شناسایی ابعاد سنجش هزینه-اثربخشی آموزش الکترونیکی و آموزش حضوری و عوامل مؤثر بر آن: مرور نظام مند (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی ابعاد سنجش و اندازه گیری هزینه-اثربخشی آموزش الکترونیکی و آموزش حضوری و عوامل مؤثر بر آن انجام شده است. روش پژوهش: این پژوهش به روش مرور نظام مند و با جستجوی منظم پایگاه های داده های علمی انجام شده است. از 670 مطالعه غربال شده، 42 اثر علمی انتخاب و مورد بررسی کامل قرار گرفته اند. کیفیت مقالات انتخاب شده با ابزار CASP ارزیابی گردیده و برای تحلیل محتوای آنها از روش تحلیل مضمون بهره گرفته شده است. یافته ها: در مجموع، ابعاد سنجش هزینه-اثربخشی آموزش الکترونیکی و حضوری از حیث اثربخشی، در دو بخش شامل مؤلفه های اثربخشی (با 32 نشانگر و 11 ملاک) و عوامل اثربخشی (با 52 نشانگر و 8 ملاک) و از حیث هزینه های آموزشی در دو دسته هزینه های جاری و سرمایه ای(با 65 نشانگر و 9 ملاک) شناسایی شده است. همچنین، پنج روش تحلیل هزینه-اثربخشی مشخص گردیده و عوامل مؤثر بر اثربخشی آموزشی با 86 نشانگر و 11 ملاک، در چهار دسته (فردی، آموزشی، بودجه ای-پشتیبانی و فنی-زیرساختی) قرار گرفته اند. در نهایت، با دستاوردهای مذکور، چارچوب مفهومی-تحلیلی برای سنجش هزینه-اثربخشی روش های آموزشی ارائه شده که ابعاد سنجش هزینه-اثربخشی روش های آموزشی را به صورت یکپارچه بازنمایی و چیستی (با تمرکز بر ستانده های آموزشی و دستاوردهای یادگیری) و چراییِ اثربخشی (با تمرکز بر عوامل و فرایندهای آموزشی) را تبیین می کند. نتیجه گیری: روند روبه رشد مقالات منتخب، حاکی از اقبال روز افزون به سنجش هزینه-اثربخشی در عرصه های مختلف علمی-آموزشی است که عمدتاً در کشورهای پیشرفته با کاربست روش های کمّی انجام شده است. با این حال، فقدان چارچوب مفهومی-تحلیلی مناسب در این رابطه بعنوان محدودیت اساسی پیشینه شناسایی شده است؛ پیشینه داخلی بیشتر بر سنجش اثربخشی از دیدگاه استادان و دانشجویان تمرکز داشته و به اندازه گیری اثربخشی به صورت کمّی کمتر توجه شده است. از حیث روش های تلفیق نتایجِ اثربخشی با هزینه ها، عمدتاً روش های ساده بکارگرفته شده و این در حالی است که روش تفصیلی هزینه-اثربخشی قابلیت های لازم را برای انجام تحقیقات تجربی تطبیقی مبتنی بر چارچوب مفهومی-تحلیلی پیشنهادی تحقیق حاضر دارد.Identifying the Dimensions of Cost-Effectiveness Measurement in E-Learning and Face-to-Face Education, and Its Determinants: A Systematic Review
Objective : This study aims to identify the dimensions of measuring the cost-effectiveness of e-learning compared to face-to-face education, along with its determinants . Methods: This research was conducted using a systematic review method with a structured search of academic databases. Out of 670 screened studies, 42 scholarly works were selected and thoroughly examined. The quality of the selected articles was assessed using CASP tool, and content were thematically analyzed. Findings: The study identified two dimensions for measuring educational effectiveness: (1) effectiveness components, comprising 11 criteria and 32 indicators, and (2) effectiveness factors, organized into 8 criteria and 52 indicators. Educational costs were classified as current and capital costs, with 65 indicators across 9 criteria. Five cost-effectiveness analysis methods were documented from the literature. Determinant factors fell into four categories—individual, educational, budgetary-support, and technical-infrastructural—supported by 11 criteria and 86 indicators. Ultimately, based on these findings, an integrated theoretical-conceptual framework was proposed to assess the cost-effectiveness of educational methods, which holistically clarifies key dimensions of cost-effectiveness and explains both the ' what ' (focusing on educational outputs and learning outcomes) and the ' why ' of effectiveness (focusing on educational factors and processes). Conclusion: The increasing trend in selected articles indicates a growing interest in cost-effectiveness evaluation across diverse academic and educational domains, predominantly conducted in developed countries using mainly quantitative methods. However, the lack of an appropriate conceptual-analytical framework in this regard has been identified as a fundamental limitation in the existing literature. Domestic studies have predominantly focused on assessing effectiveness from the perspectives of instructors and students, with quantitative measurement of effectiveness being scarce. Regarding methods for integrating effectiveness results with costs, findings reveal a predominant reliance on simplistic analytical approaches. Meanwhile, the comprehensive cost-effectiveness method possesses the necessary capabilities for conducting comparative empirical research based on the proposed conceptual-analytical framework of the present study.
تبلیغات
