ادبیات

در این مقاله به نقد و تحلیل دیدگاه ها و نظریات درباره صنعت تضاد پرداخته شده است. در ابتدا ضمن مقدمه ای کوتاه به طبیعی بودن وجود این صنعت در شعر و سخن اشاره گردیده، آنگاه با مراجعه به پانزده اثر بدیعی و بلاغی، از گذشته تا حال، تعاریف و نظریات نویسندگان آن آثار راجع به صنعت تضاد و سیر تاریخی آن مورد نقد و بررسی قرار گرفته و بهترین دیدگاه ها معرفی شده است. سر انجام به عنوان نتیجه، موارد و نکاتی که باید در پرداختن به آرایه تضاد مد نظر قرار داد، عنوان گردیده است. هدف اصلی از نگارش این مقاله، بیان ضرورت بازنگری و تحقیق و تحلیل همه جانبه صنایع بدیعی است از گذشته تا حال شعر فارسی و نگرشها و کاربردهای ظریف این آرایه ها توسط شاعران.

۲۹۳۰۹.

گل آقا، مردی برای همیشه

نویسنده: منوچهر احترامی

منبع: رشد آموزش زبان و ادب فارسی ۱۳۸۴ شماره ۷۳

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی ادبیات انواع ادبی ادبیات طنز طنز و مطایبه

تعداد بازدید : ۱۷۵۴ تعداد دانلود : ۱۱۳۴

۲۹۳۱۰.

رسول ماه(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: محمدرضا ترکى

منبع: دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران ۱۳۸۴ شماره ۱۷۳

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی ادبیات علوم ادبی مکتب های ادبی

تعداد بازدید : ۱۵۴۳ تعداد دانلود : ۹۱۵

در این مقاله حکایتى ازکلیله و دمنه با نام "ملک پیلان و خرگوش " از لحاظ اسطوره شناسى مورد بررسى و تحلیل قرارگرفته است، و این همان حکایتى است که مولانا نیز در دفتر سوم مثنوى آن را ذکرکرده و با نگاه خاص خویش، تأؤیلى معنوى از آن به دست داده است. کلیله و دمنه مجموعه اى از حکایات کهـن هندى است که مىگویند برزویه طبیب آن را پس از سفرى طولانى به دیار هند به ارمغان آورده است. حکایتهاى این کتاب همواره مورد توجه مولفان متون فارسى بوده و پلى در میان فرهنگ هند و ایران ایجادکرده است. در این مقاله، ریشه هاى حکایت "ملک پیلان و خرگوش " در اساطیر اقوام مختلف- چینى، هندى، ایرانى، بابلى و...- جستجو و مورد تحلیل و رمزگشایى قرارگرفته است. تحلیل رابطه مثلث اسطوره اى ماه و خرگوش و آب، و رابطه ماه و مرگ از مباحث این مقاله است.

۲۹۳۱۱.

بازتاب باستان گرایی در اشعار نیمایی اخوان ثالث(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: فاطمه مدرسی

منبع: دانشکده ادیبات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان ۱۳۸۴ شماره ۴۱

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی ادبیات سبکها و جریانهای ادبی معاصر نیما و شعر نو

تعداد بازدید : ۲۲۲۹ تعداد دانلود : ۱۶۹۹

۲۹۳۱۲.

بحثی در سیاست علمی کشور و جایگاه فرهنگستان ها به ویژه فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در قلمرو سیاست علمی کشور و سیاست گذاری و برنامه ریزی زبان و ادب فارسی (2)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: حسن حبیبی

منبع: نامه فرهنگستان ۱۳۸۴ شماره ۲۸

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی ادبیات حوزه های ویژه آموزش و گسترش زبان،خط و ادبیات فارسی

تعداد بازدید : ۱۱۹۹ تعداد دانلود : ۸۶۰

بخش دوم – جاشگاه فرهنگستان زبان فارسی در سیاست علمی کشور با توجه به تحلیل های گذشته و مبانی و اصول موضوعه ای که در بخش اول مطرح شد، در این بخش به بحث درباره جایگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی و نسبت آن با سیاست علمی ایران می پردازیم. در پاسخ به این پرسش که فرهنگستان ها، به ویژه فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به عنوان دانشگاه یا پژوهشگاه یا مرکز سیاستگذاری و برنامه ریزی عمل می کنند می توان پاسخ داد که فرهنگستان ها مرکز سیاستگذاری و برنامه ریزی اند. در خصوص فرهنگستان زبان و ادب فارسی، صرف نظر از جنبه های نظری که این معنی را به کرسی می نشاند و در بخش اول بدان پرداختیم، اساسنامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی، هم در قسمت اهداف و هم در قسمت وظایف، به همین خط مشی اشاراتی صریح دارد. در این بخش نیز، به ترتیبی که در تحلیل های بخش اول پیش رفتیم، مباحث را پی می گیریم ...

۲۹۳۱۳.

فرضیه ای درباره مادر سیاوش(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: سجاد آیدنلو

منبع: نامه فرهنگستان ۱۳۸۴ شماره ۲۷

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی ادبیات حوزه های ویژه شاهنامه پژوهی

تعداد بازدید : ۳۰۲۸

داستان سیاوش در شاهنامه چنین آغاز می شود که روزی گیو و گودرز و توس، به همراه چند سوار، به نخجبیر می روند و، پس از شکارگوران، در بیشه ای دختری زیبا رو و تنها می یابند. میان توس و گیو بر سر تصاحب دختر گفت و گو در می گیرد و ستیزه و پرخاش به جای می رسد که می گویند: «که این ماه را سر بباید برید.» با میانجگری یکی از بزرگان، داوری این کار را به نزد کاووس می برند و کاووس، که با دیدن دختر به یکباره شیفته او می شود، وی را به همسری خویش در می آورد و «بسی برنیامد بر این روزگار» که سیاوش از این زن زاده می شود ...

۲۹۳۱۴.

نگاهی به بسامد اوزان عروضی در دیوان حافظ(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: شهرزاد شیدا عبدالرضا سیف

منبع: دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران ۱۳۸۴ شماره ۱۷۶

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی ادبیات علوم ادبی موسیقی شعر قافیه

تعداد بازدید : ۶۲۲۵ تعداد دانلود : ۲۴۲۱

وزن شعر به منزله قالبی است ‘ که شاعر خلاق برآن ‘ روح می دمدو با سلیقه خود بر اندامش جامه لفظ می پوشاند. از این جهت چه بسا یک وزن واحد در دیوان دوشاعر- با سبکها و سلیقه های مختلف- به ظاهر متفاوت به نظر آید. با توجه به محدود بودن وزن های عروضی ‘ به توانایی شاعران بزرگی چون حافظ که در حقیقت بحری را در کوزه ای جای داده اند بیشتر می توان پی برد. در این مقاله به چند موضوع در مورد موسیقی شعر حافظ پرداخته می شود: یکی ویژگی های برجسته شعر حافظ از لحاظ اوزان و موسیقی شعر و آنچه شعر اورا از دیگران متمایز می سازد و راز دلنشینی غزلیات او. و دیگر اوزانی که به ترتیب بیشترین بسامد را در دیوان او دارند وبررسی اشعار و وزن آنها ‘ و نیز مقایسه کلی آنها با برخی اشعار معروف شعرای نامدار که در همان اوزان سروده شده است .

۲۹۳۱۵.