درخت حوزه‌های تخصصی

جامعه شناسی

حوزه‌های تخصصی
ادبیات اقتصاد تاریخ تربیت بدنی جغرافیا حقوق روانشناسی زبان شناسی علم اطلاعات و دانش‌شناسی علوم اجتماعی علوم اسلامی علوم انسانی علوم تربیتی علوم سیاسی فلسفه و منطق مدیریت مطالعات زنان هنر و معماری
آینده پژوهی ارتباطات انسان شناسی جامعه شناسی جمعیت شناسی سیاست اجتماعی مفاهیم علوم اجتماعی (هویت، سرمایه اجتماعی و ...) نقد و بررسی کتاب
جامعه شناسی آموزش و پرورش جامعه شناسی اقتصادی جامعه شناسی پزشکی و بهداشت جامعه شناسی تاریخی جامعه شناسی توسعه جامعه شناسی جنسیت جامعه شناسی خانواده جامعه شناسی دین جامعه شناسی سازمان جامعه شناسی سیاسی و انقلاب و جنگ جامعه شناسی شهری و روستایی جامعه شناسی علم و معرفت و تکنولوژی جامعه شناسی فرهنگ جامعه شناسی کار و شغل جامعه شناسی کاربردی و برنامه ریزی اجتماعی جامعه شناسی کودک جامعه شناسی مسایل اجتماعی و انحرافات جامعه شناسی نظری جامعه شناسی ورزش جهانی شدن روش شناسی در علوم اجتماعی مددکاری اجتماعی
ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۱۷٬۹۲۱ تا ۱۷٬۹۴۰ مورد از کل ۱۸٬۰۷۷ مورد.
۱۷۹۲۱.

چالش های برنامه رفاهی بیمه بیکاری در ایران(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: برنامه ریزی رفاه و توسعه اجتماعی زمستان ۱۳۹۴ شماره ۲۵ 93 - 124
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۶ تعداد دانلود : ۵۰
مقاله حاضر به ارزیابی کیفی برنامه رفاهی بیمه بیکاری در ایران پرداخته است. مسئله اصلی که سبب این پژوهش شده است، چالش های طرح بیمه بیکاری در ایران، همچون مشکلات مالی این طرح، طولانی شدن دریافت مقرری برای برخی از بیمه شدگان، خروج کند بیکاران از صندوق بیمه بیکاری و دیگر مسائل بوده است که نیاز به ارزیابی این طرح را ضروری ساخته بود. در این پژوهش از سه نوع ارزیابی نیازمحور، فرایندمحور و پیامدمحور استفاده شده است. در این راستا با استفاده از روش تحقیق کیفی و تکنیک مصاحبه با مقرری بگیران و نیز کارشناسان بیمه بیکاری در دو مجموعه وزارت کار و سازمان تأمین اجتماعی در کنار مطالعه اسناد و مدارک، به جمع آوری داده ها و اطلاعات لازم برای پژوهش پرداخته شد. سپس داده های جمع آوری شده به روش تحلیل تماتیک مورد تحلیل قرار گرفتند. در خلال تحلیل داده ها، 9 مضمون (تم) اصلی شناسایی شدند که ترسیم کننده مهم ترین چالش های پیش روی برنامه بیمه بیکاری در کشور هستند که عبارت اند از: فرایند اداری زمان بر، پوشش ندادن جامع همه واجدین شرایط، سوءاستفاده از بیمه بیکاری، تحمیل خواسته ها و سوءاستفاده کارفرمایان، نبود تعادل بین ورودی و خروجی صندوق بیمه بیکاری، ضعف اشتغال مجدد، عدم یکسانی در آمار، وابستگی رفاهی و پوشش ندادن همه نیازها. مضامین استخراج شده در قالب جدول حاوی چالش های برنامه رفاهی بیمه بیکاری در ایران با عنوان چالش های نیازمحور، فرایندمحور و پیامدمحور ارائه شدند. پژوهش های قبلی به دلیل نداشتن نگاه ژرف به مسائل طرح بیمه بیکاری نتوانسته اند به خوبی مهم ترین چالش های این طرح در ایران را آشکار سازند و یافته های پژوهش حاضر از این حیث که طی بررسی یک مطالعه ژرفانگر به دست آمده، حائز اهمیت است.  
۱۷۹۲۲.

شاخص های عدالت اقتصادی در برنامه های پنج ساله توسعه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی جمهوری اسلامی ایران ( 1400- 1368)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: برنامه ریزی رفاه و توسعه اجتماعی تابستان ۱۴۰۴ شماره ۶۲ 1 - 34
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۲ تعداد دانلود : ۷۵
عدالت به عنوان شکلی از قدرت نرم و مفهومی چالشی حضوری برجسته همراه با فراز و نشیب در برنامه-های پنجساله توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی در ایران دارد. برای حصول اطمینان از تحقق اهداف کمی و کیفی برنامه های توسعه از جمله تحقق عدالت نیاز به شاخص های عملیاتی است که میزان دستیابی به اهداف را نشان دهد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی شاخص های عدالت اقتصادی در برنامه های پنجساله توسعه بعد از انقلاب اسلامی انجام شده است. سئوال اصلی پژوهش این گونه مطرح شده است: در برنامه های پنج ساله توسعه چه شاخص هایی مطرح شده است؟ سئوال فرعی این است: شاخص های عدالت اقتصادی در هریک از برنامه های توسعه بر اساس چه الگوهایی حضور دارند؟ داده های پژوهش به صورت کتابخانه ای – اسنادی جمع آوری شده است. جامعه آماری پژوهش متن برنامه های اول تا ششم توسعه است. برای تجزیه و تحلیل نیز از آمار توصیفی و از تکنیک تحلیل محتوا استفاده شده است. یافته های پژوهش نشان داد در برنامه های پنجساله توسعه از اول تا ششم شاخص های آموزش، بهداشت، اشتغال، توانمند سازی، محیط زیست با رویکرد الگوی توسعه انسانی و رشد اقتصادی،کاهش تصدی دولت، انضباط مالی، بهره وری و رقابت پذیری با رویکرد الگوی بازار آزاد و تامین اجتماعی، مسکن، ضریب جینی، فقر زدایی با رویکرد نیازهای اساسی مطرح شده اند.
۱۷۹۲۳.

اسباب و اثاثیه خانگی و نقش آن در بازتاب تمایزات اجتماعی ایران در عصر قاجار(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: جامعه شناسی تاریخی سال ۱۶ بهار و تابستان ۱۴۰۴ شماره ۱ 35-56
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۸ تعداد دانلود : ۱۰۳
جامعه ایران در عصر قاجار از تمایزات بسیاری در درون طبقات اجتماعی آکنده بود. این تمایزات اجتماعی در امور و مسائل مختلفی از ریز تا درشت و از پائین تا بالا وجود داشت. در این میان اسباب و وسایل خانگی اگرچه از ضروریات زندگی ایرانیان عصر قاجار بود، اما از این ظرفیت برخوردار بود تا اقشار فرادست جامعه بتوانند از طریق آن تشخّص و هویت طبقاتی خود را نمایان سازند. در این پژوهش با استفاده از منابع و متون تاریخی، با روش توصیفی-تحلیلی و با کاربست نظریه تمایز اجتماعی پیر بوردیو کوشش می گردد تا به این سوالات پاسخی درخور داده شود: طبقات فرادست و اشراف ایران در عصر قاجار چگونه از طریق اسباب و کالاهای خانگی، تمایزات خود را نسبت به دیگر طبقات جامعه منعکس می نمودند؟ آیا این طبقات صرفاً به دنبال رفع نیازهای خود در امر خرید یا تهیه وسایل خانگی بودند و یا اینکه در پی آن بودند تا از طریق این وسایل، تشخّص طبقاتی و هویت و منزلت اجتماعی خود را نیز بازتاب دهند؟ نگاه طبقات فرودست به مسئله اسباب و وسایل خانگی چه بود؟ این پژوهش بر این فرض اساسی قرار دارد که اگرچه طبقات پائین و فرودست جامعه در پی آن بودند تا در خرید و استفاده از وسایل خانه، تنها مسئله ضرورت و رفع نیاز را در نظر بگیرند، اما طبقات اعیان و اشراف علاوه بر مسئله ضرورت و رفع نیاز، بیشتر در پی آن بودند تا از طریق اسباب و وسایل خانگی تمایز و تفاخر طبقاتی و اشرافی خود را نیز منعکس نمایند.
۱۷۹۲۴.

اسلام شناسی، جامعه شناسی و روشنفکری دینی: چالش های دیالوگ در ایران معاصر با تأکید بر نقش شریعتی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: جامعه پژوهی فرهنگی سال ۱۶ زمستان ۱۴۰۴ شماره ۴ (پیاپی ۵۸) 395-435
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۵ تعداد دانلود : ۱۰۸
این جستار به بازخوانی نقادانه دیالوگ میان اسلام شناسی و جامعه شناسی در ایران معاصر می پردازد و سهم و تأثیر دکتر علی شریعتی را در این میانه مورد واکاوی قرار می دهد. در این پژوهش، سه مرحله ی متمایز از اسلام شناسی در ایران، یعنی «اسلام شناسی انقلابی»، «روشنفکری دینی» و «اسلام پژوهی آکادمیک» تشریح شده و نشان داده می شود که چگونه استمرار رویکرد جامعه شناسی به نسخه های پیشین اسلام شناسی (به ویژه با تمرکز بر شریعتی)، علی رغم کارکرد سازنده ی آغازین آن، امروزه به مثابه ی نقطه ی گسست و حتی انسداد در این دیالوگ عمل می کند. با اتخاذ رویکردی هرمنوتیکی تاریخی، مقاله استدلال می کند که خوانش های ایدئولوژیک و تجویزی از اسلام، نظیر قرائت طبقاتی شریعتی، از منظر اسلام پژوهی آکادمیک با چالش های بنیادین روش شناختی و هستی شناختی روبرو هستند. در پایان، برای غلبه بر این بن بست، نگارنده پیشنهاد می کند که گفتمان جامعه شناسی راهکاری میانه را در پیش گیرد؛ راهی که از «عقلانیت تجربی» روشنفکری دینی بهره می برد و در عین حال، به «تاریخیت هرمنوتیکی» اسلام پژوهی آکادمیک وفادار می ماند. امید می رود این مسیر به فهمی عمیق تر، رها از قید ایدئولوژی، و متناسب با واقعیت های تاریخی از اسلام بینجامد و به جامعه شناسی در پاسخگویی به مسائل معاصر اجتماعی یاری رساند.
۱۷۹۲۵.

تحلیل تاریخی گفتمان و رویکرد ملانصرالدین به مسأله کودک همسری(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: جامعه شناسی تاریخی سال ۱۶ بهار و تابستان ۱۴۰۴ شماره ۱ 75-102
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۰ تعداد دانلود : ۹۳
کودک همسری موضوع مهمی است که در دهه های اخیر در جوامع اسلامی به ویژه ایران مورد توجه قرار گرفته است. رویکرد تاریخی به این مسئله نشان می دهد که تحت تاثیر مدرنیته دگرگونی هایی در حوزه های مختلف به ویژه جنسیت و نقش های جنسی در جوامع اسلامی ایجاد و به هنجارشکنی ازدواج دختران در سنین کودکی، دست کم در حوزه نظر منجر شد. این نوشتار با استفاده از منابع اصیل و با اتکا به روش توصیفی- تبیینی به بررسی دیدگاههای نشریه ملانصرالدین درباره علل رواج  ازدواج دختران خردسال و پیامد های آن اختصاص دارد. حاصل این پژوهش آن است که ملانصرالدین به عنوان نشریه ای پیشرو در طرح مسئله زنان در جوامع اسلامی، ضمن ارائه تصویر تاریخی از کودک همسری به انتقاد گسترده از آن پرداخت و آشکارا چنین ازدواج های را عملی مجرمانه و تعدی به کودکان دانست و خواستار حمایت های قانونی از آنان شد. بر این اساس تنها ازدواج هایی مشروعیت پیدا می کردند که مبتنی بر رضایت و انتخاب دختران و در سنین بزرگسالی (نوزده-بیست سال به بالا) بودند. امری که مستلزم تغییر نگرش ها و  فرایندهای مرتبط با آن بود. به زعم ملانصرالدین سنت های اجتماعی و مذهبی و مسائل اقتصادی در ترویج هرچه بیشتر این پدیده بسیار موثر بوده و محرومیت از حق انتخاب،آموزش، افزایش خشونت علیه زنان و تزلزل نظام خانواده را از جمله پیامد های آن می دانست.
۱۷۹۲۶.

تحلیل تعامل گفتمان رفاه اجتماعی و مسائل فرهنگی در ایران معاصر(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: جامعه پژوهی فرهنگی سال ۱۶ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۳ (پیاپی ۵۷) 365-389
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۰ تعداد دانلود : ۶۶
در جوامع معاصر، فرهنگ و رفاه اجتماعی به عنوان دو عنصر اساسی در تحلیل جوامع پیشرفته شناخته می شوند. در ایران، تغییرات فرهنگی به طور مستقیم بر سیاست های رفاهی تأثیر می گذارند و این دو حوزه ارتباط نزدیکی با یکدیگر دارند. این پژوهش به بررسی تأثیر تغییرات فرهنگی بر سیاست های رفاهی و بالعکس می پردازد. این پژوهش از رویکرد کیفی و تحلیل گفتمان برای بررسی گفتمان رفاه اجتماعی و تأثیرات فرهنگی در ایران استفاده نمود. داده ها از منابع تاریخی و اسنادی جمع آوری شده و با ابزارهای تحلیل محتوا و نرم افزارهای کیفی تحلیل شد. یافته ها نشان می دهد که در دوران های مختلف، سیاست های رفاهی به نیازهای اقشار آسیب پذیر پاسخ داده و با چالش هایی مانند جهانی سازی و تغییرات فرهنگی مواجه بوده اند. همچنین، سیاست های فرهنگی و اجتماعی برای حفظ هویت فرهنگی و ارتقاء رفاه اجتماعی طراحی شده اند، اما ناتوانی برخی از آن ها در پاسخ به نیازهای جدید همچنان وجود دارد. این مطالعه به بررسی تأثیر جهانی شدن بر رفاه اجتماعی و هویت فرهنگی در ایران، به ویژه در میان جوانانی که به دنبال هویت های جدید هستند، می پردازد. یافته ها نشان می دهند که سیاست های رفاهی باید با تنوع فرهنگی همسو شوند و با ایجاد تعادلی میان ارزش های سنتی و استانداردهای جهانی، نیازهای در حال تغییر جامعه را پاسخ دهند.
۱۷۹۲۷.

هویت اسلامی در تنگنای تکفیر؛ واکاوی انتقادی بحران و چشم انداز نوین تقریب مذهبی بر محور اندیشه های شیخ شلتوت(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: نظریه های اجتماعی متفکران مسلمان سال ۱۵ زمستان ۱۴۰۴ شماره ۴ 133 - 159
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۷ تعداد دانلود : ۷۵
پژوهش حاضر با رویکرد انتقادی به تحلیل بحران هویت اسلامی در عصر معاصر می پردازد و نشان می دهد گسترش گفتمان تکفیر در کنار رشد سکولاریسم، مانند دو روی یک سکه، به تضعیف بنیادهای همبستگی، مشروعیت و هویت دینی در جوامع اسلامی منجر شده است. مسئله اصلی تحقیق، واکاوی سازوکارهای گفتمانی و بحران آفرین جریان های تکفیری و تحلیل ظرفیت های وحدت محور اندیشه های شیخ محمود شلتوت در مقابله با این بحران است. براین اساس، پژوهش به روش تحلیل گفتمان انتقادی و مدل چهارمرحله ای توماس اسپریگنز به بررسی روند شکل گیری و تداوم بحران موجود می پردازد. به این معنا که نخست، بحران هویت درنتیجه غلبه گفتمان تکفیری و انحصارگرایی مذهبی رخ داده و به فروپاشی همبستگی و سستی مشروعیت دینی انجامیده است. سپس در تبیین علل، سلطه رویکردهای جزمی، حذف گرایانه و غیریت ساز و فاصله گرفتن از سنت عقلانیت و تعامل میان مذاهب، ریشه یابی شده است. در گام سوم، راهبرد اصلاحی شیخ شلتوت بر تقریب مذاهب، گفتگوی عقلانی، به رسمیت شناختن تنوع فقهی، به ویژه با پذیرش فقه شیعه به عنوان مذهب پنجم و تکیه بر مشترکات اصول دینی بنا شده که درنهایت، جامعه آرمانی در اندیشه او براساس مکتب توحیدی و وحدت در بستر اشتراک اصول ایمانی شکل می گیرد. یافته های این پژوهش بیانگر آن است که برای عبور از بحران چندلایه تکفیر و سکولاریسم، بازاندیشی در گفتمان هویت اسلامی و احیای عقلانیت، وحدت و پذیرش رسمی کثرت مذاهب، بر پایه منظومه فکری و انتقادی اصلاح گرانه ای مانند اندیشه شیخ شلتوت، ضرورتی جدی برای جهان اسلام معاصر به شمار می رود.
۱۷۹۲۸.

دریافت هواداران نوجوان ایرانی از مصرف موسیقی پاپ کره ای(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: جامعه شناسی هنر و ادبیات دوره ۱۶ پاییز و زمستان ۱۴۰۳ شماره ۲ (پیاپی ۳۲) 89 - 108
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۱۱ تعداد دانلود : ۱۰۲
موسیقی عامه پسند کره ای در دو دهه اخیر با اتکا بر توسعه شبکه های اجتماعی، هواداران بسیاری در اقصی نقاط جهان پیدا کرده است. نوجوانان ایرانی نیز هم راستا با تحولات موسیقیایی در جهان در سال های اخیر با پدیده پاپ کره ای آشنا گردیده و به مصرف کنندگان و هواداران این گونه موسیقی پیوسته اند. سبک خاص موسیقی کره ای از جمله بهره گیری از مضامین متنوع و متمرکز بر مخاطب نوجوان، موزیک-ویدئوهای مهیج و جذاب، تلفیق رقص گروهی و موسیقی و برگزاری رویدادهای ویژه و مشترک میان هواداران و آیدول ها به صورت برخط و حضوری، موجب دریافتهای متنوعی در اذهان نوجوانان ایرانی از این موسیقی شرقی گردیده است. هدف اصلی این مقاله، مطالعه چگونگی دریافت نوجوانان ایرانی از مصرف موسیقی پاپ کره ای موسوم به کی پاپ است. مقاله پیش رو به دنبال پاسخگویی به این پرسش است: نوجوانان ایرانی هوادار پاپ کره ای از مصرف موسیقی کی پاپ چه دریافتی دارند؟ برای پاسخ به این پرسش با 20 نفر از هواداران فعال موسیقی کره ای مصاحبه نیمه ساخت یافته انجام گردید. در نهایت با استفاده از روش تحلیل مضمون، 5 مضمون فراگیر و 15 مضمون سازمان دهنده استخراج گردید. یافته های این پژوهش دریافت نوجوانان ایرانی از مصرف موسیقی کره ای را در 5 بعد نگرشی و کنشی و نیز الگوگیری از سبک زندگی آیدولها، دریافت دیگرانگارانه از سایر گروه های موسیقی، دریافت از وضعیت کره جنوبی (رویکرد به زبان کره ای، انگاره مهاجرت به کره) و دریافت انتقادی از شیوه های هواداری متعصبانه دیگر گروه های هواداری نشان می دهد.
۱۷۹۲۹.

دگردیسی فرش از یک ابژه ی هنری به یک سوژه ی مفهومی: مطالعه ای جامعه شناسانه پیرامون تغییر کارکرد فرش دستباف در جامعه معاصر.(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: جامعه شناسی اقتصادی و توسعه سال ۱۴ پاییز و زمستان ۱۴۰۴ شماره ۲ 125 - 147
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۲ تعداد دانلود : ۸۰
هنر فرش دستباف در تاریخ خود همواره دارای دو وجه کاربردی و زیبایی شناسانه بوده و کارکردهای متعددی در حوزه های مختلف اجتماعی ایفا کرده است. با این حال در دوران معاصر، این هنر با دگرگونی های عملکردی و معنایی مواجه شده که آن را از یک هنر کاربردی-زیبا به هنری صرفاً زیبایی شناسانه در جایگاه واقعی Art تبدیل کرده است. در نتیجه، فرش دستباف بازتابی فراتر از کاربرد سنتی خود یافته و در قالب هنر مفهومی (کانسپچوآل آرت ) در جامعه معاصر بازنمایی می شود. پرسش اصلی پژوهش آن است که از منظر جامعه شناسی فرهنگی، چه عواملی در تغییر جایگاه و کارکرد فرش دستباف و تبدیل آن به یک سوژه مفهومی مؤثرند؟ پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر تحلیل محتوای کیفی انجام شده است. چارچوب نظری پژوهش، جامعه شناسی فرهنگی است و با تکیه بر شاخص های این رویکرد به تحلیل الگوهای مفهومی فرش دستباف پرداخته شده است. نمونه های مورد مطالعه به صورت هدفمند شامل 8 مورد از آثار مجموعه هنری نامیرا، تولید هنرمند معاصر محسن موسوی سیرت است. بر اساس این سِگمنت هنری می توان به بررسی فرش به عنوان یک سوژه مفهومی پرداخت و آن را به این حوزه تعمیم داد. جمع آوری اطلاعات بر اساس منابع مکتوب، منابع تصویری و در جهت شناسایی عوامل مؤثر بر تغییر کارکرد فرش دستباف در جامعه معاصر ایران، با 13 نفر از خبرگان در این حوزه مصاحبه نیمه ساختاریافته صورت پذیرفته است. یافته ها نشان می دهد که مؤلفه های هویت، تکنولوژی، قدرت، نهادها، تقابل و مقاومت فرهنگی، و نوآوری و تغییرات فرهنگی به عنوان شش عامل اصلی از منظر جامعه شناسی فرهنگی بر تغییر کارکرد فرش دستباف تأثیرگذارند. این عوامل می توانند در سطوح جمعی و فردی، نقش کلیدی در بازتعریف فرش دستباف به عنوان یک سوژه مفهومی ایفا کنند. استفاده آگاهانه از این عوامل توسط کنشگران این حوزه، می تواند به ارتقای جایگاه جهانی این هنر بینجامد
۱۷۹۳۰.

زیست اینستاگرامی و گرایش به ارزش های نئولیبرال در جامعه ایرانی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهش انحرافات و مسائل اجتماعی دوره ۵ بهار ۱۴۰۴ شماره ۱۵ 115 - 148
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۰ تعداد دانلود : ۹۷
امروزه شبکه های اجتماعی مجازی به عنوان قِسمی از فناوری های قدرت نئولیبرالیسم، به مثابه فضایی در نظر گرفته می شوند که ارزش های جهان بینی نئولیبرال در آنها تولید و بازتولید می شود. مطالعه حاضر با هدف بررسی نقش اینستاگرام در گرایش به ارزش های نئولیبرال در میان کاربران ایرانی است. مطالعه حاضر از نوع مطالعات کاربردی است که در آن از روش کمی پیمایش و مدل سازی معادلات ساختاری استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل 400 نفر از کاربران اینستاگرام است که به طور غیر تصادفی در دسترس انتخاب شده اند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه محقق ساخته است که با اعتبار صوری، تحلیل عاملی تأییدی و آزمون آلفای کروناخ، اعتبار و پایایی آن تأیید شده است. برای برآورد حجم نمونه از نرم افزار سمپل پاور و برای تجزیه و تحلیل داده ها و ترسیم مدل معادله ساختاری پژوهش از نرم افزارهای اِس پی اِس اِس و اِیموس گرافیک استفاده شده است. یافته های مطالعه حاضر نشان داد که بین ابعاد مختلف متغیر اینستاگرام چون انباشت سرمایه مجازی، حضور در فضای مجازی و فعالیت در فضایی مجازی و ارزش های نئولیبرال، رابطه مثبت و معناداری وجود دارد و استفاده از اینستاگرام، گرایش به ارزش های نئولیبرال را افزایش می دهد. همچنین ابعاد مختلف متغیر اینستاگرام، 6/31 درصد از واریانس متغیر ارزش های نئولیبرال را تبیین کردند. نتایج این مطالعه نشان داد که در خوانشی انتقادی، اینستاگرام به مثابه بخش مهمی از فناوری های قدرت نظم سرمایه داری نئولیبرال، نقش اساسی در بازتولید ارزش های نئولیبرالی چون فردگرایی، رقابت جویی، مصرف گرایی، سیالیت و دستاوردسالاری دارد.
۱۷۹۳۱.

تحلیل محتوای پیام ها و اظهارنظرهای جشن طلاق با رویکرد فرهنگی در اینستاگرام(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهش انحرافات و مسائل اجتماعی دوره ۴ زمنستان ۱۴۰۳ شماره ۱۴ 33 - 61
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۳ تعداد دانلود : ۷۱
این پژوهش با هدف بررسی زمینه های فرهنگی و اجتماعی جشن طلاق انجام شد. روش تحقیق این پژوهش، کیفی با استفاده از تحلیل محتوا بود. در این تحقیق، پست های مرتبط با جشن طلاق در اینستاگرام بررسی شد. ابزار گردآوری اطلاعات در این پژوهش، تهیه بازبینه (چک لیست) از پست های اینستاگرام بود. نمونه گیری هدفمند وابسته به معیار بود و یازده نمونه انتخاب شد و انتخاب نمونه ها تا اشباع اطلاعات ادامه یافت. صفحه افرادی که پس از طلاق جشن گرفته بودند و تصاویری از جشنشان در اینستاگرام به نمایش گذاشته بودند، تحلیل شد. نتایج کلی نشان داد که جشن طلاق در اینستاگرام، پدیده ای رو به رشد است که با هدف تقویت خودشناسی و خودباوری پس از پایان زندگی مشترک، به اشتراک گذاشته می شود. بسیاری از پست ها حاوی پیام های مثبتی درباره شروع جدید و آزادی فردی بود. همچنین تحلیل ها نشان داد که این جشن ها بیشتر در میان زنان رواج دارد و از آن به عنوان راهی برای نمایش استقلال و قدرت شخصی استفاده می شود.
۱۷۹۳۲.

تحلیل تأثیر شبکه های اجتماعی بر دیپلماسی فرهنگی ایران(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: راهبرد اجتماعی فرهنگی سال ۱۴ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۵۷ 989 - 1026
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۳ تعداد دانلود : ۹۰
این پژوهش با هدف بررسی تأثیر شبکه های اجتماعی بر دیپلماسی فرهنگی ایران(مسئله) با استفاده از روش تحقیق کمّی و تحلیل داده های جمع آوری شده از ۱۵۵ پرسشنامه محقق-ساخته انجام شده است(روش). در عصر دیجیتال، شبکه های اجتماعی به ابزاری کلیدی برای تبادل فرهنگی و دیپلماسی عمومی تبدیل شده اند. این مطالعه به بررسی نقش این شبکه ها پرداخته و درصدد پاسخ به این سوال است که شبکه های اجتماعی چگونه و با چه سازو کارهایی بر دیپلماسی فرهنگی ایران تأثیر می گذارند؟ یافته ها نشان می دهد که شبکه های اجتماعی بر ابعادی مانند تبادل فرهنگی (۰.۴۵۸)، تصویر ایران (۰.۳۴۲)، و همکاری های بین المللی (۰.۷۸۵) تأثیر معناداری دارند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که شبکه های اجتماعی ابزاری مؤثر برای تقویت دیپلماسی فرهنگی ایران هستند، اما نیازمند راهبردهای هوشمندانه ای مانند تولید محتوای جذاب و بهره گیری از فناوری های نوین می باشند. این نتایج نشان می دهد که شبکه های اجتماعی می توانند به عنوان ابزاری مؤثر در تدوین و اجرای سیاست های فرهنگی مورد استفاده قرار گیرند. (یافته ها و نتایج)
۱۷۹۳۳.

سنجش وضعیت سلامت اجتماعی خانواده های حاشیه نشین شهر اهواز(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهش انحرافات و مسائل اجتماعی دوره ۴ زمنستان ۱۴۰۳ شماره ۱۴ 151 - 178
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۲ تعداد دانلود : ۷۰
هدف از مطالعه حاضر، بررسی وضعیت سلامت اجتماعی خانواده های ساکن در مناطق حاشیه نشین شهر اهواز با تأکید بر مقوله های انسجام، همبستگی، پذیرش و مشارکت اجتماعی بود. روش این مطالعه، پیمایش است. جامعه آماری تحقیق حاضر شامل کلیه افراد بالای 18 سال ساکن مناطق حاشیه نشین شهر اهواز بود. تعداد 380 نفر به عنوان حجم نمونه با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای متناسب با حجم برآورد گردید و از ابزار تحقیق پرسشنامه استاندارد کییز و شاپیرو برای سنجش وضعیت سلامت اجتماعی استفاده شد، که روایی صوری و پایایی آن در سطح آلفای کرونباخ بالای 70/0 مورد تأیید قرار گرفت. نتایج نشان داد که وضعیت سلامت اجتماعی ساکنان محله های حاشیه نشین شهر اهواز برحسب منطقه محل سکونت، متفاوت است. همچنین وضعیت شکوفایی اجتماعی، همبستگی اجتماعی، انسجام اجتماعی، پذیرش اجتماعی و مشارکت اجتماعی نیز در میان ساکنان محله های حاشیه نشین شهر اهواز برحسب منطقه محل سکونت، متفاوت بود. همچنین نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که مؤلفه های پذیرش اجتماعی، مشارکت اجتماعی و همبستگی اجتماعی، مهم ترین عوامل تأثیرگذار بر سلامت اجتماعی حاشیه نشینان بوده است.
۱۷۹۳۴.

تحلیلِ جامعه پذیری گرجیان مهاجر در ایران عصر صفوی با رویکرد نظریه های مهاجرت آنتونی گیدِنز و جان بِری(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: جامعه شناسی تاریخی سال ۱۶ پاییز و زمستان ۱۴۰۴ شماره ۲ 219-233
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۷ تعداد دانلود : ۴۸
این پژوهش به بررسی روند جامعه پذیری گرجیان مهاجر در ایران عصر صفوی می پردازد و تلاش می کند با بهره گیری از نظریه ساخت یابی آنتونی گیدنز و مدل هم پذیری جان بری، نحوه تعامل این گروه با ساختارهای اجتماعی، فرهنگی و سیاسی ایران را تحلیل کند. مهاجرت گرجیان به ایران، که عمدتاً به صورت اجباری و در قالب سیاست های نظامی و امنیتی صورت گرفت، موجب تغییرات جمعیتی و فرهنگی در مناطق مرکزی ایران شد. یافته ها نشان می دهند که گرجیان، با وجود شرایط مهاجرتی خاص، توانستند در ساختار قدرت صفوی جذب شوند و در بازتولید نظم اجتماعی نقش فعالی ایفا کنند. این مقاله با تمرکز بر دو سطح ساختار و عاملیت، نشان می دهد که جامعه پذیری گرجیان نه تنها از طریق سیاست های دولتی بلکه از مسیرهای فرهنگی و هویتی نیز شکل گرفته است. استفاده از چارچوب نظری گیدنز و بری امکان تحلیل چندلایه ای این فرآیند را فراهم می سازد و به درک عمیق تری از تجربه مهاجرت در بستر تاریخی کمک می کند.  
۱۷۹۳۵.

چالش های خانواده های تک والد مادر در رامسر(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهش انحرافات و مسائل اجتماعی دوره ۵ بهار ۱۴۰۴ شماره ۱۵ 57 - 85
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۸ تعداد دانلود : ۹۵
در خانواده های تک والد مادر، پدر به دلایلی مانند فوت یا طلاق، حضور ندارد. این پژوهش با هدف بررسی چالش های خانواده های تک والد مادر انجام گرفت. راهبرد پژوهش حاضر، کیفی و روش آن، تحلیل محتوای کیفی از نوع استقرایی است. جامعه پژوهش شامل تمامی مادران تک والد تحت پوشش اداره بهزیستی شهرستان رامسر در سال 1403 می شود. مصاحبه با این مادران تا زمانی که داده ها به اشباع رسیدند، ادامه یافت و در مجموع در فرایند پژوهش با هفده مادر تک والد مصاحبه شد. پس از تحلیل مصاحبه ها در زمینه چالش های مادران تک والد، شش مضمون اصلی یافت شد که شامل چالش های اقتصادی و شغلی، چالش های روانی، چالش های جنسی، چالش های اجتماعی، چالش های خانوادگی و چالش های مرتبط با فرزند می شود. برای رفع چالش های پیش روی مادران تک والد و کمک به بهبود کیفیت زندگی آنها و فرزندانشان، این پژوهش پیشنهاد می کند که دولت با اتخاذ رویکردی جامع، اقدامات زیر را در دستورکار خود قرار دهد: ایجاد فرصت های شغلی انعطاف پذیر و آموزش های حرفه ای و مهارتی، ارائه خدمات مشاوره ای رایگان، تقویت شبکه های حمایتی اجتماعی، افزایش آگاهی عمومی از طریق برنامه های آموزشی و اطلاع رسانی و بازنگری در قوانین به منظور تضمین حقوق قانونی و عدالت اجتماعی برای مادران تک والد و فرزندانشان.
۱۷۹۳۶.

برساخت اجتماعی هویت ملی، مطالعه داده بنیاد تعارض هویت قومی و ملی اعراب خوزستان(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: جامعه شناسی کاربردی سال ۳۷ بهار ۱۴۰۵ شماره ۱ (پیاپی ۱۰۰) 39 - 70
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۱۱ تعداد دانلود : ۱۵۰
بررسی رابطه میان هویت های قومی و ملی در دنیای کنونی مورد توجه ویژه اندیشمندان، پژوهشگران و سیاست گذاران قرار دارد و قوم گرایی یکی از مسائل اجتماعی اساسی کشورهای چندقومیتی است. یکی از اقوام ایرانی که همواره مسئله تعارض میان هویت قومی و ملی در رابطه با آن مطرح می شود، قوم عرب است. ظهور گهگاهی گروه های افراطی تروریستی در خوزستان و وقایع ناشی از آن مؤید وجود این مسئله است. پژوهش حاضر با استفاده از روش کیفی نظریه زمینه ای، فرایند برساخت اجتماعی هویت ملی در میان اعراب خوزستان را بررسی کرده است. نمونه گیری به روش هدفمند و گردآوری داده ها به روش مصاحبه عمیق تا زمان اشباع نظری (30 مصاحبه) ادامه یافته است. یافته ها نشان می دهد که پدیده «تعارض هویتی» بر اثر شرایط علّی ازجمله: 1) تمایز تبار-نژادی، 2) تعارض تاریخی-فرهنگی، 3) محرومیت اقتصادی-اقلیمی و 4)طرد اجتماعی-سیاسی ظهور یافته است و کنشگران در مواجهه با آن به برساخت اجتماعی هویت ملی پرداخته اند. این راهبرد متأثر از شرایط زمینه ای شامل 1) ویژگی های جمعیت شناختی، 2) پایگاه اقتصادی-اجتماعی و 3) همجواری با غیر و متأثر از شرایط مداخله گر شامل 1) تکثرگرایی اجتماعی، 2) همگرایی فرهنگی و 3) بلایای میهن نما بوده و دو پیامد مهم آن نیز انسجام اجتماعی (وحدت ملی) و انسجام سیاسی (امنیت ملی) بوده اند. به طورکلی ایجاد هویت ملی به دو شیوه سیاسی و اجتماعی امکان پذیر است و نوعِ اجتماعی آنکه توسط کنشگران در سطح خُرد برساخته می شود، کارآمدی بیشتری در حفظ امنیت ملی دارد.
۱۷۹۳۷.

تأثیر انقلاب اسلامی ایران بر هویت فرهنگی و سیاسی مسلمانان جامو و کشمیر(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: جامعه پژوهی فرهنگی سال ۱۶ بهار ۱۴۰۴ شماره ۱ (پیاپی ۵۵) 433-455
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۶ تعداد دانلود : ۶۹
انقلاب اسلامی ایران در سال 1357 تأثیرات عمیقی بر هویت فرهنگی و سیاسی مسلمانان جامو و کشمیر، به ویژه شیعیان این منطقه داشته است. این تحقیق با استفاده از روش کیفی و مصاحبه های عمیق با خبرگان و متخصصان مذهبی، فرهنگی و اجتماعی انجام شده است. داده های جمع آوری شده با استفاده از تحلیل مضمون به طور سیستماتیک تحلیل شده تا مضامین و الگوهای اصلی شناسایی شوند. یافته ها نشان می دهند که انقلاب اسلامی ایران به عنوان یک الگوی موفق ضد استعمار و بیداری اسلامی، الهام بخش جوانان و علمای مذهبی کشمیر بوده است. پیام های انقلاب، به ویژه آموزه های امام خمینی (ره)، موجب ایجاد وحدت مذهبی بین شیعیان و اهل تسنن و تقویت هویت اسلامی در کشمیر شده است. علمای مذهبی کشمیر با ترویج آموزه های انقلاب و برگزاری مجالس مشترک مذهبی نقش مهمی در این فرایند داشته اند. جوانان کشمیری نیز با الهام از انقلاب اسلامی، به برگزاری تظاهرات و مبارزات فرهنگی پرداخته و از رسانه ها برای ترویج مفاهیم انقلابی استفاده کرده اند. نتیجه گیری نشان می دهد که انقلاب اسلامی ایران نه تنها به ایجاد همبستگی مذهبی در کشمیر کمک کرده، بلکه به بیداری سیاسی و فرهنگی مسلمانان این منطقه نیز انجامیده است.
۱۷۹۳۸.

واکاوی تحول دستگاه قضایی در بیانیه ی گام دوم با تأکید بر حکمرانی قضایی شهید رئیسی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: راهبرد فرهنگ سال ۱۸ بهار ۱۴۰۴ شماره ۶۹ 179 - 199
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۷ تعداد دانلود : ۱۱۱
 دستگاه قضایی در گام دوم انقلاب اسلامی نیازمند تحولی بنیادین در راستای تحقق عدالت، شفافیت و سلامت ساختاری است. این پژوهش با هدف بررسی نقش اجزای دستگاه قضایی در ایجاد تحول و ارتقای کارآمدی آن انجام شده است.پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شده است. داده ها از اسناد، بیانیه ها و سیاست های مرتبط با قوه قضاییه گردآوری و در سه سطح مضامین پایه، سازمان دهنده و فراگیر تحلیل شده اند.  در تحلیل نقش اجزای دستگاه قضایی در تحول گام دوم انقلاب، ۲۰ مضمون پایه و ۲۰ مضمون سازمان دهنده شناسایی و به ۶ مضمون فراگیر تجمیع شد. این مضامین شامل "ضرورت تحول بنیادین در دستگاه قضایی"، "برنامه ریزی راهبردی برای تحول"، "بهره گیری از دانش و تجارب داخلی و بین المللی"، "مبارزه با فساد و اصلاح فرآیندهای دادرسی"، "نهادینه سازی عدالت و قضاوت مبتنی بر دین" و "اتخاذ رویکرد علمی و آینده نگر در مدیریت قضایی" بودند. نتایج نشان داد  برای تحقق تحول در دستگاه قضایی، اتخاذ سیاست های مبتنی بر دانش و تدبیر، تقویت ساختارهای نظارتی و عدالت ورزی در تمامی فرآیندهای قضایی ضروری است. تدوین الگوی بومی مبتنی بر فقه اسلامی و اجرای اصول مدیریتی نوین می تواند قوه قضاییه را به نهادی کارآمد، مستقل و شفاف در راستای گام دوم انقلاب تبدیل کند.
۱۷۹۳۹.

نگاهی انتقادی به قضایی سازی و تحریف جهان زیست خانواده ایرانی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: خانواده پژوهی سال ۲۱ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۸۲ 1 - 27
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۸ تعداد دانلود : ۸۶
خانواده در ایران کش وقوس های فراوانی را از سر گذارند. خانواده ایرانی از زمان تصویب قانون خانواده در سال 1310 تا تشکیل دادگاه های خانواده در سال 1391، همواره موضوع سیاستگذاری دولت قرار گرفت و خودبنیادی اش برای حل مسائلش به تدریج رو به تحلیل گذاشت. این روند از ساخت فرایندی حکایت دارد که قضایی سازی نامیده ایم. قضایی سازی ضمن همدستی با دو رسانه پول و قدرت توانست مناسبات فرهنگی پیرامون ازدواج را به حقوق قضایی فردی و مراسمات کالایی بدل کند و تا امروز به تحریف جهان زیست خانواده ایرانی کمر بندد. مطالعه حاضر در صدد است تا نشان دهد که چگونه قضایی سازی موجبات تضعیف پیوندهای جمعی را در عرصه خانوادگی فراهم آورده و از طریق ایجاد سازوکارهای قضایی حول مناسبات فرهنگی خانواده ایرانی به کالایی شدن و تورم قضایی آن منجر گردد. روش مطالعه حاضر، روش عینیت بخشی دیالکتیکی یورگن هابرماس بوده و با تکنیک کتابخانه ای به تحلیل انتقادی فرایند قضایی سازی پرداخته است. نتایج نشان می دهد که قضایی سازی به شکل مستقیم و غیرمستقیم پیامدهای هزینه باری را به خانواده ایرانی تحمیل کرده است که کالایی شدن مناسبات پیرامون ازدواج، افزایش اختلافات خانوادگی و رواج طلاق، گسترش دامنه شروط ضمن عقد، رشد بازار مشاوره و چرخه ارجاع، و رواج گرایش به روابط آزاد خارج از ازدواج از این جمله اند.
۱۷۹۴۰.

بررسی رابطه سلامت روان شهروندان با طراحی کالبدی شهری (مورد مطالعه: منطقه دو شهر کرمانشاه)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهش انحرافات و مسائل اجتماعی دوره ۴ زمنستان ۱۴۰۳ شماره ۱۴ 127 - 149
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۴ تعداد دانلود : ۸۰
شهرها به عنوان محل سکونت، کار، تفریح و ارتباطات، تأثیر بسزایی بر سلامت و عدم سلامت روان شهروندان دارند. مطالعات جدید نشان می دهد که رشد و گسترش شهر و شهرنشینی، زمینه وسیعی از عوامل تهدیدکننده سلامت روان را ایجاد نموده است، چنان که اختلالات روانی، یکی از بیماری های رایج در شهرها و افسردگی، شایع ترین آنهاست. این مقاله با مبنا قرار دادن سلامت روان به بررسی رابطه طراحی شهری بر میزان سلامت روان و رفاه شهروندان پرداخته است. تحقیق حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و با ابزار پرسشنامه در میان 384 نفر از شهروندان منطقه دو شهر کرمانشاه انجام شده و اطلاعات جمع آوری شده با نرم افزار spss تحلیل شده است. کیفیت محیط مصنوع و کالبد شهر به عنوان یک عامل در سطح میانی با سایر عوامل در سطوح خرد و کلان دارای اثر هم افزایی بر سلامت روان شهروندان است. مهم ترین کیفیت های طراحی کالبدی شهری، شامل نفوذپذیری، ایمنی، امنیت، غنای حسی، آسایش اقلیمی، زیبایی و اجتماع پذیری است که بر سلامت روان شهروندان، تأثیرگذار است. این کیفیت ها در چهار بعد منظر شهری، فضاهای عمومی، دسترسی ها و معماری و کالبد شهر دسته بندی شده و نقش آنها در سلامت روان بررسی شده است. نتایج بیانگر آن است که رابطه و همبستگی ضعیفی میان بعد منظر شهری و سلامت روان وجود دارد و میان بعد طراحی فضاهای عمومی شهری و سلامت روان شهروندان، رابطه معنی داری وجود ندارد. همچنین در بعد دسترسی ها، رابطه خوب و قوی میان مؤلفه های دسترسی و سطح سلامت روان وجود دارد. بر این اساس دسترسی مناسب، یکی از مقوله های داری اهمیت برای آسایش و سلامت شهروندان محسوب می شود.

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان