شناسایی مؤلفه های تأثیرگذار بر آینده پژوهی مدیریت آموزشی مبتنی بر رویکرد پویایی رقابتی در دانشگاه های استان مازندران: تحلیلی کیفی بر مبنای دیدگاه صاحب نظران موضوعی(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
اندیشه های نوین تربیتی دوره ۲۱ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۳
153-171
حوزههای تخصصی:
آینده پژوهی به منزله یک مفهوم میان رشته ای و فرارشته ای، امکان شناسایی رویدادها و روندهای مؤثر در شکل گیری تحولات آینده و دستیابی به تصویری روشن از آینده در قلمرو مدیریت آموزشی دانشگاه ها را فراهم می آورد. پژوهش حاضر مؤلفه های تأثیرگذار بر آینده پژوهی مدیریت آموزشی مبتنی بر رویکرد پویایی رقابتی در دانشگاه های استان مازندران برمبنای تحلیل دیدگاه صاحبنظران ایرانی این حوزه است. این مطالعه به روش کیفی با استفاده از مصاحبه نیمه ساختاریافته و تحلیل محتوای کیفی با رویکرد قیاسی انجام شده است. جامعه پژوهش شامل تمامی متخصصان و صاحب نظران عرصه مدیریت آموزشی و علوم تربیتی بود که در مجموع 13 نفر از آنها، به روش نمونه گیری گلوله برفی، انتخاب و آرا و نظرات آنها تجزیه و تحلیل شد. تجزیه و تحلیل داده در سه مرحله کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی انجام پذیرفت. تحلیل کیفی نتایج حاصل از مصاحبه با صاحب نظران حوزه مدیریت آموزشی نشان داد که آینده پژوهی مدیریت آموزشی مستلزم توجه به 11 مقوله اصلی و 47 زیرمقوله است. یافته های حاصل از مصاحبه ها نشان داده است که رویکرد آینده پژوهی مدیریت آموزشی مبتنی بر مدیریت آموزشی به عنوان مقوله شرایط علی(کادر هیئت علمی مجرب، تنوع برنامه های آموزشی و پژوهشی، گسترش پژوهش های کاربردی، تعامل دانشگاه با صنایع، برنامه درسی انعطاف پذیر و کاربردی)، عوامل زمینه ای (ضرورت تفکر در مورد آینده به عنوان یک عمل تربیتی، امکانات آموزشی متعدد، ارتباطات اجتماعی مناسب)، شرایط مداخله گر (داشتن مهارت های منتقدانه و تفسیری از آینده، وجود سیاست توانمندسازی و آشنایی استادان و دانشجویان با شاخص های آینده نگری)، راهبردها (توانمندسازی منابع انسانی، توسعه ظرفیت های آموزشی و پژوهشی و استفاده از روش های گوناگون تدریس) و پیامدها (ارائه عملکرد فعالانه در برابر رویدادهای آموزشی، ارتقای یادگیری مادام العمر، در نظر گرفتن دانشجویان به عنوان سرمایه اجتماعی، ارزیابی و تجدید نظر منظم) مطرح گردید.