مطالب

پژوهش حاضر با هدف شناسایی مدلی برای طردشدگی اعضای هیئت علمی در محیط کار اجرا شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی، از لحاظ ماهیت اکتشافی و از لحاظ روش، به شیوه کیفی و با نظریه داد ه بنیاد انجام شده است. میدان پژوهش را اعضای هیئت علمی دانشگاه های ایران تشکیل می دهند که در این میان 19 نفر به روش هدفمند و نیز روش گلوله برفی و رعایت قاعده اشباع نظری به عنوان نمونه انتخاب و داده ها با استفاده از مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری شده است. نتایج حاکی از آن است که طردشدگی اعضای هیئت علمی در محیط کار تحت تأثیر 3 دسته عوامل علی (عوامل فردی، عوامل گروهی و عوامل سازمانی) قرار داشته و عوامل زمینه ای (عوامل مربوط به فرهنگ سازمانی، عوامل مربوط به ساختار سازمانی و عوامل مربوط به فرایندهای سازمانی) و عوامل مداخله گر نیز پیدایش این پدیده در دانشگاه ها را تحت تأثیر قرار می دهند. راهبردهای پیشگیری از طردشدگی اعضای هیئت علمی و پیامدهای این پدیده در دانشگاه ها نیز در دو سطح فردی و سازمانی مورد شناسایی قرار گرفته است. یافته های پژوهش می تواند بینش مناسبی در ارتباط با چگونگی شکل گیری پدیده طردشدگی اعضای هیئت علمی در محیط کار ایجاد کرده و زمینه جلوگیری از آن را برای برنامه ریزان و سیاست گذاران نظام دانشگاهی فراهم آورد.

در دنیای پیچیده و پویای سازمانی امروز، رفتار کارکنان به عنوان یکی از عوامل کلیدی موفقیت سازمان ها شناخته می شود. این پژوهش با هدف واکاوی سازوکارهای ارتقای عملکرد در سازمان های دولتی ایران و بررسی تأثیر تلنگرهای سازمانی بر رفتار کارکنان انجام شد. روش تحقیق، کیفی و از نوع تحلیل مضمون بود. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۵۰ مشارکت کننده، مشاهده مستقیم و تحلیل اسناد جمع آوری شدند. تحلیل داده ها با استفاده از روش تحلیل مضمون و با کمک نرم افزار MAXQDA انجام شد. یافته ها نشان داد که تلنگرهای سازمانی از طریق پنج سازوکاراصلی-محیطی، اجتماعی، روان شناختی، فرهنگی و فناورانه—رفتار کارکنان را تحت تأثیر قرار می دهند. سازوکارهای محیطی با تغییر در طراحی محیط کار و ساده سازی فرایندها، فشار روانی کارکنان را کاهش و بهره وری را افزایش می دهند. سازوکار های اجتماعی از هنجارهای گروهی و تأیید اجتماعی برای ترغیب کارکنان به رفتارهای مطلوب استفاده می کنند. سازوکارهای روان شناختی با بهره گیری از سوگیری های شناختی و اثر چارچوب بندی، تصمیم گیری کارکنان را بهبود می بخشند. سازوکار های فرهنگی براساس ارزش ها و باورهای سازمانی عمل می کنند و سازوکار های فناورانه از ابزارهای دیجیتال برای ارائه تلنگرها استفاده می کنند. نتایج نشان داد که ویژگی های فرهنگی و ساختاری سازمان ها به طور قابل توجهی بر کارآمدی تلنگرها تأثیر می گذارند. در نهایت، پیشنهاد می شود سازمان ها تلنگرهایی طراحی کنند که با فرهنگ سازمانی همسو بوده و از فناوری های نوین برای افزایش اثربخشی استفاده نمایند. مشارکت کارکنان در طراحی و اجرای تلنگرها و ارزیابی مستمر اثربخشی آن ها نیز می تواند به بهبود عملکرد سازمانی کمک کند. این پژوهش با ارائه راهکارهای عملی، به مدیران سازمان های دولتی کمک می کند تا با استفاده از تلنگرهای مؤثر، رفتار کارکنان را در راستای اهداف سازمانی هدایت کنند.

پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل شناسایی موانع سرمایه گذاری داخلی و خارجی در صنعت پرورش اسب استان گلستان و ارائه راهکارهای عملیاتی آن انجام شد. تحقیق حاضر، از نظر هدف کاربردی و از نوع تحقیقات کیفی می باشد. جامعه آماری شامل صاحب نظران، متخصصان، مدیران و مربیان فعال در هیئت ها و باشگاه های سوارکاری، اساتید دانشگاهی در حوزه علوم ورزشی و افراد دارای تجربه در صنعت پرورش اسب در استان گلستان بودند که 14 نفر از طریق نمونه گیری هدفمند تا رسیدن به اشباع داده ها انتخاب شدند. در این پژوهش از روش کدگذاری سه مرحله ای برای چارچوب بندی مفهومی مضامین استخراجی استفاده شد. مشکلات اقتصادی و تامین مالی، چالش مربوط به واردات و صادرات و مشکلات مدیریتی و سازمانی به عنوان موانع سرمایه گذاری داخلی و خارجی در صنعت پرورش اسب شناسایی شدند. همچنین راه کارهای سرمایه گذاری داخلی و خارجی در صنعت پرورش اسب استان گلستان شامل برنامه های حمایتی، توانمندسازی تخصصی و جذب همکاری و سرمایه گذاری بود. در راستای توسعه صنعت پرورش اسب در استان گلستان، طراحی و اجرای برنامه های حمایتی در محورهای کلیدی نظیر اصلاح نژاد، تسهیل واردات، توانمندسازی تخصصی، و جذب سرمایه گذاری داخلی و خارجی می تواند زمینه ساز ارتقاء کمی و کیفی این صنعت باشد. تحقق این اهداف از طریق تعاملات بین المللی، تقویت زیرساخت ها، حمایت های مالی و آموزشی، و بهره گیری از فناوری های نوین امکان پذیر خواهد بود.

پژوهش حاضر، با هدف تدوین مُدل ارتباطی سبک زندگی ایرانی- اسلامی بر فرهنگ پذیری ورزشی دانش آموزان انجام شد. این پژوهش کاربردی از نوع توصیفی- همبستگی می باشد که داده های آن به صورت میدانی جمع آوری شد. جامعه ی آماری، شامل کلیه ی دانش آموزان مقطع متوسطه ی دوم شهر تهران بود که با استفاده از روش 5 برابری تعداد گویه های ابزار پژوهش،480 دانش آموز به صورت تصادفی به عنوان نمونه ی آماری انتخاب و پس از توزیع پرسشنامه ها، 436 پرسشنامه، مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفتند. برای جمع آوری داده ها، از دو پرسشنامه ی استاندارد سبک زندگی ایرانی- اسلامی و فرهنگ پذیری ورزشی استفاده گردید. پایایی ابزار نیز با استفاده از روش آلفای کرونباخ محاسبه گردید. یافته ها نشان داد که بین سبک زندگی ایرانی- اسلامی و مؤلفه های اجتماعی، عبادی، مالی، خانواده و تفکر و علم با فرهنگ پذیری ورزشی، رابطه ی مثبت و معناداری برقرار بوده، اما بین مؤلفه های باورها، اخلاق، سلامت، امنیتی- دفاعی و زمان شناسی با فرهنگ پذیری ورزشی رابطه ی معناداری یافت نشد. همچنین، با توجه به اینکه ضریب همبستگی برابر با 67/0 و ضریب تبیین برابر با 54/0 به دست آمد، می توان گفت که 54 درصد از تغییرات فرهنگ پذیری ورزشی مربوط به مؤلفه های سبک زندگی ایرانی- اسلامی می باشد. همچنین، مشخص گردید که مُدل تحقیق مبنی بر تأثیر سبک زندگی ایرانی- اسلامی بر فرهنگ پذیری ورزشی دانش آموزان، از برازش مناسبی برخوردار می باشد. با توجه به یافته ها، می توان بیان داشت که بهره گیری مؤثر از مؤلفه های سبک زندگی ایرانی- اسلامی می تواند تأثیر قابل توجهی بر فرهنگ پذیری ورزشی در افراد داشته و لذا، نیاز به توجه ویژه به این مقوله از سوی مسئولین مربوطه است.

این پژوهش کیفی با رویکرد اکتشافی و استفاده از راهبرد تحلیل مضمونی به بررسی دیاسپورای ورزشی ایران به عنوان سرمایه ای پنهان برای توسعه پایدار ورزش کشور می پردازد. داده ها از طریق 17 مصاحبه نیمه ساختاریافته با ورزشکاران، مربیان، داوران و مدیران ورزشی مهاجر ایرانی و تحلیل اسناد رسمی و گزارش های مکمل گردآوری و تحلیل شدند. فرایند تحلیل شامل شش مرحله ای تحلیل مضمونی براون و کلارک (2006) برای تجزیه وتحلیل داده ها به کار گرفته شد. یافته ها نشان می دهند دیاسپورای ورزشی با انتقال دانش، فناوری های نوین و تجربیات بین المللی، نقش مهمی در بهبود ورزش و عدالت اجتماعی دارد، هرچند موانعی مانند محدودیت های قانونی و نگرش های منفی، بهره برداری کامل را محدود کرده اند. سهم نظری این تحقیق در به کارگیری چارچوب «سرمایه اجتماعی فراملی» است که روابط فراملی دیاسپورای ورزشی را به عنوان مکانیسمی کلیدی در انتقال پایدار دانش و تجربه ورزشی تبیین می کند. این مطالعه علاوه بر غنای ادبیات علمی، چارچوبی مفهومی و عملیاتی برای سیاست گذاری و توسعه تعاملات سازنده میان دیاسپورای ورزشی و نظام ورزش ایران ارائه می دهد.

هدف پژوهش حاضر واکاوی نارسایی های مؤثر بر عدم استفاده از طرح درس توسط آموزگاران دوره ابتدایی استان قزوین است. پژوهش به روش تحلیل مضمون (براون و کلارک، 2006) انجام شد. به منظور گردآوری داده ها، از مصاحبه نیمه ساختاریافته با 20 آموزگار شاغل در مدارس ابتدایی استان قزوین استفاده شده است. تحلیل داده ها در فرایند کدگذاری با کمک نرم افزار MAXQDA در سه گام انجام شد. در گام اول کدهای اولیه(مضامین پایه) بر پایه ی شواهد، استخراج شد و در گام بعدی با دسته بندی آنها به مضامین سازمان دهنده دست یافتیم و در گام آخر آنها را حول محور اصلی تجمیع کرده و مضامین فراگیر را استخراج کردیم. مضامین فراگیر در پژوهش حاضر نشان دادند که نارسایی های موثر بر عدم استفاده از طرح درس توسط آموزگاران در سه محور کلی فردی(روانشناختی)، سازمانی و آموزشی تعبیه می شود. چالش های انگیزشی و مشارکت، کمبود مهارت ها و آشنایی با روش های نوین،کمبود دانش و شناخت آموزشی، محدودیت های محیطی و ساختاری، فشار محتوا و برنامه، عدم حمایت و هماهنگی سیستم آموزشی و تفاوت های فرهنگی و ویژگی های رشدی به عنوان نارسایی های موثر بر عدم استفاده از طرح درس شناخته شدند. تحلیل داده ها نشان می دهد که بهبود شرایط آموزشی، تقویت حمایت های مدیریتی و مالی و بازطراحی دوره های آموزشی متناسب با نیازهای معلمان می تواند زمینه ساز به کارگیری اثربخش طرح درس و ارتقای کیفیت تدریس در دوره ابتدایی شود.

هدف این پژوهش، بررسی نگرش معلمان و دانش آموزان دوره دوم ابتدایی درباره اجرای برنامه درسی هنر بود. از روش پیمایش کیفی با رویکرد استقرایی استفاده شد. مشارکت کنندگان شامل تمامی معلمان و دانش آموزان دوره دوم ابتدایی شهر قدس در سال تحصیلی 1404-1403 بودند. از این میان، 10 معلم و 10 دانش آموز به روش هدفمند انتخاب شدند. ابزار پژوهش، مصاحبه نیمه ساختاریافته بود. داده ها با تحلیل مضمون در نرم افزار MaxQDA استخراج و حول چهار عنصر برنامه درسی سازماندهی شدند. نتایج نشان داد هدف های شناختی، نگرشی و مهارتی متنوعی در هر دو گروه محقق شده؛ اهداف نگرشی بیشترین فراوانی را داشتند. در محتوا، هر دو گروه به محتوای مناسبتی، تنوع فعالیت ها و رویکرد تلفیقی هنر توجه نشان دادند. معلمان نیز به منابع سلیقه ای و بهره گیری از هنرهای پیشین دانش آموزان اشاره کردند. دانش آموزان نیز علاقه مندی به محتواهای ارائه شده و نادیده گرفتن برخی موارد هنری را ابراز داشتند. در روش تدریس، هر دو گروه بر سادگی و کم هزینه بودن ابزار و مواد آموزشی و استفاده از شیوه های سنتی و نوین تأکید داشتند؛ شیوه های سنتی رواج بیشتری داشت. معلمان به آمادگی و مشارکت دانش آموزان و دانش آموزان به تمایلات متنوع خود برای زنگ هنر اشاره کردند. در ارزشیابی، هر دو گروه بر تنوع بازخورد و ملاک های کیفی و کمی تأکید داشتند؛ ملاک های کیفی ارجحیت داشت. به طور کلی، یافته ها حاکی از تغییراتی در برنامه درسی هنر از تدوین تا اجرا است که به تضعیف جایگاه آن منجر می شود. لذا، پیگیری آموزش معلمان و بازنگری در محتوای برنامه درسی هنر برای دست اندرکاران نظام آموزشی توصیه می شود.

هدف از تحقیق حاضر ارائه الگوی نقش شهرداری ها در توسعه ورزش همگانی شهرهای استان چهارمحال و بختیاری بوده است. روش تحقیق از نوع اکتشافی و دارای ماهیت کیفی است که از تکنیک نظریه داده بنیاد استفاده شده است. جامعه تحقیق شامل مدیرکل و معاونین، روسای گروه، روسای ادارت شهرستانی اداره کل ورزش و جوانان استان چهارمحال و بختیاری، اعضاء هیات علمی مدیریت ورزشی، شهرداران و مسئولین ورزشی شهرداری های بودند. برای نمونه گیری از روش هدفمند و تکنیک گلوله برفی استفاده شد. داده های حاصل از 21 مصاحبه تجزیه و تحلیل گردید. داده ها طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. برای تاٌیید پایایی از روش بازآزمون و کدگذاری مجدد توسط محققین دیگر استفاده شد که 3 مصاحبه به عنوان نمونه کدگذاری شد و در نهایت پایایی میزان 88 درصد بدست آمد. نتایج نشان داد در فرایند کدگذاری باز در مجموع تعداد 235 کد اولیه غیرتکراری ایجاد شد. این کدها بر اساس مشابهت موضوعی در قالب 16 مفهوم قرار گرفتند. سپس این مفاهیم در قالب الگوی پارادایمی مقوله قرار گرفت. این مفاهیم عبارتند از: شرایط علی (عوامل سازمانی و عوامل غیرسازمانی)؛ شرایط زمینه ای (قابلیت های ورزش، قابلیت های زیرساختی)؛ عوامل مداخله گر (موانع اجتماعی- فرهنگی، موانع مدیریتی- انسانی، موانع سیاسی- قانونی و موانع ساختاری، تجهیزاتی)؛ استراتژی ها (نقش فرهنگی- تعاملی، نقش مدیرتی- اجرایی، نقش آموزشی- تبلیغاتی و نقش مالی- پشتیبانی) و پیامدها (توسعه بنیادی، توسعه ساختاری، توسعه سلامتی و توسعه اقتصادی). استفاده از راهبردهای ذکر شده توسط شهرداری ها، می تواند امکان دستیابی به توسعه ورزش همگانی را فراهم کند.

پژوهش حاضر با هدف مقایسه بهزیستی روان شناختی زنان خانه دار محجبه و غیرمحجبه در شهر همدان انجام شد. روش پژوهش از نوع علّی مقایسه ای است. جامعه آماری شامل کلیه زنان خانه دار شهر همدان بود که به مراکز مشاوره مراجعه کرده بودند. از میان جامعه ۳۰۰ نفری، با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده و بر اساس جدول کرجسی و مورگان، ۱۲۰ نفر انتخاب شدند. ابزار مورد استفاده، پرسش نامه بهزیستی روان شناختی ریف بود که به طور تصادفی بین دو گروه شامل ۶۰ زن محجبه و ۶۰ زن غیرمحجبه توزیع گردید. ابزار مورد استفاده پرسش نامه بهزیستی روان شناختی ریف بود و با استفاده از نرم افزار SPSS-25 داده های گردآوری شده پرسش نامه مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت که نتایج نشان داد شاخص های پذیرش، تسلط بر محیط، رشد شخصی و هدفمندی در زندگی زنان محجبه نمرات مطلوب تری داشته اند که نشان دهنده آرامش روانی بیشتر آنان است. در مقابل، در ابعاد استقلال فردی و ارتباط مثبت با دیگران، زنان کم حجاب امتیاز بالاتری کسب کردند. به بیان دیگر، این گروه در زمینه تصمیم گیری مستقل، گسترش روابط اجتماعی و تعریف اهداف شخصی فعال تر بوده اند، ولی در کل نتایج به دست آمده حاکی از آن است که بهزیستی روان شناختی خانم های محجبه نسبت به غیرمحجبه از لحاظ آماری تفاوت معناداری دارد.

بررسی پیوند مشارکت مسئولانه با تأمین منافع اقتصادی کنشگران، قانون آهنین حفظ قدرت، یکپارچگی اجتماعی و تطبیق اصول کلان اخلاقی، محور اصلی نظریه های مشارکت مسئولانه ابزاری، سیاسی، اجتماعی و اخلاقی سازمان ها و شرکت هاست، اما سؤال این است که آیا تکیه بر این محورها برای تبیین مشارکت مسئولانه کافی است؟ هدف این نوشتار بررسی چالش های موجود در نظریه های ارائه شده در خصوص مشارکت مسئولانه است. یافته های نوشتار نشان می دهد که مهم ترین کاستی های نظریه های مشارکت مسئولانه سازمان ها و شرکتد ها از این قرارند: نظریه ابزاری متضمن سیستم مبادله قابل اعتماد و تأمین کننده منافع مجموع اعضای جامعه نیست؛ نظریه سیاسی به ضرورت سرمایه های چهارگانه، میدان و عادت واره توجه نکرده و تنها بر قانون آهنین کسب قدرت تأکید کرده است؛ نظریه یکپارچگی اجتماعی به جامعه پذیری قواعد، الگوهای فرهنگی و رسومات نهادینه شده، موانع جامعه پذیری و امیال خیرخواهانه توجه نکرده است. علاوه بر آن، نویسنده معتقد است که بدون دین داری و اعتقاد به خدا، و برانگیختن فطرت الهی، خیرخواهانه و نوع دوستانه، مشارکت مسئولانه با محدودیت هایی مواجه است. همچنین قابل ذکر است که در تحلیل مشارکت مسئولانه باید ابعاد خرد و کلان و عینی و ذهنی در کنار همدیگر مورد ملاحظه واقع شوند. روش این مطالعه تحلیل محتوای انتقادی نظریه ها و دیدگاه های مطرح شده در منابع جامعه شناختی و مدیریت است.

مسئله اصلی این پژوهش، بررسی تأثیر تشکیک خاصی وجود بر مبانی تعلیم و تربیت اسلامی است. تحلیل ابعاد مختلف تشکیک در وجود و ارتباط آن با مبانیِ معرفت شناختی، هستی شناختی، انسان شناختی و ارزش شناختیِ تعلیم و تربیت اسلامی مهم ترین هدف پژوهش حاضر است. یافته های این تحقیق که با روش توصیفی تحلیلی و با امعان نظر در اندیشه های فیلسوفانِ حکمت متعالیه، به ویژه صدرالمتألهین سامان یافته است حاکی از آن است که در حوزه معرفت شناختی، تشکیک در وجود به درک عمیق تری از مراحل رشد و تکامل معرفت انسان توجه می دهد و بر ضرورت طراحی برنامه ها و روش های آموزشی و تربیتیِ متناسب با این مراحل تأکید دارد. در حوزه انسان شناختی، این نظریه به شناسایی ساحت های وجودی انسان و درجات مختلف کمال و ضعفِ وجودیِ او کمک کرده، بر اهمیت راهنمایی و جهت دهی متربیان با توجه به غایت نهایی صحیح، در هر سه مرحله بینش، گرایش و توانش و متناسب با استعدادهای فردی تأکید می کند. تشکیک در حوزه هستی شناختی که از یک سو به نظام علّی به هم تنیده، و از سوی دیگر، به وابستگیِ تامّ انسان به علت هستی بخش اشاره دارد، ضرورت توجه به اصول الهی در فرایند تعلیم و تربیت را می نمایاند. همچنین، در حوزه ارزش شناختی، این نظریه با اثبات واقع گرایی اخلاقی، بر اهمیت تطابق اصول تربیتی با شرایط و توانایی های فردی و همسوسازی آنها با ارزش نهایی، یعنی قرب الهی تأکید می کند و اطاعت پذیری و مسئولیت پذیری را در پی دارد.

رهبران سازمان ها دریافته اند نیروی انسانی علت عمده موفقیت و مزیت رقابتی سازمان ها به شمار می آیند. از این رو متخصصان منابع انسانی به چگونگی پیشرفت کارکنان توجه خاص داشته و بابت اعمال مدیریت بر برنامه ریزی مسیر شغلی به منظور دستیابی به اهداف فرد و سازمان نظارت می نمایند. در این تحقیق برای طراحی مدل برنامه ریزی مسیر شغلی حرفه ای منابع انسانی حیاتی برای مدیران و کارکنان شرکت های گروه خودرو سازی سایپا سؤالهایی تدوین شده و سپس بر اساس پیشینه نظری و ادبیات مربوط، الگوی مفهومی طراحی گردید. روش شناسی تحقیق از نوع آمیخته می باشد که در بخش کیفی از طریق مصاحبه و روش تحلیل مضمون استفاده شده است و در بخش کمی از پرسشنامه و معادلات ساختاری به روش تحلیل عاملی تأییدی و آزمون  تی تک نمونه ای و در نرم افزارهای اس پی اس اس و اسمارت پی ال اس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج بخش کیفی که از طریق تحلیل مضمون انجام شد نشان دادکه نقش کارکنان در برنامه ریزی مسیر شغلی شامل مؤلفه های خودارزیابی و شناخت توانمندی ها و نقاط ضعف، تعیین اهداف شغلی کوتاه مدت و بلندمدت، مسئولیت پذیری در یادگیری و توسعه مهارت ها، ارتباط فعال با مدیران و درخواست بازخورد، انعطاف پذیری و سازگاری با تغییرات، شبکه سازی و ارتباطات حرفه ای، نمایش تعهد و عملکرد برجسته، پایش مستمر پیشرفت و تعدیل برنامه ها می باشد. همچنین نقش مدیران در برنامه ریزی مسیر شغلی منابع انسانی کلیدی سازمان شامل مؤلفه های : شناسایی و توسعه استعدادهای کلیدی، تعیین مسیر شغلی شفاف و انعطاف پذیر، ارتباط مؤثر و بازخورد مستمر، همسویی اهداف فردی با اهداف سازمانی، الگوسازی رفتاری و رهبری الهام بخش ، ایجاد انگیزه و حفظ کارکنان کلیدی، حمایت از یادگیری و توسعه مهارت ها، پایش و ارزیابی مستمر می باشد. همچنین نقش سازمان در برنامه ریزی مسیر شغلی منابع انسانی کلیدی سازمان شامل: طراحی چارچوب نظام مند توسعه شغلی ، توسعه زیرساخت های یادگیری ، ارزیابی و بازنگری مستمر، برنامه ریزی جانشین پروری، ایجاد سیستم پشتیبان،  نظام انگیزشی و نگه داشت، پایش و ارزیابی و استعدادیابی و شناسایی نیروهای کلیدی می باشد. همچنین در بخش کمی تحقیق نتایج تحلیل عامل تأییدی تمامی شاخص های استخراجی از مصاحبه را مورد تأیید قرار داد و نتایج آزمون تی تک نمونه ای نشان داد که برنامه ریزی مسیر شغلی در شرکتهای گروه خودروسازی سایپا از حد مطلوب پایین تر است.

هدف: هدف پژوهش بررسی رابطه بین دو ویژگی مهم گزارش های متنی سالانه (لحن و مدیریت لحن) گزارش فعالیت هیئت مدیره و سطح نگهداشت وجه نقد شرکت و نقش تعدیل کنندگی محافظه کاری در این رابطه است.   روش: این پژوهش دارای نمونه ای متشکل از 1080 مشاهده با مجموع 120 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران با بازه تحقیق سال های 1392 تا 1400 است. فرضیه های پژوهش به روش رگرسیون چندگانه آزمون شدند.   یافته ها: نتایج نشان داد بین لحن و سطح نگهداشت وجه نقد شرکت ارتباط مثبت معناداری و بین مدیریت لحن و سطح نگهداشت وجه نقد ارتباط منفی و معناداری وجود دارد. همچنین، محافظه کاری قادر است تا رابطه بین لحن و مدیریت لحن گزارش فعالیت هیئت مدیره با سطح نگهداشت وجه نقد شرکت را تعدیل نماید. تجزیه وتحلیل آزمون های اضافی نشان داد که مدیریت لحن تاریخی نیز اثر معکوسی بر سطح نگهداشت وجه نقد شرکت دارد.   نتیجه گیری: در حال حاضر استفاده کنندگان اطلاعات بازارهای مالی و سرمایه گذاری علاوه بر ارقام و اطلاعات کمی بر افشاهای متنی نیز به عنوان یک منبع مهم کسب اطلاعات تکمیلی تکیه می کنند. از این رو تأکید بر الفاظ با بار معنایی مثبت و منفی، دست کاری بازنمایی ها و تفسیرها در افشاهای کیفی، از اهمیت بسزایی برخوردار است. افزون بر این، محافظه کاری قادر است تا رابطه بین لحن افشاهای متنی در گزارش فعالیت هیئت مدیره و سطح نگهداشت وجه نقد را تقویت کند. همچنین، محافظه کاری قادر است تا رابطه بین مدیریت لحن و سطح نگهداشت وجه نقد را تضعیف نماید. این موضوع به افزایش بینش نسبت به ادبیات مالی کمک می نماید.

پژوهش حاضر با هدف مدلسازی تأثیر ثبات مدیریتی بر کاهش ریسک جریان نقدی آزاد و ارزش شرکت در بورس های ایران و عراق با رویکردی مقایسه ای انجام شده است. در این مطالعه، از ترکیبی از مدل های پیشرفته هوش مصنوعی نظیر شبکه های عصبی، یادگیری تقویتی و بهینه سازی ازدحام ذرات و نیز روش های سنجی فضایی مانند لاجیت فضایی و خطای فضایی برای تحلیل داده های 140 شرکت ایرانی (طی سال های 1395 تا 1402) و 29 شرکت عراقی (طی سال های 2016 تا 2023) استفاده شده است. نتایج نشان می دهد که ثبات مدیریتی در هر دو بازار تأثیر مثبت و معناداری بر کاهش ریسک  جریان نقدی آزاد و افزایش ارزش شرکت دارد. با این حال، شدت و الگوی این تأثیر در دو کشور متفاوت است. در عراق، ثبات مدیریتی تأثیر قوی تری دارد و اثرات فضایی موازی مشاهده می شود، اما در ایران شدت تأثیر کمتر است و شرکت ها در حوزه ریسک رفتاری رقابتی و در حوزه ارزش رفتاری مکمل دارند. در هر دو کشور، روش یادگیری تقویتی با ضریب تعیین بالا (0.96 در ایران و 0.91 در عراق) و خطای پیش بینی پایین، بهترین عملکرد را داشته است. اما دقت کلی مدل ها در ایران (میانگین 94%) بالاتر از عراق (میانگین 90%) است که به کیفیت داده و شفافیت بازار نسبت داده می شود. ثبات مدیریتی در کنترل ریسک و خلق ارزش در شرکت ها مؤثر است، اما میزان اثرگذاری آن به شرایط نهادی و اقتصادی بازارها بستگی دارد. تقویت نظارت، شفافیت اطلاعاتی و حاکمیت شرکتی می تواند مزایای ثبات مدیریتی را افزایش دهد. یادگیری تقویتی به عنوان روش برتر، از قابلیت بالایی در مدلسازی روابط پیچیده و چندبعدی در حوزه مالی برخوردار است. پیشنهاد می شود سیاست گذاران و مدیران با بهره گیری از ظرفیت الگوریتم های هوشمند و توسعه بسترهای تحلیل داده، تصمیم گیری های مرتبط با انتخاب و تداوم مدیران ارشد، مدیریت ریسک جریان نقدی آزاد، و بهینه سازی ارزش آفرینی شرکت را بهبود بخشند.

اهداف: این پژوهش با هدف تبدیل مسئولیت اجتماعی شرکتی به یک اهرم راهبردی برای رهبری و ایجاد ارزش پایدار در اقتصاد دیجیتال انجام شده است. این پژوهش نقش راهبردی مسئولیت اجتماعی شرکتی را در همراه اول (شرکت ارتباطات سیار ایران-MCI) بررسی کرده و چشم انداز و مسیرهای مطلوب برای ارتقا مسئولیت اجتماعی شرکتی به سطح راهبردی را شناسایی می کند. روش ها: این پژوهش با رویکرد کیفی و راهبرد مطالعه موردی و تحلیل مضمون مصاحبه های نیمه ساختاریافته با 30 نفر از ذی نفعان کلیدی به همراه تحلیل اسناد انجام شده است. یافته ها: یافته ها در شش مضمون کلیدی طبقه بندی شده اند: ۱) استقرار نظام راهبردی و یکپارچه، ۲) تمرکز هوشمندانه بر قابلیت های محوری دیجیتال، ۳) راهبری اکوسیستم نوآوری، ۴) پاسخگویی دیجیتال به نیازهای جامعه، ۵) شفافیت و اعتمادسازی، و ۶) تعهد پایدار به سرمایه انسانی و محیط زیست. یافته ها نشان می دهد که یکپارچه سازی مسئولیت اجتماعی شرکتی با استراتژی دیجیتال و تمرکز بر خلق ارزش مشترک، می تواند موتور محرکه ای قدرتمند برای تحقق چشم انداز همراه اول مبنی بر تبدیل شدن به «محبوب ترین شرکت ایرانی» و «بزرگترین هلدینگ اقتصاد دیجیتال» باشد. نتیجه گیری: این پژوهش بر اهمیت ادغام مسئولیت اجتماعی شرکتی با راهبرد سازمانی و تحول دیجیتال تاکید می کند. توصیه های عملی شامل تدوین نقشه راه مسئولیت اجتماعی شرکتی دیجیتال، ایجاد ساختار حاکمیتی موثر و افزایش شفافیت برای تقویت تاثیر راهبردی مسئولیت اجتماعی شرکتی است

هدف: ریسک سیستمی یکی از مهم ترین چالش های پیش روی نظام های مالی، به ویژه در شبکه های بانکی، به شمار می رود. این نوع از ریسک، به ویژه در زمان وقوع بحران های مالی و فروپاشی حباب های قیمتی، می تواند موجب اختلال های گسترده در عملکرد سیستم مالی و سرایت آثار منفی آن به کل اقتصاد شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر هم زمان متغیرهای مالی و شاخص های ساختار شبکه ای بانک ها بر ریسک سیستمی در دوره های شکل گیری و فروپاشی حباب های قیمتی انجام شده است. در این چارچوب، شاخص های ساختار شبکه ای نظیر معیارهای مرکزیت به عنوان مسیرهایی برای انتقال شوک و سرایت بحران در شبکه بانکی تحلیل شده اند. در کنار آن، متغیرهای مالی نیز به عنوان عوامل مؤثر در افزایش آسیب پذیری بانک ها نسبت به ریسک های سیستمی مورد توجه قرار گرفته اند. تحلیل ترکیبی این دو دسته متغیر می تواند ضمن شناسایی بانک های دارای بیشترین پتانسیل در گسترش بحران، ابزارهای تحلیلی و سیاستی کارآمدتری در اختیار نهادهای ناظر و تنظیم گر برای مدیریت و کنترل ریسک های سیستمی قرار دهد. روش: در این پژوهش، با استفاده از داده های بانک های پذیرفته شده در بورس طی بازه زمانی 1393 تا 1402، تأثیر هم زمان متغیرهای مالی و شاخص های ساختار شبکه ای بانک ها بر ریسک سیستمی در شرایط وجود حباب های قیمتی، با بهره گیری از الگوریتم جنگل تصادفی بررسی شده است. نتایج این مدل می تواند اهمیت کلی هر یک از متغیرها را در پیش بینی ریسک سیستمی نشان دهد. در ادامه، با استفاده از رویکرد ارزش شیپلی، نقش و سهم هر ویژگی در افزایش یا کاهش ریسک سیستمی به صورت دقیق تری تحلیل شده است. یافته ها: یافته های پژوهش نشان می دهد که در هر دو مرحله ی شکل گیری و فروپاشی حباب های قیمتی، متغیرهای ساختار شبکه ای بانک ها نقش مؤثرتری در پیش بینی ریسک سیستمی نسبت به متغیرهای مالی ایفا کرده اند. با این حال، اهمیت نسبی این دو دسته از ویژگی ها در مراحل مختلف چرخه حباب دچار تغییر می شود؛ امری که ضرورت توجه به تحلیل های مبتنی بر تفکیک دوره ای را نشان می دهد. در مرحله ی شکل گیری حباب، متغیرهای مالی، به ویژه اندازه بانک و رشد تسهیلات، بیشترین سهم را در افزایش ریسک سیستمی داشته اند. همچنین، در میان شاخص های ساختار شبکه ای، مرکزیت بینابینی و مرکزیت درجه از اهمیت بالایی برخوردار بوده اند. در مرحله ی فروپاشی حباب، سهم رشد تسهیلات به طور قابل توجهی افزایش یافته است؛ این موضوع نشان دهنده ی نقش تشدیدکننده ی این متغیر در بروز ریسک سیستمی طی دوره های بحرانی است. همچنین، متغیر اهرم مالی نیز نسبت به مرحله ی قبل اهمیت بیشتری در پیش بینی ریسک داشته است. در مقابل، میزان اثرگذاری برخی شاخص های شبکه ای از جمله مرکزیت نزدیکی و مرکزیت درجه کاهش یافته است. نتیجه گیری: نتایج این تحقیق نشان می دهد که در شرایط بحرانی، ویژگی های درونی بانک ها بیش از موقعیت ساختاری شان در شبکه مالی، در پیش بینی ریسک سیستمی نقش آفرین هستند. به ویژه در دوره های فروپاشی حباب، بانک های بزرگ و با نسبت اهرمی بالا که موقعیت واسطه ای در شبکه دارند، بیشترین تأثیر را بر افزایش ریسک سیستمی ایفا می کنند. این یافته ها با نظریه های مالی موجود، که بر نقش کلیدی اهرم مالی و اندازه در تشدید بحران های بانکی تأکید دارند، هم راستا هستند. در مقابل، در دوره های شکل گیری، متغیرهایی چون رشد وام دهی و اندازه بانک مهم ترین عوامل مؤثر در افزایش ریسک سیستمی به شمار می روند، در حالی که نقش اهرم مالی در این مرحله کم رنگ تر است. بر این اساس، پیشنهاد می شود که سیاست های نظارتی در دوره های شکل گیری، تمرکز بیشتری بر کنترل رشد اعتباری و پیش گیری از انبساط بیش از حد ترازنامه بانک ها داشته باشند، تا از انباشت ریسک های نهفته و تشدید آسیب پذیری سیستم مالی در مراحل بعدی چرخه جلوگیری شود. بر اساس یافته های پژوهش، بانک ها به واسطه تفاوت در ویژگی های مالی و ساختار شبکه ای، سطوح متفاوتی از مشارکت در ریسک سیستمی دارند. به ویژه بانک هایی که دارای اندازه بزرگ تر، نسبت اهرمی بالاتر یا موقعیت واسطه ای در شبکه بانکی هستند، نقش پررنگ تری در سرایت بحران های مالی ایفا می کنند. در چنین شرایطی، اعمال مقررات احتیاطی یکنواخت برای تمامی بانک ها نه تنها ناکارآمد، بلکه می تواند منجر به غفلت از بانک های پرریسک و اتلاف منابع نظارتی شود. بر این اساس، ضرورت دارد که نهادهای ناظر و سیاست گذار، به جای رویکردهای سنتی مبتنی بر اعمال الزامات یکسان، از چارچوب های نظارت مبتنی بر ریسک بهره گیرند؛ رویکردی که در آن، شدت نظارت و الزامات احتیاطی متناسب با سطح ریسک سیستمی هر بانک تعیین می شود. چنین رویکردی، نه تنها بهره وری سازوکار نظارتی را افزایش می دهد، بلکه توانایی آن در پیشگیری از بروز بحران های سیستمی و ارتقای ثبات مالی را نیز تقویت خواهد کرد.

در شرایط تجاری امروز، که با محدودیت های کسبِ بازه های بالاتر به دلیل کمبود منابع مالی همراه می باشد، وقوع پدیده هایی مثل پدیده پانزی به عنوان یک شرایط ناهنجار در کارآمدی های مالی شرکت ها و بازارهای وابسته به آن، قابل توجه است. مسئله ای که می تواند با اغواء سرمایه گذاران، نشان دهنده ی روندی از منابع مالی در چرخش، برای اسکمرها یا اصطلاحاً متصدیان اجرای طرح پانزی باشد که به عنوان یک عامل برهم زننده ی تعادل در بازارهای مالی شناخت شود. لذا از آنجاییکه بسط این پدیده نوظهور به رویه های حسابداری به عنوان کارکردی از فرصت طلبی های ساختاری شرکت ها می تواند قلمداد گردد، این مطالعه از طریق پدیدارشناسی پارادایمی، به دنبال ارائه الگویی از شناخت ماهیتِ تأثیرگذار پانزی در شکل گیری رویه های حسابداری فرصت طلبانه می باشد. در این مطالعه که از نظر هدف اکتشافی و از نظر نتیجه توسعه ای است، در گام اول از طریق مصاحبه با 20 کنشگر دارای تجربه زیسته، تلاش شد تا طی مصاحبه هایی با طرح سوالات باز و کدهای برآمده از پدیده پانزی، مضامین گزاره ای پدیده پانزی در شکل گیری رویه های حسابداری فرصت طلبانه شناسایی گردد. سپس از طریق ایجادِ یک چک لیست محقق ساخت امتیازبندی شده براساس مقیاس های «8+»؛ «0» و «8-» گزاره ها به مقوله ها تفکیک شد. نتایج براساس «371» کد باز، حکایت از شناسایی «50» مضمون گزاره ای در قالب یک چک لیست امتیازبندی محقق ساخت، دارد که با اختصاص امتیازهای کانونیِ هریک از کنشگرانِ تفکیک شده در پانل های مشخص شده ارزیابی، در نهایت منجر به ارائه ی الگوی پارادایمیِ با شناسایی 10 مقوله در 5 بعدِ شرایط علّی، زمینه ای، مداخله گر، استراتژی ها و پیامدها شد.

این پژوهش با هدف ارائه الگوی سلامت سازمانی مبتنی بر رویکرد اقتصاد رفتاری در شهرداری اصفهان انجام شد. با به کارگیری طرح تحقیق آمیخته اکتشافی (فاز کیفی: نظریه داده بنیاد با 18 مصاحبه نیمه ساختاریافته، فاز کمی: پیمایش با 272 کارمند) عوامل مؤثر در قالب شرایط علی (انگیزه های اقتصادی، سوگیری های شناختی، سرمایه اجتماعی)، شرایط زمینه ای (فرهنگ سازمانی، سیاست ها، محیط کار) و شرایط مداخله گر (آموزش، پاداش ها، رهبری) شناسایی شد. راهبردهای طراحی شده شامل مداخلات نودج، توسعه زیرساخت ها و بهبود مهارت های ارتباطی به پیامدهای معناداری منجر شد: افزایش 22% بهره وری (p<0.05)، کاهش 30% هزینه ها و بهبود 35% شاخص های سلامت روان. یافته ها نشان داد تغییرات کوچک مبتنی بر اقتصاد رفتاری (مانند اصلاح محیط فیزیکی و بازخورد مثبت) با هزینه کم، تأثیر قابل توجهی بر سلامت سازمانی دارد. این مطالعه از سه جهت به ادبیات موجود می افزاید: (1) بومی سازی مدل های اقتصاد رفتاری در ایران، (2) ارائه شواهد تجربی از تأثیر اصلاحات محیطی، و (3) توسعه چارچوبی تلفیقی. محدودیت اصلی، تمرکز بر یک سازمان دولتی بود که تعمیم پذیری را محدود می کند. این الگو می تواند به سازمان های مشابه در اجرای راهکارهای کم هزینه کمک کند.

هدف از انجام این پژوهش تحلیل ساختار عاملی الگوی سواد مالی اسلامی در کارکنان ادارات ورزش و جوانان خراسان رضوی بود. روش تحقیق توصیفی و از نوع همبستگی بوده که به صورت میدانی اجرا شده است. جامعه آماری پ ژوهش را کلیه کارکنان ادارات ورزش و جوانان خراسان رضوی تشکیل دادند که از بین آن ها تعداد 254 پرسشنامه به شکل نمونه گیری در دسترس جمع آوری شد. به منظور جمع آوری داده ها از پرسشنامه سواد مالی اسلامی ساخته دینک و همکاران (2021) که مشتمل بر 20 سؤال بود استفاده گردید. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از شاخص های توصیفی و آزمون های آماری ضریب آلفای کرونباخ، ضریب امگا مک دونالد، ضریب تتا، تنصیف براون، تحلیل عاملی اکتشافی و تحلیل عاملی تأییدی در نرم افزارهای آماری SPSS، Lisrel و Stata استفاده شد. نتایج نشان داد پایایی پرسشنامه (927/0=θ، 902/0=Ω، 899/0=α) می باشد. همچنین تمامی سؤالات رابطه معناداری با مؤلفه ها داشتند و توانستند پیش گوی خوبی برای عامل خود باشند. در نهایت نتایج نشان داد مؤلفه های رفتار مالی، نگرش مالی، دانش مالی و آگاهی مالی پیش گوی خوبی برای مفهوم سواد مالی اسلامی می باشند. لذا چنین نتیجه گیری می شود که پرسشنامه سواد مالی اسلامی مقیاسی قابل اطمینان و معتبری است که می توان برای ارزش یابی عملکرد مالی کارکنان سازمان ها در حوزه سواد مالی اسلامی استفاده نمود و نتایج پایا و با ثباتی هم به دست آورد.

1. مقدمه و هدف صندوق های قرض الحسنه به عنوان یکی از نهادهای مهم در تأمین مالی خرد و پشتیبانی از اقشار کم درآمد، نقش مؤثری در تسهیل دسترسی به منابع مالی در خارج از نظام بانکی رسمی ایفا می کنند. با این حال، این صندوق ها با چالش هایی در ساختار و فرآیندهای داخلی مواجه اند که می تواند کارایی و اثربخشی آن ها را کاهش دهد. هدف این پژوهش، شناسایی و تحلیل جامع چالش های ناظر به تشکیلات داخلی صندوق های قرض الحسنه و ارائه چارچوبی منسجم برای تبیین این چالش ها است. 2. مواد و روش ها این پژوهش از نوع کاربردی بوده و با رویکرد کیفی و راهبرد تحلیل مضمون انجام شده است. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۱۲ نفر از خبرگان علمی و ۳۱ نفر از مسئولان اجرایی صندوق های قرض الحسنه گردآوری و به وسیله نرم افزار MAXQDA تحلیل شد. در فرآیند تحلیل، ۲۲۹ کد اولیه استخراج و پس از تجمیع و پالایش، به ۱۳۸ مضمون پایه، ۳۱ مضمون سازمان دهنده و در نهایت ۶ مضمون فراگیر تبدیل گردید. شبکه مضامین نیز به منظور تبیین ساختار مفهومی چالش ها ترسیم شد. 3. یافته های تحقیق یافته ها نشان می دهد چالش های داخلی صندوق های قرض الحسنه در شش حوزه اصلی قابل طبقه بندی هستند: ۱) تخصیص منابع، ۲) ساختار و مدیریت، ۳) تجهیز منابع، ۴) نرم افزار حسابداری، ۵) درآمدزایی و پوشش هزینه ها، و ۶) گزارش دهی و اطلاع رسانی. این چالش ها در ارتباط با هم، بر کارکرد مالی و اجتماعی صندوق ها تأثیر می گذارند و می توانند پایداری فعالیت آن ها را تحت تأثیر قرار دهند. 4. بحث و نتیجه گیری نتایج پژوهش بیانگر آن است که استمرار و توسعه صندوق های قرض الحسنه نیازمند اصلاحات چندبعدی در ساختارهای مدیریتی، سازوکارهای تجهیز و تخصیص منابع، زیرساخت های فناوری اطلاعات، مدل های درآمدی و نظام گزارش دهی است. بنابراین، تدوین سیاست های حمایتی و نظارتی هدفمند و همچنین ایجاد سازوکارهای اجرایی استاندارد، می تواند در ارتقای پایداری و کارآمدی این نهادهای مالی مؤثر باشد.