حدیث و علوم حدیث

«تاریخ بغداد» نوشته خطیب بغدادی (م. 463)، یکی از منابع مهم اهل سنت در شرح حال نگاری است که زندگانی امام کاظم علیه السلام را نیز در بر دارد. آنچه این کتاب در باب زندگانی امام کاظم علیه السلام درج کرده، در منابع پسینی بسامد بسیاری یافته و منابع بسیاری از شیعه و سنی با اتکای «تاریخ بغداد» گزارشهایی را از زندگانی امام کاظم علیه السلام نقل کردهاند. این نوشتار، با بررسی نُه روایت اختصاصی «تاریخ بغداد» در زمینه زندگانی امام کاظم علیه السلام، ضمن بررسی منابع خطیب بغدادی در ارائه گزارشهای مربوط به زندگانی امام، به نحو راهیابی و ادامه حیات این روایات در منابع نگارش یافته پس از «تاریخ بغداد» میپردازد و سیر تطور این اخبار و نحوه راهیابی آن به منابع شیعه و سنی، و میزان گسترش آن تا قرن یازدهم را پی میگیرد. بررسیهای صورت گرفته نشان میدهد که اکثر منابعی که احادیث مختص به زندگانی امام کاظم علیه السلام را از «تاریخ بغداد» اقتباس نمودهاند، با توجه به گرایشهای مذهبی خود به تغییراتی در آن دست زدهاند و گاه یک روایت را به صورت کامل کنار گذاشته اند.

۲۳۲۵.

نقد و بررسی روایات اسباب نزول سوره ضحی(مقاله ترویجی حوزه)

نویسنده: رسول محمدجعفری حسین محمدی

منبع: حدیث و اندیشه بهار و تابستان ۱۳۹۶ شماره ۲۳

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی حدیث و علوم حدیث حدیث معارف حدیثی موارد دیگر قرآن و تفسیر در روایات

تعداد بازدید : ۱۶۴۶ تعداد دانلود : ۲۰۵۳

در آثار گوناگون، برای بسیاری از آیات و سوره ها، سبب نزول گزارش شده است. اما ازآنجاکه تمام روایات اسباب نزول به صحت نپیوسته است، محققان را بر آن داشته تا به ارزیابی سند و محتوای آن ها همت گمارند. سوره ضحی نیز، آکنده از روایات اسباب نزولی است که دچار ضعف از ناحیه سند و متن است که تاکنون تحقیقی بایسته و شایسته در این زمینه انجام نشده است. در این نوشتار تمامی روایات این بخش، از هر دو جنبه سند و متن نقد و بررسی شده است. در بررسی ها مشخص شد روایات از برخی جهات همچون ضعف های رجالی و یا فهم الحدیثی مانند ارسال سند، راویان ضعیف، عدم استناد روایت به صحابی شاهد نزول، ضعیف هستند و از جهت متن نیز به دلیل اشکالاتی مانند: ناسازگاری با سیاق سوره، عدم مطابقت با دیگر آیات قرآن، مخالف بودن با روایات ترتیب نزول، هم زمان نبودن قصه با نزول آیات، ناسازگاری با جایگاه پیامبر(ص)، وجود اضطراب و اختلاف روایات ذیل سوره، مخدوش هستند. درنهایت حتی با فرض صحت این گزارش ها حداکثر می توان گفت اغلب آن ها اجتهاد و تطبیق راوی بر آیات قرآن است.

۲۳۲۶.

سیمای امام علی علیه السلام در آینه قرآن و حدیث

نویسنده: مریم معینی نیا

منبع: بینات ۱۳۷۹ شماره ۲۸

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۶۴۷ تعداد دانلود : ۹۳۶

۲۳۲۷.

نوری از انوار قرآن

نویسنده: محمدباقر شجعیان

منبع: بشارت ۱۳۸۵ شماره ۵۷

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی حدیث و علوم حدیث حدیث معارف حدیثی موارد دیگر قرآن و تفسیر در روایات

تعداد بازدید : ۱۶۴۸

۲۳۲۸.

سخن و سخنوری در گفتگویی نمادین با حضرت علی (ع) (1)

نویسنده: عبدالرحیم موگهی

منبع: مبلغان ۱۳۸۴ شماره ۶۷

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۶۴۶ تعداد دانلود : ۷۶۱

۲۳۲۹.

(سهم زنان در نشر حدیث(قسمت دوم

نویسنده: مهدی مهریزی

منبع: علوم حدیث زمستان ۱۳۸۱ شماره ۲۶

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۶۴۵ تعداد دانلود : ۸۴۶

۲۳۳۰.

تاریخ صدور حدیث

منبع: علوم حدیث ۱۳۷۶ شماره ۴

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی حدیث و علوم حدیث حدیث کلیات تاریخ حدیث

تعداد بازدید : ۱۶۴۵

۲۳۳۱.

تحلیل فقه الحدیثی مفهوم احادیث دال بر اسمای حسنای خدا بودن اهل بیت (ع)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: کاووس روحی برندق

منبع: تحقیقات علوم قرآن و حدیث سال دوازدهم پاییز ۱۳۹۴ شماره ۳ (پیاپی ۲۷)

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۶۴۶ تعداد دانلود : ۷۸۰

واژه ی «اسم» و مشتقات آن از واژه های بسیار پرکاربرد در علوم اسلامی (اعم از علوم نقلی و عقلی) است. این مقاله با روش کتابخانه ای در گردآوری مطالب و شیوه اسنادی در نقل دیدگاه ها و روش تحلیل محتوا در تحلیل داده ها این مساله را بررسی کرده است که مفهوم دقیق اسمای حسنی بودن اهل بیت (ع) که در احادیث اسلامی آمده است، چیست؟ و به این نتیجه دست یافته است که حوزه معنایی فراگیر این عبارت شامل معانی زیر می گردد: آن بزرگواران راهنمای تشریعی به احکام خدا؛ راهنمای تکوینی به خدا؛ راهنمای به صفات و اسماء خدایند؛ برترین واسطه بین خلق و خدا؛ برترین وسیله ظهور اسماء خدا یا برترین مظاهر اسماء خدایند؛ و در نهایت در مقام عبودیت و بندگی جز خدا را نشان نمی دهند. به این صورت که امکان دارد در یک عبارت همه این معانی و یا هر احتمال دیگر ممکن لحاظ شده باشند و یا اینکه در هر استعمالی برخی از آنها اراده شده باشد و مراد از مجموع استعمال ها تمامی این معانی باشد. و دلیل عمده درستی این دیدگاه تحلیل لغوی فراگیر واژه از سویی و اطلاق مضمون اسمای حسنای خدا بودن اهل بیت (ع) است که در احادیث مورد بحث بدان تصریح شده است.

۲۳۳۲.

نگرشى پیرامون نحوه برخوردبا گزاره هاى تاریخى، در نخستین کتب حدیثى

مترجم: لقمان سرمدی

منبع: آیینه پژوهش ۱۳۸۰ شماره ۶۹

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی حدیث و علوم حدیث حدیث کلیات مباحث کلی در احادیث

تعداد بازدید : ۱۶۴۹

۲۳۳۳.

امام باقر علیه السلام و حفظ و صیانت حدیث

نویسنده: نهله غروی نایینی

منبع: تحقیقات علوم قرآن و حدیث فروردین ۱۳۸۵ شماره ۵

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی حدیث و علوم حدیث حدیث کلیات مباحث کلی در احادیث

تعداد بازدید : ۱۶۴۵ تعداد دانلود : ۸۹۹

۲۳۳۴.

در مکتب على علیه السلام

نویسنده: محمدتقى مصباح یزدى

منبع: نشریه پاسدار اسلام ۱۳۷۷ شماره ۲۰۳

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۶۴۶

۲۳۳۵.

واقعة غدیر خُم و عوامل تغییر مسیر اصلی آن با تکیه بر آیات و روایات(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: محمدحسین بیات محمد ابراهیم نوری همدانی

منبع: سراج منیر سال پنجم زمستان ۱۳۹۳ شماره ۱۷

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۶۴۶ تعداد دانلود : ۹۶۲

حرکت و پویایی هر جامعه پیوسته متأثّر از مردمان آن جامعه می باشد. جامعة اسلامی نیز از این قاعده مستثنی نیست. مسلمانان در طلیعه اسلام از دو گروه تشکیل شدند: گروهی برای رشد و کمال، راه مسلمانی را در پیش گرفتند و گروهی دیگر، برای اهداف و اغراضی غیر از آن به اسلام پیوستند. با توجّه به تاریخ صدر اسلام درمی یابیم که یک دگرگونی عظیم در مسیر و جهت آن واقع گردیده که باعث بروز اختلاف و چنددستگی در امّت اسلامی شد، لذا در این جستار، برای پیدا کردن راه صواب از خطا، اهداف ایشان برسی شده است. در این راه، حقایق روشنی به دست آمد؛ حقایقی که دانستن آن برای هر مسلمان لازم و ضروری است. اینکه چگونه افراد ظاهراً مسلمان با چه آمال و آرزوهایی اهداف خطرناکی را برای خود رقم زدند و برای نیل به آنها چگونه مسیر اسلام را دچار انحراف و امّت اسلامی را دچار اختلاف و انشقاق کردند. تحقیق پیش رو، به وضوح حال و عملکرد این افراد را شرح و تبیین می نماید.

۲۳۳۶.

نعمت و ابعاد آن (1) از دیدگاه آیات و روایات

نویسنده: سارا علیپور سعدآبادی

منبع: رشد آموزش قرآن ۱۳۸۵ شماره ۱۵

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۶۴۵ تعداد دانلود : ۸۶۷

۲۳۳۷.

حکومت دینى یا حکومت فقهى؟

نویسنده: سید موسى میرمدرس

منبع: نشریه پاسدار اسلام ۱۳۷۶ شماره۱۸۳ و ۱۸۴

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۶۴۹

۲۳۳۸.

امام على رویاروى با عدالت ستیزان

نویسنده: سید احمد خاتمى

منبع: نشریه پاسدار اسلام ۱۳۷۹ شماره ۲۱۹ و ۲۲۰

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۶۴۲

۲۳۳۹.

دین و سیاست در فرهنگ فاطمی

نویسنده: مسعود لعلی

منبع: رادیو شهریور ۱۳۹۰ شماره ۵۶ «رادیو، تهاجم فرهنگی و جوانان»

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۶۴۲ تعداد دانلود : ۱۴۳۳

۲۳۴۰.

"پیام تاریخی امام صادق7 بخش هفتم"

نویسنده: محمود مهدی پور

منبع: نامه جامعه ۱۳۸۴ شماره ۹

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۶۴۴

درخت حوزه‌های تخصصی