این مقاله براساس تجارب شخصی نگاشته شده و هدف اصلی آن در مرحله اول تفسیر و تحلیل رفتار اطلاع یابی استفاده کنندگان بانکهای اطلاعاتی است, و در مرحله دوم سعی شده که با ارائه پیشنهادهای مفید, تعدیلی در رفتار اطلاع یابی استفاده کنندگان بانکهای اطلاعاتی ایجاد گردد. این امر در نهایت منجر به این میشود که استفاده کنندگان بتوانند سؤالات اطلاعاتی خود را, آن گونه که مفهوم اصلی کاوش درخواستی شان را برساند, به کاوشگران بانکهای اطلاعاتی انتقال دهند. نتیجه این کار, ارتباط صحیح بین استفاده کننده, کاوشگر و موضوع درخواستی است.
در این مقاله پس از اشاره به اهمیت و نقش نظریه پردازی در مسایل علوم انسانی توسط متخصصان به نقش و اهمیت شناخت و توجه به پاره ای از خصوصیات فردی و جمعی کارکنان و صفات مدیر برای مدیریت بهتر سازمان اشاره می شود. در جای جای این مقاله ضمن استناد به نظرات صاحبنظران به آیات و روایات و سیره اسلامی توجه داده شده است.
از آنجا که به دلایل گوناگون, هیچ کتابخانه ای را نمی توان یافت که مدارک لازم را برای تأمین نیازهای مراجعان خود در اختیار داشته باشد, همکاری بین کتابخانه ها برای پاسخ به نیاز مراجعان به عنوان هدف اصلی, الزامی می نماید. اشتراک منابع یا همکاری بین کتابخانه ها از طریق برنامه های متعدد, دستیابی به این هدف را تسهیل می کند. هدف برخی از این برنامه ها, افزایش دسترسی استفاده کنندگان به منابع موجود به صورت مستقیم و غیرمستقیم است. در این مقاله راهکار جدیدی برای اشتراک منابع موجود در کتابخانه های دانشگاهی و تخصصی در سطح کشور از طریق یک روش استاندارد و رسمی ارائه می شود. علاوه بر این انواع برنامه های اشتراک منابع بررسی می شود و مقایسه ای بین دسترسی مستقیم و غیرمستقیم به منابع صورت می گیرد. در پایان, مدل منطقی یا مفهومی “عضویت فراگیر کتابخانه ها” شامل هدف ها, پوشش, خط مشی ها, مکانیسم ها و فرآیندهای آن ارائه و نتایج اجرای آزمایشی این طرح که با عنوان “طرح تعمیم خدمات کتابخانه های تخصصی به افراد غیرعضو” انجام شده, بررسی خواهد شد.
به منظور تأمین منابع اطلاعاتی متنوع براساس نیازهای ابلاغ شده از سوی استفاده کنندگان اطلاعات, و با وجود محدودیتهای ارزی تحمیلی از سوی سیاستگذاران بودجه منابع ارزی, هر مرکز اطلاع رسانی و خدمات علمی دولتی مجبور به استفاده از روندهایی برای بهینه سازی ارائه خدمات است. تخصصیص ارز به کالاها و خدمات وارداتی در ایران براساس معیارهایی صورت می پذیرد که به موجب آن ها, کالاهای اساسی و مایحتاج روزانه در اولویت اول هستند و خدماتی نظیر آنچه در اینجا مورد بحث است در اولویت های بعدی مطرح می گردند. این امر باعث می شود که در انتخاب و ارجحیت مواد علمی مجبور به اتخاذ راهبردهای کاربردی شوند.
سالها تحقیق برروی رفتار جستجوی اطلاعات در خصوص دانشمندان نشان داده که این رفتار بستگی زیاد به ارتباطات غیررسمی و مجموعه های شخصی دارد. دستیابی به متون اغلب از طریق ارجاعات مقالات و منابع دست اول صورت می گیرد. مقاله حاضر این رفتارها و برخی دلایل به کارگیری آنها را مورد بررسی قرار میدهد. پیشرفت در ارائه خدمات مرجع به جامعه علمی باید برپایه درک ارتباطات علمی, رفتارهای جستجوی اطلاعات, و نیازهای اطلاعاتی استفاده کنندگان باشد. نمونه هایی از خدمات مرجع کاربر مدار ارائه شده است.
تعیین انواع خدمات مرجع و شناسایی عوامل رضایتمندی استفاده کنندگان از خدمات مرجع کتابخانه های مرکزی دانشگاه های تربیت مدرس, صنعتی شریف و صنعتی امیرکبیر هدف های ویژه این بررسی بوده است. این پژوهش عمدتاً به دو سؤال پاسخ گفته است: خدمات مرجع کتابخانه های مرکزی این سه دانشگاه کدام اند؟ و آیا مراجعه کنندگان با این خدمات آشنایی دارند؟ جامعه آماری شامل اعضای هیئت علمی و دانشجویانی است که از خدمات مرجع کتابخانه ها استفاده نموده اند. در مورد میزان رضایت کلی استفاده کنندگان از خدمات مرجع, یافته های پژوهش نشان داد که 1/56 درصد از جامعه استفاده کننده, از خدمات مرجع کتابخانه های مورد بررسی راضی یا بسیار راضی بوده اند و در این میان, راضی ترین استفاده کنندگان مربوط به کتابخانه مرکزی امیرکبیربوده اند. در پایان پیشنهادهایی با توجه به نتایج بدست آمده ازپژوهش و توصیه هایی برای پژوهش های آینده ارائه شده است.