مطالعات بین المللی

مطالعات بین المللی

مطالعات بین المللی 1384 شماره 7

مقالات

۱.

صلاحیت تکمیلی دیوان کیفری بین المللی و صلاحیتهای ملی : کلیدهای دو در

نویسنده:

کلید واژه ها: دیوان کیفری بین المللی صلاحیت ملی صلاحیت تکمیلی و پذیرش موافقتنامه ماده 98

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۷۳
تکمیلی بودن صلاحیت دیوان کیفری بین المللی در صلاحیت ملی ، مبنای اصلی اساسنامه رم محسوب می‌شود و با اصل کلی و کلاسیک دیگر یعنی حاکمیت کشورها مرتبط است . هدف ما در این نوشتار این است تا به طور ژرفتری به معضلات اصلی مربوط به اعمال صلاحیت تکمیلی دیوان کیفری بین المللی بپردازیم . می‌دانیم که برای «ورود به خانه دیوان کیفری بین المللی» باز کردن دو در لازم است : صلاحیت (ratione materiae) و قواعد مربوط به پذیرش . همچنین دو کلید برای باز کردن این دو در وجود دارد : مراحل مرتبط با صلاحیت دیوان و پذیرش یک قضیه . آیا وقتی «درهای صلاحیت دیوان کیفری بین المللی گشوده است» ، نیازی به همکاری دولتها برای به کارگیری صلاحیت دیوان کیفری بین المللی باقی می‌ماند؟...
۲.

کمکهای بشر دوستانه : دیپلماسی بین المللی حزب کارگر برای برتری و سروری بریتانیا در قرن 21

کلید واژه ها: حقوق بشر روابط بین الملل دیپلماسی بریتانیا کمکهای بشر دوستانه حزب کارگر

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۰۱
حزب کارگر انگلیس به عنوان یک حزب سوسیالیستی و مدافع ستمدیدگان شناخته می‌شود . با وجودی که تصور بر این است که گروههای محافظه کار انگلستان می‌بایست بیشتر به سمت امپریالیست گرایی سوق داشته باشند ، با این حال ، نوشتار پیش روی گواه بر این است که حزب کارگر انگلستان بیشتر به این جهت تمایل دارد . دلیل این پدیده را می‌توان در این دانست که از حزب انگلستان انتظار نمی‌رود که عملکردی خارج از منافع ملی داشته باشد . به همین روی ، این حزب نیز به رویکرد امپریالیست گرایی روی آورده است . در حالی که این نوع طرز عملکرد برای حزب محافظه کار قابل پیش بینی است..
۳.

تحولات کنونی در روند مذاکرات حقوقی و حق حاکمیت در دریای خزر

نویسنده:

کلید واژه ها: ایران حاکمیت دریای خزر حقوق دریاها وضعیت حقوقی

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۲۴
با وجود گذشت 10 سال از روند مذاکرات کشورهای حوزه دریای خزر ، این کشورها همچنان در زمینه بسیاری از موضوعات اساسی به توافق نرسیده‌اند . از جمله این اختلافات می توان به مسئله توسعه حدود حاکمیت ملی ، مشکلات مرزبندی آتی آذربایجان ، ایران ، قزاقستان ، روسیه و ترکمنستان در دریای خزر ، به علاوه موارد کمتر حساس چون حق اکتشاف و بهره‌برداری از منابع دریای خزر از جمله نفت و گاز اشاره کرد . مهمترین مانع در روند مذاکرات در زمینه مسائل حقوقی دریای خزر می‌تواند برگرفته از منافع متناقض کشورهای ساحلی حوزه دریای خزر باشد ...
۵.

دموکراتیزه شدن در خاومیانه و ایران

نویسنده:

کلید واژه ها: ایران دموکراسی خاورمیانه احمدی نژاد خاتمی اقتدار گرایی

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰۱۵
تداوم اقتدار دولت از یک سو و ضعف و وابستگی نسبی سیاسی جامعه از سوی دیگر ، موانع برطرف نشدنی را پیش روی روند دموکراسی در خاورمیانه قرار داده است . به همین دلیل ، هیچ کدام از سه خصیصه اصلی دموکراسی سازی - دموکراسی سازی از طریق جامعه مدنی ، توسط کناره گیری داوطلبانه رهبران سلطه جو و ایجاد شکاف در هسته یکپارچه نخبگان حاکم - نتوانسته اند به طور عمده در این ناحیه جلوه گر شوند . البته دو کشور لبنان و ترکیه استثناء واقع می‌شوند . در ایران ، در دوره نخست ریاست جمهوری آقای خاتمی ، به نظر می‌رسید که نبود هماهنگی نهادی و ایدئولوژیکی در دولت ، باعث کند شدن روند دموکراسی شود...
۶.

قواعد بنیادین حقوق بشر : اجماع شمال و جنوب

نویسنده:

کلید واژه ها: حقوق بشر جهان شمولی قواعد بنیادین شمال جنوب

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۱۷۴
ویژگی برجسته دنیای امروزی در این قرار گرفته که هم به یکسانی و هم به تمایزات نگاه شود . در همین راستا ، اصول و قواعد حقوق بشر در بستر گوناگونی و گستردگی فرهنگها و ارزشها و باورهای ملتهای عضو ملل متحد نمایان می‌شود . پژوهش پیش روی در همین زمینه به این پرسش کلیدی می‌پردازد که چگونه می‌توان قاعد بنیادین حقوق بشر در جامعه بین المللی را همراه با احترام به باورهای بومی و دیرینه فرهنگی هر کشور - ملتی جهان شمول نمود ؟ نویسنده با بهره‌گیری از پیمان‌نامه‌های بین المللی حقوق بشر ، حق شرط کشورها بر آنها ، رای دادگاه اروپایی حقوق بشر ، تفسیرهای ویژه برخی کشورها از حقوق بشر ، نسبت گرایی فرهنگی و گفتگوهای تئوریک و آکادمیک حقوق بشری این فرضیه را مورد آزمون قرار می دهد : همه فرهنگها و کشورهای شمال و جنوب از زمینه نسبی فراگیری و جهان شمولی قواعد بنیادین حقوق بشر بین المللی برخوردارند
۷.

رادیکالیزم اسلامی و ناکامی در ایجاد حکومت آرمانی

کلید واژه ها: تروریسم اسلام سیاسی مصر سید قطب محمد عبدالسلام فرج رادیکالیسم

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۳۶۳
جریان رادیکالیزم اسلامی در جهان عرب ، به رغم سالها مبارزه پیگیر وجدی ، در دستیابی به مهمترین هدف خود یعنی ایجاد حکومت اسلامی ، ناکام بوده است . نوشتار پیش روی تلاش دارد تا علل این ناکامی را با توجه به تجربه مصر مورد بررسی قرار دهد . در حالی که بیشتر کارشناسان مسایل اسلام گرایی بر اتخاذ سیاست سرکوب مستمر توسط حکومت مصر و نیز پشتیبانی گسترده باختر زمین از نخبگان سیاسی این کشور تاکید کرده اند و این دو متغیر را در ناکامی جریان یاد شده موثر دانسته اند ، این نوشته فرضیه دیگری را بررسی کرده است . بر این اساس ، اگر چه نقش دو عامال یاد شده انکار نمی شود ، ابهامات ساده انگاریهای موجود نسبت به مسایل سیاسی و اجتماعی - در اندیشه اسلام گرایان رادیکال - به عنوان مهمترین عامل در ناکامی آنان معرفی شده است ...
۸.

قدرت : بستر ضروری برای صلح و همکاری

نویسنده:

کلید واژه ها: قدرت صلح روابط بین الملل واقع گرایی همکاری

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۱۵۴
اگرچه شمار بازیگران داخلی و بین المللی افزایش یافته است ولی دولتها همواره ماهیت محوری و مرکزی در صحنه بین الملل دارند . همین امر به شکل گیری سیستم بین الملل در پنج دوره تاریخی انجامید . در همه این دوران ، نیازهای بازیگران بین المللی تعیین کننده روشها و فعالیتهای هر دوره بوده است . این تاثیر وابسته به ظرفیت و توانمندی مادی و معنوی بازیگران بوده است . در این زمینه پیاده سازی صلح یا همکاری و یا هر نیت دیگری نیازمند به قدرت است . بدون در دست داشتن قدرت ، حرکت به سوی صلح و همکاری محدود می شود . نویسنده این فرضه را به آزمون می‌گذارد که نیات خوب و ساختارهای انسانی تصمیم گیری در نظام بین الملل پاسخگو نمی باشند و برای دستیابی به آرمانهای دموکراتیک و مقدس همکاری به انباشت قدرت نیازمندیم...
۹.

حقوق زنان ، سیر تحول و پیشرفت آن : ارزیابی ما و شما

کلید واژه ها: حقوق زنان ایران حقوق بشر کنوانسیون حقوق زنان

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰۶۴
موضوع حقوق زنان به عنوان یکی از موضوعات حقوق بشری ، هم در نظام حقوق بین الملل و هم در نظامهای حقوق داخلی ، موضوعی بسیار بحث برانگیز بوده و هست . جنبش بین المللی احیای حقوق زنان ، نخست از طریق جامعه ملل و سپس از مجرای سازمان ملل متحد فرایند حمایت از حقوق انسانی زنان را ایجاد و تقویت کرد و تصویب «کنوانسیون ریشه کنی هرگونه نابرابری علیه زنان» در سال 1979 بزرگترین دستاورد و نقطه اوج حرکت این جنبش بود. نوشتار پیش روی با بررسی مراحل طرح ، تکامل و پیشرفت حقوق زنان و معرفی اسناد و نهادهای مختلف مربوط به زنان ، سیر تاریخی فعالیتهای جنبش بین المللی زنان را به خواننده می نمایاند و سپس با بررسی تفصیلی محتوای کنوانسیون ریشه کنی هرگونه نابرابری علیه زنان و تطبیق آن با قوانین و مقررات داخلی ، به بررسی موضع حقوقی جمهوری اسلامی ایران نسبت به این سند می پردازد...