درخت حوزه‌های تخصصی

جنبش بازاریابی سبز از دهه 1980 به شکلی گسترده مورد توجه سازمان ها و مصرف کنندگان قرار گرفته است. سازمان ها با تولید محصولات دوست دار محیط زیست به دنبال کسب مشروعیت اجتماعی، درحالی که مصرف کنندگان به دنبال تأثیرگذاری در بینش جامعه به مسایل زیست محیطی هستند. در این راستا مقاله حاضر به دنبال آگاهی از سطح حساسیت مصرف کنندگان به مسایل زیست محیطی، میزان مشارکت در برنامه های اجتماعی مرتبط با بازاریابی سبز و سطح توجه و رعایت مسایل زیست محیطی در مصارف خود می باشد. برای آزمون فرضیه ها از تحقیق توصیفی پیمایشی استفاده شد. جامعه مورد بررسی دانشجویان دانشگاه تهران(پردیس قم) و حجم نمونه 90 نفر تعیین گردید. نتایج به دست آمده حکایت از آن دارد که مصرف کنندگان به محیط زیست و مسایل ناشی از آن حساسیت داشته و به برنامه ها و طرح های اجتماعی مرتبط با بازاریابی سبز توجه نموده و در آن ها مشارکت می نمایند. اما در رفتار خرید خود مسایل زیست محیطی را در نظر نمی گیرند.

کارگزاران تبلیغات همچنان در شگفت اند که چرا تبلیغات ماندگار نیست. صاحبان کالاها و خدمات نیز متعجب اند چرا کسی از برند یا کالا و خدمات آنها چیزی نمیگوید، این در حالی است که تیزرهای تلویزیونی، بیلبوردها، بروشورها، آگهیهای مطبوعاتی، برپایی نمایشگاهها، تقدیم هدایای تبلیغاتی برای بازدیدکنندگان، عرضهی نمونه کالا و اجرای خدمات به وفور و کاملاًً در دسترس و معرض دید مخاطبان یا مشتریان بالقوه قرار گرفت. جان وانامیکر (John Wanamaker) این توضیح را سالها پیش در عبارتی ساده و گویا بیان کرد که: من میدانم که نیمی از پولی را که برای تبلیغات خرج میکنم، تأثیری ندارد، اما هرگز نتوانستم آن نیمه را پیدا کنم! ظاهراً به رغم پیشرفتهایی که حاصل شده، کارگزاران تبلیغاتی گاه تمایلی ندارند به موضوعات پایه ای و اساسی تکیه کنند تا ماندگاری تبلیغات خود را تأمین کنند. از این رو ترجیح میدهند خود را با تکنیکهای دیداری و شنیداری، خلاقیتهای درخشان هنری، و موضوعاتی از این دست سرگرم سازند. چاره چیست؟ آیا همچنان باید هزینه کرد بیآنکه سودی حاصل شود یا به سراغ موضوعات اساسی رفت؟ خرد حکم میکند که به سراغ موضوعات اساسی برویم. اما کدام موضوعات، پایه ای و اساسی است تا ماندگاری تبلیغات رخ دهد؟ حافظه، قواعد و قوانین حافظه، نقش و عملکرد حافظه، پاسخگوی بخشی از این ناکامی کارگزاران تبلیغاتی و صاحبان کالاها و خدمات است. این اثر که در پی میآید، تنها از منظر موضوعاتی که به اختلال در حافظه، یا کاستیهایی در حافظه مربوط میشود، پرداخته است. ویژگی برجستهی این اثر در آن است که مؤلف که از نظریه پردازان برجسته ی حافظه در جهان است، پس از برشماری هفت نقیصهی حافظه، توصیه های عملی برای کارگزاران تبلیغات دارد تا چگونه کمپین های تبلیغاتی را طراحی کنند.

بسته بندی سبز، یک مطالعهی موردی از آژانس استاندارد مواد غذایی است که در سال 2000 در انگلستان تأسیس شد با این هدف که سلامت غذایی جامعه را در نظر بگیرد. ابتکار درخشان این آژانس در ان بود که با استفاده از رنگهای چراغ راهنمایی، از مصرفکننده حمایت کرد تا مصرفکننده به آسانی میزان چربی، نمک، قند، و کربوهیدرات ماده غذایی را تشخیص دهد. آیا در ایران نیز برای سلامت و تغذیهی مناسب که حق همگان است، میتوانیم این الگو را به کار گیریم؟ پاسخ این پرسش بر عهدهی بازاریابان است؛ چرا که بازاریابی در سالهای اخیر فراتر از سود و فروش، به سلامت تمامی آحاد جامعه میپردازد؛ موضوعی که با عنوان بازاریابی اجتماعی یا مسئولیت اجتماعی از آن یاد میشود...

در سال 1903 آرتور دیویدسون و ویلیام اس هارلی، در اوایل بیست سالگی اولین موتورسیکلت هارلی دیویدسون را تولید کردند.در اولین سال تولید این موتورسیکلت، شرکت تنها یک موتورسیکلت تولید میکرد؛ با این حال تا سال 1910 شرکت 33200 موتورسیکلت فروخت. بسیاری از افرادی که موتور هارلی دیویدسون را میرانند به خاطر نام آن است نه آنکه الزاماً موتورسیکلت بهتری باشد. هارلی دیویدسون با بزرگنمایی تبلیغات، مردم را متقاعد کرده است که با سوار شدن بر موتورسیکلت هارلی دیویدسون، شخصیتی مستقل و سلطه جو پیدا میکنند. اشخاص با همان قیمتی که برای خرید موتور هارلی دیویدسون میپردازند، میتوانند یک اتومبیل خوب خریداری کنند. و در عین حال تولیدکنندگان محلی و یا خارجی دیگری هم هستند که موتورسیکلتهای بهتر با همان قیمت یا پایینتر برای فروش دارند. علاوه بر این، برای تحویل موتورسیکلت، خریدار باید یک ماه هم منتظر بماند.

در این پژوهش، مدل بلوغ بازاریابی در شرکت ایران ترانسفو استفاده شده است. به این منظور، مدل بلوغ فرآیندی پنج سطحی استفاده شده است. جامعه آماری این تحقیق، شامل مدیران و کارشناسان بازاریابی و فروش شرکت ایران ترانسفو است و به دلیل کوچک بودن حجم جامعه آماری و دسترسی به آن، تمامی جامعه به عنوان نمونه آماری انتخاب گردیده و به عبارتی، از روش سرشماری برای نمونه گیری استفاده شده است. در این تحقیق از 11 پرسشنامه برای جمع آوری داده ها استفاده و روایی آن به وسیله روایی محتوا و پایایی آن به وسیله ضریب آلفای کرانباخ تائید شده است. نتایج نشان داد که از فرآیندهای بازاریابی مورد بررسی، هیچ کدام در سطوح پنجم و چهارم قرار ندارند، در حالی که از یازده فرآیند مورد بررسی، هشت فرآیند در سطح سوم و سه فرآیند در سطح دوم قرار دارند.

کاتلر، برجسته ترین متفکر جهانی، منتقدانی تیزبین دارد؛ از جمله استیفن براون، با دیدگاه بازاریابی پست مدرن (Post Modern Marketing). طرح دیدگاه منتقدان کاتلر نظیر استیفن براون، کمک مؤثری است تا دیدگاههای بازاریابی در ایران از محدودهی یک مکتب بازاریابی فراتر رود. ""توسعه مهندسی بازار"" پذیرای دیدگاههایی است که به رونق بازاریابی ایران به لحاظ علمی و حرفه ای بینجامد. گفتنی آنکه استیفن براون، استاد تحقیقات بازاریابی دانشگاه اولستر ایرلند شمالی و استاد مدعو بازاریابی در مدرسهی کلوگ وابسته به دانشگاه نورث وسترن است و از صاحبنظران بلندآوازهی بازاریابی در جهان به شمار میرود. شایان ذکر است مقالهی حاضر به عنوان یکی از مقاله های برگزیده، از میان مقالات دریافتی، از سوی دبیرخانهی سمینار بین المللی بازاریابی کاتلر کاندیدای جایزهی بلیت ورودی رایگان برای سمینار بین المللی بازاریابی کاتلر 55 خرداد 1391) شده است. نتیجهی نهایی انتخاب مقالات برتر، 20 اردیبهشت ماه 1391 اعلام خواهد شد.

قیمت گذاری در زمرهی پیچیده ترین موضوعات بازاریابی است. تعیین قیمت مناسب دغدغه ای است که شرکتها همواره آن را با خود همراه دارند و گاه در مورد آن با مشکلات عدیده ای روبه رو میشوند. سالها پیش یک ضرب المثل روسی عنوان کرد که: در هر بازاری دو احمق وجود دارد؛ فردی که قیمت محصول خود را بسیار کم تعیین میکند، و فردی که قیمت محصول خود را بسیار زیاد تعیین میکند. با این ضرب المثل، برای رهایی از حماقت، پژوهشگران به روشهایی اندیشیدند که بتواند قیمت مناسب یا قیمت واقعی و یا قیمت مطلوب را تعیین کند. اثر حاضر پهنهی گسترده ای از موضوعات، اعم از هدفهای قیمت گذاری و استراتژیهای قیمت گذاری را عنوان میکند و در نهایت قیمت گذاری بر اساس مدل ون وستندورپ معرفی شده است. برجستگی این اثر در مثالهای عینی و برآمده از تحقیقات بازار است و عملاً برای پژوهشگر این راهنمایی سودمند را هدیه میکند که بتواند با جزئیات، قیمت گذاری را اجرا کند.

بازاریابی تجربی از سوی شرکتهای پیشتاز جهانی به شدت مورد استفاده قرار گرفته است. در شماره های پیشین از اجرای این بازاریابی در شرکتهای نفتی شل، بانک اچ اس بیسی، سامسونگ، ال جی، باشگاه آرسنال و... نوشته شد. در این شماره از نحوهی اجرای بازاریابی تجربی برای تبلیغ برندهای خوشبوکنندهی هوا میخوانید. ویژگی این اثر در آن است که با جزئیات از این بازاریابی میگوید و میتوان روش اجرای آن را برای مواد خوشبوکنندهی هوا و نظایر آن به کار بست. گفتنی آنکه برای اطلاعات بیشتر میتوان به شماره های پیشین نشریهی توسعه مهندسی بازار مراجعه کرد و یا کتاب بازاریابی حسی اثر شاز اسمیلانسکی را مطالعه کرد که با ترجمهی پرویز درگی و محمد سالاری در سال 1389 چاپ و منتشر شد.

مطالعات موردی در حوزهی برند یک ضرورت بود که در ""توسعه مهندسی بازار"" کمتر بدان پرداخته ایم. در این شماره یک مدل در زمینهی برند ارائه شده است که مربوط به شرکت هواپیمایی مالزیایی یا برند ایرآسیا است؛ در ادامه با مدلی با عنوان مدل مدیریت داراییهای برند آشنا خواهید شد. مدل داراییهای برند را اسکات دیویس در 4 فاز معرفی کرده است. این 4 فاز عبارتند از: فاز اول) چشم انداز برند فاز دوم) تصویر برند فاز سوم) استراتژی برند فاز چهارم) برقراری ارتباط با برند مقالهی حاضر درسهای فراوانی برای شرکتهای هواپیمایی و سایر شرکتهای حمل و نقلی و صنایع گوناگون دارد.

آیا افزایش فروش باعث افزایش سود خواهد شد؟ پاسخ این پرسش در این مقاله، منفی است. گاه افزایش فروش نه تنها سودی در بر ندارد بلکه، ضرر و زیان نیز در پی آن است. رشد و توسعهی شرکتها نیز بیش از آنکه به افزایش فروش وابسته باشد، به افزایش سود بستگی دارد. امتیاز مقالهی حاضر در آن است که ابتدا باید افزایش فروش را از افزایش سود تفکیک کرد. از دیگر سو، تأکید میورزد تمرکز بیش از حد بر افزایش فروش و عدم توجه به حاشیهی سود میتواند مشکل آفرین باشد. سایر امتیازهای این مقاله در آن است که برای سودآوری، یک برنامهی مدون با مراحل مشخص از آغاز تا پایان ارائه میدهد. جایجای مراحل معرفی شده نیز نکته های سودمندی افزوده شده که افزایش سودآوری را تأمین کند.

توفان مغزی یک تکنیک فوق العاده برای حل مسائل سازمانی یا تولید و پدیدآیی ایده های نو و خارق العاده است. با وجود این، نتایج به دست آمده از اجرای این تکنیک برای سازمانها و شرکتها به دلایلی درخشان و چشمگیر نیست. دلایل آن را شرکت معتبر جهانی مککینزی، در اجرای سنتی آن میداند. مککینزی، معتبرترین شرکت مشاوره در حوزهی مدیریت، به تازگی حاصل یک دهه فعالیت خود را در 200 پروژه برای 150 شرکت معتبر منتشر کرده که نشان میدهد چگونه میتوان از روشهای بیحاصل سنتی توفان مغزی فاصله گرفت تا شاهد پدیدآیی نتایج درخشان توفان مغزی در عمل شد. مککینزی این نتایج را در هفت گام کاملاً مشخص و قابل اجرا توصیه میکند که در این مقاله میخوانید.

هدف از این مقاله، بررسی عوامل کلیدی تأثیر گذار در پذیرش همراه بانک (به عنوان نوآوری جدید بانکداری الکترونیک) از سوی مشتریان بانک هاست. لذا با استفاده از مدل های موجود در ادبیات، عوامل بالقوه مؤثر در پذیرش این ابزار مورد بررسی قرارگرفته اند. در تجزیه و تحلیل آماری از روش های آمار توصیفی، آزمون میانگین تک نمونه ای، تحلیل عاملی تأییدی و آزمون همبستگی اسپیرمن استفاده شده است. متغیرها نیز با طیف لیکرت اندازه گیری و براساس مدل رفتار مشتری دسته بندی شده اند. اطلاعات با استفاده از پرسشنامه جمع آوری و تجزیه و تحلیل داده ها بوسیله نرم افزارهای SPSS و LISREL انجام شده است. نتایج نشان می دهد عوامل کیفیت خدمات، اعتماد به بانک، عملکرد مورد انتظار، تطبیق وظیفه- فناوری، تلاش مورد انتظار، شرایط تسهیل کننده، آگاهی از خدمات، خودکارآمدی و نوآوری شخصی تأثیر معناداری بر پذیرش همراه بانک دارند. لیکن عامل احساس ریسک نسبت به نوآوری شخصی و خودکارآمدی و آگاهی تأثیر کمتری بر پذیرش دارد و همبستگی معناداری با رضایت مشتری ندارد. ضمناً در این تحقیق مشتریان بانک سامان مورد مطالعه قرار گرفته اند.

با ورود سازمان­ها به اقتصاد خدماتی، کیفیت خدمات به موضوع چالش برانگیزی برای آنها تبدیل شده است. به طوری که موفقیت سازمان­ها در این اقتصاد، درگرو داشتن خدمات با کیفیت وکارکنانی مشتری مدار خواهد بود. تحقیقات اخیر نشان داده است که یکی از عوامل تأثیرگذار برکیفیت خدمات سازمان­ها و ایجاد مزیت رقابتی، وجود رفتارهای شهروندی در کارکنان به ویژه کارکنانی است که به طور مستقیم در تعامل با مشتریان، می باشند[30].باتوجه به اهمیت دومؤلفه مشتری گرایی و رفتار شهروندی سازمانی، این مقاله که مبتنی برپژوهشی میدانی در یکی از بیمارستان های تهران می باشد، به بررسی رابطه میان این متغیرها پرداخته است. بدین منظور، پرسشنامه ای برای سنجش این متغیرها طراحی شد و پس از اطمینان از روایی و پایایی ابزار اندازه گیری به وسیله تحلیل عاملی تأییدی، در میان نمونه ای متشکل از 87 نفر از پرستاران بیمارستان شریعتی توزیع شد. روش تحقیق حاضر، پیمایشی- همبستگی و به طور مشخص مبتنی بر الگوی معادلات ساختاری بود. نتایج حاصل از تحقیق این گونه بیان می دارد که بین رفتار شهروندی سازمانی و مشتری گرایی رابطه مثبت و معنا داری وجود دارد.

مککینزی، برترین شرکت مشاوره ای معتبر مدیریت، به تازگی این اثر را در سلسله مراتب فصلنامهی خود چاپ و منتشر کرد. افزون بر تازگی این اثر، دیدگاههای تازه ای با صراحت آمده است: مشتریان تفاوتی میان بازاریابی و محصول قائل نیستند، بازاریابی، خود محصول است. مشتریان همچنین میان تجربهی خودشان در محیط فروشگاه نمیبینند؛ بازاریابی، خود تجربه است. در عصر تعامل، بازاریابی، خود شرکت است. در چنین نگرشی، عملاً وظایف بخش بازاریابی تغییرات اساسی مییابد. این تغییرات کدامند؟ پاسخ این پرسش را در این مقالهی پژوهشی جستجو کنید.

نبوغ کاتلر را در ساده گویی و ساده نویسی باید تحسین کرد.فضیلت ساده نویسی و ساده گویی از بزرگانی همچون کاتلر برمیآید. کاتلر در اوج تخصص و دریافت مدارج عالی از دانشگاههای معتبر دنیا در رشته های اقتصاد و مدیریت، روانشناسی، و ریاضی، نیازی ندارد تا واژگان مغلق را به کار گیرد، فرمولهای ریاضی را ردیف کند، تئوریهای اقتصاد و روانشناسی را با پیچیدگی عنوان کند. جوهرهی آموزه های کاتلر، آموزشی بدون پیرایه، و بدون حاشیه های زائد است. هر چقدر از میانسالی و کهنسالی وی میگذرد، او بیش از پیش سادگی در بیان و نوشتار را پیشهی خود کرده است. گواه آن کتابهایی است که تنها نام او زینت بخش روی جلد کتاب است. البته کتابهایی که نام دیگران نیز روی جلد آمده، دشوارترند. گفتگوی پیش رو مثالی است آشکار از آنچه دربارهی این دانشمند برجستهی جهانی میتوان گفت. عبارتهای پایانی این گفتگو، دیدگاهی نغز ارائه میدهد از آنچه در اندیشهی این بازاریاب جهانی میگذرد، آنجا که میگوید: خشنودکننده ترین شغل بازاریابی این است که دیگر کوکاکولا یا خمیردندان کرست نفروشی بلکه، تعلیم و تربیت و سلامتی بیشتر را به مردم عرضه کنی و در کیفیت زندگی آنان تفاوتی واقعی ایجاد کنی.

ارزش ویژهی مشتری"" دو خاستگاه را توأمان در نظر میگیرد: 1) خاستگاه کسب وکاری که با مشتری سر و کار دارد، و 2) خاستگاه مالی که با ارزش پیوند دارد. چنین نگاه جامعی سبب خواهد شد تا مشتری به عنوان دارایی اصلی شرکت محسوب شود، از این رو دیگر نمیتوان مشتری را صرفاً در کوتاه مدت در نظر گرفت، و نمیتوان با دید هزینهیابی او را ارزیابی کرد. سه مؤلفهی اساسی ارزش مشتری عبارتند از: جذب مشتری، نگهداری مشتری، و در نهایت فروش فوق العاده که به تفصیل در این مقاله تشریح شده اند.

مطالعات بین رشته ای هر روز حضور پررنگ خود را در گسترهی بازاریابی و تبلیغات پررنگتر میکنند. روانشناسی با نظریه های متفاوت میتواند به مدد موضوعاتی نظیر برند آید تا فهم دقیقتری از رفتار مصرفکننده را به دست آوریم. جرج کلی، متخصص روانشناسی بالینی، صاحب نظریهی ساختارهای شخصی، دیدگاه تازه ای دارد که اکنون متفکران برند بر پایهی آن میتوانند تحلیل جدیدی از تبلیغ تلفن سامسونگ داشته باشند. مقالهی حاضر این تحلیل را با پشتوانهی دیدگاه جرج کلی ارائه میدهد. شایستهی یادآوری است هنوز در ایران کتاب مستقلی از جرج کلی، صاحب نظریهی ساختارهای شخصی، ترجمه نشده است و این اثر میتواند دیدگاههای تازه ای را برای متخصصان بازاریابی و تبلیغات تقدیم کند.

بازاریابی حسی"" در شماره های پیشین در شرکتهای متعددی نظیر شل، بانک اچ بیسی، سامسونگ، ال جی، باشگاه آرسنال و... جستجو شد. در این شماره با مجموعه ای متنوع از کمپینهای بازاریابی آشنا خواهید شد که از ""بازاریابی حسی"" استفاده میکنند. نگاه هوشمندانه و خلاق کمپینهای بازاریابی در استفاده از روش ""بازاریابی حسی"" میتواند برای صاحبان کالاها و خدمات در ایران، الهام بخش تبلیغات تازه ای باشد که شهروندان را مجذوب خود کند. فراتر از آن، کتاب ""بازاریابی حسی"" اثر شاز اسمیلانسکی با ترجمهی پرویز درگی و محمد سالاری از انتشارات رسا معرفی میشود که در 376 صفحه همراه با مثالهای متنوع، شیوهی بهکارگیری این روش انقلابی را در تبلیغات تدوین کرده است.