محمد نوروزی

هدف: تشکّلهای دانشجویی یکی از مهم ترین ارکان و بازو های تربیتی در دانشگاهها محسوب می شوند. هدف از انجام این پژوهش، شناسایی پیشرانهای ایفای نقش مؤثر این تشکّلها در امر تربیت دینی دانشگاهها بود که مسئله ای ارزشمند و مهم است و یافته های آن در مقام سیاستگذاری و اجرا نیز به کار خواهد آمد. روش: پژوهش حاضر از روش شناسی آمیخته بهره گرفته است. در مرحله کیفی به شناسایی مؤلفه ها از طریق مصاحبه های اکتشافی با خبرگان، انجام مطالعات کتابخانه ای و بررسی اسناد پرداخته و آنها را با روش تحلیل مضمون طبقه بندی کرده است. سپس مؤلفه های شناسایی شده با استفاده از جلسه گروه کانونی متشکّل از استاد راهنمای تشکّلها، ادوار تشکیلاتی و فعالان تربیتی دانشجویی پالایش و تأیید شدند. به منظور شناسایی پیشرانها، از روش شناسی میک مک استفاده شد و از این طریق، مؤلفه ها بر اساس قدرت تأثیرگذاری و تأثیرپذیری طبقه بندی شدند. محدوده مورد مطالعه در این پژوهش، دانشگاه امام صادق انتخاب شد. یافته ها و نتایج: یافته های پژوهش نشان می دهد مؤلفه های برخورداری از نیروی انسانی توانمند و دغدغه مند، کار تشکیلاتی و جمع گرایانه، برخورداری از رویکرد حل مسئله، برخورداری از هویت جمعی مشترک، توجه به نیازهای عینی جامعه، وحدت گفتمانی، نگاه راهبردی عمل گرایانه، ارتقای جسارت انجام کارهای بزرگ، تلاشگری برای دستیابی به هدف، آرمان خواهی پیش برنده و انعطاف ساختاری، به عنوان متغیّرهای دووجهی، ظرفیت لازم را برای ایفای نقش مؤثر تشکّلهای دانشجویی در تربیت دینی دانشگاهها فراهم می سازند.

هدف: تحولات اقتصادی و صنعتی در دهه های اخیر نشان می دهد که تکیه صرف بر منابع طبیعی و نیروی کار ارزان دیگر نمی تواند مزیت رقابتی پایدار ایجاد کند و رشد بلندمدت اقتصادی عمدتاً در گرو ارتقای فناوری و نوآوری است. تجربه کشورهایی مانند کره جنوبی و چین نیز بیانگر آن است که دستیابی به فرارسی فناورانه مستلزم سیاست گذاری فعالانه و غلبه بر شکست ها و موانع متعدد است. در این میان، ایران با وجود ظرفیت های گسترده انسانی و طبیعی، هنوز در عبور از این مسیر با چالش های ساختاری، نهادی و بین المللی روبه رو است. این پژوهش با تمرکز بر صنعت پتروشیمی، به عنوان یکی از مهم ترین صنایع راهبردی کشور، به دنبال شناسایی شکست ها و موانع اصلی فرارسی فناورانه و ارائه ابزارهای سیاستی مناسب برای غلبه بر آن ها است. همچنین این پژوهش به اولویت بندی سیاست های پیشنهادی می پردازد تا الگویی بومی و کارآمد برای تقویت توانمندی های فناورانه در ایران فراهم شود. روش شناسی: این پژوهش در دو مرحله اصلی طراحی شده است. در مرحله نخست، از طریق روش تحلیل مضمون، شکست ها و موانع موجود در مسیر فرارسی فناورانه صنعت پتروشیمی شناسایی شد. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با خبرگان صنعت و سیاست گذاری، بررسی اسناد و گزارش های رسمی، و مرور ادبیات نظری گردآوری شد. کدگذاری داده ها در چند مرحله انجام گرفت تا مدل مفهومی نهایی از شکست ها و موانع ترسیم شود. در مرحله دوم، به منظور ارائه راهکارها، سیاست های پیشنهادی از دل مصاحبه ها و منابع تخصصی استخراج و سپس پالایش و دسته بندی شدند. برای اولویت بندی سیاست های پیشنهادی از روش تصمیم گیری چندمعیاره تاپسیس استفاده شد. بدین منظور شاخص هایی برای مقایسه سیاست ها انتخاب گردید که طی یک نشست گروه کانونی با حضور متخصصان حوزه سیاست گذاری و صنعت تعیین شدند. در نهایت پنج شاخص به عنوان معیارهای اصلی در پرسشنامه پژوهش مورد استفاده قرار گرفتند: سهولت اجرا (میزان راحتی و سرعت در پیاده سازی سیاست ها)، هم راس تایی با اس ناد و سی اس ت های کلان (م یزان پش تیبانی و تطاب ق سیاست های ملی با گ زینه پیشنهادی)، کارایی (نسبت هزینه ها به میزان اثرگذاری و تغییر مثبت در صنعت)، تناسب با ساختار موجود (میزان قابلیت اجرایی در چارچوب نهادی و سازمانی صنعت پتروشیمی) و گستردگی و پوشش (دامنه تأثیر سیاست بر شکست ها و موانع مختلف و وسعت بخش های تحت پوشش صنعت). پاسخ دهندگان پرسشنامه بر اساس این شاخص ها اقدام به ارزیابی و رتبه بندی سیاست ها کردند و نتایج آن مبنای تحلیل و اولویت بندی نهایی قرار گرفت. یافته های پژوهش: نتایج نشان داد که صنعت پتروشیمی ایران با ده نوع شکست شامل شکست سیاست گذاری، شکست هدف گذاری، شکست طراحی، شکست سیستمی، شکست بازار، شکست شناختی، شکست مدیریتی، شکست قابلیت، شکست یادگیری و شکست اندازه، و همچنین با دو مانع اساسی یعنی تحریم های بین المللی و قدرت نظم بازارهای جهانی مواجه است. در مدل نهایی، شکست های شناسایی شده در سه سطح بنگاه، صنعت و دولت (حاکمیت/کلان) دسته بندی شده است. بر اساس تحلیل ها، شانزده سیاست متناسب برای مقابله با این شکست ها و موانع شناسایی و اولویت بندی شد. نتیجه گیری: یافته ها نشان می دهد که بدون اصلاح سیاست گذاری ها و اتخاذ رویکردهای مناسب در مواجهه با شکست ها و موانع شناسایی شده، فرارسی فناورانه در صنعت پتروشیمی محقق نخواهد شد. اجرای سیاست های پیشنهادی می تواند پیامدهای عملی مهمی همچون ارتقای توانمندی فناورانه، کاهش آسیب پذیری در برابر تحریم ها و بهبود موقعیت رقابتی ایران در بازارهای جهانی را به دنبال داشته باشد. در مجموع، پیام اصلی این مطالعه آن است که موفقیت در فرارسی فناورانه نیازمند تمرکز هم زمان بر چند سطح سازمانی و نهادی، طراحی سیاست های شبکه ای برای مقابله با شکست ها و موانع، و تطبیق دقیق سیاست ها با شرایط اقتصادی، فناورانه و نهادی کشور است. این یافته ها، علاوه بر کاربرد عملی در مدیریت و سیاست گذاری صنعت پتروشیمی، می تواند به عنوان الگویی تحلیلی برای سایر صنایع راهبردی کشور و طراحی سیاست های توسعه فناوری در ایران مورد استفاده قرار گیرد.

دانشکده های مدیریت عهده دار آموزش تخصصی مدیریت به دانشجویان هستند؛ اما درک سازمان به عنوان یکی از پیچیده ترین سطوح سیستم ها از دیدگاه بولدینگ، امری بسیار دشوار است. به همین دلیل، در این حوزه نظریات، مدل ها و مطالعات متعددی منتشر شده است. پژوهش حاضر با هدف طراحی یک الگوی ذو ابعاد به منظور آموزش و توانمندسازی دانشجویان رشته مدیریت و با رویکرد زیست در صنعت انجام شده است تا دانشجویان این رشته را حد الامکان در فضای واقعی قرار داده و فرصت کسب تجربه های علمی و عملی عمیق تری را برایشان فراهم سازد. در فرآیند این پژوهش رویدادهای زیست در صنعت که توسط دانشکده معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق (علیه السلام) برگزار شده است مورد مطالعه قرار گرفت و الگوی تکاملی مطلوب طراحی و تشریح شد. پس از بررسی تجربه برگزاری رویداد های مدیرشو، شهید حسن باقری و صنعتی شو در این دانشکده، تطور در ابعاد مختلف پیش بینی شده (هدف، دانش، مسئله شناسی، قوه تحلیل گری، مهارت مشاهده و ثبت داده (مستندسازی)، توسعه فردی، مهارت کار تیمی، تجاری سازی، جامعه مخاطب ، تمرکز صنعت، مفهوم استاد-شاگردی و اخلاق و معنویت) بعنوان مولفه های تکامل یافته در طول برگزاری این رویدادها شناسایی شدند. نتایج این پژوهش به عنوان نمونه ای از الگوی عملی از توسعه روش های آموزش مدیریت برای عموم دانشکده های مدیریت قابل استفاده خواهد بود.

مصرف کنندگان، یکی از ارکان تعیین کننده موفقیت کسب و کارها محسوب می شوند، لذا طراحی راهبرد بازاریابی مستلزم توجه به مشتری است. افزایش سهم مصرف و تماشای ویدئو، به خصوص فیلم و سریال در سبد مصرفی خانوار ایرانی، صنعت نمایش خانگی را در مسیر رشد قرار داده است از این رو، شناخت عواملی که تأثیر اساسی بر انتخاب افراد در این زمینه دارد، به مساله ای مهم برای بنگاه های فعال در این عرصه تبدیل شده است. در پژوهش حاضر که به دنبال شناسایی و رتبه بندی عوامل موثر بر انتخاب فیلم و سریال در سکوهای ویدیو درخواستی است، پس از اخذ مصاحبه کیفی عمیق با 18 نفر از مشتریان یکی از پلتفرم ها که بیش از یکسال از آن استفاده می کردند، داده های گردآوری شده با استفاده از روش تحلیل مضمون کدگذاری شده و در مرحله بعد، شبکه مضامین به دست آمده در گروه کانونی بررسی، تکمیل و تدقیق شد. عوامل نهایی در اختیار 11 نفر از خبرگان دانشگاهی و صنعت قرار گرفت و رتبه بندی نهایی حاصل گردید. نتایج پژوهش نشان می دهد عامل معرفی به دیگران و بعد از آن به ترتیب بازیگر و ژانر بیشترین اثر را بر انتخاب مخاطب دارند. از این رو پیشنهاد می شود فعالان بازاریابی این صنعت تمرکز بیشتری بر تبلیغات دهان به دهان داشته و زمینه های توسعه چنین ابزاری را فراهم سازند. ضمن اینکه نتایج نشان می دهد، از میان انواع تبلیغات، تبلیغات فضای مجازی و انتشار قسمتی از سکانس های فیلم ها می تواند تاثیر بیشتری بر مخاطب داشته باشد که می تواند در دستور کار پلتفرم ها به منظور به کارگیری در قسمت های ابتدایی زنجیره ارزش قرار گیرد.

حجاب و پوشش را می توان یکی از مهم ترین مؤلفه های هویتی و فرهنگی، ایران اسلامی دانست، مؤلفه ای که خواسته و ناخواسته به عنصری پایه ای در جامعه سازی تبدیل شده و هویت ایرانی اسلامی اصیل به آن گره خورده است. پیچیدگی موضوع و حساسیت نظری و اجرایی آن سبب شده است که همواره به عنوان امری چالشی در فضای سیاست گذاری محسوب گردد. در پژوهش حاضر که با رویکردی آینده پژوهانه سیاست گذارانه و با استفاده از روش میک مک تعریف شده است، پس از أخذ مصاحبه های عمیق، 60 پیشران تعریف شده و پس از بررسی های لازم به 19 مورد تقلیل یافتند. در نرم افزار میک مک که به تحلیل و بررسی روابط متقبل این پیشران ها پرداخت متغیرهایی مانند رسانه ها و شبکه های اجتماعی، ارزش های غربی و بازنمایی رسانه ای برخورد با بی حجاب ها به عنوان متغیرهای کلیدی و تأثیرگذار شناسایی شدند که نقش اساسی در جهت دهی کل سیستم ایفا می کنند. همچنین، متغیرهایی نظیر اجرای قانون حجاب و رواداری میان موافقان و مخالفان حجاب به عنوان متغیرهای وابسته شناسایی شدند. متغیرهای واسطه ای مانند نظارت اجتماعی و امربه معروف و نهی ازمنکر نیز به عنوان پل ارتباطی بین متغیرهای تأثیرگذار و وابسته، نقش مهمی در پویایی سیستم ایفا می کنند. نتایج تحلیل پژوهش حاکی از ناپایداری وضعیت داشته و نشان می دهد که تعداد قابل توجهی از متغیرها وضعیتی دووجهی را تجربه می کنند. بر اساس یافته های پژوهش و به عنوان توصیه سیاستی می توان به مواردی نظیر تقویت مدیریت رسانه ها و شبکه های اجتماعی، برنامه ریزی برای کاهش نفوذ ارزش های غربی، بازنگری در شیوه های اجرای قانون حجاب، ارتقای نظارت اجتماعی و تقویت امربه معروف و نهی ازمنکر، ایجاد الگوهای مناسب در خانواده و آموزش وپرورش، استفاده از فناوری های نوین برای ترویج فرهنگ حجاب، کاهش تنش های اجتماعی از طریق ترویج رواداری و ترویج الگوهای فرهنگی و پوشش متناسب اشاره کرد.

منظور از مداخله ناظران، مداخله انتظامی افراد عادی حاضر در صحنه جرم است؛ چنانکه در عملیاتِ «دستگیریِ شهروندی» مردم ناظر به توقیف مرتکبینِ جرم اقدام می کنند. این تحقیق با استفاده از روش پیمایشی و ابزار پرسشنامه محقق ساخته درصدد نگرش سنجی عوامل اجتناب از توقیف مرتکبان جرم در میان 353 دانشجوی پسر دانشگاه فردوسی مشهد در نیم سال اول سال تحصیلی 1402 است که با استفاده از فرمول کوکران مبنای آزمون قرار گرفتند. داده های پژوهش در دو بخش توصیفی و استنباطی قابل مطالعه است. بنا به یافته های توصیفی تحقیق، در نگرش افراد جامعه هدف، سطح اجتناب از این مداخله گسترده تر از مقدار مداخله است. در این رابطه به ترتیب، عدم آگاهی ناظر نسبت به انتخاب نوعِ واکنش، امید به مداخله سایر افراد حاضر در صحنه جرم، ترس از سرزنش دیگران، مهم نبودن موضوع جرم و ترس از صدمه دیدن، بیشترین تأثیر و ترس از مؤاخذه شدن توسط پلیس و مهم نبودن سرنوشت قربانی به علت غریبه بودن او به ترتیب کمترین اثر را در این موضوع داشته اند. یافته های استنباطی نیز نشان می دهد که در نگرش افراد مذکور، میان این عوامل و نوع جرم همبستگی معناداری وجود دارد؛ چنانکه به طور مثال در جرم «توزیع مواد مخدر صنعتی»، ترس صدمه دیدن و ترس از سرزنش دیگران مهم ترین عواملِ عدم مداخله جهت دستگیری مرتکبان جرم هستند. همچنین میان عدم مداخله و نوع رشته تحصیلی رابطه معناداری مشاهده شده، به طوری که تنها دانشجویان دانشکده حقوق، حس مشارکت بیشتری در این زمینه از خود نشان داده اند. در مقابل میان متغیرهای عدم مداخله و سطحِ تحصیلات و وضعیت تأهل همبستگی معناداری مشاهده نشد.