عافیت باشه !
حوزههای تخصصی:
فیلترهای جستجو:
فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۵۴٬۸۴۱ تا ۵۴٬۸۶۰ مورد از کل ۵۸٬۸۵۴ مورد.
رشد کن یا بمیر!
حوزههای تخصصی:
مفهوم اطلاع (3)
حوزههای تخصصی:
یادآوری: در شماره های (1 و 2 از دورة هفتم نشریه اطلاع رسانی)، مفهوم اطلاع را در پنج مبحث مورد بررسی قرار دادیم. اینک به بررسی قسمتی از مبحث ششم: مفهوم اطلاع در علوم و مهندسی ارتباطات می پردازیم. بقیه مطلب از مبحث 6 را در شمارة بعد ملاحظه خواهید کرد.
سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی جامعة عرب و مجموعة کتابخانه های تخصصی در کشورهای عربی
حوزههای تخصصی:
تمدن عربی_اسلامی در قرون وسطا تجلی پیدا کرد. دستاوردهای معنوی این تمدن در تمام زمینه های دانش، در نسخ خطی ضبط است. در قرن دوازدهم، بخش کوچکی از میلیونها نسخة خطی موجود، توسط اشخاص و مؤسسات، عمدتاً ناشران علاقه مند در کشورهای عربی تصحیح و چاپ شد. بهر حال، لزوم ایجاد مرکزی معتبر برای قبول مسئولیت جنبه های گوناگون حفظ و نگهداری، آماده سازی و ترمیم مجموعه های نسخ خطی چاپ نشده و معرفی آنها به جهان احساس می شد. “آلکسو” این مسئولیت را از طریق دو مرکز خود، یعنی “مؤسسة خطی عربی“ و “بخش اسناد و اطلاعات“ بعهده گرفت. در این گفتار، فعالیتهای این دو مرکز شرح داده شده است.
کدگذاری نقشه های صنعتی (2)
حوزههای تخصصی:
در یکی از شماره های گذشته، انواع نقشه های مورد استفاده در صنایع، طبقه بندی شد و اولین گروه از این نقشه ها (نقشه های ساختمانهای صنعتی) به اجمال مورد بررسی قرار گرفت. روش ساده ای نیز برای بیان کدگذاری اینگونه نقشه ها پیشنهاد شد. در این بخش به سایر انواع نقشهها پرداخته و مختصراً در زمینه کدگذاری و طبقه بندی آنها توضیحاتی داده می شود. در شماره های آینده شرایط محیط، تجهیزات و روشهای بایگانی برای انواع نقشه ها و همچنین تکثیر و بازیابی آنها از طریق تهیه انواع فهرستها توضیح داده خواهد شد. کاربرد نقشه های صنعتی نیز بحث جداگانه ای را تشکیل می دهد.
انتقال اطلاعات به کشورهای جهان سوم
حوزههای تخصصی:
متخصصان علوم اقتصادی و سیاسی تقسیمبندیهای متفاوتی را برای کشورها قائل شده اند؛ مثل کشورهای پیشرفته، صنعتی و جهان اول، در مقابل کشورهای توسعه نیافته، در حال توسعه، جهان سوم و نظایر آن. در این مقاله هدف، تائید، تکذیب و یا بررسی درست و یا غلط بودن این عنوانها نیست؛ بلکه منظور، بررسی مسائل مربوط به انتقال اطلاعات به کشورهای گروه دوم است که از میان عنوانهای فوق، عنوان جهان سوم بمناسبت مصطلحتر بودن آن، برایشان انتخاب شده است.
کنگره به دانشگاه می رود
حوزههای تخصصی:
نمایه گردان
حوزههای تخصصی:
از زمانی که تعداد نشریات علمی رو به فزونی گذاشت، مسئله کنترل اطلاعات این نشریات بصورت امری ضروری تجلی کرد. علی الرغم نیاز مسلمی که به وجود نمایه نامه ها برای جستجوی مطالب و آثار و مجموعه ها احساس می شد، اصولا حرکت هماهنگ و قاطعی در جهت تهیه آنها، به هنگام نیاز، انجام نمی گرفت. انفجار اطلاعات در طول جنگ دوم جهانی و پس از آن، نقطه عطفی در این حرکت بود. افزایش فوق العاده میزان اطلاعات همراه با ضرورت دستیابی سریع به این اطلاعات و لزوم کاهش زمانی که باید به پردازش و اشاعه اطلاعات تخصیص داده می شد، موجب تمرکز فراوان کوششها و توجه جدی به امر نمایه سازی گردید. گرمی بازار پردازش اطلاعات سبب شد تا فنون مختلفی برای نمایه سازی سریعتر و یکنواختر مواد اطلاعاتی بوجود آید و در این راه از تدابیر مختلف، از جمله ماشین، برای انجام مراحل کار استفاده گردد.
کدگذاری نقشه های صنعتی
حوزههای تخصصی:
در این مقاله نخست نقشه های صنعتی در رابطه با کل فعالیتهای یک پروژه صنعتی مورد بررسی قرارگرفته و سپس روشی جهت کدگذاری و طبقه بندی نقشه های ساختمانهای صنعتی ارائه گردیدهاست.
نظامهای اطلاعاتی و دسترسی به دانش بشری (2)
حوزههای تخصصی:
آماده سازی اطلاعات مستلزم یک رشته عملیات پیچیده و متنوع از قبیل: ذخیره سازی، طبقه بندی، ارزشیابی، تجزیه و تحلیل و بازیابی اطلاعات است که باید مناسب با نیازهای خاص و متغیر استفادهکنندهگان باشد. نیازهای اطلاعاتی بر حسب موضوع، موقعیت فعلی دانش بشری، جامعه استفاده کننده و اهداف آنها متغیر است. ولی تحقق تمامی آنها مشروط به این است که اطلاعات دریافتی موثق، بهنگام و بلافاصله در دسترس باشد.
دکومانتاسیون و اطلاع رسانی در جامعه عرب
حوزههای تخصصی:
در سال 1945، هنگامی که جامعة عرب تاسیس می شد، موضوعی مانند دکومانتاسیون و اطلاعرسانی نه در کشورهای عرب و نه حتی در کشورهای دیگر جهان، مقام مهم امروز خود را نداشت. دکومانتاسیون و اطلاع رسانی در مفهوم کنونی خود و آن چنانکه امروز آن را در کشورهای توسعه یافته می بینیم، پدیده ای است که پس از جنگ دوم جهانی رفته رفته شکل گرفت. در این دوره، هدف عمومی بر بازسازی ویرانیهای ناشی از جنگ متمرکز شد و این هدف که به نوبة خود به آماده بودن راهها و امکانات انتقال و بهره برداری از پیشرفت حیرت آور تکنولوژیک که نخستین نشانه های آن در ایالات متحد آمریکا آغاز به شکل گرفتن می کرد. نیاز داشت، پی ریزی مراکز پژوهشی، و از پی آن مراکز اطلاع رسانی را امری ناگزیر می نمود. پیشرفت تکنولوژیک بعدها بر شیوه های ذخیره سازی و انتقال و اشاعه اطلاعات نیز اثر گذاشت، چنانکه از در آمیختن وسایل ذخیره و کنترل و بازیابی اطلاعات (کامپیوترها) و وسایل انتقال و اشاعه اطلاعات (دستگاههای ارتباطی) سرعت و دقت شگرفی را که امروز مورد استفاده مراکز دکومانتاسیون و اطلاع رسانی در زمینه های مختلف است، پدید آورد.
برگه های لبه منگنه
حوزههای تخصصی:
پیش از رواج کامپیوتر، ذخیره و بازیابی اطلاعات بوسیله کارتهای منگنه ای و بصورت دستی یا نیمه خودکار انجام می گرفت، لیکن با بهرهگیری هر چه بیشتر از کامپیوتر، استفاده این گونه برگه ها بتدریج کاهش یافته است. اما ویژگیهای این نوع برگه ها، در ذخیره و بازیابی اطلاعات تخصص و نیز اقتصادی بودن آنها، موجب گردیده است که کاربرد برگه های لبه منگنه در اشاعه اطلاعات تخصصی و ضبط نتایج تحقیقات فردی یا گروهی اهمیت خود را همچنان حفظ کند. بدین جهت در این نوشته سعی شده تا چگونگی استفاده از برگه های لبه منگنه، در کار ذخیره و بازیابی اطلاعات با بیانی ساده توضیح داده شود و از بیان مطالب نظری و پیچیده خودداری گردد، و نیز از میان روشهای مختلف و مطالب گوناگون روشهای علمی، مناسب و متداول مورد بررسی قرار گیرد.
مفهوم اطلاع(2)
حوزههای تخصصی:
در شماره قبل پس از بیان مقدمات لازم، فرایند انتقال پیام را در اشکال ساده آن بررسی کردیم و عوامل یا واحدهای این فرآیند را توضیح دادیم و دربارة بعضی مفاهیم اطلاع که بر اساس این عوامل تشکیل یافته است (مفهوم کلی اطلاع، اطلاع برابر دانایی است، و مفهوم روانشناختی اطلاع) بحث کردیم. در این شماره، نخست یکی دیگر از مفاهیم اطلاع در فرآیند انتقال پیام را مورد بررسی قرار میدهیم. آنگاه گفتگو دربارة مفاهیم مربوط به فرآیند انتقال پیام را پایان داده و به بررسی مفهوم دیگری خارج از این فرآیند (اطلاع توانایی انتخاب است) می پردازیم.
کتابخانه ها و خدمات اطلاع رسانی در چین
حوزههای تخصصی:
در این مقاله، پس از ذکر مقدمة کوتاهی دربارة سابقه تاریخی کتابخانه ها و خدمات اطلاع رسانی چین، به تکامل و وضع موجود آنها اشاره می شود. بر کاربرد اطلاعات، بعنوان خط مشی اساسی در نوسازی چین تاکید می گردد. آنگاه عناصر اصلی نظام اطلاعاتی که بوسیله موسسه اطلاعات علمی و فنی (ایستیک) هماهنگ می گردد و نظام کتابخانه های چین توصیف می شود. سپس آموزش کارکنان و جنبه های خودکار کردن خدمات اطلاعاتی مورد بحث قرار می گیرد. مقاله، مبتنی بر تجارب شخصی نویسنده است که سالها در راس موسسه اطلاعات علمی و فنی چین بخدمت مشغول بوده است.
طرح ابتدائی منطق بول و کاربرد آن درنظامهای بازیابی پس همارا
حوزههای تخصصی:
در نوشته های محققان دانش اطلاع رسانی، بخصوص در بحث از نظامهای بازیابی پس همارا اشارههایی به منطق بول می شود. منطق بول، که از نوآوریهای جورج بول دانشمند انگلیسی است، ساختاری ریاضی است که به اعتبار ساخت صوری آن تعبیری گوناگون می پذیرد. جای بحث منطق بول در منطق ریاضی و ریاضیات جدید است. از این روست که محققان دکومانتاسیون در نوشته های خود اغلب با اشاره کوتاهی به این منطق از آن می گذرند و خواننده برای آگاهیهای بیشتر خود باید به کتابهای مناسب مراجعه کند.
مفهوم اطلاع(1)
حوزههای تخصصی:
مفاهیمی که دانشمندان رشته های مختلف علمی، متخصصان دانش اطلاع رسانی، متفکران و فیلسوفان برای اطلاع قائل شده اند زیاد و گوناگون است. گرنوت ورزیگ متخصص برجستة دانش اطلاع رسانی و استاد فعلی دانشگاه آزاد برلین (برلین غربی) در این مورد به طنز می گوید: به تعداد متخصصانی که در زمینة اطلاع به بحث پرداخته و راجع به آن اظهار نظر کرده اند مفهوم اطلاع وجود دارد. باید دید که اینهمه اختلاف نظر دربارة مفهوم اطلاع ناشی از چیست. مهمترین علل این امر را می توان به اختصار، بصورت زیر توضیح داد:
نمایه سازی همارا
حوزههای تخصصی:
همارایی به مفهوم عام کلمه، یعنی ترکیب دو یا چند واژه برای بوجود آوردن یک رده موضوعی که با دیگر رده های موضوعی که با همان واژه ها اما به طور منفرد نشان داده شده باشند؛ یا حاصل نوع دیگری از ترکیب واژه های مزبور باشند، تفاوت داشته باشد. به عنوان مثال، وقتی واژه های دانشگاه، کتابخانه ها و مدیریت به ترتیبی مناسب همارایی شوند، رده موضوعی که از ترکیب آنها حاصل میشود، چنین است: مدیریت کتابخانه دانشگاهی.
اصطلاحنامه در نظام ذخیره و بازیابی اطلاعات(2)
حوزههای تخصصی:
در بخش قبل جایگاه زبان نمایه در نظام ذخیره و بازیابی اطلاعات به اجمال بیان گردید و پس از توصیف اصطلاحنامه بعنوان نوعی از زبان نمایه و ابزاری مناسب برای این نظام، هدف و ویژگیهای مهم آن برشمرده شد. از آنجا که کتابخانه های تخصصی و مراکز اسناد کشور – که تعدادشان هم مرتباً روبه افزایش است – برای ذخیره و بازیابی بخش مهمی از مجموعه خود به اصطلاحنامه های تخصصی نیاز دارند، در این بخش کوشش شده است تا با معرفی جامعتر این ابزار، راه برای استفاده موثر از اصطلاحنامه های موجود – که همه به زبانهای خارجی و اکثراً انگلیسی هستند – و در نهایت ساختن اصطلاحنامه های تخصصی به زبان فارسی هموار گردد.
ارزیابی خدمات دکومانتاسیون در بنگلادش
حوزههای تخصصی:
در این گفتار تاریخچه مختصر توسعه کتابداری و دکومانتاسیون در بنگلادش همراه با معرفی مهمترین کتابخانه ها و مراکز اسناد این کشور آمده است. تقریباً تمام کتابخانه ها و مراکز اسناد با مشکلاتی از قبیل کمبود جا، بودجه، ناکافی بودن تعداد کارکنان آموزش دیده و مجموعه های محدود روبرو هستند.