علوم اجتماعی

فردگرایی و جمع گرایی از گرایشات تعیین کننده ای است که در تحلیل کنش ها و نگرش های اجتماعی نقشی اساسی دارد. این‌ مقاله ‌به ‌بررسی ‌مفهوم ‌دوراهی ‌اجتماعی ‌به عنوان یکی از جدیدترین مفاهیم ارایه شده در مناقشه فردگرایی و جمع گرایی می پردازد. دوراهی‌ اجتماعی‌ نوع‌ خاصی ‌از تعارض‌ میان ‌نفع ‌جمعی‌ و نفع‌ فردی‌ است‌، که ‌در آن‌ برای ‌هر فرد، صرف‌ نظر از انتخاب‌ دیگران‌، بهترین ‌گزینه‌، انتخاب‌ نفع ‌فردی ‌است‌. اما اگر اکثر افراد آن‌ را انتخاب ‌کنند، وضعیتی‌ ایجاد خواهد شد که‌ برای‌ همه‌ افراد بدتر از حالتی‌ است‌که‌ در صورت انتخاب گزینه ‌همیارانه ‌یا نفع ‌جمعی، برایشان‌ حادث‌ می‌شد. مساله ‌دوراهی ‌اجتماعی‌، در نظریه‌ انتخاب ‌عقلانی ‌و با استفاده‌ از نظریه‌ بازی ‌و نظریه ‌تصمیم ‌گیری ‌قابل ‌بررسی ‌است‌. از دو منظر متفاوت‌ می‌ توان ‌دوراهی‌ اجتماعی ‌را تعریف ‌کرد: هزینه‌ های ‌بیرونی ‌و درونی‌، و بازی‌ دو راهی ‌زندانی‌. مهمترین ‌انواع ‌دوراهی ‌اجتماعی‌، دوراهی ‌منابع ‌مشترک‌ و دو راهی‌ کالاهای ‌همگانی‌ است‌. در این‌ مقاله ‌علاوه ‌بر ذکر مثال ‌هایی ‌از دوراهی‌ اجتماعی‌، تلاش‌ شده ‌تا با کاوش‌ در این ‌مفهوم ‌و تعاریف ‌ذکر شده ‌در باب‌ آن‌، تعریف و تشریح دقیق و روشنی از مفهوم «دوراهی اجتماعی» ‌ارایه ‌شود و گرایش های فردگرایانه و جمع گرایانه در واقعیت جامعه مورد تحلیل قرار گیرد. تحلیل دستاوردهای پژوهش های صورت گرفته و بررسی قابلیت مفهوم دوراهی اجتماعی در تحلیل گرایش های فردگرایانه و جمع گرایانه پایان بخش مقاله است

۲۵۵۴۸.

حاکمیت بر اینترنت و مدیریت اطلاعات

نویسنده: محسن حاجی زین العابدینی

منبع: اطلاع شناسی ۱۳۸۷ شماره ۱۹

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اجتماعی ارتباطات مدیریت و پژوهش ارتباطات

تعداد بازدید : ۱۴۵۱

محسن حاجی زین العابدینی یکی از مهمترین مباحثی که در دنیای اینترنت مطرح است، بحث حاکمیت بر این پدیده فراگیر جهانی است. در اغلب متون کتابداری و اطلاع رسانی که بسیار هم به مسئله اینترنت می پردازد، بیشتر به مسایل کاربردی، اجتماعی و گاه فنی اینترنت پرداخته می شود....

۲۵۵۴۹.

چالش های اطلاعاتی در گفتمان امنیت ملی

نویسنده: عاطفه شریف

منبع: اطلاع شناسی ۱۳۸۷ شماره ۱۹

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اجتماعی ارتباطات ارتباطات سیاسی، بین الملل و توسعه ارتباطات سیاسی

تعداد بازدید : ۲۳۶۵

"مفهوم و چارچوب گفتمان امنیت ملی در عصر اطلاعات و ارتباطات دچار تغییر شده است. پایان جنگ سرد، انقلاب اطلاعات و ارتباطات، جهانی شدن، گسترش شبکه های مجازی، و برخی رخدادهای سیاسی نظیر واقعه یازده سپتامبر و گسترش فعالیت های تروریستی، مسائل امنیتی جدیدی را پیش روی تحلیل گران امنیت ملی گذاشته است... "

۲۵۵۵۰.

دنیای آشوب زده اطلاعات ، ملغمه ای از اطلاعات سلبی و ایجابی

نویسنده: نرگس نشاط

منبع: اطلاع شناسی ۱۳۸۷ شماره ۲۰ و ۲۱

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اجتماعی ارتباطات مطالعات فضای مجازی، جهانی شدن و تکنولوژی های نوین ارتباطاتی مطالعات فضای مجازی

تعداد بازدید : ۱۸۱۷

اطلاعات به منزله محصولی نمادین به صورت یک کل شکل می گیرد. اما مراحل ویژه ای که سبب یکپارچگی آن به صورت کل می گردد با یکدیگر پیوندی جدا نشدنی دارند. علم اطلاع رسانی نمی تواند این حقیقت را نادیده بگیرد که مبادله اطلاعات رابطه ای اجتماعی است و شکلی از عملکردهای

۲۵۵۵۱.

تاریخچه اطلاعات ، اهمیت ، منزلت و آینده

نویسنده: تونی ولر رضا مختارپور

منبع: اطلاع شناسی ۱۳۸۷ شماره ۲۰ و ۲۱

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اجتماعی ارتباطات مطالعات فضای مجازی، جهانی شدن و تکنولوژی های نوین ارتباطاتی مطالعات جهانی شدن

تعداد بازدید : ۲۵۱۱

تاریخچه اطلاعات حوزه ای ست که در سال های اخیر توجه تاریخ دانان و متخصصان علم اطلاعات را به میزان قابل توجهی به خود معطوف ساخته است. هرچند که این حوزه هنوز مراحل آغازین خود را سپری می کند، اما همان گونه که در این نوشتار نشان داده شده است...

۲۵۵۵۲.

بررسی پیامدهای گفتمان انقلاب اسلامی در مورد جایگاه سیاسی - اجتماعی زنان در ایران(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: یحیی فوزی

منبع: فصلنامه علمى پژوهشى متین ۱۳۸۷ شماره ۳۹

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۳۸۸۵ تعداد دانلود : ۲۰۳۰

"در ایران معاصر، در مورد جایگاه سیاسی ـ اجتماعی زنان همواره گفتمان سنتی مطرح بوده است. این گفتمان که ریشه در سنتهای اجتماعی و مذهبی در ایران داشته نقش مهمی در نوع نگرش به زن در جامعه ایران ایفا کرده است. اما در آستانه قرن بیستم و انقلاب مشروطه در ایران، گفتمان جدیدی در مورد زنان با تاثیرپذیری از مدرنیسم مطرح شد که هرچند وجوه مشترکی با مبانی مدرنیسم در غرب داشت، اما به دلیل عدم انطباق کامل با آن باید آن را گفتمان شبه مدرن نامید. این گفتمان در دوران حکومت پهلوی، گفتمان مسلط در عرصه مطالعات زنان محسوب می شد و در چهارچوب مبانی نظری خود به تعریف جایگاه زنان در عرصه های مختلف اجتماعی پرداخت. در آستانه انقلاب اسلامی، گفتمان جدید دیگری درمورد زنان مطرح شد و در موضع قدرت قرار گرفت که می توان آن را گفتمان انقلاب اسلامی نامید. این گفتمان با نقد گفتمان سنتی و شبه مدرن تلاش کرد تا رویکرد جدیدی در نوع نگاه به زن در ایران مطرح سازد. این مقاله ضمن تبیین گفتمانهای مذکور، پیامدهای آنها را در عرصه های سیاسی و اجتماعی مورد بررسی قرار می دهد و به صورت خاص به این سؤالات پاسخ می دهد که ویژگیها و محتوای گفتمان انقلاب اسلامی درمورد زنان چیست و این گفتمان چه تاثیری در سیاستگذاری در حوزه اجتماعی ـ سیاسی و حقوقی زنان در ایران به جای گذارده است؟ "

۲۵۵۵۳.

ایران زمین در شعر فارسی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: منوچهر ملک قاسمی خدیجه حاجیان

منبع: مطالعات ملی ۱۳۸۷ بهار شماره ۳۳

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اجتماعی جامعه شناسی جامعه شناسی فرهنگ جامعه شناسی ادبیات

تعداد بازدید : ۱۸۰۹

"دیگر بار هویت ایرانی و بازتاب آن در ادبیات فارسی با تکیه بر شعر (نظم)، دست مایه تدوین کتابی شده است؛ «ایران زمین در شعر فارسی»، گردآوری منوچهر لک، از انتشارات موسسه مطالعات ملی است که به چاپ نخست آن در سال 1384 و در 256 صفحه به بازار کتاب عرضه شده است. کتاب دارای یک مقدمه سه صفحه ای و دو فصل است. فصل اول به «مفاهیم و نظریات» اختصاص دارد و عنوان فصل دوم «مولفه های ایران زمین در شعر فارسی» است. در پیشگفتار دو صفحه ای که قبل از مقدمه به چاپ رسیده، ناشر بیشتر بر عنصر دفاع از سرزمین و نقشی که این عنصر در بازتاب مقوله هویت ملی دارد، تکیه کرده است و در مقدمه، مولف، دلیل انتخاب شعر در تبیین موضوع «هویت ایرانی» را دو چیز دانسته است: نخست اینکه شعر هر زمان، همچون آینه ای منعکس کننده اوضاع اجتماعی آن دوران است و دوم آنکه در شعر، سهم ناخودآگاه [شعر] بیش از خودآگاه اوست، بنابراین، محصول احساس و اندیشه شاعر، ‌سرشار از صداقت است."

۲۵۵۵۴.