ادبیات

المطر مظهر من رحمه الله علی خلقه وله دور هام فی حیاه البشریه، والإنسان اهتم منذ هبوطه إلی الأرض إلی یومنا هذا بالمطر، والشعراء کلهم قاموا بتوصیفه وتشبیهه والتعبیر عنه فی دواوینهم وکلامهم المنظوم، وأکثروا من توظیف صوره المطر فی موضوعاتهم المختلفه کصوره المرأه، والممدوح والمرثی وصوره الحرب والحیوان وما إلیها من الصور الجمیله والبدیعه. فالبحث هذا یکون شرحاً مختصراً حول المطر فی بعض معانیه وصوره التی عالجناها فی دیوانی الشاعرین امرئ القیس وعبید بن الأبرص.

۲۱۷۸۶.

الرومانسیه فی شعر سید قطب

نویسنده: ریحانه ملازاده

منبع: دراسات الادب المعاصر سال دوم پاییز ۱۳۸۹ شماره ۷ 119 - 134

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی ادبیات

تعداد بازدید : ۲۶۱ تعداد دانلود : ۲۴۲

ظلّت المدرسه الرومانسیه مسیطره علی الذوق العام وعلی الشعر العربی فتره طویله حیث انتهج أغلب الشعراء نهج هذه المدرسه التی أصبحت لها عدّه روافد أهمّها: مدرسه الدیوان، مدرسه أبولو، ومدرسه المهجر. من أبناء هذا الجیل هو الأدیب الناقد والمجاهد سید قطب الذی عاش فی عصر تحوّلات مریره وشهد عهدین مختلفین کلّ الاختلاف أحدهما لیبرالی دیمقراطی، والآخر شمولی عسکری. وفی کلا العهدین لم یتوقف عن الحرکه والنشاط فرّبما نعرفه من خلال تألیفاته الإسلامیه والنقدیه أکثر من أشعاره. من هذا المنطلق یلقی هذا المقال الضوء علی دراسه شعره حیث استخدم سمات المذهب الرومانسی فیه.

۲۱۷۸۷.

آثار محمّد خان دشتی و نسخه های خطّی آن ها

نویسنده: حسین جلال پور

منبع: تحقیقات تمثیلی در زبان و ادب فارسی دوره ۲ زمستان ۱۳۸۹ شماره ۶ 41 - 66

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی ادبیات

تعداد بازدید : ۴۵۰

محمّد خانِ حاجی خانِ جمال خانِ دشتی از شاعران برجسته ی دوره ی بازگشت ادبی و از خوانین خیّر و خوش نام منطقه ی دشتی بوده است. او، درگذر از زندگی سیاسی و نشست و برخاست با بزرگان دوره ی قاجار، شاعری حرفه ای نیز بوده است. این را می توان از تغییرات مداومی که در شعرهایش می داده متوجّه شد. شعر او در زمانه ای که در آن می زیسته، مورد توجّه بزرگان حکومتی و شاعران معروف و تذکره نویسان بوده امّا با گذشت زمان رو به فراموشی گذاشته است. به غیر از دیوان اشعار که در بردارنده ی انواع شعر به خصوص غزل است چندین کتاب دیگر نیز تألیف کرده است. این مقاله در پی معرّفی آثار این شاعر و بررسی اجمالی شعر اوست.

۲۱۷۸۸.

فتوت: تصوف مدنی

نویسنده: علی محمد موذنی فاطمه مهری

منبع: تحقیقات تمثیلی در زبان و ادب فارسی دوره ۲ بهار ۱۳۸۹ شماره ۳ 157 - 179

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی ادبیات

تعداد بازدید : ۵۸۵ تعداد دانلود : ۴۸۳

«فتوت» که در طول تاریخ همواره با تصوف ارتباطی نزدیک داشته، در «حیات شهری» جوامع اسلامی نیز تأثیرگذار بوده است. این تأثیرگذاری نه تنها از مقوله تأثیرگذاری فکری، بلکه از مقوله تحولات سیاسی و اجتماعی قابل توجه است. عده ای بر آنند که فتوت، نوعی تصوف عامیانه به شمار می رود؛ با این حال به نظر می رسد چنین فروکاستی قادر نیست نقش و تأثیر این مقوله را در رشد حیات اجتماعی این آیین به تمامی توضیح دهد. فتوت در طول تاریخ با ورود به عرصه بازار و اجتماع و نفوذ در طبقات پیشه ور و مرعی داشتن آداب و سننی که با تاروپود فکری این طبقات در هم آمیخته، توانسته است مفاهیم صوفیانه را با روح زندگی شهری که بر پایه پیشه وری بنا می شوند، چنان درآمیزد که به عنوان گونه ای تصوف مدنی مطرح شود. در این نوشتار، دلایلی برای اثبات این مقوله ارائه می شود.

۲۱۷۸۹.

جایگاه عرفان در شعر شهریار

نویسنده: سید محمد شاهمرادی

منبع: تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا) دوره ۲ بهار ۱۳۸۹ شماره ۳ 149 - 172

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی ادبیات

تعداد بازدید : ۵۲۲ تعداد دانلود : ۵۴۵

۲۱۷۹۰.

المنهج السیمیائی: آلیه مقاربه الخطاب الشعری الحدیث وإشکالیاته(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: محمد خاقانی رضا عامر

منبع: دراسات فی اللغه العربیه و آدابها تابستان ۱۳۸۹ شماره ۲

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۶۷۲ تعداد دانلود : ۱۰۸۲۵

عرف المنهج السیمیائی فی العقود الأخیره من القرن العشرین تحولات عده فی التعاطی مع الخطاب الشعری الحدیث على وجه الخصوص، هذا ما أثار العدید من الإشکالات فی کیفیه مقاربه النص الأدبی مقاربه واعیه على مستوى الأدوات الإجرائیه، أوعلى مستوى التأویل واستنطاق النص بشکل لا یفسد دلاله المعانی الحقیقیه للبنى العمیقه، ومن هنا یعدّ نقد ""الخطاب الشعری الحدیث والمعاصر"" من القضایا النقدیه المهمّه التی تناولها نقادنا المحدثون، فی ظل المنهج السیمیائی الممارس فی تحلیل علامات هذه النصوص دون المساس بهویتها العربیه بلا إفراط أو تفریط. والتحلیل المقترح، لا یتوقف عند الإحالات إلى المعارف والعلوم المختلفه، وکذا لا ینتهی عند دلاله معینه، بل یفتح النص على سیل من المعارف المتنوّعه، لأنه بالغ التنوّع والتعدد، ویحیل إلى معارف وإیدیولوجیات مختلفه، ولهذا فإن التحلیل السیمیائی یستوعب کل هذا ویضعه ضمن استراتیجیاته. لقد أصبحت المقاربات النصّانیه منهج بحث نقدی، ونظریه علمیه تطرح العدید من التصورات والرؤى المنهجیه والإجرائیه فی تناول النص العربی الحدیث على مستوى التنظیر أو الممارسه التطبیقیه، والتی لا یمکن الاستغناء عنها، خاصه أثناء التحلیل. وعلیه تکشف هذه المداخله عن أهمیه المنهج ""السیمیائی"" فی مقاربه النص العربی الحدیث، وأهم المشاکل التی یشکو منها الخطاب الشعری الحدیث خاصه من خلط بین النقاد فی تناول الظاهره الأدبیه، وطرق وأسالیب التحلیل التی تبقى محتشمه على مستوى الأدوات الإجرائیه، أو على مستوى التأویل الصحیح فی استنطاق النص.

۲۱۷۹۱.