حوزه‌های تخصصی

کشورهای اسلامی در مقام مقایسه با سایر مناطق در حال توسعه با مشکلات بیش تر و موانع جدی تری در روند نوگرایی و نوسازی های اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی رو به رو بوده‌اند. سرعت قابل توجه تحول در آسیای دور و شرق اروپا، از ظرفیت‌های نوگرایانه در این مناطق حکایت می‌کند. در این چارچوب فرهنگ، سابقه و باورهای فرهنگی از یک طرف و ماهیت کانون های قدرت از طرف دیگر، دو متغیر تعیین کننده در انتقال از دوره‌ی ماقبل نوگرایی به دوره و فرایند نوگرایی هستند. در این مقاله، این دو متغیر نسبت به کشورهای عربی و غیر عربی منطقه ای خاورمیانه اطلاق شده است . ماهیت باورهای فرهنگی که به فرآیندهای نوگرایانه مربوط می‌شود با وضعیت بعضی کشورهای دیگر مانند مجارستان، لهستان، مالزی و کره‌ی جنوبی مقایسه خواهد شد. مهم تر از باورهای فرهنگی که می توان تسهیل کننده یا مانع فرایند نوگرایی باشد، ماهیت کانون های قدرت و دیدگاه ها و خلقیات آن ها است. به این معنا که کانون‌ های قدرت در یک کشور تا چه اندازه، واقعیات و روندهای جهانی را درک کنند و تا چه حد منافع خود را در راستای منافع جامعه ی خود تعریف نمایند. مقاله نتیجه گیری می‌کند که موانع فرهنگی در کل جامعه و فرهنگ و ماهیت کانون‌ های قدرت می توانند دو عامل تعیین کننده در عقب ماندگی جوامع اسلامی از فرایندهای نوگرایانه در سرآغاز قرن بیست و یکم باشند.

۳۸۸۸۲۸.

بررسی پتانسیل آنومی و زمینه های بروز آن در شهر کرمانشاه(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: فیروز امجدیان

منبع: مطالعات ملی ۱۳۸۴ زمستان شماره ۲۴

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اجتماعی جامعه شناسی جامعه شناسی مسایل اجتماعی و انحرافات

تعداد بازدید : ۱۱۲۸ تعداد دانلود : ۷۱۱

مساله‌ اصلی این پژوهش بررسی میزان پتانسیل و زمینه های بروز آنومی (آشفتگی اجتماعی) در شهر کرمانشاه است. جامعه آماری در این پژوهش، شامل کلیه‌ مردان سرپرست خانوار ساکن در محلات شهر کرمانشاه است. حجم نمونه 400 نفر تعیین گردید که با روش نمونه گیری چند مرحله ای بوده است. شیوه‌ جمع آوری اطلاعات مصاحبه بوده است. یافته های پژوهش نشان می دهد: که 1- بیش تر میزان آنومی (عدم رعایت هنجارها) در شهر کرمانشاه؛ هنجارهای رسمی و پس از آن هنجارهای نیمه رسمی است و هنجارهای غیر رسمی دارای کم ترین میزان آنومی هستند. 2- میزان تمایل به رفتار آنومیک در بین پاسخ گویان در حد متوسطی قرار دارد. 3- اغلب متغیرهای مربوط به شرایط آنومی که بر مبنای چارچوب تئوریک مورد مطالعه قرار گرفتند، رابطه‌شان با یکدیگر و با رفتار آنومیک مورد تایید قرار گرفت. ابتدا، ارزیابی ذهنی از «وضعیت اقتصادی» برروی سه متغیر کلیدی (هدف، تحمل وضعیت و امید به آینده) تاثیر می گذارد. این سه متغیر اخیر، به نوبه‌ خود برروی کاهش اعتماد اجتماعی و کاهش ملاحظات اجتماعی تاثیر دارند. هم چنین کاهش اعتماد و ملاحظات در کنار عوامل دیگر، برروی برخی گویه های رفتار آنومیک اثر می گذارند. تاثیر پای بندهای مذهبی در افزایش اعتماد اجتماعی و کاهش تمایل به آنومی محرز گردید. عدم کارکرد مناسب سیستم کنترل پلیس و دستگاه قضایی موجب کاهش اعتماد اجتماعی و افزایش تمایل به آنومی در جامعه می شود. احساس وجود نابرابری اقتصادی و اجتماعی موجب کاهش اعتماد اجتماعی و افزایش تمایل به رفتار آنومیک می شود.

۳۸۸۸۲۹.