درخت حوزه‌های تخصصی

آتش سوزی جنگل صرف نظر از اینکه بر اثر عوامل طبیعی و یا فعالیت های انسانی ایجادشده باشد، می تواند یک فاجعه محیط زیستی واقعی محسوب گردد. ازاین رو، درک رفتار پویایی آتش و تهیه نقشه مناطق خطر آتش سوزی جنگل، یکی از جنبه های مهم مدیریت آتش، کاهش وقوع آن و جلوگیری از آسیب جنگل محسوب می شود. بر این اساس هدف این تحقیق تهیه نقشه مناطق دارای پتانسیل آتش سوزی جنگل های شهرستان لردگان با استفاده از روش های فرآیند تحلیل شبکه ای و ترکیب خطی وزنی فازی می باشد. بدین منظور نقشه عوامل مؤثر بر آتش سوزی از قبیل عوامل توپوگرافی، شاخص های پوشش گیاهی، عوامل انسانی و اقلیمی مربوط به سال های 2000 و 2014 تهیه و به عنوان ورودی های مدل انتخاب شدند. پس از فازی سازی نقشه های ورودی، با استفاده از روش تحلیل شبکه ای، معیارها وزن دهی و نقشه خطر آتش سوزی با استفاده از روش ترکیب خطی وزنی فازی تهیه گردید. در ادامه نقشه تغییرات عوامل مؤثر بر آتش سوزی در بازه زمانی 14 ساله تهیه گردید. نتایج این تحقیق نشان داد عوامل فاصله از مناطق مسکونی و جاده، حداکثر دمای روزانه هوا و شاخص GVMI بیشترین وزن را به خود اختصاص داده اند. همچنین دقت مدل ترکیب خطی وزنی فازی با شاخص سطح زیر منحنی بررسی و نتایج حاکی از دقت خوب مدل با مقداری عددی بیشتر از 7/0 بود. یافته های این تحقیق در قالب نقشه پیش بینی مناطق خطر آتش سوزی جنگل ها می تواند به عنوان پشتیبانی حیاتی برای مدیریت اکوسیستم های جنگلی زاگرس مورداستفاده قرار گیرد.

پژوهش حاضر با هدف بررسی جغرافیای سیاست گذاری ورزشی: پیامدهای واگذاری اماکن ورزشی (ماده 5) در بستر آمایش سرزمینی استان خراسان رضوی انجام شد. پژوهش حاضر از حیث جهت گیری، کاربردی است و گردآوری داده ها به صورت کیفی با رویکرد گلیزر انجام شده است. جامعه آماری پژوهش حاضر روسای هیئت های استانی و شهرستانی، کارشناسان ورزش اداره ورزش و جوانان استان (کارشناسان حقوقی و معاونت پشتیبانی کمیسیون اجرای ماده (5))، نخبگان ورزش استان (نخبگان ورزش پیشکسوتانی هستند که سابقه مسئولیت در هیئت های و اجاره اماکن ورزشی داشته اند)، اعضای هیئت علمی مدیریت ورزشی در استان خراسان رضوی بودند. روش نمونه گیری با استفاده از روش های نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی و شاخص اشباع نظری نسبت به نمونه گیری از جامعه پژوهش اقدام شد. در پژوهش حاضر در مصاحبه 39 به اشباع نظری رسیده شد و تعداد نمونه تحت بررسی 39 نفر انتخاب شد. داده های حاصل از مصاحبه ها، طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. با استفاده از کدگذاری باز، مقوله های مدل شناسایی شد؛ سپس، در مرحله کدگذاری محوری، پیوند بین این مقوله ها در قالب پارادایم کدگذاری تعیین شد. در ادامه و در مرحله کدگذاری انتخابی نیز، اجزای پارادایم کدگذاری تشریح، سیر داستان ترسیم و عوامل تبیین شدند. نتایج حاکی از آن بود که آسیب های موجود واگذاری اماکن ورزشی بر ابعاد مختلف ورزش شامل مقوله هایی از جمله؛ آسیب های مالی، آسیب های تسهیلاتی، آسیب های ناآگاهی، آسیب های اجتماعی، آسیب های فرهنگی، آسیب های از بین رفتگی و فرسایش، آسیب های علمی، آسیب های برنامه ریزی، آسیب های مدیریتی، آسیب های تربیتی، آسیب های بوروکراسی، آسیب های نیروی انسانی، آسیب های نهادی بودند.

زمینه و هدف: مکان یابی بهینه پادگان های نظامی به عنوان یکی از عناصر راهبردی در توسعه زیرساخت های دفاعی کشور، نیازمند تحلیل دقیق مؤلفه های محیطی، اقلیمی و انسانی با بهره گیری از رویکردهای نوین فضایی است. بنابراین هدف از این پژوهش بررسی نقش عوامل اقلیمی و ژئومورفولوژی موثر بر مکانیابی پادگان های نظامی در دشت مغان واقع در استان اردبیل با استفاده از قابلیت های سنجش از دور وGIS می باشد. روش شناسی: در راستای هدف پژوهش ابتدا 13 معیار مؤثر شامل بارش، دما، تبخیر و تعرق واقعی، ارتفاع، شیب، جهت شیب، پوشش گیاهی، کاربری اراضی، فاصله از رودخانه، گسل، جاده، شهر، روستا انتخاب گردید. لایه های مورد نیاز با استفاده از داده های سنجش ازدور از جمله تصاویر Sentinel2، مدل رقومی ارتفاعی 5/12 متر ALOS PALSAR و پایگاه های جهانی اقلیمی مانند TerraClimate استخراج و در محیطGoogle Earth Engine پردازش شدند. سپس با تعریف نقاط نمونه آموزشی از مناطق مناسب و نامناسب، مدلRandom Forest آموزش داده شد و برای تهیه نقشه پهنه بندی نهایی مورد استفاده قرار گرفت. یافته ها نتیجه گیری: نتایج تحلیل اهمیت متغیرها نشان داد که فاصله از شهر و روستا، شیب، پوشش گیاهی و فاصله از گسل از مهم ترین عوامل مؤثر در مکان یابی پادگان نظامی در منطقه مطالعه شده هستند. نقشه نهایی پهنه بندی منطقه به پنج کلاس کاملاً مناسب (158 کیلومترمربع)، مناسب (1374 کیلومترمربع)، متوسط (2498 کیلومترمربع)، نامناسب (927 کیلومترمربع)، و کاملا نامناسب (111 کیلومتر مربع) تقسیم شد که در آن بخش هایی از نواحی شمالی و شرقی دشت مغان در کلاس بسیار مناسب قرار گرفتند. این پژوهش تأکید می کند که استفاده از الگوریتم های یادگیری ماشین در کنار داده های سنجش ازدور می تواند رویکردی مؤثر و کارآمد برای تحلیل مکانی و پشتیبانی تصمیم گیری های راهبردی در حوزه دفاعی و نظامی باشد. نتایج این مطالعه می تواند به بهینه سازی مکان یابی پادگان های نظامی با درنظرگرفتن معیارهای استراتژیک، محیط زیستی و امنیتی کمک کند. این امر موجب افزایش کارایی عملیات نظامی، بهبود مدیریت بحران، کاهش هزینه های زیرساختی و کاهش آسیب پذیری در برابر بلایای طبیعی می شود.

مقدمه: مبلمان شهر در واقع نمود زیباشناسی و هویت یک جامعه است. از این رو طراحی کاربردی، مکان یابی مناسب در کنار استفاده درست و اصولی از مبلمان در بستر شهر پراهمیت است. بااینکه مبلمان شهری جز مهم ترین مقوله یک شهر می باشد اما تجهیز نمودن و همچنین بهبود وضعیت موجود این مهم در یک برهه زمانی و به صورت همزمان در سطح تمامی مناطق یک شهر ممکن نیست؛ بنابراین مقایسه تطبیقی در این خصوص می تواند کارساز بوده و به عملکرد و تصمیم گیری بهتر مدیران شهری متناسب با اولویت مداخله در سطح هریک از مناطق کمک نماید. بر این مبنا پژوهش حاضر با هدف مطالعه تطبیقی مناطق کلان شهر تبریز بر مبنای مولفه های مبلمان شهر تدوین یافته است. روش شناسی: این پژوهش از نظر ماهیت کاربردی و از نظر روش توصیفی، تحلیلی و پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش شامل 30 نفر از کارشناسان و خبرگان حوزه شهری می باشند. به منظور ارزیابی و اولویت بندی مناطق هدف از 5 مولفه (کیفیت محیط، زیبایی و تناسب مبلمان شهری، جانمایی صحیح مبلمان شهری، ساختار متوازن شهری، کفیت اجزای مبلمان شهری) بهره برده شد. در این خصوص مناطق 10 گانه شهر تبریز با استفاده مدل MABACاولویت بندی گردیدند یافته ها و نتیجه گیری: نتایج حاصل از پیاده سازی مدل مزبور نشان داد منطقه دو با کسب امتیاز نهایی 0.513 و رتبه نخست و در وضعیت مطلوب قرار گرفته و مناطق 5 و 9 نیز به ترتیب با کسب امتیازات 0.388 و 0.362 در رتبه های دوم و سوم قرار گرفته اند. در مقابل منطقه 1 با کسب کمترین امتیاز 0382- در رتبه آخر قرار گرفته است. در این خصوص برنامه ریزی و مدیریت متناسب با رتبه بندی صورت گرفته در پژوهش حاضر می تواند به نوبه خود راهگشای مدیران شهری جهت برنامه ریزی آتی در محدوده مورد مطالعه باشد.

مقدمه و هدف: درآمدهای نفتی به طور قابل توجهی بر سیاست های مالی، مخارج عمومی و مدیریت بودجه عراق تأثیر می گذارد. مطالعه این اثرات به سیاست گذاران کمک می کند تا اثربخشی استراتژی های مدیریت درآمد مانند تخصیص درآمدهای نفتی، برنامه ریزی بودجه و ایجاد صندوق های تثبیت را ارزیابی کنند. علاوه بر این، تاثیر ریسک ژئوپلیتیک بر رشد اقتصادی که در عمده کشورهای صادرکننده نفت حضور مسلط داشته است، به یک ضرورت تبدیل شده است و نتایج آن می تواند حاوی دلالت های سیاست گذاری بسیار مهمی برای سیاست گذاران و تصمیم گیرندگان در سطوح کلان باشد. از این رو، وابستگی عراق به درآمدهای نفتی، موجب شده تا درک اثرات درآمدهای نفتی بر رشد اقتصادی برای ارزیابی پایداری اقتصاد عراق از اهمیت بسزایی برخوردار باشد. هدف این مطالعه بررسی تاثیر درآمدهای نفتی بر رشد اقتصادی عراق با در نظر گرفتن ریسک ژئوپلیتیک، می باشد. بطوری که نتایج مطالعه به شناسایی میزان وابسته بودن رشد اقتصادی عراق به درآمدهای نفتی و خطرات احتمالی مرتبط با چنین وابستگی همراه با ریسک های موجودکمک خواهد کرد. روش شناسی: این مطالعه بر اساس اهداف خود، از نوع کاربردی است. داده ها و اطلاعات در بخش پیشینه با رویکرد کتابخانه ای و داده ها و آمارهای مورد نیاز برای برآورد الگوی تجربی، از سایت بانک مرکزی عراق و بانک جهانی به صورت سری زمانی جمع آوری شده و تجزیه و تحلیل الگوی پژوهش نیز با استفاده از الگوی خودتوضیح با وقفه های گسترده (ARDL) انجام شده است. متغیرهای کلان اقتصادی کشور در دوره زمانی 1995 تا 2022 داده هایی است که در این مطالعه مورد استفاده قرار گرفته است. یافته ها و نتایج: بر اساس نتایج تخمین مدل، درآمدهای نفتی در کوتاه مدت و بلندمدت تاثیر مثبت و معنی داری بر رشد اقتصادی دارد و اثر ریسک ژئوپلیتیک و اثر تعاملی ریسک ژئوپلیتیک در درآمدهای نفتی، در بلندمدت منفی و معنی داری در رشد اقتصادی می باشد. همچنین نتایج نشان از تاثیر مثبت و معنی دار سرمایه گذاری مستقیم خارجی در رشد اقتصادی دارد. درآمدهای نفتی به عنوان یک منبع درآمدی اصلی می تواند منجر به افزایش بودجه دولتی، سرمایه گذاری داخلی و خارجی در زیرساخت ها، بهبود خدمات عمومی و ایجاد فرصت شغلی در بخش های مختلف اقتصادی شود. با این وجود تنش ها و ناپایداری سیاسی و ریسک ژئوپلیتیک می توانند باعث کاهش سرمایه گذاری ، کاهش تولید و در نتیجه کاهش

زمینه و هدف:گردشگری یکی از اصلی ترین راه های توسعه نواحی در تنوع بخشی به اقتصاد ملی و منطقه ای است و در بسیاری از کشورها، سرمایه گذاری در این صنعت و زیرساخت های مرتبط با آن جزء اولویت های اساسی به شمار می رود. هدف این پژوهش ارزیابی پیامدهای اکوتوریسم روستایی با تاکید بر روابط اقتصادی درون منطقه ای روستاهای بخش ساردوئیه می باشد. روش شناسی: روش تحقیق به صورت توصیفی- تحلیلی و پیمایشی انجام گرفته است، به طوری که که بعد از انجام مطالعات کتابخانه ای و اسنادی، مطابق با موضوع و بررسی پیشینه و ادبیات تحقیق، یافته ها را از دو جنبه ی ارزیابی پیامدهای اکوتوریسم و بررسی روابط اقتصادی از طریق پرسشنامه و متشکل از دو گروه افراد بومی به تعداد 90 نفر و افراد کارشناس به تعداد 10 نفر با نرم افزار SPSS22موردتحلیل قرار گرفتند. گروه اول شامل: روستاییان (ساکنین محلی) برای تعیین حجم نمونه، جهت تکمیل پرسشنامه در 5 روستا که به سه دسته روستاهای با جاذبه تاریخی، مذهبی و طبیعی طبقه بندی شده و به صورت تصادفی توزیع گردیدند. و دیگری انتخاب کارشناسان است که به منظور سنجش روایی یا قابلیت اعتبار از نظرات کارشناسان و پژوهشگران صاحب نظر در این زمینه استفاده شدو قابلیت اعتماد پرسشنامه بر اساس میزان رضایت گردشگران مورد سنجش قرار گرفت که با استفاده از فرمول الفای کرونباخ، با استفاده از 100 پرسشنامه مقدماتی، با 95 درصد مورد تأیید قرار گرفت. نتایج و یافته ها: نتایج بیانگر بهره برداری حداکثری شهر از منابع روستایی و کمتر تائید کننده وجود روند گسترش وتوسعه در منطقه موردمطالعه است. به طور کلی، تقاضای بالفعل برای گردشگری در منطقه ضعیف است، لذا برنامه ریزی مناسب و اولویت دهی به توسعه گردشگری با استفاده از توانمندی های موجود، می تواند تهدیدها و ضعف های توسعه گردشگری بخش ساردوئیه را برطرف نماید و نهایتاً به عنوان گام مهمی برای توسعه پایدار روستایی این منطقه عمل نماید.

زمینه و هدف: در دنیای امروز، برای تحقق توسعه پایدار شهری، گردشگری خلاق به عنوان یک متغیر کلیدی مطرح است که نقش مهمی در ارتقاء شاخص های پایداری شهری ایفا می کند. پژوهش حاضر با تمرکز بر شهر اهواز، به بررسی این ضرورت می پردازد که چگونه گردشگری خلاق می تواند به عنوان یک ابزار قدرتمند، در ارتقاء شاخص های پایداری شهری نقش آفرینی کند و با شناسایی پتانسیل های فرهنگی و هنری شهر، به دنبال ارائه راه کارهایی کاربردی برای حل چالش های زیست محیطی، اجتماعی و اقتصادی است و از این طریق، مسیری برای دستیابی به شهری پایدار و پویا ترسیم می کند. مواد و روش: جامعه آماری 788/184/1 نفر از شهروندان شهر اهواز بوده است که با استفاده از فرمول کوکران 384 نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب و مورد مطالعه قرار گرفته اند. تحلیل داده ها از طریق تحلیل همبستگی و الگویابی معادلات ساختاری و با استفاده از نرم افزارهای SPSS و Smart PLS انجام شده است. یافته ها و نتایج: نتایج نشان داد که ابزار اندازه گیری پژوهش از روایی و پایایی بالایی برخوردار است. مقادیر واریانس میانگین استخراج شده (AVE) برای تمامی سازه ها بالاتر از ۰.۵ و مقادیر پایایی ترکیبی (CR) و آلفای کرونباخ نیز بالاتر از 7/0هستند که نشان دهنده روایی همگرا و پایداری درونی کافی ابزار است. در تحلیل عاملی تأییدی، بارهای عاملی نشان دادند که هر زیرشاخص، معرف قوی و معتبری برای سازه مربوط به خود است، زیرا تقریباً تمامی بارهای عاملی بالاتر از 7/0 بودند. بالاترین بار عاملی مربوط به زیرشاخص «خلاقیت» (914/0) و پایین ترین آن مربوط به «فضای سبز» (631/0) بوده است. این نتایج تأیید می کنند که مدل اندازه گیری از صحت و اعتبار بالایی برخوردار است.

زمینه و هدف: در دهه های اخیر، تحولات دیجیتال و جهانی شدن، فرصت های نوینی برای استارتاپ های دیجیتال فراهم کرده تا فراتر از مرزهای ملی فعالیت کنند. در ایران، با وجود رشد چشمگیر اکوسیستم استارتاپی و منابع انسانی جوان، فرآیند بین المللی سازی این شرکت ها با چالش های اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و زیرساختی نظیر تحریم ها، محدودیت های مالی و ضعف شبکه های بین المللی مواجه است. این موانع، موفقیت استارتاپ ها را در بازارهای جهانی تهدید می کند و نیاز به تحلیل سیستمی عوامل مؤثر را برجسته می سازد. هدف این پژوهش، شناسایی و مدل سازی عوامل کلیدی مؤثر بر فرآیند بین المللی سازی استارتاپ های دیجیتال ایرانی، با تمرکز بر موانع، فرصت ها و روابط میان آن ها، به منظور ارائه چارچوب مفهومی کاربردی برای ذی نفعان مانند سیاست گذاران، سرمایه گذاران و کارآفرینان است. روش شناسی/رهیافت: این مطالعه از رویکرد ترکیبی کیفی-کمی بهره می گیرد. در مرحله کیفی، با مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۲۴ خبره اکوسیستم استارتاپی ایران (به روش نمونه گیری گلوله برفی تا اشباع)، عوامل مؤثر شناسایی و با تحلیل مضمون (با نرم افزار MaxQDA) به ۶ بعد و ۴۱ مولفه دسته بندی شدند. در مرحله کمی، روابط میان ابعاد با روش مدلسازی ساختاری تفسیری (ISM) و ماتریس خودتعاملی تحلیل شد و پایداری مدل با تحلیل MICMAC بررسی گردید. یافته ها و نتیجه گیری: یافته ها شش بعد اصلی را نشان داد: استراتژیک و مدل کسب وکار، بازاریابی و تعامل با مشتری، فرهنگی و بین المللی، زیرساختی و حقوقی، منابع انسانی و تیم، و حمایتی و مالی. عوامل بازاریابی و فرهنگی در سطح اول (پیوندی و حیاتی)، زیرساختی و انسانی در سطح دوم (خودمختار)، و مالی در سطح سوم (مستقل) قرار گرفتند. مدل ISM تأکید می کند که موفقیت بین المللی سازی مستلزم تمرکز بر تطبیق فرهنگی و استراتژی های بازاریابی است، در حالی که حمایت های مالی و زیرساختی نقش تسهیل کننده دارند. نتایج، سیاست گذاران را به تقویت شبکه های بین المللی و توانمندسازی فرهنگی دعوت می کند و پیشنهادهایی برای پژوهشات آتی مانند تحلیل تطبیقی و نقش فناوری های نوین ارائه می دهد. این مدل، چارچوبی عملی برای تسریع بین المللی سازی استارتاپ های ایرانی فراهم می آورد.

هدف اصلی این تحقیق پایش سطح آب های زیرزمینی با استفاده از علم سنجش از دور و تصاویر ماهواره ای و رابطه آن با کاربری اراضی می باشد. به همین منظور ابتدا تصاویر مربوطه اخذ و پیش پردازش های لازم بر روی هر کدام اعمال شد. سپس نسبت به مدل سازی و طبقه بندی تصاویر اقدام شد. به منظور بررسی تغییرات کاربری اراضی، نقشه طبقه بندی شده کاربری اراضی برای هر دو سال 2002 و 2023 با استفاده از روش طبقه بندی شی گرا استخراج شد و سپس به منظور بررسی تغییرات کاربری اراضی نقشه تغییرات کاربری اراضی برای بازه زمانی 20 ساله استخراج شد. بعد از استخراج نقشه تغییرات کاربری اراضی به منظور انتخاب بهترین مدل درون یابی از بین مدل های مختلف، RBF، IDW و Kriging تمامی مدل ها مورد ارزیابی قرار گرفتند. در میان کاربری های تغییریافته، کاربری مسکونی یا همان منطقه شهری و روستایی افزایش داشته است. تقریباً در اکثر کاربری ها مناطق مسکونی رقم چشم گیری در حد خود بوده است که این نشان دهنده توسعه شهری و همچنین دخالت و تخریب انسان به منابع طبیعی را نشان می دهد. نتایج بررسی آب های زیرزمینی نشان داد بیش ترین میانگین تراز آب در سال 2003 برای کاربری منطقه آبی با 12/53 متر و منطقه مسکونی با 17/48 متر ثبت شده است و کم ترین میانگین تراز آب نیز برای محدوده زمین کشاورزی48/45 متر ثبت شده است. ودر سال 2023، بیش ترین میانگین تراز آب متعلق به کاربری منطقه آبی با 89/36 مترو باغات با مقدار 78/32 می باشد و کم ترین میانگین تراز آب ثبت شده مربوط به کاربری منطقه مسکونی با 16/24 متر می باشد.

سیل یکی از بحران های طبیعی است که سالانه منجر به خسارات اقتصادی و مرگ بسیاری از مردم میگردد؛ در میان بلایای طبیعی، سیل مرگبارترین بحران می باشد گستردگی کشور ایران به همراه تنوع آب و هوایی و تغییرات مکانی زمانی بارندگی ها در حوضه های آبریز آن، هر ساله موجب وقوع سیل های عظیم در این کشور میگردد در سالهای اخیر،تغییرات در ویژگی های محیطی ،افزایش بارندگی ناشی از تأثیر تغییرات آب و هوایی، و تغییرات کاربری ها علت اصلی خطرات سیل بوده است. هدف تحقیق حاضر، پهنه بندی حساسیت خطر سیلابی حوضه شهرستان خوی می باشد. بدین منظور ابتدا با استفاده از تصاویر لندست و تکنیک طبقه بندی شی گرا استخراج شد و به کلاس های (اراضی کشاورزی و باغی، اراضی شوره زار، اراضی مسکونی، اراضی مراتع و بایر و برون زدهای سنگی طبقه بندی شدند. در مرحله بعد، با شناسایی عوامل موثر در ایجاد سیل منطقه و تهیه لایه های اطلاعاتی هر معیار در GIS، استاتداردسازی لایه ها با استفاده از تابع عضویت فازی، روش رتبه دهی و وزن دهی معیارها با استفاده از روش کرتیک و روش ANP با استفاده از نرم افزار سوپردسیژن و مدل سازی نهایی با استفاده از روش تحلیل چندمعیاره ANP انجام شد. سپس تحلیل حساسیت معیارها با استفاده از داده های آموزشی انجام شد. سپس با اعمال مراحل مختلف مدل بر روی نقشه ها، نقشه پهنه بندی حساسیت سیل حوضه منطقه در 5 طبقه با خطر بسیار زیاد تا خطر بسیار کم، استخراج گردید. روش فرایند تحلیل ANP بیشترین وزن را به 3 معیار(میزان بارش، خواص خاک و کاربری اراضی)وکمترین وزن را به معیار (جهت شیب) تخصیص داده است.

رشد هوشمند پاسخی به رشد بی رویه و پراکنده است براین اساس رشد هوشمند به دنبال آن است که تعیین کند بهترین مکان برای توسعه کدام است و در کدام فرم فیزیکی باید انجام گیرد. درک و شناخت درست از گسترش شهر در شرایط کنونی و آینده برای اجرای مدیریتی کارآمد در زمینه حفاظت از محیط زیست شهری امری ضروری است. هدف تحقیق حاضر بررسی شاخص های فضایی رشد هوشمند شهری در کلان شهر اهواز می باشد. روش تحقیق، توصیفی – تحلیل بوده و تجزیه و تحلیل اطلاعات با استفاده از تکنیک دیمتل در قالب ۲۰ پرسشنامه از کارشناسان امر در این خصوص صورت گرفته شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد، از بین شاخص های مؤثر در رشد هوشمند شهری کلان شهر اهواز، شاخص تعداد پارک عمومی بیشترین تأثیر و شاخص سهم و سرانه فضای سبز کم ترین تأثیر مستقیم بر دیگر شاخص ها را دارد. همچنین از نظر تأثیرات غیرمستقیمی که هر یک از شاخص ها بر یکدیگر دارند شاخص سرانه فضای سبز بیشترین تأثیر و شاخص سهم و سرانه فضاهای باز، بایر و کشاورزی کم ترین تأثیر را دارد. در ادامه می توان گفت که از بین چهار شاخص مؤثر در رشد هوشمند کلان شهر اهواز، بیشترین تعامل متعلق به شاخص تعداد پارک عمومی و کم ترین تعامل نیز متعلق به شاخص سهم و سرانه فضاهای باز، بایر و کشاورزی می باشد، همچنین مؤثرترین عامل در بین این چهار شاخص، مربوط به شاخص سهم و سرانه فضاهای باز، بایر و کشاورزی و تأثیر پذیرترین عامل نیز شاخص تعداد پارک عمومی می باشد.

در پژوهش حاضر چالش های ناهماهنگی میان شهرداری، شورای شهر و سایر نهادهای مرتبط، از جمله ادارات دولتی، که منجر به کندی در پیشبرد طرح ها می شود، بررسی شده است. تضاد منافع میان نهادها و ضعف در تصمیم گیری های اجرایی، این مشکلات را تشدید کرده است. همچنین، مشکلات قانونی و حقوقی نظیر پیچیدگی های مربوط به تملک اراضی و نبود شفافیت در قوانین مرتبط با توسعه شهری یا تغییر مکرر این قوانین، از دیگر عوامل بازدارنده توسعه شهری هستند. هدف این پژوهش، ارزیابی معیارهای تراکم ساختمانی در طرح های توسعه شهری با تاکید بر ظرفیت های توسعه و تعادل میان مولفه های اجتماعی و اقتصادی در منطقه 9 شهر مشهد می باشد. توسعه شهری پایدار و متوازن به عنوان یکی از چالش های کلیدی مدیریت شهری در کلان شهرها، نیازمند سیاست گذاری هایی است که به طور همزمان نیازهای اقتصادی و اجتماعی را پاسخ دهد. در این راستا، پژوهش حاضر با بهره گیری از روش نظریه داده بنیاد انجام شده است. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با کارشناسان شهری، مدیران محلی و شهروندان جمع آوری و سپس به صورت سیستماتیک کدگذاری شدند. مفاهیم و مقوله های اصلی از داده ها استخراج شده و تحلیل گردیدند. نتایج نشان داد که معیارهایی نظیر توزیع عادلانه تراکم ساختمانی، دسترسی به زیرساخت های شهری، عدالت اجتماعی و بهره وری اقتصادی، از عوامل کلیدی موثر بر توسعه پایدار در منطقه 9 مشهد هستند. همچنین، عدم تعادل میان مولفه های اجتماعی و اقتصادی می تواند منجر به افزایش نابرابری ها، کاهش کیفیت زندگی و تشدید مشکلات زیست محیطی شود. این یافته ها بر ضرورت تدوین سیاست های جامع و یکپارچه توسعه شهری در راستای دستیابی به تناسب میان مولفه های اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی تاکید می کنند.

خزش شهری در کلانشهرها پدیده ای است که نواحی پیرامونی خود را تحت تاثیر قرار می دهد. لذا بررسی اثرات این رخداد بر نواحی پیرامونی از اهمیت زیادی برخوردار است. در پژوهش حاضر تاثیرات خزش شهری کرمانشاه بر سه روستای ده پهن، نوکان و چشمه سفید مورد بررسی قرار گرفته است. روش تحقیق توصیفی تحلیلی بوده است. حجم نمونه 60 نفر و پایایی پژوهش از طریق آلفای کرونباخ و روایی پژوهش نیز از طریق پنلی از متخصصان جغرافیا و برنامه ریزی شهری و شهرسازی مورد تایید قرار گرفته است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که در بعد زیست محیطی اثرات خزش شهری کالاً منفی بوده است؛ اما در ابعاد اقتصادی، اجتماعی-فرهنگی و کالبدی تاثیرات مثبت و منفی هر دو وجود داشته است. همچنین نتایج نشان می دهند که هر چهار بعد اقتصادی، اجتماعی-فرهنگی، کالبدی و زیست محیطی خزش شهری در سطح 05/0 رابطه معنی داری با هم داشته اند که نشان دهنده اثرگذاری ابعاد مذکور بر یکدیگر و به طور کلی بر خزش شهری می باشد. خزش شهری در بعد کالبدی منجر به بازسازی مساکن قدیمی می شود، اما در مقابل منجر به تغییر کاربری اراضی کشاورزی هم می گردد. لازم به ذکر می باشد که پدیده خزش شهری در بعد کشاورزی موجب توسعه صنایع کوچک می شود، اما در مقابل این پدیده منجر به کاهش میزان محصولات محلی شده است. همچنین نتایج نشان می دهد که در بعد اجتماعی-فرهنگی میزان بروز درگیری و مهاجرت افزایش چشمگیری یافته و در مقابل نیز سطح آموزش ارتقا پیدا کرده است. خزش شهری در بعد زیست محیطی منجر به افزایش میزان آلودگی ها شده است.

توسعه شهری پایدار در دهه های اخیر به یکی از مهم ترین و محوری ترین دغدغه های نظام های برنامه ریزی، سیاست گذاری و مدیریت شهری در سطوح مختلف تبدیل شده است. در این میان، شهرها به عنوان کانون های اصلی تمرکز جمعیت، نقشی تعیین کننده در تحقق اهداف توسعه پایدار ایفا می کنند. با این حال، بررسی و تحلیل تجربه های جهانی و الگوهای اجرایی نشان می دهد که غفلت از بنیان های اخلاقی و ارزش های انسانی در فرایند حکمرانی شهری، به طور قابل توجهی موجب ناکارآمدی سیاست ها، تعمیق نابرابری های فضایی و اجتماعی، تضعیف عدالت شهری و در نهایت کاهش سرمایه اجتماعی شده است. پژوهش حاضر با اتخاذ رویکردی تحلیلی–تبیینی، به بررسی نقش و اهمیت حکمرانی اخلاق محور در تحقق توسعه شهری پایدار می پردازد و تلاش می کند جایگاه و کارکرد ارزش های انسانی همچون عدالت، مسئولیت پذیری، شفافیت، کرامت انسانی و مشارکت فعال شهروندان را در فرایند مدیریت شهری و نظام برنامه ریزی منطقه ای مورد تبیین قرار دهد. در این راستا، توجه ویژه ای به پیوند میان اخلاق، حکمرانی و تصمیم گیری های شهری به عنوان یکی از پیش شرط های اساسی دستیابی به پایداری همه جانبه شهرها معطوف شده است. روش تحقیق توصیفی–تحلیلی بوده و داده ها و اطلاعات مورد نیاز از طریق مطالعه اسنادی، تحلیل متون نظری مرتبط و بررسی پژوهش ها و مطالعات معتبر داخلی و خارجی گردآوری و مورد تحلیل قرار گرفته اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که حکمرانی اخلاق محور، به عنوان یک چارچوب هنجاری و در عین حال کارکردی، می تواند از طریق ارتقاء اعتماد عمومی، تقویت پاسخگویی و شفافیت نهادهای شهری و هم راستاسازی تصمیمات مدیریتی با منافع جمعی و مصالح عمومی، زمینه تحقق پایداری اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی شهرها را فراهم سازد. افزون بر این، ادغام و نهادینه سازی مؤلفه های اخلاقی در نظام برنامه ریزی منطقه ای نه تنها به بهبود کیفیت زندگی شهری و افزایش رضایت شهروندان منجر می شود، بلکه ظرفیت تاب آوری شهرها را در مواجهه با چالش ها و مسائل پیچیده معاصر نیز به طور معناداری افزایش می دهد.

. در این مطالعه، پارامترهای هواشناسی از نرم افزار مترونوم و برای شبیه سازی مدل بافت شهری و ارزیابی آسایش حرارتی با مدل UTCI و SET از نرم افزار انوی - مت 5.6.1 استفاده شده است. در این مطالعه بافت طراحی شده موردمطالعه در نرم افزار انوی مت شبیه سازی شده و داده های هواشناسی در سردترین (2022.1.22)و گرم ترین (2022.7.16) روز سال و بحرانی ترین ساعت از روز از نرم افزار متونورم استخراج گردیده و نهایتاً آسایش حرارتی در بافت موردمطالعه در 2 روز از سال بررسی می شود. نتایج حاکی از آن است در گرم ترین روز سال، کمترین و بیشترین میزان UTCI، به ترتیب، 31 و 43 درجه می باشد که نشانگر آن است که فشار و گرمای زیادی در محدوده موردمطالعه حس می شود و این محدوده خارج از آسایش حرارتی می باشد، تنها در قسمت هایی که پوشش گیاهی نسبتاً مناسبی را شامل می شود، میزان نارضایتی و عدم آسایش کمتر است. از لحاظ معیار SET، همانند نتایج حاصل از معیار UTCI، محدوده موردمطالعه کاملاً خارج از محدوده آسایش قرار گرفته و کل سایت دارای هوای بسیار گرم می باشد، باید توجه کرد که در قسمت هایی که سایه ساختمان ها بر روی معابر اطراف افتاده است و همچنین قسمت هایی که دارای پوشش گیاهی نسبتاً مناسبی می باشد، میزان نارضایتی و گرمای آزاردهنده کمتر و نزدیک به محدوده آسایش حرارتی می باشد. در سردترین روز سال، با بررسی نقشه های خروجی UTCI، می توان نتیجه گرفت که کمترین و بیشترین میزان UTCI، به ترتیب، 21- و 8 می باشد که نشان می دهد در محدوده هوای بسیار سرد و خارج از محدوده آسایش را شاهد هستیم و تنها در بخش هایی از محدوده از جمله فضاهای پیرامونی ساختمان ها که فضای ایجاد شده گردابه جریان غالب باد شهری و شامل پوشش گیاهی هستیم، نسبتاً آسایش برای شهروندان برقرار است و این بخش ها دارای آسایش حرارتی نسبی هستند.

کاهش آسیب های اجتماعی در مناطق آسیب پذیر، نیازمند رویکردی جامع است که هم زمان بر ظرفیت های بومی، مشارکت مدنی، و همکاری نهادی تکیه داشته باشد. در این میان، کارگروه های فرهنگی و مدیران اجتماعی محلی به عنوان کنشگران میدانی، نقش کلیدی در ارتقای تاب آوری اجتماعی، شناسایی نیازهای واقعی محلات، ایجاد شبکه های حمایتی و توانمندسازی گروه های آسیب پذیر ایفا می کنند. پژوهش حاضر با بهره گیری از چارچوب نظری «سرمایه اجتماعی» و از طریق روش کیفی تحلیل اسنادی، به بررسی نقش این نهادها در کاهش آسیب های اجتماعی در مناطق محروم پرداخته است. یافته ها که از تحلیل گزارش های رسمی، اسناد سیاستی و پژوهش های پیشین استخراج شدند، نشان می دهند که فعالیت های منسجم فرهنگی و اجتماعی با محوریت مشارکت مردم و همکاری سازمان های محلی، منجر به کاهش نرخ بیکاری، کاهش گرایش به آسیب های رفتاری، افزایش مشارکت اجتماعی، و بهبود شاخص های دسترسی به خدمات آموزشی، فرهنگی و حمایتی شده اند. همچنین، تقویت سرمایه اجتماعی در سطح محلات به افزایش اعتماد عمومی، ارتقای هویت محلی و ایجاد حس تعلق جمعی منجر گردیده است. بر این اساس، سرمایه گذاری در ظرفیت های مردمی و تقویت مدیریت محله محور، می تواند به عنوان یکی از راهبردهای کارآمد سیاست گذاری اجتماعی و فرهنگی در مناطق آسیب پذیر مورد توجه برنامه ریزان و تصمیم گیران قرار گیرد.

زمینه و هدف: با توجه به اهمیت حیاتی نیروی انسانی در شرکت ملی حفاری ایران و مواجهه کارکنان با استرس های شغلی و ریسک های بالای محیط کار، تدوین یک الگوی بومی و جامع برای توسعه ورزش ضروری است. در همین راستا هدف پژوهش حاضر، تبیین و طراحی الگوی توسعه ورزش کارکنان در شرکت ملی حفاری با رویکرد پایداری منطقه ای در اهواز بود. این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، در دسته تحقیقات کیفی قرار دارد که با رویکرد نظریه داده بنیاد (گرند تئوری) انجام شده است. روش شناسی: جامعه آماری پژوهش را متخصصان و کارکنان آشنا به موضوع ورزش و توسعه سازمانی در شرکت ملی حفاری اهواز با رویکرد پایداری منطقه ای و همچنین متخصصان دانشگاهی حوزه مدیریت ورزشی تشکیل داده اند. حجم نمونه با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند (گلوله برفی) و بر اساس اصل اشباع نظری، تعداد 30 نفر تعیین شد. ابزار گردآوری داده ها، مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق بود که با مشارکت اعضای نمونه انجام گرفت.برای تحلیل داده ها از سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی استفاده شد. یافته ها و نتایج: نتایج پژوهش نشان داد که توسعه ورزش در شرکت ملی حفاری اهواز یک نظام جامع و چرخه ای است که حول مقوله اصلی "مدل توسعه پایدار ورزش در سازمان" شکل گرفته است. این الگو بر اساس شش مقوله پارادایمی (علّی، زمینه ای، مداخله گر، راهبردها و پیامدها) تبیین شد. عوامل علّی و زمینه ای، مسیر توسعه را آغاز می کنند که در ادامه با موانع مداخله گر (سیاسی، مالی، مدیریتی) روبرو می شود. برای غلبه بر این موانع، چهار نقش راهبردی کلیدی (فرهنگی-تعاملی، مدیریتی-اجرایی، مالی و آموزشی) ارائه گردید. اجرای موفق این راهبردها منجر به چهار نوع پیامد (بنیادی، سلامتی، ساختاری و اقتصادی) شده که توسعه ورزش را از یک هزینه به یک سرمایه گذاری استراتژیک با بازدهی بالا در سلامت، نشاط و بهره وری نیروی انسانی تبدیل می کند. این الگوی بومی، چارچوبی جامع برای سیاست گذاران جهت ارتقای ورزش به یک فرآیند سیستمی و مدیریتی فراهم می آورد.

زمینه و هدف: کیفیت محیط سکونتگاه های روستایی یکی از عوامل کلیدی در شکل گیری حس تعلق مکانی، ماندگاری جمعیت و پایداری اجتماعی به شمار می رود. در سال های اخیر، به ویژه در روستاهای پیراشهری که تحت تأثیر فرایندهای شهرنشینی شتابان قرار دارند، توجه به پیوند میان شرایط محیطی و ادراک و دلبستگی ساکنان به مکان اهمیت فزاینده ای یافته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی و تحلیل تأثیر کیفیت محیط روستایی بر حس تعلق مکانی در سکونتگاه های روستایی، با مطالعه موردی روستای ام الطمیر در پیرامون کلان شهر اهواز انجام شده است. روش شناسی: این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی است. داده های مورد نیاز از طریق مطالعات کتابخانه ای و پیمایش میدانی با استفاده از پرسشنامه گردآوری شد. جامعه آماری پژوهش شامل ساکنان روستای ام الطمیر بوده و حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران ۳۵۶ نفر تعیین گردید. برای تحلیل داده ها از مدل تصمیم گیری چندمعیاره مارکوس و آزمون همبستگی پیرسون استفاده شد. نتایج و یافته ها: یافته های پژوهش نشان می دهد که میان کیفیت محیط روستایی و حس تعلق مکانی رابطه ای مثبت و معنادار وجود دارد. نتایج مدل مارکوس حاکی از آن است که پاکیزگی محیط و زیبایی منظر طبیعی بیشترین مطلوبیت را در میان شاخص های محیطی دارند. همچنین نتایج آزمون همبستگی پیرسون نشان داد که قوی ترین ارتباط با حس تعلق مکانی مربوط به زیبایی منظر طبیعی، پاکیزگی محیط و حفظ بافت سنتی روستا است. این نتایج بیانگر آن است که عوامل زیست محیطی و هویتی در مقایسه با زیرساخت های صرف کالبدی، نقش برجسته تری در شکل گیری دلبستگی مکانی ساکنان ایفا می کنند. در مجموع، پژوهش حاضر تأکید می کند که ارتقای کیفیت محیط روستایی، به ویژه در ابعاد طبیعی، زیباشناختی و هویتی، می تواند به عنوان راهبردی مؤثر در تقویت حس تعلق مکانی، افزایش رضایتمندی سکونتی و تحقق توسعه پایدار در سکونتگاه های روستایی پیراشهری مورد توجه برنامه ریزان و سیاست گذاران قرار گیرد

زمینه و هدف: امواج گرمایی از جمله مهم ترین بلایای آب و هوایی هستند که هر ساله پیامدهای زیست محیطی مخربی را به همراه دارند. امواج گرمایی رویداد بسیار مهم اقلیمی هستند که احتمال دارد در آینده با فراوانی و شدت بیشتری به وقوع بپیوندند به همین دلیل به منظور مدیریت و کاهش اثرات امواج گرمایی در مقیاس منطقه ای، تجزیه و تحلیل و پیش بینی تغییرات مربوط به موج گرمایی ضروری است هدف این مقاله شناسایی، طبقه بندی و تحلیل همدیدی امواج گرمایی و پیش بینی بلندمدت آن در دشت اردبیل می باشد. روش شناسی: ابتدا آمار بلندمدت 20 ساله 1995 تا 2014 امواج گرمایی ایستگاه همدید اردبیل تهیه و نقشه های همدید موج های گرمایی با استفاده از نرم افزار گردس استخراج و تحلیل گردید. با استفاده از مدل LARS-WG امواج گرمایی احتمالی در 38 سال آینده (2015-2050) پیش بینی گردید. برای ارزیابی عملکرد مدل، داده های مشاهداتی و شبیه سازی شده در دوره پایه (1995- 2014) مورد مقایسه قرارگرفتند. نتایج و یافته ها: بررسی ها تعداد 25 موج گرمایی در طی دوره ی 20 ساله را مشخص نمود. نتایج همچنین نشان داد که زمان معمول آغاز موج گرما در اوایل مردادماه است. نشان ثابت کرد که الگوهای غالب در زمان وقوع امواج گرمایی شامل پرفشار جنب حاره ای به همراهی پشته ی موج بادهای غربی و کم فشار حاکم بر سطح زمین و زبانه های فروبار پاکستان و عربستان بر روی منطقه مورد مطالعه است. همچنین نتایج نشان داد که میانگین دمای حداکثر سالانه ی اردبیل در طول دوره ی آماری 2015 تا 2050 حدود 68/13 درجه ی سانتی گراد خواهد شد. بر اساس مدل HadCM3 تحت سناریوی A1B دما در حدود 46/16، بر اساس مدل IPCM4 تحت سناریوی B1 دما در حدود 54/16 و بر اساس HADGEM تحت سناریوی A2 نیز با 01/0 اختلاف عدد 55/16 درجه ی سانتی گراد را نشان می دهد. خروجی مدل های مذکور نشان داد که دمای دشت اردبیل تا سال 2050 به طور متوسط حدود 3 درجه ی سانتی گراد بیشتر خواهد شد.

یکی از مخاطراتی که در طی سال های اخیر در بسیار از مناطق رخ داده است، مخاطرات ناشی از فرونشست است. موقعیت جغرافیایی ایران سبب شده است تا بسیاری از مناطق آن در معرض این مخاطره باشد، که از جمله این مناطق شهر طرقبه در دشت مشهد می باشد. طرقبه در اقلیم خشک و نیمه خشک واقع شده است. تکنیک تداخل سنجی راداری یک ابزار قوی در برآورد فرونشست با دقتی در محدوده میلی متر با استفاده از مشاهدات فاز را دارا هستند. در این مقاله به منظور پایش فرونشست اتفاق افتاده در شهر طرقبه از داده های ماهواره Sentinel 1A سال های 2017 تا 2021 استفاده شده است. نتیجه مطالعات حاصل از تداخل سنجی راداری نشان داد، در طول دوره آماری در منطقه مورد مطالعه 10 سانتی متر فرونشست اتفاق افتاده است. در ادامه به بررسی محل قرار گرفتن ژئوسایت ها و مراکز تجاری و اقامتگاه ها پرداختیم. میزان فرونشست های ثبت شده برای هر دوره به ترتیب 2 سانتی متر برای 2017-2018، برای دوره 2018-2019 حدود 1سانتی متر ، 3 سانتی متر برای دوره 2019-2020 و 4 سانتی متر برای دوره 2020-2021 بدست آمد . طبق نتیجه بدست آمده تقریبا تمامی مراکز گردشگرپذیر شهر طرقبه در مناطق بحرانی فرونشست واقع شده اند و در صورت عدم جلوگیری از این خطر در آینده شاهد تخریب این مکان ها و کاهش چشم گیر گردشگران خواهیم بود.