فیلترهای جستجو:
فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۲۰٬۰۰۱ تا ۲۰٬۰۲۰ مورد از کل ۵۴٬۲۷۹ مورد.
دو سوءتفاهم در بحث نظریه های ادبی(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
کیمیاگری های شمس (تحلیلی از اسلوب بیان و ساختار تجارب عرفانی شمس تبریزی)(مقاله علمی وزارت علوم)
ترجمه در دوران دفاع مقدّس(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
بررسی وضعیت ترجمه در هر دوران دریچه ای است به اوضاع جامعه در آن برهه از تاریخ. آن چه در دوران دفاع مقدس در حوزه ادبیات ترجمه شده در ایران اسلامی گذشت با همین فرض در قالب یک طرح پژوهشی بررسی شد. نتایج نشان داد در این دوران در حوزه رمان، تعداد ترجمه های مجدد و چاپ مجدد ترجمه های قبلی بیشتر از ترجمه های تازه بوده، آثار کلاسیک همواره پُر ترجمه و پُر چاپ بوده اند ، یعنی ادبیات نو آن زمان به بازار راه نداشته، امّا در حوزه داستان کوتاه، نشریات ادبی در ارایه فرم های نو پیشگام بوده اند. نتایج همچنین نشان داد که مهم ترین شیوه ترجمه در این دوران بومی سازی بوده است، یعنی در دوران پر تلاطم دفاع مقدس ترجمه در خدمت دو نیروی متقابل به کار رفته است. هم در صدد مقابله با ورود ادبیات ، مفاهیم و ارزش های نو، بیگانه و نا ایمن بوده است و هم به واسطه خاصیت ذاتی خود محمل ورود این مفاهیم بوده است. نقش اول در ترجمه رمان ها پر رنگ است و نقش دوم در ترجمه داستان های کوتاه در نشریات ادبی که در پی معرفی آثار و سبک های نو بوده اند.
نگاهی به مفهوم عرفانی «فتوح» نزد صوفیه(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
در بینش صوفیه، اصطلاح «فتوح» دو بارِ معنایی متفاوت دارد: یکی نذر و نیازی بوده که مردم به خانقاه تقدیم می کردند و این گونه نذورات، اگرچه مسبّب گشایش هزینه های خانقاه بود، و البتّه به جای خود ارزشمند، امّا از طرف دیگر گه گاه این «فتوح دنیوی» تن پروری و سوءاستفاده برخی از صوفیان را در پی داشت. دومین معنا -که در این مقاله مورد نظر است- گشایش های روحانی و معنوی عارف است که سالک عارف به مدد این گشایش های ربانی و انوار الهی به «غیب عالم» و«عالم غیب» دست می یابد. چنین فتوحاتی که البته از «غیب» بر «قلب» عارف وارد می شود، مزید یقین وی می گردد و بر صدق مجاهده و معامله وی می افزاید. بدون شک این فتوحات و واردات که از دریای لطف و فضل الهی سرچشمه می گیرند، نصیب اولیاء و پاکانی می شود که یک عمر به پاسبانی و مراقبت «دل» پرداخته و چنگ در عروه وثقای دین زده و لحظه ای از «او» غایب نبوده اند.
تفصیل مطالب مذکور و برخی دیگر از نکات و جزئیات مربوط به فتوح در شش بخش الف) مفهوم لغوی فتوح (فتوح دنیوی)، ب) مفهوم عرفانی فتوح، ج) قلب و فتوح، د) ترادف معنایی فتوح با الهام و وارد و فراست، ه) تمایز معنایی فتوح با الهام و وارد و فراست، و) اقسام فتوح بررسی شده است.
القناع وقناع الإمام الحسین(ع) فی شعر عبد الوهاب البیاتی(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
دراسات الادب المعاصر سال سوم زمستان ۱۳۹۰ شماره ۱۲
9 - 22
حوزههای تخصصی:
القناع لیس مجرد حاله من تلبّس شخصیه أخری، یختفی صوت الشاعر المباشر خلفها من بدایه القصیده إلی نهایتها، أو هو الاسم الذی یتحدث من خلاله الشاعر عن نفسه متجردا من ذاتیه، أو هو مجرد، شخصیه تاریخیه... یختبئ الشاعر وراءها لیعبر عن موقف یریده، أو یحاکم نقائص العصر الحدیث من خلالها، أو لیتحدث من ورائه عن بعض شواغله وهمومه، أو لیهرب من الحاضر بخلق بدیل له. یمکننا القول، إنَّ القناع فی شعر العربی له عوامل متعدده منها: العوامل السیاسیه، والاجتماعیه، والفنیه، والثقافیه، والقومیه، وللقناع أنواع، منها: الدینی والصوفی، والتاریخی، والأدبی، والأسطوری، والشعبی، وأنماطه هی البسیط، والمرکب والمخترع. وظف البیاتی شخصیه الإمام الحسین (ع) فی دیوانه بصوره غیر تصریحیه لإثراء تجربته الشعریه وبیان معاناته ومأساه شعبه. إذ تقمص هذا القناع لیسلط الضوء علی العربیه بشکل غیر مباشر ویبرزها بکافه جوانبها الألیمه ووازن فی تقمّصه لهذا القناع بین ملامح تجربیه معاصره والملامح التراثیه باحثا عن نصیر فی ضیاع وطنه.وللشاعر طاقته الابتداعیه فیقوم بتوظیف الشخصیه بحیث تناسبت مع الحاجه العصریه.
ملحمه "ثوره الجحیم" فی شعر جمیل صدقی الزهاوی(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
دراسات الادب المعاصر سال سوم زمستان ۱۳۹۰ شماره ۱۲
22 - 40
حوزههای تخصصی:
تعبر الملحمه من أقدم الأنواع الشعریه عند الأمم القدیمه، ومن أغنی الآداب العالمیه. وکما نعلم إن الأدب العربی المعاصر من أغنی الآداب فی فن الملحمه، وأشهرها؛ وکثیر من الأدباء المعاصرین ومنهم الشعراء اهتموا بالشعر الملحمی. یعتبر جمیل صدقی الزهاوی أحد أکبر شعراء الشعر الملحمی، ومن أشهر الشعراء المعاصرین. إن لدراسه الشعر الملحمی الذی هو من أروع فنون الأدب، وأغناها، وأقدمها أهمیه کبیره. وحیث ندرس الشعر الملحمی، نری فیه قصه البطولات والأساطیر. لدراسه الملحمه فی دیوان جمیل صدقی الزهاوی أهمیه کبیره. وملحمه "ثوره الجحیم" من أحسن الملاحم الشعریه فی الأدب العربی المعاصر لأنها ملحمه تتناول المسائل الأدبیه، والتاریخیه، والدینیه، والسیاسیه، والأخلاقیه، والأساطیریه فی المجتمع. ویجعل أمام القاری والسامع قدوه أساطیریه، وبطلا خیالیا، أو واقعیا. وهی ملحمه لم یهتموا بها، ومن هذا المنطلق یتصدی هذا المقال لدراستها.
الاغتراب عند نازک الملائکه(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
دراسات الادب المعاصر سال سوم زمستان ۱۳۹۰ شماره ۱۲
83 - 100
حوزههای تخصصی:
إذا أخذنا مفهوم الاغتراب بمعناه الواسع نجد أنه قد رافق الإنسان منذ القدم، واتضحت خطوطه العامه فی بادئ الأمر من خلال الثنائیات المتمثله فی الذات والموضوع، والفکر والوجود، والطبیعه والروح، وهذه فی حقیقه جوهرها لیست إلا نتیجه منطقیه لمعادله سابقه تسمی "وحده الفکر والوجود" فإذا أتینا إلی العالم الوسیط، رأیناه یأخذ صبغه دینیه تتمثل "بنظریه الخلق من العدم مصحوبه بالعنایه" ونظریه الخلق من العدم "تعبیر عن القدره المطلقه" کما أن "العنایه" تشیر إلی تفوق الإنسان، وتمییزه عن سائر المخلوقات ومن هنا انبثقت ثنائیه جدیده هی "الله والعلم" أسهم الفکر الإسلامی فی بلوره مفهومها إلی حد کبیر. وإذا ما ذهبنا نبحث عن أبعاد تجربه الاغتراب عند نازک الملائکه من خلال سیره الحیاه، والکتابات النثریه والشعریه علی مدی أکثر من ثلث قرن من الزمان، نجد أن نازک الملائکه قد مرت بعده أنواع من الاغتراب کل له طبیعته الخاصه وصفاته المتیزه، وفقا للمرحله الفنیه التی کانت تجتازها الشاعره.
أهل البیت علیهم السلام فی شعر کشاجم حفید (السندی بن شاهک)
منبع:
دراسات الادب المعاصر سال سوم بهار ۱۳۹۰ شماره ۹
121 - 152
حوزههای تخصصی:
یعتبر کشاجم محمود بن الحسین، من الشعراء المعروفین فی العصر العباسی الثانی.کان طباخاً، ثم برز شاعراً وأدیباً، عند أبی الهیجاء الحمدانی فی حلب، وبعده ابنه؛ الأمیر سیف الدوله الحمدانی. تنقل بین البلدان، وأعجب بمصر، وله عده کتب، أهمها: دیوان شعره، حیث أجاد فیه الوصف والمدح. والشاعر حفید السندی بن شاهک، قائد الحرس وصاحب السجن، والذی امتثل أمر الخلیفه العباسی الرشید بسجن الإمام موسی بن جعفر الکاظم (علیه السلام)، والتشدید علیه، وقتله بالسم. إلا أن حفیده الشاعر عبّر فی شعره عن حبه لأهل البیت (علیه السلام)، ووالاهم ودافع عن حقهم، وحَزِنَ لمصائبهم، مما دفع إلى دراسه هذا الجانب من شعره باعتباره من مظاهر التفاوت والاختلاف فی المواقف السیاسیه، والعقائدیه لأفراد الأسره الواحده.
دراسه معاصره الجد، والفتح، والخیال فی نتاجات ناصر خسرو(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
دراسات الادب المعاصر سال سوم تابستان ۱۳۹۰ شماره ۱۰
31 - 47
حوزههای تخصصی:
جعل ناصر خسرو قبادیانی الشاعر، والکاتب، والفیلسوف فی القرن الخامس الهجری آثاره فی النظم والنثر، منهجا للتعالیم الدینیه، وتمتاز أشعاره بروح الوحی السماوی، وهی مفعمه بالحکمه والوعظ والزهد، کما أن آثار الشاعر المنثوره جاءت فی بیان المسائل الفلسفیه والمسائل الدینیه الدقیقه، وتأویل الأحکام والعبادات وتفسیرها. والملفت للنظر فی دیوان ناصر خسرو أنه لجأ فی أشعاره إلى المصطلحات الخاصه حیث لا یمکن فهمها ودرک معناها إلا بعد الإلمام بآثاره المنثوره. ومن خلال هذا البحث نتطرق إلى مصطلحات الجد، والفتح، والخیال.