درخت حوزه‌های تخصصی

پیروزی انقلاب اسلامی در واپسین دهه های قرن بیستم میلادی آثار مهمی بر جنبش های سیاسی ملل مسلمان منطقه خاورمیانه بر جای نهاد. این اثرات بیشتر از جانب مؤلفه های قدرت نرم انقلاب اسلامی ایران نظیر مردم سالاری دینی، اسلام سیاسی، ولایت پذیری و عدالت گرایی و ارزش های منبعث شده از آن برآمده است. در این میان شیعیان عراق که به لحاظ هویتی و اعتقادی با مردم مسلمان ایران سنخیت بیشتری داشتند، بیشترین قرابت را با ابعاد قدرت نرم انقلاب اسلامی برقرار کرده اند. سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران و بهره گیری از دیپلماسی عمومی که بیشتر معطوف به نحوه برقراری ارتباط و تأثیرگذاری یک کشور بر شهروندان کشورهای دیگر می باشد، ساز و کار لازم را به کشور می دهد تا قدرت نرم خود را تقویت و هدایت کند و در نهایت برای کشور ایجاد قدرت کند. لذادیپلماسی عمومی، به عنوان بنیاد تحقق عملی قدرت نرم ایران درعراق محسوب می شود.

سیاست خارجی ترکیه قبل از 2002 یک سیاست خارجی به مراتب غرب گراتر و تک بُعدی تر بود و این کشور بخش عمده سیاست های خود را در جهت رابطه با غرب شکل داده بود. اما با روی کار آمدن حزب عدالت و توسعه، و با توجه به نگاه اسلامی آنها، سیاست خارجی ترکیه متحول شده و از یک سیاست تک بُعدی تبدیل به یک سیاست خارجی چندبُعدی، عمل گرا و منافع محور در محیط پیرامونی و جهانی شد. یکی از ابعاد مهم این سیاست خارجیِ متحول شده، توجه به مناطق پیرامونی و کشورهای همسایه و اسلامی به منظور افزایش نقش و جایگاه ترکیه در این مناطق می باشد. هدف این مقاله تأثیر اسلام گرایی حزب عدالت و توسعه بر سیاست خارجی کشور ترکیه می باشد. بنابراین، نظریه پیوستگی جیمز روزنا که به شناسایی عوامل نقش آفرین در سیاست خارجی می پردازد، می تواند الگویی مناسبی برای تبیین این وضعیت باشد. براین اساس، نوشتار حاضر در صدد است به این مسأله پاسخ دهد که اسلام گرایی حزب عدالت و توسعه چه تأثیری بر سیاست خارجی کشور ترکیه داشته است؟ فرضیه بر آن است که از زمان روی کار آمدن این حزب، اسلام گرایی در سیاست خارجی ترکیه تشدید شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد بر اساس پنج متغیر مطرح در مدل پیوستگی روزنا، به ترتیب متغیر فرد (شخصیت مقتدر رجب طیب اردوغان، دکترین داوود اوغلو و اسلام گرایی عبدالله گُل)، جامعه (اسلام)، نظام بین الملل (پایان جنگ سرد و فروپاشی شوروی)، نقش (قدرت هم افزاینده نقش و فرد)، و متغیرحکومت (افزایش دموکراسی) بیشترین نقش را بر تأثیرگذاری سیاست خارجی دولت عدالت و توسعه داشته است.

امروزه برگزاری انتخابات سالم ازضروریات دموکراسی شمرده می شود. شیوه انتخاب زمامداران به وسیله مردم در همه نظامهای سیاسی یکسان نیست و سلامت انتخابات بعنوان ذات دموکراسی، عاملی مهم در تامین آزادی و مشارکت احزاب، داوطلبان و رای دهندگان بشمار می رود. لکن برخی داوطلبین به دنبال پیروزی با ابزارهای غیر اخلاقی و غیرقانونی هستند. در ایران، به منظور مدیریت بهتر و جلوگیری از تخلفات انتخاباتی تدابیری چون تعیین هیاتهای نظارت بر اجرای انتخابات اتخاذ شده است. لکن در هر دوره انتخابات شاهد وقوع جرائم و تخلفات ازسوی مجریان، نامزدها، هواداران و...می باشیم. هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی علل و زمینه های حقوقی سیاسی وقوع جرائم و تخلفات انتخاباتی در ایران دهه 90 شمسی است. فرض محقق این است که رقابت های حزبی، محلی گرایی ، حامی پروری، عوامل اقتصادی، قوانین متعدد و متناقض و ... از مهمترین علل و زمینه های سیاسی حقوقی وقوع جرائم و تخلفات انتخاباتی دردهه 90شمسی می باشد. از دو روش اسنادی برای مطالعات نظری و پیشینه و ادبیات موضوع و پیمایشی برای گردآوری داده های مربوط به آمار و اطلاعات جرائم و تخلفات انتخاباتی در زمان مذکور استفاده شده است.

آشنایی علمای مسلمان با یافته های فکری و فلسفی نوین غربی، باعث ارائه تفاسیر بدیعی از قرآن و مفاهیم اسلامی شد .نصر حامد ابوزید یکی از نوگرایان دینی است که تحت تأثیر مکاتب نوین مانند هرمنوتیک فلسفی به بازسازی اندیشه دینی پرداخته است. هدف پژوهش حاضر بررسی اندیشه های نوین ابوزید در خصوص مباحث دینی و به خصوص قرآن است.در این راستا این سؤال مطرح می شود که نوگرایی دینی در اندیشه ابوزید چه تاثیری بر درک مفهوم ماهیت قرآن در اندیشه ایشان داشته است؟این فرضیه مطرح می شود که ابوزید متأثر از مکاتب نوین غربی، دیدگاه خود را در تقابل با اندیشه سنت گرایان حوزه دین قرار داده است. از نظر وی باید با بازسازی اندیشه دینی هر آنچه با مقتضیات عصر ما سازگاری ندارد،کنار گذاشته شود.در این راستا ابوزید مباحث جدیدی در باب اندیشه دینی،مخصوصاً قرآن،مفهوم وحی،و غیره مطرح کرده است که پژوهش حاضر در نظر دارد با روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از داده های تاریخی به بررسی مهمترین آنها بپردازد.

تقویت وحدت و انسجام ملی، یکی از اهداف و مقولات اساسی هر حکومتی است. امروزه جهانی شدن با جریان آزاد اطلاعات و گسترش روزافزون فن آوری ها، ارتباطات و تغییر در تعاملات و مناسبات از سطح خرد تا کلان، چالش ها و فرصت هایی را در مقابل جامعه جهانی ایجاد نموده است. تکثرگرایی به عنوان محور اصلی درک و تحلیل آمیختگی ناشی از جهانی شدن شناخته شده و سرنوشت مختوم آن است. در حوزه قومیت ها، همچون سایر حوزه ها، روند جهانی شدن می تواند تأثیرات متفاوتی بر جای بگذارد و در هر حال موجبات تغییر را فراهم نموده است و آنچه مهم به نظر می رسد، بازاندیشی و بازنگری در سیاست گذاری در قبال قومیت ها را الزامی ساخته است. با توجه به اهمیت موضوع، بیانات مقام معظم رهبری بهترین راهنما در این خصوص خواهد بود. پژوهش حاضر، کوششی در جهت ترسیم الگوی مطلوب همگرایی در ایران با تاکید بر فرمایشات رهبری با محوریت اقوام می باشد. بنابراین، مقاله حاضر در پی پاسخگویی مناسب برای این دغدغه، فرض اساسی خود را بر این مبنا استوار ساخته که الگوی تکثرگرایی بر پایه هویت ایرانی- اسلامی، مناسب ترین و کاربردی ترین مدل برای ارتقا سطح همگرایی اقوام ایرانی در شرایط کنونی به شمار می آید که هم بیانگر تنوع و هم بیانگر وحدت با توجه به شرایط کشور ایران است

فرهنگ راهبردی رویکردی متأخر در مطالعات روابط بین الملل است که تأثیر مؤلفه های نرم و عوامل فرهنگی بر کنشگری راهبردی دولت ها را مورد توجه قرار می دهد. اسرائیل از جمله رژیم های سیاسی منطقه غرب آسیا محسوب می شود که در مسائل امنیت ملی، بر چالش بقا تمرکز دارد. این پژوهش با هدف بازشناسی و درک استراتژی های امنیتی اسرائیل از دریچه و چارچوب نظری فرهنگ راهبردی، سعی دارد به این پرسش پاسخ دهد که تأثیر فرهنگ راهبردی اسرائیل در ایجاد چالش های سیاست گذاری امنیتی آن در غریب آسیا چگونه است؟ با توجه به اکتشافی بودن پژوهش، فرضیه ای برای آن طراحی نشده و لذا کاربست نتایج در فرایند سیاست گذاری امنیتی کشورهای غرب آسیا از جمله ج. ا. ایران، اهمیت تحقیق را در شرایط امنیتی ملتهب و پرتنش کنونی جنوب غرب آسیا دوچندان می نماید. از منظر روش تحقیق، با بهره گیری از مطالعه اسنادی-کتابخانه ای و مصاحبه عمیق برای جمع آوری داده و از روش تفسیر عقلانی و تحلیل محتوای کیفی برای تجزیه و تحلیل استفاده شده است. یافته های پژوهش تأکید می نماید که عناصر تشکیل دهنده فرهنگ راهبردی اسرائیل را که استراتژی های امنیتی آن کشور در غرب آسیا با اتکا به آن اتخاذ می شوند می توان در دو دسته گزاره های عینی-ملموس و گزاره های ذهنی-روایتی جای داد. این مولفه ها در سیاست گذاری اسرائیل واقعیت های استراتژیکی در عرصه های مختلف تولید می کند که دستگاه های امنیتی آن شامل نیروهای نظامی و جامعه اطلاعاتی را دچار ناکامی ها و چالش های استراتژیک امنیتی می نماید. واضح است که پیش بینی رفتارها و سیاست های اعمالی برساخته از خطاهای امنیتی، برای کشورهای غرب آسیا دست برتر در عرصه سیاست خارجی، دیپلماسی پنهان و جنگ امنیتی را فراهم می سازد.

مهاجرت پدیده ای جهانی است که به دلایل متنوعی از جمله تحصیل، در کشورهای مختلف صورت می گیرد. یکی از اشکال رایج آن، مهاجرت تحصیلی است که در آن، دانشجویان با چالش هایی متأثر از تفاوت های ساختاری، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی میان کشور مبدأ و مقصد مواجه می شوند. این پژوهش با هدف بررسی و واکاوی چالش های تحصیلی دانشجویان دختر افغانستانی در دانشگاه های تهران انجام شده است. مطالعه حاضر با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون صورت گرفته و ابزار گردآوری داده ها، مصاحبه نیمه ساختاریافته بوده است. جامعه پژوهش، کلیه دانشجویان دختر افغانستانی مشغول به تحصیل در تهران را دربر می گیرد که از میان آن ها، تا رسیدن به اشباع نظری، با ۱۴ نفر مصاحبه انجام شد. مصاحبه ها پس از پیاده سازی، در سه مرحله (کدگذاری پایه، فراگیر و سازمان دهنده) تحلیل گردید و در نهایت، ۳۰ کد نهایی استخراج شد. این کدها شامل تجربه های مثبت و منفی، استادمحوری، احساس بیگانگی، فشارهای مالی، برخوردهای تبعیض آمیز، اضطراب، چالش های اداری، عوامل سیاسی، فرهنگی و اقتصادی، نبود حمایت از سوی سفارت، ضعف در ارتباطات اجتماعی، دیدگاه های منفی جامعه میزبان، و استقامت دانشجویان در برابر موانع بوده است. یافته ها نشان می دهد که هر گروه از چالش ها با عوامل متناظر خود شکل گرفته اند؛ به گونه ای که، برای مثال، چالش های اقتصادی ریشه در بسترهای اقتصادی دارند. این امر نشان می دهد که تجربه تحصیلی دانشجویان مهاجر، برآیند پیچیده ای از ساختارها و عوامل چندسطحی است.

پژوهش حاضر به بررسی نقش نهادهای سیاسی بعد از انقلاب مشروطه در توسعه اقتصادی ایران از سال 1285 تا 1320.ش می پردازد. فرایند توسعه در ایران از فراز و فرودهای زیادی برخوردار بوده است. وقوع انقلاب مشروطه نیز یکی از نقاط عطف مهم تاریخی ایران در این زمینه است. حال این سوال مطرح می شود که نهادهای سیاسی بعد از انقلاب مشروطه چه نقشی در فرایند توسعه ایران داشته اند. برای پاسخ گویی به این سوال ابتدا با بررسی سیرتاریخی نظریات موجود یک چارچوب مفهومی ساخته شده است. سپس پژوهش حاضر با استفاده از روش تاریخی و با کمک تحلیل مقایسه ای کیفی مجموعه های فازی تلاش می کند تا به این سوال پاسخ دهد. برای تجزیه و تحلیل یافته های پژوهش از سطح سازگاری و پوشش استفاده شده است. نتایج پژوهش با استفاده از نرم افزار FCQCA بیانگر حضور هم زمان پنج شرط: ناسازگاری ژانری فرادستان، ضعف در تبعیت فرادستان از قوانین، ضعف در تفکیک قوا، ضعف در موازنه قدرت بین دولت و جامعه و رابطه گرایی در مقابل ضابطه گرایی به عنوان عوامل وقوع توسعه نیافتگی اقتصادی ایران در دوره تاریخی موردنظر است. سطح سازگاری در این تحلیل عدد یک را نشان می دهد که نشان دهنده سازگاری کامل است. همچنین، میزان پوشش خام ۰.75 نشان می دهد که این مسیر، قادر به تبیین 75 درصد از موارد وقوع توسعه نیافتگی اقتصادی در نمونه پژوهش بوده است.

بحران سوریه باعث شکل گیری ائتلاف های جدید امنیتی در سطح جهانی و منطقه ای شد. به گونه ای که ائتلاف روسیه، ایران و ترکیه (در سال های اخر بحران) در خصوص این بحران شکل گرفت. مسکو و تهران، به عنوان دو قدرت اثرگذار در معادلات منطقه با درخواست دولت قانونی سوریه، کمک های زیادی را به نظام حاکم بر سوریه ارائه کرده اند. هدف این پژوهش دلایل عوامل همگرایی و واگرایی ائتلاف ایران و روسیه در بحران سوریه و تداوم حکومت بشار اسد و زوال گروه های مخالف این نظام است. دلایل متعدد در سطح کلان و خرد باعث شکلگیری ائتلاف ایران و روسیه در بحران سوریه شدند، چنانکه می توان به دلایلی همانند مبارزه با داعش و افراط گرایی، کاهش نفوذ امریکا، افزایش نفوذ خاورمیانه ای روسیه و فروش تسلیحات باعث شکل گیری این ائتلاف شدند. از سوی دیگر موضوعاتی از قبیل رژیم صهیونیستی، آینده نظام سیاسی بشار اسد و نفوذ عربستان از عوامل اختلاف برانگیز بین ایران و روسیه بوده و هستند.

ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی ویژه نقشی مهم در موازنه قدرت در منطقه خاورمیانه داشته و آمریکا از تحریم های بین المللی در راستای تغییر این استراتژی استفاده نموده است. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای و استفاده از چارچوب نظری جوزف نای، درصدد پاسخگویی به این سوال بوده است که اعمال تحریم های بین المللی تاثیری بر قدرت منطقه ای ژئوپلتیک ایران در خاورمیانه داشته است؟ یافته ها حاکی از آن است که علیرغم نقش موثر تحریم ها بر بازارهای مالی و سرمایه گذاری های خارجی در تغییر رفتار منطقه ای ایران از کارامدی لازم بهره مند نبوده است. اجرای اﺳﺘﺮاﺗﮋی کاربردی در تبین ﻗﺪرت هوشمند ﺑﺎ ﺗﺄﮐﯿﺪ ﺑﺮ نقش آفرینی ﺑﯿﺸﺘﺮ در ژﺋﻮﭘﻠﯿﺘﯿﮏ منطقه ای اﻧﺮژی از سوی ایران زمینه های لازم جهت مقاومت در برابر تحریم ها و ﺗﺤﻤﯿﻞ سیاست های ایران ﺑﺮکشورهای منطقه را فراهم آورده است.

حقوق بین الملل دستاورد توسعه و تحولات تاریخی بین المللی تلقی می گردد. در این مسیر در طی قرون وسطی، دوران جدید و معاصر شاهد رشد روزافزون حقوق بین الملل بوده ایم. به نظر می رسد پایان جنگ جهانی دوم و شکل گیری سازمان ملل متحد را بتوان نقطه عطفی در تاریخ تحولات حقوق بین الملل به شمار آورد و بر اساس آن قبل و بعد آن را به دوره کلاسیک و مدرن تقسیم کرد. پژوهش حاضر دوره کلاسیک در تحولات حقوق بین الملل را از شکل گیری عهدنامه وستفالیا در 1648 تا سال 1945 در نظر گرفته و بر آن است تا نقش قدرتهای بزرگ این مقطع زمانی را در شکل گیری و گسترش حقوق بین الملل بررسی کند. بدین منظور این سؤال مطرح می شود که قدرت های بزرگ نظام بین الملل چگونه در شکل گیری و گسترش حقوق بین الملل در دوره کلاسیک ایفای نقش کرده اند؟ فرضیه این است که قدرت های بزرگ در دوره کلاسیک در قالب همکاری و حتی رقابت با یکدیگر، با تشکیل کنفرانس های ادواری، انعقاد قراردادها، نهادسازی و ایجاد عرف، در شکل دادن و گسترش حقوق بین الملل تأثیرگذار بوده اند. همچنین نباید از نظر دور داشت که قدرتهای بزرگ همواره منافع خود را در تحولات حقوقی بین المللی لحاظ داشته اند. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی سعی دارد نقش قدرت های بزرگ در تحولات حقوق بین الملل در این مقطع زمانی را با توجه به ملاحظات فوق مورد بررسی قرار دهد.

روابط ایران و لیبی از بدو انقلاب تاکنون فراز و نشیب هایی داشته است و چندی از عوامل باعث همگرایی و چندی باعث واگرایی در روابط دو کشور شده است. پژوهش حاضر با بهره گیری از نظریه واقع گرایی ساختاری، چرایی گسترش روابط سیاسی جمهوری اسلامی ایران و لیبی و نیز علل تزلزل و واگرایی در روابط دو کشور را مورد بررسی قرار می دهد. در این راستا با تحلیل وقایع در مقطع بعد از انقلاب اسلامی، در می یابیم که گسترش روابط سیاسی بین جمهوری اسلامی ایران و لیبی نتیجه تحولات بین المللی و منطقه ای بوده که موجب همگرایی بیشتر دو کشور شده است. شاهد این مدعا مبارزه هردو کشور با سلطه ایالات متحده بر نظام بین الملل و حمایت لیبی از مواضع ایران در جنگ تحمیلی می باشد

هدف اصلی این مقاله، واکاوی و نقد رویکرد تقلیل گرایانه جمیل آیدین در کتاب ایده جهان اسلام است؛ رویکردی که شکل گیری مفهوم «جهان اسلام» را صرفاً یک پدیده سیاسیِ مدرن می داند و آن را حاصل گفتمان های امپریالیستی و پان اسلامیستی سده نوزدهم می شمارد. مقاله حاضر استدلال می کند که تحلیل آیدین، به رغم اهمیت تاریخی و پسااستعماری اش، به دلیل تمرکز بیش ازحد بر ابعاد سیاسی و مدرنِ هویت اسلامی، از درک تداوم تاریخی، فرهنگی و ایمانی پیوندهای میان جوامع مسلمان غفلت می ورزد. نویسنده تلاش دارد تا با تفکیک مفهومی میان دو سطح «حقیقت تمدنی و ایمانی امت» و «واقعیت سیاسی و نهادیِ جهان اسلام»، حقیقت وجودی امت را از برساخت سیاسی دولت ها جدا کند و بر وجودی پایدار و تاریخی برای آن تأکید نماید. بنا به استدلال جمیل آیدین، هیچ وحدت فراگیر سیاسی پیش از سده نوزدهم میان جهان اسلام وجود نداشته است و از همین رو مفهوم «Ummah» یا «Muslim World» محصول واکنش های سیاسی در عصر امپریالیسم غربی است. در برابر این دیدگاه، مقاله حاضر بر یک مبنای هستی شناختی تمدنی استوار است که امت اسلامی را نه به مثابه یک اتحاد سیاسی، بلکه به عنوان یک «اجتماع ایمانی و فرهنگی» در بستر تاریخ تلقّی می کند؛ اجتماعی که حقیقت آن در پیوندهای ایمانی (ایمان به خدا و رسول)، مناسک مشترک (به ویژه حج)، زبان وحی (عربی) و شبکه های علمی و فکری عالمان فراملی تعریف می شود؛ بدین ترتیب «جهان اسلام» نه یک پدیده تصنعی، بلکه یک واقعیت زنده و تاریخی است که حول محور قرآن، سنت و فرهنگ برآمده از آن دو قوام یافته است. بدین سان پرسش اصلی این مقاله آن است که آیا مفهوم «جهان اسلام» صرفاً محصول سیاسیِ دوران مدرن و واکنش به استعمار است یا اینکه در یک حقیقت تمدنی و فرهنگی دیرینه ریشه دارد که از آغاز اسلام تا امروز استمرار داشته است؟ از این پرسش، چند پرسش فرعی نیز به وجود می آید: تمایز میان «امت به مثابه حقیقت ایمانی» و «جهان اسلام به مثابه تبلور سیاسی» چیست؟ آن گاه با وجود این حقیقت و پیوستگی تاریخی، امت اسلامی امروز در کنش سیاسی و تمدنی ناکارامد است و عوامل ساختاری، روانی و تمدّنی این گسست در دنیای اسلام چیست؟ روش تحقیق در این مقاله تحلیل انتقادی- تطبیقی خواهد بود. در ادامه نخست با بهره گیری از روش «تحلیل متنی- گفتمانی» (Textual–Discursive Analysis) خوانشی از کتاب The Idea of the Muslim World ارائه می شود؛ سپس با روش «تحلیل مفهومی مقایسه ای» (Comparative Conceptual Analysis)، دیدگاه آیدین با آرای متفکران مسلمان و اسلام شناسان تمدنی مانند مارشال هاجسن، حسین نصر، عبدالحسین زرین کوب و لوفان بومر سنجیده می شود و در نهایت با رویکرد «تحلیل سطحی- دووجهی» (Dual-Level Analysis)، میان دو سطح تحلیل فرهنگ- ایمان از یک سو و سیاست- ساختار از سوی دیگر تمایز می نهیم تا نسبت میان فرهنگ دینی و واقعیت نهادی تبیین گردد. نتیجه نخستین مقاله آن است که رویکرد آیدین دچار تقلیل گرایی تاریخی است؛ زیرا فرق میان «جهان اسلام سیاسی» و «امت ایمانی فرهنگی» را نادیده می گیرد. وی همبستگی اجتماعی مسلمانان پیشامدرن را به سبب فقدان وحدت سیاسی انکار می کند، در حالی که پیوندهای بنیادین ایمانی، فقهی، زبانی (زبان عربی) و عرفانی، شبکه ای نیرومند از هویت مشترک میان مسلمانان پدید آورده بود. نتیجه دیگر اینکه در سده های میانه اسلامی، بر خلاف فرض آیدین، عناصر جهان زیست تمدنی همچون مراکز علم (بغداد، نیشابور، قرطبه)، مناسک عبادی (حج) و مبادلات فرهنگی و تجاری میان شرق و غرب اسلام، ساختارهای «فراملی» قدرتمندی را ایجاد کرده است که امروزه از آن به «تمدن اسلامی» تعبیر می شود. دیگر اینکه تحلیل آیدین با تاریخ نگاری «از بالا به پایین» و تمرکز بر نخبگان سیاسی، آگاهی جمعی مردم مسلمان را از نظر دور نگاه می دارد؛ در حالی که تجربه زیسته امت در بازار، مسجد و خانقاه نقش اصلی در تداوم هویت اسلامی داشته است. نکته چهارم در مورد شیوه فکری آیدین است که روش او را سکولار کرده، دین را به ابزار سیاسی فروکاهیده و به نیروهای درونی ایمان و وحی به عنوان عناصر مولّد هویت بی توجه مانده است. نتیجه بعدی اینکه تنوع قومی، زبانی و فرهنگی در جوامع اسلامی، برخلاف تصور آیدین، نه نشانه گسست، بلکه نمود تعدد در وحدت تمدنی است. آخرین یافته اینکه جهان اسلام کنونی اگرچه از نظر سیاسی متکثر و متفرّق است، از منظر فرهنگی و ایمانی همچنان واجد وحدت تمدنی است که در قرآن، سنت و حافظه تاریخی مسلمانان استمرار دارد. با وجود این، در این مقاله دو مانع بنیادین معاصر در برابر فعلیت یابی امت اسلامی آشکار شده است: مانع ساختاری وارداتی: نظام دولت ملت وستفالیایی که پس از فروپاشی خلافت عثمانی بر جهان اسلام تحمیل شد،

"اسلام هراسی" واژه ای است که از دهه 80 میلادی در دستور کار معارضین غربی قرار داشته است اما پس از 11 سپتامبر 2002 نگاه ویژه ای بدان شده است . در این نوشتار سعی شده چرایی بروز این پدیده در اروپا و شدت آن در سال های اخیر بررسی گردد. در این راستا به عوامل متعددی همچون تاریخی، فرهنگی، ایدئولوژی سیاسی و حادثه 11 سپتامبر اشاره شده است. و سپس به پیامدهای این پدیده در اروپا به صورت اعم و در آلمان به طور اخص پرداخته شده است. این مقاله رویکرد تحلیلی – مقایسه ای مبتنی بر روش مطالعه تاریخی دارد. نتیجه این مطالعات نشان از آن دارد که عادی سازی اسلام هراسی با هدف استیلای الگوی سیاسی لیبرال به راهبرد جامعه غربی بدل شده است. واژگان کلیدی: اسلام هراسی، خشونت، تبعیض، اسلام، سیاست، اروپا .

عفو(صفح)ازصفات پسندیده ای است که در مکاتب اخلاقی مورد ستایش قرار گرفته است. در ماده ۲۶۸ قانون مجازات اسلامی ایران به عفو جانی توسط مجنی علیه قبل از مرگ اشاره شده است. هر چند قاعده موصرف نه از عوامل ترجیه کننده جرم و نه از عوامل رافع مسئولیت کیفری و نه عامل معافیت از کیفر تلقی می گردد، بلکه نهادی منحصر به فرد و ویژه به حساب می آید. در حقوق بین الملل هم از نظر تاریخی عفوها در ارتباط با نقض های حقوق جنگ مورد استناد قرار گرفته و از سوی طرفین درگیر در یک مخاصمه مسلحانه بین المللی به صورت متقابل اعمال می شده اند . پس از جنگ جهانی دوم نیز با تاسیس اولین دادگاه کیفری"بین المللی" یعنی دادگاه نورمبرگ، زمینه برای رسیدگی آغازشد . حال این سوال مطرح می گردد که عفو در حقوق بین الملل به چه صورتی است؟ با نگاهی به مواد 2053،16،17 اساسنامه دیوان کیفری بین المللی در می یابیم که عفو محکومین با رعایت چارچوب های مقرر، اعمال می گردد تا جایی که به حریم قوانین داخلی کشوری خدشه وارد نگردد. این پژوهش به روش تحلیلی-توصیفی آماده شده است.

داعش، نام گروه مسلحی است که با تفکرات سلفی افراطی و تروریستی، این روزها عراق و سوریه، مصر، لیبی و افغانستان را ناآرام کرده است. پیش از حملات گسترده گروه داعش در ماه ژوئن 2014، آنها تنها در مناطقی از استان های عراق به ویژه استان الانبار حضور داشتند و از آنجا عملیات تروریستی در کل عراق را پوشش می دادند. اما عناصر داعش در ماه ژوئن 2014 دراقدامی بی سابقه به موصل مرکز استان نینوا یورش برده و ظرف چند ساعت این شهر را تصرف کردند. سپس در سوریه نیز پیشروی کردند و منطقه هایی در استان های دیرالزور و حسکه بود را به دست آوردند. البته فعالیت های داعش تنها به سوریه و عراق محدود نشد و فعالیت های آنها به اردن، مصر، افغانستان و لیبی گسترش یافت. دغدغه این مقاله پاسخ به این سوال است که، چه عواملی در ظهور گروه تروریستی داعش در منطقه خاورمیانه و به ویژه عراق و سوریه نقش دارند؟ باید گفت که مداخله نظامی امریکا در خاورمیانه به بهانه مبارزه با تروریسم، ایدئولوژی مذهبی مبتنی بر برداشت های ناصحیح از اسلام و... مهم ترین عوامل تأثیرگذار بر خیزش و توسعه گروه تروریستی داعش در منطقه خاورمیانه است.

در عصر حاضر گسترش و شیوع وسایل ارتباط جمعی با رسانه های گروهی از قبیل تلویزیون، مطبوعات، شبکه های اجتماعی به حدی رسیده زیاد شده که این عصر را عصر ارتباطات نامیده اند. که برخی از این وسایل ارتباط جمعی در شکل دهی و جهت دادن به نگرش و باور و افکار جامعه و همچنین تولید، بستری مناسب در عرصه فرهنگ- سیاست- ورزشی و غیره نقش انکار ناپذیری دارند. بطوریکه این رسانه ها تاثیر خود را از دست خواهند داد. رسانه های گروهی نقش بسزایی در آگاهی دادن و اطلاع رسانی به افراد جامعه دارند. رسانه ها یکی از وسایل ایجاد تغییرات در جوامع بشری محسوب می شوند که این روند به تسریع مشارکت اجتماعی خواهند انجامید. کنش ها و واکنش ها را جهت دار و متناسب با دیگر ابعاد جامعه بسازد. اهمیت و نقش رسانه ها برای دولت ها چنان مهم است و با ارزش هستند که تمامی دولت ها تلاش خود را در بکارگیری این وسایل ارتباطی برای تحکیم و تثبیت حاکمیت خود بکار گیرند. در این مقاله به نقش رسانه های آزاد برای هر چه بیشتر شدن مشارکت اجتماعی پرداخته ایم.