نقش دیپلماسی اقتصادی در توسعه همکاری های منطقه ای کشورهای حاشیه خلیج فارس(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
دیپلماسی اقتصادی به عنوان ابزاری کلیدی در تقویت همکاری های منطقه ای، نقش مهمی در کاهش تنش های سیاسی و توسعه پایدار در کشورهای حاشیه خلیج فارس ایفا می کند. این پژوهش با استفاده از روش ترکیبی (تحلیل اسنادی و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با 10 کارشناس از ایران، عربستان سعودی، و امارات) به بررسی ابزارهای دیپلماسی اقتصادی (مانند تجارت انرژی، سرمایه گذاری مشترک، و پروژه های زیرساختی)، موانع (شامل تنش های ژئوپلیتیکی، تحریم ها، و ناهماهنگی سیاست ها)، و راهکارهای پیشنهادی (مانند توافق نامه های تجاری و میانجی گری) پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که تجارت انرژی، با ایجاد وابستگی متقابل، مؤثرترین ابزار بوده، اما موانعی مانند رقابت ایران و عربستان و تحریم ها همکاری ها را محدود کرده اند. تحلیل با استفاده از نرم افزار MAXQDA و مدل نظریه پردازی زمینه ای استراوس و کوربین (1998) انجام شد. نتایج حاکی از آن است که راهکارهایی مانند پروژه های مشترک انرژی تجدیدپذیر و میانجی گری منطقه ای می توانند تنش ها را کاهش داده و تجارت را افزایش دهند. مدل مفهومی ارائه شده، روابط بین ابزارها، موانع، و راهکارها را به صورت منسجم نشان می دهد. این پژوهش به سیاست گذاران منطقه ای برای تدوین استراتژی های مؤثر کمک می کند تا ثبات و توسعه اقتصادی را در خلیج فارس تقویت کنند.