نشانه های تئوری پیچیدگی در همه جهان هستی مشاهده می شود. سامانه ها، از سامانه های اقتصادی و اجتماعی شرکت های ساده گرفته تا سامانه اقتصاد جهانی، همگی نیازمند تعامل گروه کثیری بازیگری هستند، و این امر بروز پیچیدگی را در کلیه شئون اجتماعی گریزناپذیر می سازد. مقاله حاضر با توجه به عوامل جذب کننده سامانه های پیچیده، که از وجود نظمی نهفته در آن ها خبر می دهند، ضمن معرفی تئوری پیچیدگی برای مطالعه سامانه های پویای غیرخطی، ارتباط این تئوری را در کل با علوم اجتماعی و بخصوص تئوری و راهبرد سازمانی بیان می کند.مقاله با مقدمه ای در مورد تئوری آشوب و اینکه تئوری آشوب و پیچیدگی هر دو به دنبال ایجاد پیوندی میان غیر قابل پیش بینی بودن ذاتی سامانه های پویای غیرخطی و نظم اصولی و ساختمند آنها هستند؛ به تفاوت این دو تئوری اشاره می کند و تئوری آشوب را به یافتن معدود توابع ریاضی متیقن محدود می سازد. در ادامه مقاله با تاکید بر شبکه های مورد مطالعه کافمن و الگوهای تکراری، کاربرد تئوری شبکه را با تکامل زمینه های سامانه های پیچیده، هم مفهوم قلمداد می کند. در پایان به کاربردهای تئوری پیچیدگی در سامانه های اقتصادی و اجتماعی و نیز راهبرد می پردازد و با توصیه به استفاده از ابزار دانش، خواننده را به داوری در مورد قابلیتهای این تئوری تشویق می کند.
بحث از اصالت داشتن جامعه، یکی از مبادی فسلفه نظری تاریخ قلمداد شده است. مسأله این است: آیا فرد اصالت دارد یا جامعه یا دیدگاه سومی در کار است که به گونهای برای هر دو اصالتی را قائل است. این بحث میان متفکران مسلمان نسبتاً جدید است و شاید اول بار علامه طباطبایی بدان توجه کرده؛ سپس شهید مطهری و استاد مصباح یزدی در این باب به تأملاتی پرداختهاند. شهید مطهری از دیدگاه اصالت هر دو دفاع میکند (البته با تبیین خاصی که از این مسأله میدهد) و استاد مصباح یزدی انتقادهایی بر این رای وارد، و اصالت جامعه را کاملاً نفی میکند. در این مقاله، بیان دیدگاه این دو متفکر و داوری بین ایشان مد نظر بوده و با توجه به اصرار دو طرف بر استناد سخن خود به قرآن، تاملی نیز در برخی آیات قرآن کریم ارائه شده است. روال بحث اینگونه بوده که پس از توضیح مختصری از سه دیدگاه اصالت فرد، اصالت جامعه و اصالت هر دو، به مبادی تصوری بحث (مفهوم اصالت، مفهوم ترکیب جامعه) پرداخته شده؛ سپس با توضیح وجوه شباهت و افتراق این دو دیدگاه به بررسی ادله فلسفی و قرآنی طرفین و داوری بین آنها اقدام شده است.