اسلام اموی؛ بنیادها و آموزه ها
حوزههای تخصصی:
فیلترهای جستجو:
فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۳۷٬۸۲۱ تا ۳۷٬۸۴۰ مورد از کل ۸۳٬۰۳۰ مورد.
درآمدی بر کتاب شناسی بیدل دهلوی
حوزههای تخصصی:
ابوبکر بیهقی و دلائل النبوه
منبع:
آینه پژوهش سال ۲۳ خرداد و تیر ۱۳۹۱ شماره ۲ (پیاپی ۱۳۴)
78 - 82
حوزههای تخصصی:
کتاب ساخته ای دیگر از الشیخ شبر الفقیه: «علم الکلام و تطوره عند العرب رؤیه فی المعرفه و المنهج و الدور»
منبع:
آینه پژوهش سال ۲۳ خرداد و تیر ۱۳۹۱ شماره ۲ (پیاپی ۱۳۴)
88 - 90
حوزههای تخصصی:
کتاب علم الکلام و تطوره عند العرب رؤیه فی المعرفه و المنهج و الدور نوشته الشیخ شبر الفقیه، کتاب رونوشت شده از کتاب کلامی اهل سنت بوده که شبر با افزودن روایات شیعه و نیز در فصل اثبات صفات الهی با رونوشت از کتابی از الهیات مسیحیت، بنام خود منتشر نموده است. نویسنده مقاله حاضر، در دو بخش مقاله را در بوته نقد و بررسی قرار داده است: 1. ارجاعات نادرست و ناهماهنگی مطالب کتاب با مستندهای ارائه شده، 2. محتوا و مطالب متناقض و غیر متناسب با هم.
النقض و ضرورت انتشار مجدد آن با معرفی اجمالی انتشار ویرایش جدید و برخی آثار مرتبط با آن
منبع:
آینه پژوهش سال ۲۳ مرداد -آبان ۱۳۹۱ شماره ۳ و ۴ (پیاپی ۱۳۵ و ۱۳۶)
103 - 108
حوزههای تخصصی:
ذوق «حکیم» در «ساحل خورشید»
حوزههای تخصصی:
کتاب «ساحل خورشید»، گزیده ای از فراورده های ذوق شعری محمدرضا حکیمی به زبان فارسی و عربی است که توسط انتشارات علمی فرهنگی الحیاه در سال 1390 به رشته طبع درآمده است. نویسنده در نوشتار حاضر در راستای معرفی کتاب مذکور، محتوا و سبک اشعار حکیمی را مورد واکاوی قرار می دهد.
بررسی مبانی و مستندات «حبوه» در فقه امامیه و ضرورت اصلاح قانون مدنی(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
طبق نظر مشهور فقهای امامیه، لباس، شمشیر، انگشتر و قرآن پدر پس از فوت به پسر بزرگتر او تعلّق دارد و سایرین از ارث آنها محروم هستند. مستند این محرومیت روایات وارده در این خصوص، و ادعای اجماع می باشد. در طرف مقابل، آیاتی از قرآن، نصیب تمام ورثه را در تمام ماترک اعلام می کنند و نافی هر گونه تبعیض میان ورثه نسبت به اموال برجای مانده از متوفّی می باشند. روایات متعدّدی نیز در جهت موافقت با قرآن قابلیت استشهاد دارند. اجماع ادّعایی به فرض تحقق آن، بر روایات وارده مبتنی و به اصطلاح مدرکی است. روایات وارده نیز مخالف با عموم و اطلاق کتاب بوده و با برخی روایات موافق با قرآن نیز در تعارض هستند. ادّعای اجماع، شهرت و ضرورت مذهب نیز نمی تواند مؤیدی برای این حکم باشد. با عنایت به این دلایل پیشنهاد می گردد مادّة 915 از قانون مدنی حذف گردد.
جامعه شناسی خانواده در قرآن کریم
حوزههای تخصصی:
جامعه شناسی خانواده یکی از رشته های تخصصی علم جامعه شناسی است که موضوع آن بررسی نهادهای خانواده، خویشاوندی و ازدواج، تاریخ تکوین، تحول و دگرگونی های حاکم بر هر یک از این نهادها و همچنین ارتباط نهادهای مذکور با سایر نهادهای اجتماعی جامعه و مطالعه اثرگذاری نهاد خانواده و تأثیرپذیری آن از سایر نهادهای جامعه می باشد. در این مقاله سعی بر آن است که با استفاده از روش اسنادی و با رویکردی توصیفی-تحلیلی، مباحث اصلی جامعه شناسی خانواده در قرآن کریم بررسی شود. در این نوشتار بیان ارز شها و اصول معنوی علم جامعه شناسی از منظر قرآن کریم مدّنظر است و نتایج به دست آمده حاکی از آن است که ابعاد مختلف و مباحث اصلی مطرح شده در جامعه شناسی خانواده در قرآن کریم به طور مبسوط بیان شده است. خانواده از دیدگاه قرآن کریم نهادی اخلاقی، معنوی، آسمانی و اجتماعی است که از جایگاه والایی در جامعه برخوردار می باشد و تأثیر شگرفی بر سایر اجزای نظام اجتماعی برجای می گذارد و به طور متقابل از آنها تأثیر می پذیرد.
حکمت گونه گونىِ روزی ها از دیدگاه قرآن(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)
منبع:
مطالعات قرآنی (فدک سبزواران) سال سوم بهار ۱۳۹۱ شماره ۹
125 - 135
حوزههای تخصصی:
بیگمان یکى از مهمترین نیازهاى آدمى، نیاز به رزق و روزى است؛ به همین دلیل، خداى سبحان، که به همه چیز آگاه است، روز ىرسانى را عهد هدار شده و در قرآن کریم تضمین روز ىها را وعده داده است؛ از سوى دیگر، درنگ در زندگى نزدیکان و دیگر ه منوعا نمان، این حقیقت را آشکار م، که گون هاى نابرابرى در میزان بهر همندى از روزى میان آ نها وجود دارد؛ مسأل هاى که ناشناخت هماندنِ فلسفه وجودى آن، تردیدها و شبه ههایى را در ذهن برخى ایجاد کرده و لرزش پای ههاى ایمان به عدل الهى را در این گروه سبب شده است. در این نوشتار، افزون بر بیان مفهوم رزق و ارائه تفسیر صحیح از آموزه وعده تکفّل روز ىها، فلسفه گون هگونى روز ىها و سازگارى این مقوله با عدالت الهى بررسى شده و سرانجام، حکمت عدم افاضه روزىِ مبسوط بر همگان از جانب خداوند واکاوى شده است.
مدرسه کلامی قم(مقاله پژوهشی حوزه)
منبع:
نقد و نظر سال هفدهم بهار ۱۳۹۱ شماره ۱ (پیاپی ۶۵)
66 - 91
حوزههای تخصصی:
با انتقال میراث حدیثی کوفه به قم در آغاز سده سوم هجری مدرسه ای با محوریّت شهر قم پدید آمد که اگرچه رویکردی حدیثی داشت و بزرگ ترین مرکز نشر حدیث بود، اما با دارا بودن ویژگی های کلامی، در یک سلسله پیوسته از اندیشمندان و صاحبان آثار، نقش مؤثری در تاریخ کلام امامیه برجای گذاشت و مدرسه ای کلامی پدید آورد. مدرسه قم، در شیوه و روش کارِ کلامی ادامه جریان محدثْ متکلمان کوفه بود که با التزام و تکیه بر نص به تبیین معارف رسیده از اهل بیت(ع) و به هنگام ضرورت، به دفاع از آن پرداخته و نظامی جامع از اندیشه امامیه ارائه نمود. این جریان البته اختلافاتی درون خود داشت که خطوط فکری مختلفی را در قم پدید آورد.
ابو عیسی وراق؛ از اعتزال تا گرایش به مدرسه کوفه(مقاله پژوهشی حوزه)
منبع:
نقد و نظر سال هفدهم بهار ۱۳۹۱ شماره ۱ (پیاپی ۶۵)
111 - 130
حوزههای تخصصی:
ابو عیسی وراق، از معتزلیان شیعه شده ای است که نه تنها تغییر نگرش و گرایش او به مذهب حقه امامیه، مناقشه برانگیز بوده و حتی اتهام ها و اظهارنظرهای تند معتزلیان را در پی داشته، بلکه رویکردها و دیدگاه های کلامی او در راستای تبیین آموزه های شیعه نیز افزون بر جالب توجه بودن، توجه و حساسیت بسیاری از اندیشمندان شیعی را برانگیخته است. در این مقاله به بررسی برخی دیدگاه ها و رویکردهای وراق و سهم و نقش احتمالی او در گرایش کلام امامیه به اندیشه های اعتزالی پرداخته می شود.
جابر جُعفی؛ غالی یا متهم به غلو(مقاله پژوهشی حوزه)
منبع:
نقد و نظر سال هفدهم بهار ۱۳۹۱ شماره ۱ (پیاپی ۶۵)
131 - 151
حوزههای تخصصی:
در میان شاگردان صادقین(ع) برخی شخصیت ها تأثیرگذارتر، مشهورتر و جالب توجه تر از دیگران بوده اند. یکی از این شخصیت ها جابر بن یزید جعفی است که بیشتر از محضر امام باقر(ع)بهره برده است. گرچه وی را از بزرگان امامیه خوانده اند و آثاری نیز برای وی نام برده شده است، اما گزارش هایی نیز وجود دارد که متضمن قدح و ذم اوست. پس از وفات جابر، غالیان نیز به او ابراز علاقه کرده و برخی از عقائد خود را به او نسبت دادند. آنان همچنین روایات و کراماتی را نیز به وی منتسب کردند. برداشت های نادرست از اندیشه های این راوی پرکار، سبب شده تا چهره ای مخدوش و متهم به غلو از او ارائه شود. در این پژوهش نخست بر اساس گزارش های رسیده درباره جابر جعفی به سیر زندگی علمی و اجتماعی او پرداخته شده و در ادامه گزارش های مربوط به اتهام جابر به غلو بررسی شده است.
متکلمان ناشناخته امامی بغداد از غیبت صغری تا دوران شیخ مفید(مقاله پژوهشی حوزه)
منبع:
نقد و نظر سال هفدهم تابستان ۱۳۹۱ شماره ۲ (پیاپی ۶۶)
60 - 82
حوزههای تخصصی:
مدرسه کوفه و بغداد را می توان دوران اوج شکوفایی و درخشندگی کلام امامیه در سده های نخستین به شمار آورد؛ اما در فاصله زمانی میان مدرسه کوفه و بغداد (آستانه غیبت صغری تا عصر شیخ مفید) به دلیل نامناسب بودن پاره ای از شرایط، کلام امامیه تمرکز جغرافیایی لازم را نداشته است. نوشتار پیش رو درصدد است با معرفی متکلمان امامی این عصر و بیان دیدگاه ها و تلاش های علمی و تولیدات کلامی آنان، نشان دهد که شخصیت های برجسته کلامی در این دوره حضور داشته و تأثیر گذار هم بوده اند، مانند تأثیرگذاری شگرف ابن جبرویه امامی بر تغییر عقیده و مسلک ابن مملک جرجانی معتزلی. این دیدگاه در مقابل نظر کسانی است که به فقدان متکلمان امامیه در این محدوده تاریخی باور دارند.
بررسی فقهی حقوقی دیدگاه شیخ محمد عبده پیرامون حکومت
حوزههای تخصصی:
اندیشه حکومت اسلامی در دوران مدرن و چیستی و چگونگی تشکیل و اعمال آن در این عصر و نسبت آن با دموکراسی غربی و دستاوردهای غیرمسلمانان، مهم ترین دغدغه ی اندیشمندان سیاسی مسلمان معاصر بوده است. در این بین، روشنفکران دینی در جهان عرب از پیشگامان طرح سؤال در این باب و دادن پاسخ های مقتضی بوده اند. شیخ محمد عبده که از پیشگامان طرح اندیشه بازگشت به سلف صالح و پیرایش دین از خرافات است، از مهم ترین اندیشمندانی است که رجوع به آثار و اقوال او می تواند ما را در فهم تاریخی این نظریات کمک کند. عبده علاوه بر تأکید بر آموزش مردم و تقدم آن بر هرگونه اعمال سیاسی، در مقابل اتفاقات سیاسی زمانه خود ساکت ننشست و با پرداختن به مفاهیمی همچون معنای حکومت، حاکم، شکل حکومت اسلامی، شرایط خلیفه، اختیارات خلیفه، معنای أولی الأمر، نقش شورا در حکومت اسلامی، فرق بین سلطنت و حکومت اسلامی و فرق بین تئوکراسی و حکومت اسلامی، گنجینه ای گران بها در اختیار محققین در این حوزه گذاشت. این نوشته کوشیده است که با پرداخت هرچند اجمالی به این مفاهیم در گفتمان حقوقی-سیاسی عبده، به واکاوی ریشه های اندیشه ی حکومت اسلامی در دنیای امروز که مهم ترین آن ها جریان های اخوان المسلمین و داعش هستند بپردازد و با دوری از مناقشات قومی-مذهبی، از یکی از بزرگترین تئوریسین های این مکتب مطالبی را نقل کند که به فهم گفتار و رفتار گروه های سلفی امروز کمک کند.
ماهیت فقهی – حقوقی استمهال معوقات بانکی
منبع:
پژوهشنامه میان رشته ای فقهی (پژوهشنامه فقهی سابق) سال اول پاییز و زمستان ۱۳۹۱ شماره ۱
107 - 123
حوزههای تخصصی:
امروزه مسئله معوقات بانکی به یکی از معضلات و چالش های اصلی حوزه بانکداری تبدیل شده است، به طوری که برخی از سیاست های پولی و مالی در جهت اعطای تسهیلات با افزایش سیر صعودی این معوقات مورد بازنگری و اصلاح قرار گرفته است. بازگرداندن و احیاء منابع تخصیص یافته به چرخه مطالبات جاری یکی از مهم ترین وظایف نظام بانکی است که اگر این مهم محقق نشود، تبعات سنگینی برای سیستم بانکداری ایجاد می نماید. از طرفی برخی از مشتریان به رغم تمایل به پرداخت بدهی های خویش، به دلایل غیرارادی قدرت بازپرداخت در سررسیدهای تعیین شده را ندارند و در صورت مساعدت و همراهی بانک و استمهال معوقات، می توانند ضمن استمرار فعالیت اقتصادی، به صورت تدریجی و در مدتی مشخص بدهی خود را پرداخت نمایند. استفاده از سازوکار استمهال در جهت حل مشکلات مشتریان و بانک ها در مسئله مطالبات معوق، گامی مؤثر و مثبت محسوب می شود. در اجرای روش های استمهال، مجموع بدهی سابق مشتری که مبنای قرارداد استمهال نیز می باشد، با تغییراتی روبه روست که بررسی این مسئله و تطبیق آن با مبانی فقهی، حقوقی و اقتصادی بسیار حائز اهمیت است. توجه و عنایت ویژه به وضعیت خاص برخی از بدهکاران و علت نکول اقساط تسهیلات توسط آنان، امعان نظر به منشأ شکل گیری بدهی مشتریان، نقد و بررسی روش های کنونی استمهال و آثار اجرای این روش ها نسبت به دریافت کنندگان تسهیلات و بانک ها می تواند نقطه عطفی در حل مسائل و مشکلات موجود در حوزه حقوق بانکداری و مبحث استمهال معوقات بانکی باشد. روش تحقیق در مقاله، به صورت توصیفی - تحلیلی می باشد.
انتقال علوم یونانی به عالم اسلام
حوزههای تخصصی:
مروری انتقادی بر کتاب دایره المعارف احادیث رسمی
حوزههای تخصصی:
تصوف و نقد آن
منبع:
آینه پژوهش سال ۲۳ خرداد و تیر ۱۳۹۱ شماره ۲ (پیاپی ۱۳۴)
64 - 67
حوزههای تخصصی:
گذری بر زیبایی شناسی آیات قرآن
منبع:
آینه پژوهش سال ۲۳ خرداد و تیر ۱۳۹۱ شماره ۲ (پیاپی ۱۳۴)
91 - 94
حوزههای تخصصی:
کتاب زیبایی شناسی آیات قرآن، نوشته سید حسین سیدی، پرداختی به مؤلفه های زیباشناختی آیات قرآن کریم است که در سال 1390 توسط انتشارات پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی به چاپ رسیده است. نویسنده در مقاله حاضر سعی در معرفی این اثر دارد. در این راستا، ابتدا به معرفی مبسوط محتوای بخش ها و فصل های آن همت گمارده و در ادامه، با بیان نکاتی در نقد کتاب مذکور، مقاله خویش را به پایان می رساند.
مترجمان و آیات سوره حمد
حوزههای تخصصی:
در عصر حاضر، ترجمه قرآن یک ضرورت است و قرآن پژوهان به ترجمه کتاب الهی به زبان روز پرداخته اند تا به نیاز جامعه دینی خویش پاسخ داده و در ابلاغ حقایق قرآن سهیم باشند. نویسنده در نوشتار حاضر، به بررسی ترجمه های مشهور بویژه ترجمه های معاصر از سوره حمد می پردازد و با مقایسه آن ها، سعی در نمایش تفاوت های معنایی داشته و از این رهگذر، خطاهای احتمالی در تفسیر هر جمله از آیات سوره را در بوته نقد و بررسی قرار می دهد.