درخت حوزه‌های تخصصی

پژوهش حاضر به دنبال بررسی آثار فین تک و کیفیت حکمرانی بر گذار به انرژی سبز در کشورهای گروه 7 (G7) در بازه زمانی سالیانه 2000 الی 2021، با کمک رگرسیون پانل کوانتایل است. نتایج تجربی حاصله مؤید آن است که شاخص فین تک (FIN) در همه دهک ها دارای اثری مثبت و معنادار بر لگاریتم گذار به انرژی سبز است. همچنین کیفیت حکمرانی (GOV) در همه دهک ها دارای اثری مثبت بر لگاریتم گذار به انرژی سبز بوده و دهک های اول، هشتم و نهم دارای معناداری آماری بوده اند. لگاریتم شهرنشینی (LURB) در همه دهک ها دارای اثری منفی و معنادار بر لگاریتم گذار به انرژی سبز است. لگاریتم سرمایه گذاری مستقیم خارجی (LFDI) تا دهک پنجم دارای اثری منفی بر لگاریتم گذار به انرژی سبز است و فقط دهک های اول و دوم دارای معناداری آماری هستند. لگاریتم تولید ناخالص داخلی (LGDP) در همه دهک ها دارای اثری مثبت بر لگاریتم گذار به انرژی سبز است و به جز دهک های ششم، هشتم و نهم بقیه دهک ها دارای معناداری آماری هستند. بدین ترتیب، دو فرضیه این پژوهش مبنی بر تأثیر مثبت و معنادار شاخص های فین تک و کیفیت حکمرانی بر گذار به انرژی سبز در کشورهای گروه 7 (G7) مورد تأیید واقع شده اند. همچنین متغیرهای شهرنشینی، سرمایه گذاری مستقیم خارجی و تولید ناخالص داخلی (از طریق افزایش تقاضا برای خدمات فین تک به دلیل افزایش جمعیت شهرها و رشد اقتصادی و کمک به توسعه زیرساخت های فین تک به کمک جذب سرمایه گذاری خارجی) دارای ارتباطی مثبت با شاخص های فین تک و کیفیت حکمرانی هستند.

بازار سهام حجم گسترده ای از داده ها و روابط متقابل میان شرکت ها را تولید می کند؛ ازاین رو، استفاده از تحلیل شبکه می تواند چارچوبی مناسب برای درک پویایی ها و ساختار ارتباطی بازار فراهم سازد. با وجود اهمیت این موضوع، بازار سهام ایران کمتر از منظر تحلیل شبکه بررسی شده و مطالعات موجود عمدتاً بر ویژگی های توصیفی شبکه تمرکز داشته اند. افزون بر این، تاکنون نقش مرکزیت شبکه در چارچوب مدل های قیمت گذاری دارایی و به عنوان منبع بالقوه ریسک سیستماتیک مورد آزمون قرار نگرفته است. ازاین رو، هدف اصلی این پژوهش بررسی توان توضیحی مدل قیمت گذاری چندعاملی آربیتراژ (APT) با لحاظ معیار مرکزیت شبکه در بازار سهام ایران است. برای این منظور، بازده سهام شرکت های دارای معاملات منظم طی دوره زمانی ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۲ استخراج شد. سپس با استفاده از ماتریس همبستگی بازده سهام و رویکرد آستانه، شبکه بازار سهام تشکیل و معیار مرکزیت هر سهم محاسبه شد. در ادامه، مدل APT با وارد کردن مرکزیت به عنوان عامل ریسکی جدید برآورد گردید. به منظور آزمون، از روش مقطعی فاما–مک بث و آزمون گیبونز، راس و شانکن استفاده شد. نتایج پژوهش نشان می دهد ضریب معیار مرکزیت مثبت و از نظر آماری معنادار است؛ به این معنا که سهام با جایگاه مرکزی تر در شبکه، به دلیل ارتباط گسترده تر با سایر شرکت ها، در معرض شوک های کلان و سرریزهای بازار قرار داشته و بازده مورد انتظار بالاتری خواهد داشت. بنابراین، ادغام تحلیل شبکه با مدل های قیمت گذاری دارایی، ابعاد جدیدی از ریسک را آشکار ساخته و می تواند به بهبود تصمیم گیری سرمایه گذاران، مدیریت سبد دارایی و سیاست گذاری در بازار سرمایه ایران کمک کند.

این پژوهش با هدف بررسی نقش قابلیت ها در موقعیت گزینی و ایجاد پیوندهای میان بازیگران در اکوسیستم نوآوری انجام شده است. پژوهش حاضر به تحلیل روابط بین بازیگران، نوع پیوندها، و موقعیت گزینی آنها در فعالیت های کلیدی اکوسیستم نوآوری می پردازد. گزاره های پیشنهادی اصلی مورد تحقیق این است که قابلیت های بازیگران، عامل تعیین کننده ای در موقعیت گزینی و کمیت، کیفیت و نوع پیوندهای آنها در اکوسیستم نوآوری هستند. برای ارزیابی این گزاره های پیشنهادی، مطالعه موردی اکوسیستم نوآوری صنعت واکسن ایران در دوران همه گیری کووید-19 انجام شده است. این صنعت به دلیل تحولات سریع و پیچیدگی بالا در مدت زمان کوتاه، نمونه ای ایده آل برای تحلیل نقش قابلیت ها محسوب می شود. تحلیل داده های این پژوهش شامل تحلیل مضمون کیفی و تحلیل محتوای کمی داده های حاصل از 20 مصاحبه عمیق با خبرگان، مشاهدات پژوهشگر، تحلیل اسناد و گزارش های ملی و بین المللی و همچنین تحلیل داده های ثانویه و مشاهدات پژوهشگر به عنوان متخصص صنعت واکسن بوده است. نتایج تحقیق نشان می دهد که قابلیت های کلیدی بازیگران، مانند توانایی های تحقیق و توسعه (R&D) و مدیریت زنجیره تأمین، تامین مالی به طور مستقیم بر موقعیت گزینی آنها در اکوسیستم نوآوری اثرگذار بوده و نوع پیوندهای میان بازیگران را تحت تأثیر قرار می دهد. بازیگرانی که قابلیت های پیشرفته ای در سطح راهبرد یا عملیات دارند، نه تنها در نقش های کلیدی اکوسیستم قرار می گیرند، بلکه با ایجاد پیوندهای باکیفیت تر، مشارکت مؤثرتری در خلق ارزش مشترک دارند. مهم ترین پیشنهادات این پژوهش، توسعه راهبردهای توانمندسازی قابلیت ها در سطح بازیگران و همچنین سیاست گذاری برای بهبود پیوندهای اکوسیستمی است که می تواند به افزایش انسجام و کارایی اکوسیستم های نوآوری منجر شود. این پیشنهادها به ویژه برای صنایع حساس و راهبردی مانند واکسن سازی، اهمیت حیاتی دارند.

یکی از رویکردهای بسیار مهم در حوزه مالی، محاسبه اثرپذیری بازار بورس از عوامل رفتاری و عوامل کلان اقتصادی است. بسیاری از مطالعات بر این باورند که احساسات سرمایه گذاران در اثرگذاری بر بازار بورس تأثیر چندان مهمی ندارد و عوامل کلان اقتصادی و مخصوصاً جریانات نقدی فاکتور بسیار مهم در رشد شاخص قیمت سهام است. در مقابل اقتصاددانان رفتاری اعتقاد دارند که احساسات سرمایه گذاران بسیار مهم است و در ایجاد سیکل های بازار بورس نقش بسیار مهمی ایفا می کند. این مطالعه در جهت پاسخ گویی به این فرضیات، از روش خود رگرسیون برداری مارکوف سوئیچینگ در بازه زمانی ۱۳۸۹ تا ۱۴۰۲ در قالب داده های فصلی استفاده کرده است. نتایج این مطالعه حاکی از آن است که زمانی که خوش بینی در بین سرمایه گذاران وجود داشته و رشد نقدینگی حقیقی نیز بالا بوده، رونق در بازار بورس حاکم بوده است. در این دوران، رشد نقدینگی حقیقی مثبت سبب افزایش بازده بازار بورس شده و احساسات مثبت سرمایه گذاران به کاهش بازده بازار بورس منجر شده است (به سبب اثر گله ای). در مقابل زمانی که وضعیت بازار بورس در حالت رکودی قرار گرفته است، احساسات منفی سرمایه گذاران منجر به کاهش بازده بازار سهام و افزایش احتمال ماندگاری بازار بورس در وضعیت رکودی شده است. مهمترین توصیه های سیاستی این پژوهش برای سرمایه گذاران و سیاست گذاران بازار سرمایه بحث شده است. 

آغاز جنگ تجاری بین ایالات متحده و چین در سال ۲۰۱۸، صحنه روابط بین الملل را تغییر داد. افزایش تعرفه ها از سوی دولت های آمریکایی و چینی تهدیدی برای ثبات تجارت بین المللی و همکاری های چندجانبه ایجاد کرده است. دولت ها کسری تجاری بین ایالات متحده و چین را به عنوان علت این جنگ تجاری معرفی کرده اند. در سال 2025، با آغاز دوره دوم ریاست جمهوری دونالد ترامپ، انتظار می رود که روابط ایالات متحده و چین وارد دوره ای از عدم قطعیت و تلاطم بیشتری شود. این پژوهش ضمن بررسی علل جنگ تجاری بین ایالات متحده و چین و تأثیر آن بر جمهوری اسلامی ایران، قصد دارد به این سؤال پاسخ دهد که جنگ تجاری آمریکا و چین چه تأثیراتی بر اقتصاد جهانی و آینده روابط دو کشور دارد؟ یافته ها نشان می دهد، جنگ تجاری بین ایالات متحده و چین پیچیدگی های گسترده ای برای اقتصاد جهانی دارد. افزایش تنش های ژئوپلیتیکی بین ایالات متحده و چین می تواند جهان را به سمت جنگ سرد دیگری سوق دهد، زیرا این امر کشورهای دیگر را مجبور به انتخاب بین دو قطب قدرت اقتصادی جهانی می کند.

پیشرفت سریع اقتصادی چین در قرن حاضر به عنوان یکی از مهم ترین تحولات مورد توجه جهانیان قرار گرفته است. نقش سیاست و اصولاً سیاست گذاری اقتصادی چین جهت نیل به اهداف اقتصادی در فهم چگونگی این پیشرفت دارای اهمیت است. چگونگی شکل گیری روابط بهینه اقتصادی ایران و چین با توجه به ساختار سیاسی و سیاست های اقتصادی این کشور، سؤال اصلی این پژوهش است. فرضیه این نوشتار ضرورت ورود نهادهای حاکمیتی ایران به تعاملات اقتصادی با چین جهت شکل گیری روابط بهینه با این کشور است. نتایج این پژوهش بیانگر ساختار متمرکز، باثبات و نگاه بلندمدت شرکت های دولتی چین از یکسو و در پیش گرفتن نگاه نخبگانی در تصمیمات حزب حاکم از سوی دیگر است. از همین رو ورود نهادهای حاکمیتی متمرکز، باثبات و دارای نگاه بلندمدت برای شکل گیری تعاملات بهینه میان دو کشور به عنوان راهکار این نوشتار ارائه گردیده است. علاوه بر قدرت فردی اعضای حزب متناسب با مقام خود، کمیته مرکزی چین به عنوان نهاد مطالعاتی و نخبگانی چین و اعضای دائمی کمیته پولیتبورو مهم ترین نقش را در تعاملات ایران و چین برخوردار هستند. درواقع ایده مرکزی تعامل اقتصادی با چین همسانی و دارا بودن از رفتار مشابه نهادهای اقتصادی ایران است که در صورت تحقق می توان از مدل بازی «شکارچی» در تعاملات دو طرف بهره برد.

هدف از این تحقیق بررسی تأثیر محتوای الکترونیکی برتجربه مشتریان و افزایش وفاداری مشتریان الکترونیکی است. این تحقیق از نوع پیمایشی بوده و داده های مورد نیاز برای انجام تحلیل به کمک توزیع و جمع آوری 201 پرسشنامه به دست آمده است. داده ها با استفاده از نرم افزار Smart Pls3.2.9 تجزیه و تحلیل شدند. بازاریابی محتوا بر روی تغییرات و نوآوری در تولید محتوای با کیفیت بالا تمرکز دارد. در واقع بازاریابی محتوا، یک روش برای ایجاد محتوای مناسب برای جذب، نگهداری و ارتباط طولانی مدت با مخاطبان می باشد. این نوع بازاریابی، با هدف در علایق مخاطبان و جذب مشتریان سودآور برای از بین بردن فاصله ی بین مشتریان و شرکتها تعریف شده است. یافته های تحقیق بیان کننده وجود تأثیر مثبت بازاریابی محتوای الکترونیکی بر تجربه مشتریان و افزایش تکرار خرید مشتری و در نهایت وفادری مشتریان بوده است. بازاریابی محتوا یک فرصت برای تمامی سازمان ها و شرکت های بوده تا بتوانند با استفاده از این پارامتر در حفظ و نگهداری مشتریان و همچنین وفاداری مشتریان و تکرار خرید مجدد آن ها پیشگام باشند. بازاریابی محتوایی با توجه به رشد روز افزون خود توانسته به عنوان استراتژی برتر در بازار به دستور العمل برای تمای سازمان ها بزرگ و کوچک که خواستار ورود به بازار هستند مبدل شود. متغیرهای همچون محتوای تولید شده توسط کاربر، بهینه سازی نرخ تبدیل، شخصی سازی محتوا، بازاریابی مجدد و همچنین فروش چند کاناله به عنوان قدرتمند ترین شاخص های بازاریابی محتوا محتوا برای نگهداری و حفظ و تکرار خرید و همچنین وفاداری است.

دوام و بقای نسل بشر همواره بر تأمین غذا و رفع نیازهای تغذیه ای استوار بوده است. از این رو شناسایی عامل های موثر بر امنیت غذایی می تواند به عنوان مولفه ای مهم در رفع بازدارنده های موجود بر سر راه دستیابی به یک وضعیت پایدار تغذیه ای قلمداد شود. این پژوهش درپی پاسخ دهی به این پرسش است که آیا عملیات کشاورزی پایدار می تواند منجر به بهبود وضعیت امنیت غذایی خانوارهای روستایی شود؟ بدین منظور ابتدا اقداماتی که به عنوان اقدام های عملیات کشاورزی پایدار در کشت سیب زمینی مرسوم اند، شناسایی شدند. آنگاه سیب زمینی کاران شهرستان بستان آباد به عنوان جامعه آماری انتخاب و به طور تصادفی با 148 نفر از آنان در سال زراعی 01-1400 مصاحبه حضوری به عمل آمد. نخست، وضعیت امنیت غذایی خانوارها بوسیله شاخص امتیاز تنوع غذایی خانوار (HDDS) محاسبه شد. پس از آن مدل رگرسیونی پوآسن به منظور ارزیابی عوامل موثر بر امنیت غذایی خانوارهای روستایی استفاده شد. در گام بعد مبتنی بر نتایج مدل پوآسن، از روش های یادگیری ماشینی شامل شبکه عصبی پرسپترون چندلایه و جنگل تصادفی به منظور پیش بینی وضعیت امنیت غذایی خانوارها بهره گرفته شد. نتایج موید آن بود که به طور میانگین، کشاورزان مورد بررسی با امتیاز تنوع غذایی 6/8، از وضعیت مناسب امنیت غذایی برخوردار می باشند. همچنین برمبنای نتایج مدل پوآسن، مولفه هایی چون انجام اقدام های مربوط به عملیات کشاورزی پایدار، هزینه های صرف شده برای خرید غذا طی یک هفته گذشته و سطح زیرکشت سیب زمینی از جمله عامل های موثر بر امتیاز تنوع غذایی خانوارهای روستایی بستان آباد ارزیابی شدند. نتایج مدل های یادگیری ماشینی نیز گویای دقت بالاتر الگوریتم شبکه عصبی پرسپترون چندلایه در پیش بینی امنیت غذایی خانوارها و موید تأثیر انکارناپذیر عملیات کشاورزی پایدار در تعیین امنیت غذایی خانوارهای مورد بررسی بود. با این تفاسیر آموزش روش های کشت پایدار سیب زمینی به واسطه برگزاری دوره های آموزشی-ترویجی و همچنین تأمین مالی کشاورزان در راستای گسترش روش های کشت پایدار، می تواند نقش موثری در بهبود امنیت غذایی آنان داشته باشد.

توسعه رویکردهای علمی و مدیریت بهینه نهاده ها، ضرورتی پرهیز ناپذیر برای بهبود کارایی و کاهش زیان های اقتصادی در فرآیند توسعه کشاورزی پایدار به شمار می آید. در این راستا هدف این پژوهش بررسی و ارزیابی کارایی زیست محیطی و عامل های مؤثر بر زیان اقتصادی تولید کلزا در شهرستان تبریز می باشد. برای این منظور داده های لازم، با تکمیل پرسشنامه از 150 کشاورز کلزاکار شهرستان تبریز در سال زراعی 02-1401 گرد آوری شد. در این تحقیق، با برآورد تابع تولید ترانسلوگ مرزی تصادفی، میزان کارایی زیست محیطی کشتزارها مشخص شد. در ادامه زیان اقتصادی مصرف نهاده های زیانبار مانند سم ها و کودهای شیمیایی محاسبه شده و پس از آن عامل های مؤثر بر زیان اقتصادی با برآورد رابطه رگرسیونی بررسی شد. نتایج برآورد تابع ترانسلوگ مرزی تصادفی نشان داد که میانگین کارایی زیست محیطی کشتزار کلزا 12/58 درصد بوده که گویای وجود ظرفیت قابل توجه برای کاهش مصرف کودها و سم های شیمیایی و بهبود کارایی زیست محیطی و در نهایت تنزل زیان اقتصادی در منطقه می باشد. همچنین یافته های تحقیق مؤید آن بود که تولید ناکارای هر هکتار کلزا باعث تحمیل 131992 هزار ریال آسیب و زیان اقتصادی به منطقه می شود. بنابر نتایج به دست آمده، عامل هایی همچون سن، سطح زیرکشت، شمار قطعه های زمین و تحصیلات بالاتر صاحب کشتزار بر میزان آسیب و زیان اقتصادی تأثیرگذار می باشند. بدین ترتیب بهره گیری از ظرفیت کشاورزان جوان تر و دارای تحصیلات بالاتر در زمینه بهینه سازی مصرف نهاده ها به ویژه کود و سم های شیمیایی با تمرکز بر اصول کشاورزی پایدار پیشنهاد و تآکید می شود. ضمن اینکه پرداختن به تولید کلزا در قطعه های محدود ولی دارای مقیاس گسترده می تواند به افزایش کارایی زیست محیطی و کاهش آسیب و زیان اقتصادی تولید کمک شایانی نماید.

در کشورهای در حال توسعه، صنایع کوچک و متوسط از طریق کاهش فقر، ترویج نوآوری، تقویت صنعتی شدن و کاهش نابرابری های درآمدی، نقش اساسی در دستیابی به اهداف توسعه پایدار دارند. در این میان، زیست بوم کار آفرینی با افزایش قابلیت ها و دسترسی به تحقیقات بازار و همچنین بهبود توانایی این صنایع در استفاده از کارشناسان ماهر، اهمیت ویژه ای در فرآیند توانمندسازی این گروه از صنایع دارد. هدف اصلی این مقاله تحلیل اثر سلامت زیست بوم کار آفرینی بر ارزش افزوده صنایع کوچک و متوسط در ایران با تأکید بر یکپارچگی دولت طی دوره زمانی 1400:1-1393:1 می باشد. برای دستیابی به هدف پژوهش از روش غیرخطی و آستانه ای رگرسیون انتقال ملایم (STR) استفاده شد. نتایج بیانگر آن بود که یکپارچگی دولت، متغیر انتقال تابع ارزش افزوده صنایع کوچک و متوسط است که دارای یک حد آستانه برابر با 551/0 درصد است و سرعت انتقال از رژیم اول به رژیم دوم برابر با 93/15 بوده است. از طرفی یکپارچگی دولت (که به مثابه کاهش فساد است) و بار مالیاتی در رژیم اول اثر منفی و در رژیم دوم اثر مثبت (اثری U شکل) بر ارزش افزوده صنایع کوچک و متوسط داشته اند، بدین معنی که تا قبل از رسیدن یکپارچگی دولت به حدآستانه، افزایش متغیرهای مذکور منجر به کاهش ارزش افزوده شده و گذر یکپارچگی دولت از حدآستانه باعث شده که تاثیر متغیرهای مذکور بر ارزش افزوده مثبت شود. سلامت زیست بوم کار آفرینی، پیچیدگی اقتصادی (به عنوان شاخص تکنولوژی)، سرمایه گذاری و تعداد کارکنان در هر دو رژیم اثر مثبت بر ارزش افزوده صنایع کوچک و متوسط داشته اند. نتایج مذکور بیانگر اثرات بهبود دهنده افزایش یکپارچگی دولت در نحوه اثرگذاری متغیرهای مورد استفاده در پژوهش بر ارزش افزوده صنایع کوچک و متوسط می باشد که لزوم مبارزه و کنترل فساد به منظور افزایش یکپارچگی دولت را نشان می دهد.

تولید انرژی از پسماندهای کشاورزی یک حوزه مهم تحقیقاتی با توان بالقوه قابل توجهی برای تولید انرژی پایدار است. در ایران، استفاده از پسماندهای کشاورزی برای تولید انرژی، به دلیل ویژگی های جغرافیایی مطلوب، توان بالقوه رویارویی با ناامنی انرژی، کاهش انتشار گازهای گلخانه ای و ایجاد فرصت های اقتصادی برای جامعه های روستایی را دارد؛ بنابراین، هدف این تحقیق برآورد توان بالقوه نظری انرژی زیست توده سلولزی در ایران و تأثیر استفاده از آن بر رفاه اجتماعی، با تمرکز ویژه بر استفاده از یک مدل تعادل جزئی با بیشینه کردن مجموع مازاد مصرف کنندگان و تولیدکنندگان، مشروط به محدودیت های در دسترس بودن منابع برای تحلیل پیامدهای اقتصادی است. نتایج این تحقیق نشان می دهد که ایران به طور بالقوه می تواند حدود 8/45778 هزارتن پسماندهای گیاهی در سال تولید کند. همچنین نتایج این تحقیق نشان می دهد که کل توان بالقوه انرژی زیست توده از پسماندهای موجود در ایران می تواند معادل 2/197908 مگاژول باشد. انتظار می رود کاه گندم و کاه برنج حدود 65 درصد از توان بالقوه انرژی زیست توده را تشکیل دهند. همچنین مدل تعادل جزئی شبیه سازی شده نشان داد که افزایش قیمت کاه گندم و برنج به ترتیب تا 50 درصد و 75 درصد منجر به بیشترین رفاه اجتماعی در ایران می شود؛ بنابراین با توجه به نتایج، قیمت گذاری مناسب زیست توده و ایجاد انگیزه برای گردآوری پسماند محصول های کشاورزی و افزایش آگاهی خانوارها در مورد برتری های اقتصادی زیست توده می تواند به عنوان سیاست های افزایش رفاه اجتماعی انتخاب و دنبال شود. همچنین برای بهره برداری کامل از توان بالقوه انرژی زیست توده در ایران انتظار می رود که در فناوری های استحصال انرژی زیست توده سرمایه گذاری شود.[1]

هدف این پژوهش، شناسایی عوامل موثر بر انتشار اوراق بهادار مرتبط با فجایع،شاملCat Bond و Sidecar با تاکید بر نقش آنها در مدیریت ریسک رویدادهای جوی است. این مطالعه با رویکرد کیفی و بر اساس روش فراترکیب انجام شده است. بدین منظور مفاهیم مرتبط با اوراق فاجعه بررسی و کدگذاری شدند. پس از غربالگری نظام مند منابع و تحلیل محتوای آن ها،27 متغیر مالی درقالب4 بعد کلان به عنوان عوامل مرتبط با انتشار این اوراق شناسایی گردید. یافته های پژوهش تصویری جامع از مولفه های موثر بر انتشار این دو اوراق را ارائه می دهد که می تواند مبنایی برای تصمیم گیری سیاست گذاران مالی و بیمه ای در طراحی راهکارهای نوین مدیریت ریسک رویدادهای جوی قرار گیرد.

اطلاعات نامتقارن یکی از متغیرهای تأثیرگذار بر بازار سرمایه است. بخشی از نارسایی های بازار و سایر نهادها از اطلاعات پرهزینه ناشی می شود و بسیاری از ویژگی های آن ها، واکنش به اطلاعات پرهزینه است. علاوه بر متغیر اطلاعات نامتقارن، ساختار بازار نیز بر عملکرد بازار سرمایه تأثیرگذار است. هدف این مقاله بررسی توسعه الگوی رفتار بازار سرمایه برحسب نوع اطلاعات و تقارن بازار است. این مطالعه با استفاده از روش نظریه داده بنیاد غیرساختاری به استخراج و ارزیابی عوامل اثر گذار بر توسعه رفتار بازار سرمایه در بازار سرمایه بر اساس ابعاد علی، زمینه ای و میانجی پرداخته شده است. نتایج بدست آمده نشان دهنده این بود که در بخش ابعاد محوری و میانجی شاخص هایی مانند شفافیت مالی، حسابرسی، دخالت دولت، بی ثباتی اقتصادی و ... تأثیر مهمی بر توسعه الگوی رفتار بازار سرمایه سهم داشته است. بر این اساس پیشنهاد می شود که سیستم های نظارتی سازمان بورس تقویت شده و از طریق سیستم های حسابرسی و مدیریتی قوی امکان بروز ناسازگاری در تصمیم گیری های مدیریتی و رشد نامتوازن بازار سرمایه را از بین ببرند.

تعیین عوامل مؤثر بر تلاطم و ریسک بازار سهام با گسترش مدل های قیمت گذاری دارایی های سرمایه ای مورد توجه پژوهش گران قرار گرفته است. یکی از متغیرها که رابطه تنگاتنگی با بازارهای مالی دارد عدم قطعیت سیاست های اقتصادی می باشد؛ از این رو مطالعه حاضر به بررسی اثرات عدم قطعیت سیاست های اقتصادی بر نوسان بازار بورس در کشورهای دی 8 طی سال های 2000 تا 2023 با استفاده از الگوی غیر خطی مارکوف سوئیچینگ پرداخته است. نتایج مطالعه نشان می دهد که عدم قطعیت سیاست های اقتصادی در تمام رژیم ها به جز رژیم یک کشور نیجریه اثر مثبت در نوسانات بازار بورس کشورها داشته، رشد اقتصادی تحت رژیم صفر کشورهای اندونزی، ایران، ترکیه، مصر و نیجریه اثر مثبت و در کشورهای بنگلادش، پاکستان و مالزی اثر منفی بر نوسانات بازار بورس داشته هم چنین رشد اقتصادی تحت رژیم یک کشورهای ایران، بنگلادش، پاکستان، اثر مثبت و در کشورهای اندونزی، ترکیه، مالزی و نیجریه رشد اقتصادی اثر منفی در نوسانات بازار بورس داشته است. قیمت نفت در رژیم صفر کشورهای اندونزی، ایران، بنگلادش، پاکستان، ترکیه، مالزی و مصر اثر مثبت و در در کشور نیجریه اثر منفی در نوسانات بازار بورس داشته و در نهایت این متغیر در رژیم یک کشورهای اندونزی، پاکستان، ترکیه، مالزی، مصر و نیجریه اثر مثبت در نوسانات بازار بورس داشته و در کشورهای ایران و بنگلادش قیمت نفت در رژیم یک اثر منفی در نوسانات بازار بورس این کشورها داشته است.

بررسی ماهیت درونزایی یا برونزایی پول در دو بعد نظریه و سیاستگذاری پولی اهمیت دارد. در صورت درونزا بودن پول، در بعد نظری به معنای رد همه مدل های اقتصاد کلان به سبک نئوکلاسیک، تلفیق نئوکلاسیک و کینزی و نیز پول گرایان سنتی است که عمده رفتار عرضه پول را به نحو مستقل در نظر می گیرند و در بعد سیاستگذاری مداخلات بانک مرکزی برای کنترل نرخ رشد پول و اعتبار، ابزاری قوی نیست که در ادبیات جریان اصلی فرض می شود. در این مقاله، با در نظر گرفتن یک تابع رفتاری برای عرضه پول در اقتصاد ایران، تعاملات بین تصمیمات سیاستگذار پولی و متغیرهای مختلف اقتصادی که بر نقدینگی اثرگذار هستند و نوسانات نرخ ارز که به صورت درونزا در تغییرات نقدینگی نقش دارد، مورد بررسی قرار گرفته است. برای این منظور، از دو روش خود رگرسیونی با وقفه های توزیعی (ARDL) و حداقل مربعات کامل اصلاح شده (FMOLS) و اطلاعات فصلی از بهار ۱۳۸۴ تا زمستان ۱۴۰۱ استفاده شده است. نتایج نشان می دهد که نرخ ارز و تولید ناخالص داخلی به طور مستقیم بر نقدینگی تأثیر دارند و این تأثیر، از نظر آماری معنادار است. افزایش نرخ ارز، نقدینگی را به صورت درونزا افزایش می دهد و اثر تولید ناخالص داخلی می تواند ناشی از پاسخ عرضه پول به گسترش بخش حقیقی اقتصاد یا سیاست های فعالانه پولی در راستای رونق بخش تولیدی باشد. درنهایت، نسبت ذخیره قانونی نیز مطابق عملکرد آن در اثرگذاری بر عرضه پول، اثری منفی و معنادار بر نقدینگی دارد. با افزایش نسبت ذخیره قانونی، قدرت وام دهی سیستم بانکی کاهش یافته و درنتیجه، رشد حجم نقدینگی کمتر می شود. با توجه به نتایج، مهم ترین ابزار سیاستگذار پولی برای اثرگذاری بر حجم نقدینگی، نرخ ذخیره قانونی است که با واقعیت ترکیب نقدینگی در اقتصاد ایران همخوانی دارد (با توجه به داده های سری زمانی بانک مرکزی، در سال های اخیر، ضریب فزاینده پولی تقریباً برابر با هشت می باشد و عمده حجم نقدینگی به صورت درونی توسط بانک های تجاری خلق می شود). بااین وجود، با توجه به تأیید رویکرد درونزایی پول در اقتصاد ایران نیز نمی توان بیان کرد که بانک مرکزی بدون توجه به محدود کردن نوسانات نرخ ارز، به موفقیتی در سیاستگذاری پولی دست یابد.

تحلیل و پیش بینی قیمت بیت کوین به دلیل ماهیت غیرخطی، نوسان پذیر و تأثیرپذیر از عوامل گوناگون، همواره چالشی مهم در حوزه مالی و اقتصادی به شمار می رود. این پژوهش با هدف بررسی روند قیمتی و پیش بینی نوسانات بیت کوین، از داده های روزانه بین سال های ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۵ بهره گرفته و مجموعه ای از متغیرهای فنی (حجم معاملات، سختی شبکه، میزان ذخیره بیت کوین و ...)، اقتصادی (شاخص S&P500، نرخ بهره آمریکا، قیمت نفت، شاخص دلار) و اجتماعی (تعداد سرچ گوگل و توییت های بیت کوین) را وارد مدل کرده است. در بخش روش شناسی، از سه رویکرد مکمل استفاده شده است: 1- شبکه عصبی مصنوعی (ANN) جهت پیش بینی دقیق قیمت ها؛ 2- رگرسیون چرخشی مارکف (MSR) برای شناسایی رژیم های نوسانی بازار و اثر شوک ها؛ 3- ابزارهای تحلیل تکنیکال، ایچیموکو(RSI) برای تفسیر روندهای بازار. یافته ها حاکی از آن است که شبکه عصبی، پیش بینی دقیقی ارائه می دهد و در آن، شاخص S&P بیشترین اثر را دارد. مدل مارکف نشان می دهد که بازار بیت کوین در بلندمدت بیشتر در وضعیت کم نوسان قرار دارد، و نرخ بهره آمریکا و EUR/USD از متغیرهای کلیدی اند. همچنین، تحلیل تکنیکال، روند کلی صعودی را تأیید می کند، اما RSI و ابر ایچیموکو هشدار اصلاحات کوتاه مدت را می دهند. نتایج پژوهش، کاربرد راهبردی برای تصمیم گیری سرمایه گذاران بلندمدت و معامله گران کوتاه مدت دارد و ضرورت توجه به متغیرهای کلان اقتصادی در کنار شاخص های فنی را برجسته می سازد.

 در سال های اخیر، اقتصاد ایران با نوسانات شدید در شاخص های کلان اقتصادی نظیر نرخ تورم، نرخ ارز و رشد اقتصادی مواجه بوده است. این نوسانات نه تنها فضای تصمیم گیری را برای سیاست گذاران اقتصادی پیچیده کرده، بلکه بر رفتار مصرفی خانوارها نیز تاثیرات قابل توجهی گذاشته است. از آنجا که مصرف یکی از مولفه های اصلی تقاضای کل و محرک رشد اقتصادی محسوب می شود، درک چگونگی واکنش خانوارها به نااطمینانی های اقتصادی از اهمیت فراوانی برخوردار است. این پژوهش با هدف بررسی اثر نااطمینانی متغیرهای کلان اقتصادی، شامل نرخ تورم، نرخ بیکاری بر رفتار مصرفی خانوارها در استان های ایران انجام شده است. با استناد به مدل های اقتصاد کلان و نظریه های مصرف،  نااطمینانی اقتصادی می تواند باعث کاهش مخارج یا ترجیح دادن خریدهای ضروری به جای لوکس کند، زیرا افراد ترجیح می دهند منابع مالی خود را برای مقابله با ریسک های آینده حفظ کنند. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی بوده و از داده های پانلی مربوط به استان های ایران در بازه زمانی ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۱ استفاده شده است. مدل سازی اقتصادسنجی با بهره گیری از الگوی پویای مبتنی بر روش گشتاورهای تعمیم یافته (GMM) انجام شده است. برای این منظور با به کارگیری مدلGARCH  نااطمینانی متغیرهای کلان شامل تورم و بیکاری استخراج شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که افزایش نااطمینانی در نرخ تورم تاثیر معناداری بر سطح مصرف خانوارها ندارد و حساسیت بیشتری نسبت به شوک های اقتصادی دارد، اما نااطمینانی سیاست اقتصادی جهانی و نااطمینانی نرخ بیکاری بر الگوی مصرف خانوار تاثیر معناداری دارد؛ به طوری که مصرف خوراکی ها و آشامیدنی ها بیش از مصرف غیرخوراکی تحت تاثیر قرار می گیرد.

نزدیک سه دهه از شکل گیری سازمان همکاری اقتصادی گروه دی8 می گذرد. هم اینک پرسش این است که این شکل گیری دارای چه منافع اقتصادی-سیاسی برای سازمان و یکایک کشورهای عضو در پی داشته است؟ در پاسخ، فرضیه پژوهش اینکه شکل گیری گروه دی8 منافع پویای اقتصادی-سیاسی برای سازمان و یکایک کشورهای عضو در بلندمدت در پی داشته است، هرچند میزان منافع پویای یکایک اعضا یکسان نبوده است. بدین منظور، در چارچوب نظریه یکپارچگی اقتصادی و همگرایی منطقه ای، این مقاله به منافع پویای اقتصادی شکل گیری دی8 از جنبه های رقابت ملی، صرفه های مقیاس، جریان سرمایه گذاری خارجی و تحرک عوامل در دوره بلندمدت پرداخته است. روش پژوهش، مطالعه تطبیقی گذشته نگر بلندمدت متغیرهای اقتصادی-سیاسی بین المللی 8 کشور عضو گروه 8 از 2000 تا 2023 است. نتایج پژوهش گویای آن است که دی8 در رقابت جهانی، صرفه های مقیاس و جریان سرمایه گذاری های خارجی طی دوره بلندمدت به جایگاه ممتازی در سطح جهانی ارتقاء یافته است. با توجه به ارتقای رتبه رقابت جهانی برخی از کشورهای دی8، سهم این گروه از جریان سرمایه گذاری خارجی جهان از کمتر از 5/0 درصد در دوره ابتدایی تشکیل به 86/3 درصد و 72/6 درصد در دو سال انتهای دوره ارتقا یافته است. همچنین صرفه های مقیاس بین کشوری با معرفی اندازه اقتصاد از 85/2 درصد به 57/4 درصد در طی دوره را تجربه کرده است. تمام این منافع رفاهی پویا صرفاً از شکل گیری (دی8) نبوده است و اما این شکل گیری در ایجاد این منافع بی تأثیر نیز نبوده است. افزون بر این، همه 8 عضو، از این منافع به یک میزان نفع نبرده اند، به طوری که بالاترین منافع، از جنبه افزایش سهم توأم با رشد شتابان، از آن اندونزی و بنگلادش بوده است. افرون بر این، ایران از این منافع پویا بهره مند نبوده و سهم ایران از این منافع پویا ناچیز است؛ بنابراین توصیه اکید این مطالعه، اهتمام جدی برای تحولی بنیادی در رقابت جهانی، صرفه های مقیاس، سرمایه گذاری ، تجارت و تحرک عوامل تولید با محوریت بازار کار ایران به منظور ارتقای منافع پویای اقتصادی رفاهی کشور است.

این پژوهش به بررسی تأثیر تحریم های اقتصادی غرب علیه ایران و روسیه و نقش آن ها در تقویت گرایش دو کشور به شرق می پردازد. پرسش اصلی این است که این تحریم ها چگونه و در چه حوزه هایی باعث افزایش همکاری های اقتصادی و سیاسی تهران و مسکو شده و آن ها را به سمت تعامل بیشتر با چین، اتحادیه اقتصادی اوراسیا و دیگر نهادهای منطقه ای غیر غربی سوق داده است. فرضیه پژوهش بیان می کند که تحریم های غرب، ایران و روسیه را به سوی یک استراتژی اقتصادی و سیاسی مشترک برای مقابله با چالش های ناشی از فشارهای خارجی سوق داده و روابط آن ها را در حوزه هایی مانند انرژی، تجارت، فناوری و همکاری های منطقه ای با شرق تقویت کرده است. چارچوب نظری تحقیق بر نظریه رژیم تحریم ها در روابط اقتصاد سیاسی بین الملل استوار است که توضیح می دهد چگونه فشارهای اقتصادی می توانند پیامدهای ناخواسته ای همچون شکل گیری ائتلاف ها و همگرایی راهبردی ایجاد کنند. روش پژوهش ترکیبی (کیفی–کمی) است؛ در بخش کیفی از تحلیل محتوای اسناد، گزارش های رسمی و منابع علمی استفاده شده و در بخش کمی از داده های آماری تجارت و سرمایه گذاری بین دو کشور برای سنجش تغییرات پس از اعمال تحریم ها بهره گرفته شده است. یافته ها نشان می دهد که هرچند تحریم ها محدودیت های جدی اقتصادی ایجاد کرده اند، اما هم زمان بستر افزایش همکاری های راهبردی و تنوع بخشی به روابط با شرق را فراهم کرده اند.