درخت حوزه‌های تخصصی

جریان «پویانمایی مدرن» دارای مشخصاتی است که دریچه های نوینی در بستر هنری پویانمایی گشوده است. استخراج و مطالعه ی این ویژگی ها می تواند منجبر به تولید اشکال جدیدی از انیمیشن های بومی در فضای سینمایی، تلوزیونی و کوتاه شود. واکاوی این ویژگی ها با نگاه به ریشه های بنیادین آن که در جریان مدرنیسم قابل دستیابی ست، دستاورد اصلی این پژوهش است. مؤلفه هایی مانند جهان بینی واقع گرایانه و تفکر انتقادی و متکی بر انسان که در جریان مدرنیسم مورد توجه قرارگرفتند، تأثیرات گسترده ای در هنرهای گوناگون من جمله هنرهای نمایشی و تجسمی گذاردند. پویانمایی که اشکال نخستین آن تحت تأثیر سینما و هنرهای تجسمی بود با تأثیرپذیری از این جریانات به تولیدات بدیعی رسید که یک جریان هنری مهم را پدید آورد. جهت آشنایی با جنبش مدرنیسم و سپس بررسی تأثیرات آن در حوزه های موردنظر، ابتدا به تبیین مفاهیم پایه در شکل گیری اندیشه مدرن و سپس چگونگی ظهور جهان بینی مدرن در عرصه ی هنر پرداخته می شود. در ادامه با نگاه به آثار بعضی از هنرمندان و جنبش های هنری، ظهور مدرنیسم در سینما و سپس پویانمایی سینمایی و تلویزیونی بررسی و ارائه می شود. در پایان پژوهش، ویژگی های اصلی آثار «پویانمایی مدرن» استراخ می شوند که می توان بدان به مثابه یک تجربه ی هنری برای به کارگیری در تولیدات جدید بومی نگاه می شود.کلیدواژه ها: مدرنیسم، هنر مدرن، سینما، پویانمایی، انیمیشن مدرن

مقدمه: هوش مصنوعی((AI در حال تبدیل شدن به ابزاری قدرتمند است تا بسیاری از فعالیت های بشر را به انجام رساند. این فناوری در عرصه فعالیت های رسانه ای و بخصوص تلویزیون بیشترین کارایی را پیدا خواهد کرد، هرچند که جنبه هایی از این کارایی مشخص شده است. هدف اصلی پژوهش: هدف این پژوهش شناخت کاربردهای هوش مصنوعی در تولید محتوای حرفه ای تلویزیونی و نیز شناسایی چالش های استفاده از این فناوری در صنعت تلویزیون است. روش پژوهش: در این پژوهش از روش فرا ترکیب (Meta-Synthesis) بهره گرفته شد، داده های کیفی موجود در17مقاله علمی انگلیسی که در سال های 2023 و 2024 در ارتباط با موضوع این مقاله انتشار یافته اند، بررسی و تحلیل مضمون شدند، مفاهیم مشترک در ارتباط با کاربردها، فرصت ها، تکنیک ها و چالش ها استخراج و به سوالات تحقیق پاسخ داده شد. یافته های پژوهش: از مهمترین یافته های این پژوهش می توان به ساده و بهینه سازی فرآیندهای تولید محتوا، افزایش جذابیت، سرعت بخشی به روند تولید، کاهش جنبه های یکنواخت و مکانیکی کار روزنامه نگاری، چندزبانه بودن وکاهش هزینه های تولید اشاره کرد. همچنین از بین رفتن فرصت های شغلی و خطر تولید محتوای نامناسب به عنوان مهمترین چالش های استفاده از این فناوری مطرح بوده است.نتیجه گیری پژوهش: هوش مصنوعی فرصت هایی را برای نوآوری فرآیندهای تولید محتوا فراهم کرده است، اما استفاده از این ابزار نیازمند مدیریت هوشمندانه و توجه به اصل مسئولیت اجتماعی برای بهره برداری کامل از ظرفیت های این فناوری است تا تحولی مثبت و کارآمد ایجاد شود.

استفاده از ظرفیت های هوش مصنوعی در فیلمسازی باعث تحولات فنی و محتوایی در این صنعت شده است. یکی از ابزارهای برجسته در این حوزه، جعل عمیق است که با استفاده از الگوریتم های یادگیری عمیق امکان بازآفرینی و تغییر چهره ها و صداها به صورت واقع گرایانه را فراهم آورده است. این پژوهش با هدف شناسایی ظرفیت ها و چالش های ابزار جعل عمیق در فیلم سازی، درصدد ارائه یکسری الزامات اخلاقی در استفاده از این ابزار است. روش این پژوهش مرور سیستماتیک داده ها و ابزار گردآوری اطلاعات تکنیک فیش برداری تحلیلی و ابزار پردازش داده ها کدگذاری مفهومی کینگ (1998) است. مقاله های مورد پژوهش با شیوه نمونه گیری هدفمند انتخاب شده اند.قابلیت اعتماد از طریق فن مقایسه دائم بررسی شده است. یافته ها بیانگر این است که مهمترین ظرفیت استفاده از جعل عمیق در فیلم سازی بهبود جلوه های بصری، تولید محتوا و خلق شخصیت های مجازی، تقویت کیفیت ویدئو، نوآوری در فیلمنامه نویسی، کاهش هزینه ها و افزایش خلاقیت و مهمترین چالش نقض حریم خصوصی، جعل هویت افراد، گمراه کردن مخاطب از طریق اخبار جعلی و سوءاستفاده های سیاسی،تهدید اشتغال صنعت فیلم و تغییر مرزهای واقعیت و تخیل است. همچنین یافته ها بیانگر این هستند که برای استفاده از جعل عمیق در فیلم سازی باید به الزامات اخلاقی چون پرهیز از سوگیری الگوریتمی، رعایت حریم خصوصی و حقوق افراد، رعایت عدالت و عدم تبعیض، رعایت اخلاق هوش مصنوعی، پایبندی به شفافیت و صحت داده ها، افزایش آگاهی عمومی، رعایت استانداردهای اخلاقی و اخلاق اسلامی، مسئولیت پذیری در برابر پیامدهای استفاده از هوش مصنوعی و جلوگیری از نشر اطلاعات نادرست توجه ویژه کرد.

این پژوهش با هدف بررسی جایگاه و تأثیر یادگیری عمیق در خلق شخصیت های هوشمند و خودآگاه در پویانمایی انجام شده است. روش تحقیق مبتنی بر رویکرد توصیفی-تحلیلی و استفاده از منابع پیشین، داده های موجود و تحلیل الگوهای رایج در یادگیری عمیق بوده است. در این راستا، از شبکه های عصبی مصنوعی (ANNs)، کانولوشنی (CNNs)، بازگشتی (RNNs) و مدل های مولد متخاصم (GANs) بهره گرفته شد تا شخصیت هایی با قابلیت های تصمیم گیری مستقل، سازگاری رفتاری، واکنش پویا به محیط و یادگیری مستمر طراحی شوند. یافته ها بیانگر آن است که تلفیق این فناوری ها با تکنیک های یادگیری تقویتی، تحلیل پیشرفته رفتار و پردازش داده های چندوجهی، موجب تحقق واقع گرایی بالاتر، تعمیق تعاملات و ارتقای قابلیت پیش بینی رفتار شخصیت ها در محیط های شبیه سازی شده شده است. بااین حال، چالش های اخلاقی و فلسفی همچون وضعیت حقوقی شخصیت های مجازی، پیامدهای تغییرات فناورانه بر جایگاه هنرمندان سنتی، و خطرات ناشی از سوءاستفاده یا تحریف محتوا، نیازمند سیاست گذاری و چارچوب های نظارتی دقیق است. این روند می تواند به تحول تعریف مرز میان خیال پردازی هنری و واقعیت دیجیتال منجر شود.

سازه مفهومی «سرمایه اجتماعی» طی سه دهه اخیر به یکی از عبارات کلیدی و پرتکرار علوم اجتماعی بهویژه برای ارزیابیِ مجموعهای از متغیرها چون اعتماد و مشارکت در سطوح خرد و کلان جوامع و حاکمیتها تبدیل شدهاست. در این مقاله ابتدا ضمن مرور تطورات مفهومی این واژه طی صد سال اخیر، محوریت مفهوم «ارتباط» در تعاریف سرمایه اجتماعی آشکار و شبکه مضامین حول آن ارائه و سپس «سرمایه ارتباطی» بازتعریف شدهاست. در ادامه ضمن مرور رویکردهای مختلف به دو مفهوم «مناسک (آیین)» و «مناسک رسانهای» از یکسو و پارادایم های حاکم بر دانش ارتباطات از دیگر سو، نسبتِ قدرتمند میان سرمایه اجتماعی و مناسک رسانهای تبیین و از آن رهگذر دو نوع مناسک رسانهای «پیوندی» و «درون گروهی» در تناظر با دو نوع سرمایه اجتماعی پیشنهاد، تعریف و در جدول محقق ساخته ای مقایسه شدهاند. نتیجه آنکه توجه کاریکاتوری به انواع چهارگانه مناسک رسانه ای؛ به آرایشی نامتوازن از کاهش و افزایش سطوح سرمایه اجتماعی منجرشده و در مجموع میتواند به دوقطبی ها و شکاف های اجتماعی و یا به عکس به تودهوار شدن جامعه بیانجامد.در انتهای مقاله نیز مبتنی بر آورده های نظری مقاله، بهصورت ضمنی راهبردهایی سلبی و ایجابی برای ارتقاء سرمایه اجتماعی از طریق مدیریت صحیح مناسک رسانه ای سازمان صداوسیما ارائه شدهاست.

مقدمه: تحولات در عرصه های مختلف رسانه ای، به ویژه گسترش پرشتاب هوش مصنوعی مدیریت پخش تلویزیون را در وضعیت چالش برانگیزی قرار داده است. هدف: ارائه الگوی مدیریت بهینه پخش تلویزیون، با اتکا به هوش مصنوعی و شناخت ابعاد، شاخص هایش است. روش تحقیق: پژوهش با استفاده از روش دلفی و بهره گیری از آرای 20 تن از صاحب نظران (با انتخاب هدفمند)، در دو مرحله انجام شد و داده های کیفی از نظر خبرگان (تا رسیدن به اشباع نظری) به دست آمده است. در ابتدا شیوه و مؤلفه های مدیریت بهینه پخش تلویزیون، استخراج و الگوی اولیه پیشنهاد شده و سپس از پرسش نامه برای تأیید داده های کمّی نتایج و تأیید الگوی نهایی بهره برده شد. یافته های پژوهش : هوش مصنوعی و یادگیری ماشینی، با استفاده از الگوریتم های نظارت، یادگیری تقویتی و سامانه توصیه گر پالایش گروهی، داده ها را آماده می نماید. سامانه هوشمند، انتخاب برنامه ها و تناسب برنامه مجاور را شناسایی و تنظیم می نماید؛ علاوه بر این، نحوه چینش برنامه ها، شیوه قرارگیری پی درپی برنامه ها و راهبردهای توالی و تسلسل برنامه در پخش، خودکار تدبیر می شود. ارزیابی هوشمند با تجربیات مدیر و بازخورد صریح و ضمنی مخاطب برای اصلاح هوشمند پخش انجام می شود.نتیجه گیری: الگوی مدیریت بهینه پخش تلویزیون، شامل: تنظیم هوشمند داده های برنامه، تدبیر منابع، کاربرد سامانه همسان یاب برنامه تولیدی و آرشیوی، برنامه ریزی هوشمند، پیش بینی، تخصیص بهینه منابع، تصمیم گیری هوشمند و ارزیابی هوشمند است.

با قدرت یافتن فناوری های نوین و ظهور رسانه های نو، تبلیغات سیاسی رایانشی به یکی از مهم ترین ابزارهای تأثیرگذاری بر افکار عمومی و مهندسی رفتارهای فردی و اجتماعی تبدیل شده است. نقش هوش مصنوعی در این میان، پرسشی اساسی درباره چگونگی دست کاری اطلاعات و اثرگذاری بر تصمیمات و رفتارهای افراد ایجاد کرده است. این پژوهش به روش کتابخانه ای و اسنادی در جستجوی پاسخ به این سوال خود را قرار داده است و با مرور نظریات کلیدی و مطالعه موردی کمپین انتخاباتی دونالد ترامپ در سال ۲۰۱۶ آمریکا، به بررسی نقش هوش مصنوعی در طراحی و اجرای کمپین های سیاسی دیجیتال پرداخته است. نتایج نشان می دهد که هوش مصنوعی با تحلیل کلان داده ها توانسته است که پیام شخصی سازی شده برای هر فرد در شبکه ایجاد کند و با مدیریت بات های اجتماعی و آرایشی که در شبکه اجتماعی برای خود ایجاد کرده است؛ آن پیام ها را به هر کاربر مشخصی برساند. این الگو، زمینه ساز تبلیغات هدفمند برای تاثیرگذاری بر مخاطبان شده است. از این رو می توان گفت که کمپین های دیجیتال مبتنی بر هوش مصنوعی، الگویی نوین مبتنی بر 5 لایه را شکل داده اند: لایه برودکست و رسانه های سنتی، لایه سایت ها و وب1، لایه شبکه اجتماعی و اکانت های متصل، لایه شبکه اجتماعی و سلبریتی های دارای شبکه، لایه شبکه اجتماعی بات های هوشمند. لایه برودکست و رسانه های سنتی، لایه سایت ها و وب1، لایه شبکه اجتماعی و اکانت های متصل سیاسی، لایه شبکه اجتماعی و سلبریتی های دارای شبکه، لایه شبکه اجتماعی بات های هوشمند.

در دنیای امروز که رسانه ها نقش کلیدی در هدایت افکار عمومی دارند، ارائه مفاهیم ناب دینی به زبانی رسانه پذیر، بیش از هر زمان دیگری احساس می شود. این مقاله به دنبال پاسخ به یک پرسش اساسی است: چگونه می توان گوهرهای معنوی قرآن را بدون کم کردن از عمق آنها، به شکلی جذاب و اثرگذار در قالب فیلم، سریال، پادکست و دیگر فرمت های رسانه ای عرضه کرد؟ برای یافتن پاسخ، این تحقیق از دو منظر به مسئله نگاه کرده است: از یک سو مطالعات دقیق دینی (مانند بررسی آیات قرآن با روش های اصولی و تفسیری) و از سوی دیگر تحقیقات میدانی (مانند نظرخواهی از مخاطبان و بررسی نیازهای روز). حاصل این پژوهش، طراحی مدلی پنج گامه است که مانند یک نقشه راه، مراحل تبدیل مفاهیم قرآنی به محتوای رسانه ای را نشان می دهد؛ از انتخاب آیات کلیدی تا خلق سناریوهای جذاب و تولید نهایی. نتیجه این تحقیق هم برای اندیشمندان دینی جالب توجه است و هم برای فعالان رسانه ای. پژوهش نشان می دهد که قرآن سرشار از مفاهیم راهبردی است که اگر هوشمندانه و با روش های نوین به محتوای رسانه ای تبدیل شوند، می توانند هم مخاطب عام را جذب کنند و هم پیام های عمیق دینی را منتقل نمایند. این مقاله نه فقط یک نظریه، که یک دستورکار عملی برای همه کسانی است که دغدغه تولید محتوای دینی اثرگذار را دارند.

صنعت تلویزیون همواره در تلاش برای نوآوری و ارتقای خلاقیت در تولید محتوا بوده است. در این میان، نویسندگی تلویزیونی به عنوان شالوده اصلی روایت، نقشی حیاتی در موفقیت یک اثر ایفا می کند. ظهور هوش مصنوعی مولد با قابلیت های چشمگیر در تحلیل و تولید متن، پارادایم های جدیدی را در فرآیندهای خلاق معرفی کرده است. این فناوری ضمن ارائه پتانسیل های بی شمار برای بهینه سازی فرآیند نگارش، چالش هایی نظیر اصالت اثر، سوگیری های الگوریتمی و ملاحظات اخلاقی را نیز به همراه دارد.این پژوهش با هدف بررسی امکان سنجی و چگونگی به کارگیری هوش مصنوعی در جهت تقویت خلاقیت در نویسندگی تلویزیونی انجام شده است. در این تحقیق از روش توصیفی تحلیلی استفاده شده است. در بخش کیفی، با مرور نظام مند ادبیات پژوهش و تحلیل محتوای مقالات و گزارش های علمی مرتبط، ابعاد مختلف موضوع و تجربیات موجود مورد بررسی قرار گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که هوش مصنوعی در جنبه های مختلفی نویسندگی تلویزیونی، از جمله ایده پردازی، طرح ریزی داستان، شخصیت پردازی، نگارش متون گویندگان (دیالوگ)، خلاصه سازی و بازنویسی متون، به عنوان دستیاری مفید و الهام بخش مورد استفاده قرار می گیرد.نتایج این پژوهش بر استفاده صحیح و آگاهانه از هوش مصنوعی به عنوان دستیاری خلاق تأکید دارد و به نویسندگان تلویزیونی در خلق آثار بدیع و جذاب یاری می رساند. با این وجود، نقش محوری انسان در فرآیند خلاقیت غیرقابل انکار است. هوش مصنوعی ابزاری قدرتمند است، اما خلاقیت اصیل انسانی همچنان نیازمند تفکر انتقادی، قوه تخیل و ذوق هنری نویسنده است. آینده نویسندگی تلویزیونی و تحول این حوزه در گرو همکاری سازنده انسان و هوش مصنوعی خواهد بود

بسیاری از مجموعه های انیمیشن تلویزیونی نظر بینندگان سراسر جهان را به خود جلب کرده و استقبال از این فیلم ها با فراگیری ارتباطی فضای مجازی افزایش یافته است. حضور در این بازار پرسود مستلزم رقابت با دیگر استودیوها و بهره مندی از روش های مناسب تولید برای رسانه تلویزیون و فضای مجازی است. در این راستا، در روش متحرک سازی محدود فیلم ساز تدابیری را متناسب با ویژگی های رسانه هدف به کار می گیرد تا تولید انیمیشن سریع تر و ارزان تر انجام شود و اثر به خوبی بیننده را جذب کرده و ارتباط پایدار برقرار شود. از جمله این تدابیر، کاربرد قواعد دیداری است که افزون بر کاهش هزینه و زمان تولید جذابیت تماشای اثر را بیشتر می کند. هدف این پژوهش که به روش کیفی و با رویکرد توصیف و تحلیل انجام شده، شناخت قواعد دیداری و کاربرد آن در روش متحرک سازی محدود است. ضمن مرور ریشه قواعد دیداری و چگونگی ایجاد آن ها، برای روشن شدن کارایی این تدابیر مجموعه انیمیشن خانواده جاسوس به مثابه نمونه ای موفق انتخاب شد. در این مجموعه حالات و حرکات شخصیت ها با به کارگیری قواعد دیداری به اجرا درآمده است. یافته ها و نتیجه پژوهش نشان می دهد چگونه این تدابیر راهبرد های متحرک سازی این مجموعه را عملیاتی کرده و به کارگیری آن ها چه تأثیری بر جذابیت اثر داشته است و در عین حال فناوری هوش مصنوعی در توسعه فنون انیمیشن محدود نقش موثری ایفا می کند.