علوم اجتماعی

۲۹۳۶۶.

تغییرات جمعیت روستایی ایران و رابطه آن با مؤلفه های توسعه در چند دهة اخیر(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: محسن ابراهیم پور

منبع: مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه خوارزمی سال سیزدهم پاییز و زمستان ۱۳۸۴ شماره ۵۰ و ۵۱ «ویژه نامه علوم اجتماعی (۲)»

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۳۹۵۲ تعداد دانلود : ۱۱۲۳

در این مقاله تغییرات جمعیتی جامعه روستایی ایران بر حسب طبقات جمعیتی، شرایط محیطی و مؤلفه های معیشتی و توسعه ای با اتکا به دیدگاه های بازراپ و مک نیکل، تحلیل شده است. در این پژوهش، از 125817 آبادی کشور، تعداد 45085 واحد که دارای جمعیت و فعالیت کشاورزی بوده اند، به مثابه روستا تعریف و انتخاب شده و روند تغییرات جمعیتی آن ها بر حسب وضعیت محیطی و توسعه ای تحلیل شده است. نتایج پژوهش نمایانگر آن است که بیش از 85 درصد از افزایش جمعیت روستا ها در طول دهه های مورد بررسی، مربوط به نقاط روستایی بزرگ (بالای 1500 نفر جمعیت) بوده است. قطبی شدن جمعیت و امکانات در روستاها (بزرگ تر شدن روستاهای بزرگ و کوچک تر شدن روستاهای کوچک)، گسترش و رشد روستاهای دشتی و جلگه ای و کاهش روستاهای کوهستانی، مهاجرفرستی روستاهای زیر صد خانوار، از نتایج دیگر این تحلیل است. تنوع فعالیت های اقتصادی، سطح عمقی شدن کشت، امکانات توسعه ای، وضعیت طبیعی، اقلیمی، مکانی روستا، نسبت بهره برداران کشاورزی، نوع روستا و تکنولوژی کشاورزی از مهم ترین متغیرهای مؤثر بر تغییرات جمعیتی بوده است که در مجموع 57 درصد واریانس آن را تبیین می کنند.

اندیشه اجتماعی، دانش جامعه شناختی (38 صفحه - از 1 تا 38)(مقاله علمی وزارت علوم)