حدیث

سلسله درسهایی از نهج البلاغه: شرحی بر خطبه قاصعه

نــماز

مقدمه ای بر صحیفه سجادیه(مقاله علمی وزارت علوم)

ویژگیهاى حکومت و کارگزاران حضرت مهدى(عج) در قرآن و حدیث‏

امامان رهبران هدایت‏

نشانه‏هاى نفاق‏

خانواده و روابطِ همسران از دیدگاه حضرت امام رضا(ع)

علم و عالمان در کلام خاتم پیامبران

ترنم شیدایی/پیامبر و منشور بزرگ حقوقی، تربیتی/ بایدها و نبایدها در نگاه نبوی (قسمت سوم)

۱۹۳۰.

مجلس و تاویل روایات

نویسنده: عبدالهادی فقهی زاده

منبع: اسلام پژوهی بهار و تابستان ۱۳۸۵ شماره ۲

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۵۲۴ تعداد دانلود : ۸۵۲

تامل در «بیان »های توضیحی علامه محمدباقر مجلسی ذیل پاره ای از روایات بحارالانوار، حاکی از نص گرایی و پایبندی او به متون احادیث و دوری جستن از تاویلات مخالف ظاهر است. وی مبتنی بر مفاد دسته ای از روایات، بر ضرورت تمسک به نصوص روایی و تسلیم در برابر اخبار، تاکید کرده است و با همین نگرش، در مواضعی از بحار الانوار، در قبال بعضی از تاویل های عالمان پیشین حساسیت نشان داده و از این رو، گاه به نقد آنها پرداخته است؛ بر این اساس، در مواردی، برای پرهیز از نسبت دادن روایتی معتبر به ضعف و سستی ـ علی رغم ملاحظه مشکلی مفهومی در آن ـ به مخفی بودن جهت صدور روایت تصریح کرده و خود به بیان احتمالاتی در این باره پرداخته و در حقیقت از این رهگذر، از ورود به حوزه طرد و انکار روایات اجتناب ورزیده است؛ جالب اینکه مؤلف بحار الانوار، به ذو وجوه بودن و بطن داشتن و عدم امکان فهم همه سخنان معصومان(ع) معتقد است و التزام به این باورهای خطیر را منافی اعتقاد به لزوم احتراز از تاویلات مخالف ظاهر نمی شناسد. مجلسی در عین حال، در حوزه ای تنگ و کم دامنه، طبعاً منطبق با دیدگاه های کلامی مورد قبول خود یا مُلْهَم از پاره ای دیگر از روایات، عملاً به تاویل و توجیه روایات روی آورده و از این طریق، ضمناً پرده ای از نگرش اجتهادی خویش را در شرح، قبول یا رد روایات بحار الانوار آشکار ساخته است.

دلالت حدیث منزلت بر مقام فرض الطاعه