بر اساس اسناد و بخش نامه های موجود، نظام آموزش و پرورش ایران درصدد پرورش نوع خاصی از سوژه های سیاسی و مذهبی است. در این مقاله سعی شد تا نحوه حضور نهادی ایدئولوژیک نظیر آموزش و پرورش در مدارس و خلاقیت دانش آموزان در مصرف فضای ایدئولوژیک آن بررسی شود. بر اساس یافته های این تحقیق که به شیوه کیفی در مدارس دولتی و پسرانه منطقه دوازده و منطقه یک تهران انجام شده به نظر می رسد که عدم انطباق دو سطح تولید پیام های ایدئولوژیک و سطح مصرف یا رمزگشایی پیام ها وجه مسلط رابطه میان نهاد مدرسه و مخاطبان آن است. وضعیت یاد شده محصول دو پدیده مقاومت یا بی اعتنایی دانش آموزان نسبت به پیام های ایدئولوژیک در مدرسه است. در اینجا گفتمان سیاسی– مذهبی حاکم، گفتمانی ناکارآمد و گاه در نزاع گفتمانی عرصه را به گفتمان های رقیب واگذار نموده است.
شناخت جامعه هم از طریق شناسایی ویژگی های مشابه و همگرایانه آن ممکن است و هم از طریق ویژگی های فرهنگی واگرایانه، همچنین برای شناخت جامعه هم می توان از ساختارها شروع کرد و هم می توان از سطح خرد به جامعه نگریست. نویسندگان مقاله در پی شناختی واگرایانه از جامعه و آن هم از منظر زندگی روزمره هستند.
در این مقاله با بهره مندی از الگوی تبیینی بوردیو به بررسی تطبیقی دو سبک زندگی اصول گرایی انقلابی و پسامدرن می پردازیم. جامعه آماری، جوانان منطقه 3 تهران هستند که به طور متناوب به کافی شاپ ها یا بسیج مساجد این منطقه مراجعه می کنند. در این پژوهش از دو روش پیمایش و مشاهده استفاده شده است و تاثیر متغیرهای مستقل سرمایه اقتصادی، سرمایه فرهنگی، نوع گرایش دینی و سیاسی و همچنین میزان اعتقاد به نگرش پدرسالارانه در خانواده بر گزینش سبک زندگی بررسی شده است.
"ین مقاله، با جستاری کوتاه به بررسی مبانی نظری مرتبط با ایجاد مسکن سالم در یک محیط شهری پرداخته و سپس به طرح این موضوع می پردازد که افزایش تراکم جمعیتی و ساختمانی در کنار افزایش قیمت مسکن، به ویژه در شهرهای بزرگ، خانواده ها را به سکونت در مجتمع های آپارتمانی متراکم با زیربنای محدود و تاسیسات محله ای محدودتر سوق داده است. مقاله ضمن بررسی خصوصیات اصیل یک واحد مسکونی و یک محله شهری ایرانی، شرایط واحدهای مسکونی و محله های جدید را با مبانی نظری و شرایط مسکن ایرانی در مقایسه قرار می دهد. در مبانی نظری، ایجاد آن نوع از واحدهای مسکونی مورد توجه قرار می گیرد، که ضمن وجود محیطی آرام و آسایش بخش، دارای فضاهای باز و سبز کافی، همسایگان صمیمی و فاقد آلودگی های محیطی باشد.
ادامه مقاله، ضمن بررسی محله های جدید مسکونی در شهرهای بزرگ ایران، تنها راه خروج از بحران زیستی در واحدهای مسکونی را توجه به برنامه ریزی اجتماعی، برنامه های توسعه شهری و منطقه ای و تقویت مدیریت شهری می داند.
"
" پژوهش حاضر سعى دارد دیدگاه دانشجویان دانشگاه هاى اصفهان و شهرکرد را نسبت به برنامه هاى شبکه 4 سیماى جمهورى اسلامى ایران مورد بررسى قرار دهد. این تحقیق در دو دانشگاه اصفهان و شهرکرد که تفاوت هاى محسوسى از نظر اقتصادى، فرهنگى، اجتماعى و جغرافیایى دارند، انجام شده است. جامعه مورد بررسى کلیه دانشجویان دانشگاه هاى اصفهان و شهرکرد هستند که در سال تحصیلى 83ـ 1382 مشغول به تحصیل بوده اند.
به این منظور، متغیرهایى از جمله میزان رضایت دانشجویان در دانشگاه از برنامه هاى شبکه 4، ارزیابى محتواى علمى برنامه ها توسط دانشجویان، میزان استفاده دانشجویان از برنامه هاى این شبکه و... تعریف و با روش تحقیق پیمایشى و تهیه پرسشنامه اطلاعات جمع آورى گردید. اطلاعات جمع آورى شده با تکنیک هاى توصیفى و تحلیلى بررسى شدند و از آزمون «کاى اسکور» جهت تعیین معنى دارى رابطه متغیرها استفاده گردید.
پس از تجزیه و تحلیل نتایج مشخص شد که دانشگاه محل تحصیل در دیدگاه دانشجویان نسبت به برنامه هاى شبکه 4 تاثیرى ندارد. حاصل بررسى دیدگاه دانشجویان و میزان رضایت آن ها از شبکه 4 سیما نشان داد که دیدگاه مثبتى از عملکرد شبکه 4 سیما وجود ندارد و این فقدان رضایت و نگرش مثبت در نهایت منجر به رویگردانى آنان از این منبع و رجوع به منابع اطلاعاتى دیگر است. همچنین نتایج نشان داد که دانشجویان اصفهان بیش تر از شبکه 4 سیما جهت رفع نیاز علمى خود استفاده مى کنند. همچنین دانشجویانى که این شبکه را یکى از منابع اطلاعاتى خود جهت رفع نیازهاى علمى در کنار دیگر منابع اعلام کرده اند، دیدگاه نسبتاً بهترى راجع به این شبکه دارند و سرانجام نتایج نشان مى دهد که دانشجویان مقاطع بالاتر محتواى علمى این شبکه را ضعیف تر ارزیابى نموده اند که این امر به ارضا نشدن نیاز دانشجویان مقاطع بالاتر تحصیلى از طریق این شبکه علمى مربوط مى شود.
"
"هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی عوامل اجتماعی و فرهنگی موثر بر مشارکت اجتماعی زنان روستایی در فرایند توسعه است. این پژوهش به روش پیمایش و با استفاده از تکنیک مصاحبه (در فاصله ماه های مهر تا اردیبهشت سال 1382 در یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی انجام شده و نتایج مصاحبه های به عمل آمده از 155 زن این روستا که بین سنین 15 تا 60 سال قرار داشتند، مورد تحلیل قرار گرفته است.
میانگین مشارکت اجتماعی زنان روستایی، سطح پایینی داشته و فقط 4 درصد پاسخگویان، مشارکت اجتماعی بالایی داشته اند. براساس تحلیل های آماری انجام شده، وجود رابطه بین مشارکت اجتماعی زنان روستایی با متغیرهای نگرش زنان نسبت به خود (عوامل درونی)، سن، تحصیلات (عوامل زمینه ای)، میزان دسترسی آنها به مراکز شهری و همچنین وسایل ارتباط جمعی (عوامل ساختاری) تایید شده است.
"
" عدم موفقیت پیامبر اسلام در مسلمان کردن مردم مکه پس از 13 سال تبلیغ دین جدید در این شهر در مقابل مسلمان شدن مردم مدینه بدون حضور فیزیکی ایشان در آن شهر و تنها از طریق تماس با نمایندگان این مردم یکی از نکات جالب و پرابهام تاریخ صدر اسلام است. مقاله حاضر درصدد است که از منظر جامعهشناختی آن مقاومت و سرسختی در اسلام نیاوردن از سوی همشهریها و آشنایان پیامبر و این سهولت در پذیرش دین جدید از سوی مردمانی از قبایل دیگر را بررسی کند. در این راستا نویسنده میکوشد با نگاهی به شرایط جغرافیایی شبه جزیره تاثیر اقلیم عربستان را بر نوع زیست و فرهنگ این مردم و شهرهای مکه و مدینه، که بسیاری از رفتارهای آنها را توجیه میکرد، بازشناسد و سپس با نگاهی به ساختار قشربندی و مناسبات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی آن دو شهر پاسخ خود را بیابد. البته از آنجایی که مقاله درصدد شناخت عکسالعمل متفاوت دو گروه از مردم به دین جدید است پس میبایست آموزههای این دین هم مورد بررسی قرار گیرد تا علل عکسالعملهای متفاوت به آن بازشناخته شود. پس از بررسی موارد یادشده نتایج زیر که همان فرضیات مقاله بودند به دست آمدند: «عوامل عدم شکوفایی اسلام در مکه مغایرت آموزههای ا سلام با باورها و سنتهای موجود، مناسبات و نظم سیاسی- اقتصادی- اجتماعی حاکم و امتیازات اشراف بود» و عوامل رشد و شکوفایی اسلام در مدینه «مجاورت اعراب با یهود و شکست اوس از خزرج و عدم وجود قشری منسجم و قدرتمند از شیوخ و اشراف برای مقابله با اسلام» بود.
"
با وجود اختلافات جدی بین کشورهای حاشیه دریای خزر، به نظر می رسد دو کشور ایران و ترکمنستان نسبت به سایر کشورهای این حوزه به یکدیگر نزدیک ترند. یکی از راه های مناسب برای بهبود روابط موجود و ایجاد همدلی و انسجام بین این دسته از کشورها و تحکیم مناسبات سیاسی و اجتماعی در میان آن ها، شناسایی و معرفی اشتراکات فرهنگی و اجتماعی از طریق انجام مطالعات اجتماعی می باشد. لذا، این مقاله با هدف مقایسه رفتارهای فرهنگی و اجتماعی مردم ترکمنستان با مردم ایران، سعی بر شناسایی و توصیف رفتارهای فرهنگی و اجتماعی مشترک بین دو کشور را دارد. از لحاظ روش شناسی، این مطالعه با روش توصیفی از نوع روش تحقیق پیمایشی انجام گرفته است که در آن 166 نفر از مردم ترکمنستان و 508 نفر از مردم ایران (استان گلستان) به عنوان نمونه های تحقیق به روش تصادفی ساده؛ انتخاب و مورد مطالعه قرار گرفته اند. مهم ترین ابزار جمع آوری اطلاعات در این مطالعه، «پرسشنامه» بوده است که به شیوه «پرسشنامه همراه با مصاحبه» تکمیل گردیده است.
"ادبیات، گستردهترین افق فرهنگی است که در خلال گزارشهای آن، میتوان، مؤلفههای اصلی هویت را از سرنوشت انسان در اجتماع که همچون کارکردهای معین به ظهور میرسد، بازشناخت. مؤلفههای پر بسامد هویت ایرانی، خصایص اصلی و بن مایههای فرهنگی ایرانی، در انواع ادبی با ساختارهای متفاوت، ظهوری مشابه دارند.
در این مقاله، پس از بازشناسی و بررسی مفهوم ایران و ایرانی.از طریق بررسی ادب پارسی تا حمله مغلول، کوشش شده است تا پر بسامدترین مؤلفههای فرهنگی هویت ایرانی جستجو و از طریق نمونههای بارز آن معرفی گردند.
"