مرضیه دهقانی

مرضیه دهقانی

مدرک تحصیلی: عضو هیأت علمی گروه روش ها و برنامه های آموزشی و درسی دانشگاه تهران، تهران، ایران

مطالب
ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین

فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۱۰۱ تا ۱۱۰ مورد از کل ۱۱۰ مورد.
۱۰۱.

یکپارچگی در جهان با برنامه درسی کل نگر: مروری نظام مند(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: برنامه درسی و آموزش یادگیرنده محور سال ۴ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۳ 84 - 107
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۹ تعداد دانلود : ۹۳
هدف : هدف پژوهش حاضر، مروری نظام مند بر پژوهش های مرتبط با ابعاد و مولفه های برنامه درسی کل نگر است تا تصویری جامع و شفاف از این برنامه، به سیاست گذاران، طراحان و مجریان آموزشی ارائه دهد. روش پژوهش : این پژوهش از نوع کیفی و مرور نظام مند است است. جامعه آماری شامل مقالات مرتبط با آموزش و بنرامه درسی کل نگر است، انتخاب و تحلیل مقالات مطابق با مراحل رایت و همکاران در هفت گام و سه پایگاه داده (Web Of Science، Scopus Google scholar,) انجام شد. برای غربالگری دقیق تر، از چک لیست رایت و همکاران و چارچوب PRISMA استفاده شد و در نهایت ۱۵ مقاله انتخاب شد و برای تحلیل، از تحلیل مضمون به شیوه استقرایی استفاده شد و برای بررسی پایایی تحلیل ها، شاخص توافق بین دو کدگذار سنجیده شد که بالاتر از 8/0 بود. یافته ها : پس از تجزیه و تحلیل داده ها، ابعاد برنامه درسی کل نگر در سه بعد فردی، بین فردی و محیطی تبیین شد. برای بعد فردی، مضامین رشد فکری، رشد معنوی و رشد جسمانی، برای بعد بین فردی مضامین رشد اخلاق اجتماعی، رشد فرهنگی و اجتماعی و برای بعد محیطی مضامین ارتباط با محیط هنری و اصیل، یادگیری در محیط طبیعی شناسایی شد. نتیجه گیری : معلمان و طراحان آموزشی بامطالعه این ابعاد و مؤلفه ها می توانند درک عمیق تری از برنامه درسی کل نگر به عنوان یکی از نوین ترین رویکردهای آموزشی پیداکرده و آن را به طور مؤثر در تدریس و طراحی آموزشی خود به کارگیرند و محیطی غنی و پویا برای رشد همه جانبه دانش آموزان، به عنوان آینده سازان یک جامعه یکپارچه، فراهم آورند.
۱۰۲.

واکاوی ادراک معلمان از اجرای برنامه درسی با تاکید بر نقش های جنسیتی در دوره ابتدایی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: نظریه و عمل در برنامه درسی سال ۱۳ بهار و تابستان ۱۴۰۴ شماره ۲۵ 37 - 60
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۹ تعداد دانلود : ۷۹
پژوهش حاضر با هدف واکاوی ادراک معلمان از اجرای برنامه درسی با توجه به نقش های جنسیتی با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی توصیفی انجام شد. میدان این پژوهش شامل کلیه معلمان دوره ابتدایی استان قزوین بود که با نمونه گیری هدفمند و ملاک محور انتخاب شدند. ملاک ها شامل تمایل معلمان برای مشارکت در پژوهش، داشتن سابقه تجربی 2 تا 10 سال و اشتغال در مدارس مختلط روستایی استان قزوین، در سال تحصیلی 1403-1402 بود. سرانجام با 20 نفر از معلمان دوره ابتدایی شاغل در مدارس مختلط استان قزوین، مصاحبه نیمه ساختاریافته انجام شد. پس از تجزیه و تحلیل داده ها با روش کلایزی، 3 مضمون کلی بازتولید نقش های جنسیتی در کلاس درس، آفرینش نقش های نوین در کلاس درس و تعاملات جنسیت زده معلمان در کلاس درس به دست آمد. یافته های این پژوهش نشان می دهد که اغلب معلمان در اجرای برنامه درسی در کلاس های مختلط، در حال تداوم نقش های جنسیتی سنتی میان دختران و پسران هستند و کلیشه های جنسیتی همچنان در کلاس های درس پابرجاست.
۱۰۳.

واژگان کلیدی کتب ریاضی دوره اول ابتدایی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: نظریه و عمل در برنامه درسی سال ۱۲ پاییز و زمستان ۱۴۰۳ شماره ۲۴ 68 - 43
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۴ تعداد دانلود : ۷۴
یادگیری واژگان ریاضی برای رشد زبان و همچنین ارتقای دانش ریاضی دانش آموزان، امری ضروری است. پژوهش حاضر از نوع توصیفی-تحلیلی، هدف آن کاربردی و رویکرد آن کیفی است. ابتدا به روش سنتزپژوهی، تحقیقات انجام شده در زمینه آموزش واژگان ریاضی بررسی گردیده و انواع واژگانی که نیاز به آموزش دارند، دسته بندی شد. سپس با استفاده از روش تحلیل محتوا، واژگان کلیدی کتب ریاضی استخراج گردید. نمونه پژوهش به صورت تمام شماری، کتب ریاضی پایه اول تا سوم ابتدایی ایران است. در بخش سنتزپژوهی، جامعه پژوهش کلیه مقالات مرتبط با آموزش واژگان ریاضی و نمونه پژوهش، ۳۶ مقاله در دسترس است که از طریق جستجو در پایگاه های داخلی و خارجی منتخب، انتخاب شدند. نتایج سنتزپژوهی نشان می دهد می توان کلماتی را که نیاز به آموزش دارند، به یازده دسته تقسیم نمود. کلمات استخراج شده از کتب ریاضی پایه اول تا سوم ابتدایی، در این یازده دسته قرار گرفتند.
۱۰۴.

مفهوم پردازی، فرایند و پیامد رقابت از منظر آموزگاران دوره ابتدایی: مطالعه ای پدیدارشناسانه(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: نوآوری های آموزشی سال ۲۴ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۹۵ 183 - 124
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۹ تعداد دانلود : ۸۹
در جوامع امروز، رقابت نه به عنوان وسیله بلکه به عنوان هدف در تعلیم و تربیت مطرح می شود که می تواند مشکل ساز باشد. این فرایند به دلیل عدم تعریف اصولی رقابت در جامعه هست. از این رو، هدف پژوهش حاضر، پدیدارشناسی مفهوم رقابت، فرایند (دلایل و روش های) ایجاد رقابت و پیامدهای رقابت است. رویکرد پژوهش کیفی و روش آن، پدیدارشناسی از نوع توصیفی است. میدان پژوهش آموزگاران استان مازندران بود. نمونه پژوهش 17 نفر (3 نفر مرد و 14 نفر زن) بودند که به روش نمونه گیری هدفمند از نوع ملاکی انتخاب گردیدند. پس از مصاحبه ی نیمه عمیق با 14 نفر، اشباع نظری داده ها به دست آمد، اما برای اعتباربخشی به یافته ها، مصاحبه ها تا هفدهمین نفر ادامه یافت. تحلیل داده ها با استفاده از راهبرد هفت مرحله ای کلایزی و نرم افزار 2020 MAXQDA صورت پذیرفت. همچنین به منظور اطمینان پذیری از معیارهای گوبا و لینکلن استفاده گردید. در بخش یافته ها، نه مضمون اصلی  و 34 زیرمضمون به دست آمد. از جمله مضامین مهم می توان به رقابت مثبت، رقابت آمیخته، فرایند ایجاد رقابت در مدرسه، پیامدهای اجتماعی رقابت و پیامدهای فردی رقابت اشاره کرد. در مجموع، نتایج پژوهش حاضر همسو با پژوهش های مرتبط بود. این نتایج نشان دادند که رقابت در ذات خود یک پدیده ای خنثی است و وقتی تحت تاثیر افکار و نگرش آدمیان قرار می گیرد، با توجه به پیامدهایی که دارد به رقابت مثبت و منفی تبدیل می شود. از این رو توجه به فرایند (دلایل و روش های) ایجاد رقابت مثبت و منفی بسیار مهم و ضروری است.
۱۰۵.

واکاوی چالش های برنامه درسی خانواده محور(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهش های برنامه درسی دوره ۱۵ بهار و تابستان ۱۴۰۴ شماره ۱ 205 - 224
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۱ تعداد دانلود : ۷۵
برنامه ی درسی خانواده محور از تصمیم گیری والدین در زمینه ی مؤلفه های پنهان و غیررسمی خانواده شکل می گیرد و بخشی از این برنامه، نوع رویکرد والدین را در راستای حمایت از تعلیم و تربیت فرزندان را مشخص می کند. پژوهش حاضر با هدف تبیین چالش های برنامه ی درسی خانواده محور در ایران انجام گرفته است و در نهایت راهکارهایی را برای این چالش ها ارائه کرده است. داده ها با استفاده از فن مصاحبه نیمه ساختارمند به صورت هدفمند با 15 نفر از مطلعان برنامه ی درسی آشنا با خانواده و مدرسه گردآوری شده و بر اساس راهبرد نظامند اشتراوس و کوربین (2007)، در سطح کدگذاری باز تحلیل و مقوله بندی شده است. راهبردهای اعتباربخشی داده ها با استفاده از روش های ممیزی بیرونی، سه سویه سازی، بازبینی اعضاء و درگیری طولانی مدت پژوهشگر در جریان مصاحبه انجام شده است. بر اساس یافته های پژوهش،3 مقوله اصلی (مداخله گری ناآگاهانه والدین، افزایش معضلات نظام آموزشی و اجتماعی و افزایش گسست بین خانه و مدرسه) و 11 زیر مقوله برای چالش ها و 3 مقوله کلی (طراحی، اجرا و ارزشیابی) و 9 زیر مقوله برای راهکارها ارائه شده است. بر اساس یافته ها می توان استنباط کرد، چالش های موجود را می توان با اهمیت دادن به نقش خانواده ها و برگزاری کلاس ها و کارگاه های آموزشی خانواده برای آگاهی بخشی به خانواده ها در زمینه برنامه ی درسی خانواده محور، کاهش داد
۱۰۶.

بررسی مبانی نظری اندیشه های آیزنر و دلالت های تربیتی آن: با نقدی بر نظرات وی

نویسنده:
منبع: پژوهش های کیفی در برنامه درسی دوره ۱ پاییز ۱۳۹۵ شماره ۴ 1 - 20
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۹ تعداد دانلود : ۸۱
هدف اصلی پژِوهش حاضر بررسی مبانی نظری اندیشه های آیزنر ، یکی از متخصصان و صاحب نظران برجسته رشته برنامه ریزی درسی می باشد .در این راستا پس از اشاره ای مختصر به محورهای اصلی نظرات آیزنر، مبانی نظری اندیشه های وی و پیامدهای آن مورد بررسی قرار گرفته است. سپس ضمن نقد برخی از اندیشه های وی تلاش شده تا با استفاده از روش تحلیلی- اسنادی ، به هر دو موضوع، بپردازد. نتایج، حاکی از آن است که نوعِ نگاه به دین از سوی آیزنر، موجب برداشت وی مبنی بر عدم امکان تبدیل شدن دین به یک نظریه ی قابل دفاع می باشد. در صورتی که زمینه ورود اندیشه های گوناگون در دین وجود دارد و طرح ایدئولوژی جزمیت مذهبی از سوی خود وی، به عنوان یکی از ایدئولوژی های موجود، به دلیل همین تأثیرگذاری بوده است. همچنین با توجه به نوع نگاه آیزنر به برنامه درسی در غالب سه انگاره رفتارگرایانه، حل مساله و نتایج آشکار(زیباشناسانه) و تاکید وی بر رشد و تعالی تربیتی یادگیرنده، به نظر می رسد این نوع نگاه باید بر روی یک پیوستار باشد و در واقع، انگاره نتایج آشکار(بصیرانه، خلاقانه و زیباشناسانه) همان پارادایمی است که دین بر آن تاکید دارد. نتایج بررسی و تحلیل آرای آیزنر نشان می دهد که آیزنر ضمن توجه به سنت عمل گرایانه و به نوعی پیشرفت گرایی ، در زمره متفکران پست مدرن نیز می باشد. کلام آخر اینکه، فلسفه وی متاثر از دیویی ، وایت هد ، برودی و هربرت رید است.
۱۰۷.

شناسایی عوامل موثر در انتخاب رشته علوم انسانی: تاملی بر روایت های دوران تحصیلی ام(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: نظریه و عمل در برنامه درسی سال ۱۲ بهار و تابستان ۱۴۰۳ شماره ۲۳ 65 - 96
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۱ تعداد دانلود : ۷۱
هدف تحقیق حاضر، شناسایی عوامل موثر در انتخاب رشته علوم انسانی است. متناسب با این هدف، روش روایت پژوهی از نوع خودشرح حال نویسی استفاده شد. منبع گردآوری داده های این تحقیق، خاطره ها و روایت های دوران تحصیل محقق بود. تجزیه و تحلیل داده ها با روش تحلیل مضمون انجام شد. در مجموع چهار مضمون اصلی (عوامل آموزشی، فردی، خانوادگی و محیطی) و 19 مضمون فرعی در دو محور شناسایی شد. یافته ها در بخش عوامل موثر قبل و حین انتخاب رشته شامل عدم تعلق به مدرسه، نقش معلمان، تاثیر نمرات درسی، هدایت تحصیلی، کسب نتایج موفق، برخورداری از استعداد ادبی، ترس از شکست، هدفمندی، علاقه و رغبت، حمایت و پشتیبانی، سوابق تحصیلی و آینده نگری شغلی بود. هم چنین در بخش عوامل مرتبط پس از انتخاب رشته، کسب نتایج موفق، دریافت بازخورد مثبت، تشکیل هویت، کاهش انگیزه، شک و تردید، رضایت والدین، انتظارات بالا و برداشت نادرست بدست آمد که بیانگر پیامدهای مثبت و منفی این انتخاب بوده است.
۱۰۸.

بررسی ساختار عاملی شاخص های مؤثر بر بالندگی نوآوری و توسعه ایده جویی کودکان(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: اندیشه های نوین تربیتی دوره ۲۱ بهار ۱۴۰۴ شماره ۱ 57-71
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۷ تعداد دانلود : ۴۴
بذر طلایی نوآوری که به ذهن کودکان انرژی و طراوت می بخشد، همان ایده است که در فرایند ایده جویی به بار می نشیند. ایده جویی که از مهارت های اساسی کودکان است، در برنامه درسی دوره ابتدایی، مغفول واقع شده است؛ لذا این مطالعه به منظور اولویت بندی عوامل و شاخص های بالندگی و توسعه ایده جویی و نوآوری کودکان در دوره ابتدایی انجام شد. پژوهش حاضر از دیدگاه هدف، کاربردی و از نظر روش، کمی بوده و پیمایش و گردآوری داده ها به منظور اولویت بندی عوامل ایده جویی صورت پذیرفت. روش پژوهش، روش تحلیل عاملی تأییدی، جامعه آماری معلمان ابتدایی شهر تهران و حجم نمونه 260 نفر از معلمان مدارس ابتدایی بود. ابزار گردآوری داده، پرسشنامه محقق ساخته و روایی ابزار با نظر متخصصان و پایایی با آلفای کرونباخ 814/0 تأیید شد. نتایج پژوهش، رتبه بندیِ عوامل را به ترتیب نشان داد: کاربست ابزارهای ایده جویی، کوچینگ، پرسشگری، فعالیت های نوآورانه، اولیای مشوق، بازی وارسازی دروس، تخیل و تصویرسازی ذهنی، فضای کالبدی، معلم کنشگر و حاکمیت پذیرندگی. یافته ها نشان داد، در جریان فرایند ایده جویی، وجوه مختلفی در کودکان توسعه می یابد و آنان با ذهن ورزی برای یافتن ایده های نو، از زوایای متعدد به مسائل می نگرند که منجر به شکسته شدن قالب های ذهنی تکراری، خلق ایده ها و راه حل های بدیع و توسعه استعدادهای کودکان می شود. برگرفته از رساله دکتری
۱۰۹.

مؤلفه ها و نشانگرهای بهره وری آموزشی برنامه درسی خانواده-محور: مروری نظام مند(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: تعلیم و تربیت دوره ۴۱ زمستان ۱۴۰۴ شماره ۱۶۴ ۱۶۲-۱۴۱
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۹ تعداد دانلود : ۸۵
پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفه ها و نشانگرهای بهره و ری آموزشی برنامه درسی خانواده-محور در بازه زمانی سالهای 1984 تا 1390/2020 تا 1401 صورت گرفته است. به این منظور، 35 سند (6 مطالعه بین المللی، 3 پایان نامه، 24 مقاله داخلی و 2 کتاب) از هشت پایگاه داده های معتبر داخلی و خارجی از طریق جستجوی استرینگ و با ملاک ارتباط، سودمندی و اعتبار برای مطالعه انتخاب و داده ها با روش تحلیل محتوای کیفی آلتاید (1996)، تحلیل شدند. بر اساس تحلیل داده ها، چهار مؤلفه علائق والدین(تشویق به مطالعه و یادگیری؛ تشویق و اظهار علاقه به رشد شخصی و علمی کودک و...)، نظارتهای والدین (نظارت بر استفاده از تلفن همراه، نظارت خانواده ها برای انتخاب همسالان خارج از مدرسه فرزندانشان و تأثیر آن و...)، محیط مناسب در خانه (آگاهی از تأثیر غیرقابل انکار فضا و قوانین خانه بر یادگیری دانش آموزان و...)، رویدادهای آگاهی بخش مبتنی بر گفت وگو(مکالمات آگاهانه والدین/کودک در مورد رویدادهای روزمره، گفت وگو درباره تکالیف و مطالعه فرزندان در خانه و...) و 17 نشانگر بهره وری آموزشی برنامه درسی خانواده-محور منتج گردید. در نهایت شناسایی این مؤلفه ها بر ضرورت توجه به برنامه درسی خانواده-محور به منزله یکی از بسترهای فعال و اثرگذار بر رفتار فرد تأکید داشته و نشان داده است که برنامه درسی خانواده-محور، سبب ساماندهی مطلوب تعاملات خانه و مدرسه و درنهایت بهره وری آموزشی می شود.
۱۱۰.

سبک یادگیری معلم، بعدی مغفول در فرایند کلاسی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: تعلیم و تربیت دوره ۴۱ زمستان ۱۴۰۴ شماره ۱۶۴ ۱۰۰-۷۹
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۳ تعداد دانلود : ۴۴
سبکهای یادگیری معلمان بر عملکرد آنها در کلاس مؤثرند؛ از این رو پژوهش حاضر با هدف بررسی فرایند کلاسی معلمان با سبک یادگیری همگرا و واگرا انجام شده است. روش پژوهش، پدیدارشناسی از نوع توصیفی و میدان پژوهش شامل معلمان دوره ابتدایی استان مرکزی در سال 1401-1400 بود که با 22 نفر به اشباع رسید. داده ها با استفاده از روش هفت مرحله ای کلایزی (1978) تحلیل و اعتبارسنجی شدند و باورپذیری یافته ها با به کارگیری روش لینکلن و گوبا (1985) حاصل شد. یافته ها شامل 10 مضمون و 22 زیرمضمون در دو بخش معلمان همگرا و واگرا، پیامدها و مقایسه میان آنها بود. نتایج نشان داد که معلمان با سبک یادگیری همگرا روش تدریس تجربه- محور، مدیریت معلم -محور کلاس و ارزشیابی ملاک مرجع را انتخاب کرده و با چالشهایی مانند انتقاد اولیا از سخت گیری زیاد و نارضایتی دانش آموزان از محدودیتها و وابستگی دانش آموزان پایه های پایین تر به معلم مواجه اند. اما معلمان با سبک یادگیری واگرا روش تدریس تعاملی، مدیریت منعطف کلاس درس و ارزشیابی مفهومی را ترجیح داده و با چالشهای کلاس پر سر و صدا، خستگی معلم و مقاومت دانش آموزان در برابر تغییر عادتها مواجه اند. به هر دو گروه از معلمان توصیه می شود که با شناخت ویژگیهای فردی خود و روندی که سبکهای یادگیری در کلاس ایجاد می کنند، عوامل زمینه ساز نارضایتیها را کنترل کنند و در جهت بهبود شرایط کلاس درس گامی مؤثر بردارند.

کلیدواژه‌های مرتبط

پدیدآورندگان همکار

تبلیغات

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

حوزه تخصصی

زبان