اولیه، موردتوجه کاوشگران قرار گرفته است که می تواند با توجه به کتیبه ها، جنبه های هنری و معنوی، به ویژه نقاشی های دیواری، جایگاه سغدیان در سرزمین چین مورد بررسی قرار دهد. مهم ترین هدف این پژوهش شناساندن یافته های سغدیان در شمال چین برای مخاطبان ایران فرهنگی و به تصویر کشاندن اهمیت حضور آن ها در موقعیت جغرافیایی جدیدشان، در سرزمین چین است؛ در این راستا، پژوهش حاضر با روش تاریخی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای درصدد پاسخ به این پرسش ها است؛ حضور جوامع سغدی در شمال چین چگونه شکل گرفته است و چه ارتباطات فرهنگی را بین سرزمین ایران و چین نشان می دهد؟ نتایج پژوهش یافته های جدید سغدیان در شمال چین، حضور جوامع ابتداییِ بسته و سپس جامعه ای با تعامل فرهنگی با چینیان را مستند می نماید؛ به نظر می رسد آن ها به شکل خانواده های هنرمند، صنعتگر و بازرگان در سرزمین چین فعالیت خود را آغاز و به عنوان بخشی از خانواده های ایرانی نقش اقتصادی-فرهنگی خود را شکل دادند که در طی زمان می توان کنش فرهنگی مابین دو فرهنگ چین و سغدیان را به تصویر کشید.

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان