مطالب

ین پژوهش به ارزیابی و مدل سازی پایداری شیب های خاکی در مناطق زلزله خیز با استفاده از الگوریتم های یادگیری ماشین و روش های هوشمند پرداخته است. در این مطالعه، داده های جمع آوری شده از مناطق مختلف ایران شامل ۴۲۹۵ نمونه شیب خاکی با ویژگی های توپوگرافی، اقلیمی و زمین شناسی مورد تحلیل قرار گرفته است. هدف اصلی این تحقیق، شناسایی مهم ترین پارامترهای تأثیرگذار بر پایداری شیب ها و توسعه مدل های پیش بینی با دقت بالا برای شبیه سازی خطر زمین لغزش است. مدل های یادگیری ماشین نظیر Random Forest، XGBoost و Gradient Boosting به منظور پیش بینی پایداری شیب ها ارزیابی شدند و نتایج نشان داد که مدل XGBoost با دقت ۰.۹۲۰ بهترین عملکرد را ارائه داده است. همچنین، مدل ترکیبی Voting Classifier که ترکیبی از سه مدل مذکور است، بهترین تعادل را بین دقت و یادآوری نشان داد. این تحقیق می تواند به عنوان ابزاری موثر در ارزیابی خطرات زمین لغزش و کمک به برنامه ریزی منطقه ای و مدیریت بحران در مناطق زلزله خیز مورد استفاده قرار گیرد و همچنین تحلیل جغرافیایی خوبی را ارائه می دهد.

گردشگری یکی از مهم ترین ابزارهای توسعه اقتصادی و اجتماعی در بسیاری از شهرهای ساحلی جهان محسوب می شود. هدف پژوهش حاضر تدوین راهبردهای توسعه گردشگری شهر بوشهر با استفاده از رویکرد برنامه ریزی راهبردی است. این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی–تحلیلی است. جامعه آماری پژوهش شامل خبرگان و متخصصان حوزه گردشگری و برنامه ریزی شهری بوده که داده های مورد نیاز از طریق پرسشنامه جمع آوری شده است. برای تحلیل داده ها از آزمون t تک نمونه ای و همچنین ابزارهای برنامه ریزی راهبردی شامل ماتریس SWOT، ماتریس ارزیابی عوامل داخلی (IFE)، ماتریس ارزیابی عوامل خارجی (EFE) و ماتریس برنامه ریزی استراتژیک کمی (QSPM) استفاده شد. نتایج تحقیق نشان داد که شهر بوشهر دارای ظرفیت های قابل توجهی در حوزه گردشگری از جمله موقعیت ساحلی مناسب، جاذبه های تاریخی و فرهنگی و فرهنگ مهمان نوازی است، اما در عین حال با چالش هایی مانند ضعف زیرساخت های گردشگری، کمبود امکانات اقامتی و محدودیت سرمایه گذاری مواجه است. یافته های ماتریس QSPM نشان داد که راهبردهایی نظیر توسعه بازاریابی دیجیتال گردشگری، توسعه زیرساخت های اقامتی و تشویق سرمایه گذاری بخش خصوصی از مهم ترین راهبردهای اولویت دار برای توسعه گردشگری شهر بوشهر محسوب می شوند. در مجموع نتایج پژوهش نشان می دهد که اجرای راهبردهای پیشنهادی می تواند نقش مهمی در توسعه پایدار گردشگری شهر بوشهر، افزایش جذب گردشگران و بهبود وضعیت اقتصادی و اجتماعی این شهر ایفا کند.

تحولات معاصر در نظام بین الملل نشان می دهد که مدیریت منازعات منطقه ای و جلوگیری از گسترش بحران ها به یکی از مهم ترین چالش های امنیتی و حقوقی تبدیل شده است. هدف این پژوهش تحلیل تحولات تاریخی و بررسی رویه های بین المللی حفظ صلح در منطقه با تأکید بر قضیه غزه و ارزیابی میزان کارآمدی سازوکارهای حقوقی و نهادی در مدیریت این بحران است. روش تحقیق در این مطالعه توصیفی تحلیلی بوده و داده ها با استفاده از روش کتابخانه ای و بررسی منابع حقوقی، اسناد بین المللی، گزارش های سازمان های بین المللی و مطالعات علمی مرتبط گردآوری شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که اگرچه نظام بین المللی از ابزارها و نهادهای مختلفی برای حفظ صلح و مدیریت منازعات برخوردار است، اما در بحران غزه کارآمدی این سازوکارها تحت تأثیر عوامل سیاسی، پیچیدگی های میدانی و تعارض منافع بازیگران مختلف با محدودیت هایی مواجه شده است. بررسی روند تاریخی تحولات و عملکرد نهادهایی مانند شورای امنیت، سازمان های بشردوستانه و ابتکارات دیپلماتیک نشان می دهد که اقدامات بین المللی بیشتر در قالب مدیریت موقت بحران و کاهش پیامدهای انسانی درگیری ها نمود یافته و کمتر به حل ریشه ای منازعه منجر شده است. در نتیجه می توان گفت که تقویت هماهنگی میان نهادهای بین المللی، توسعه سازوکارهای نظارتی مؤثر و توجه همزمان به ابعاد سیاسی، حقوقی و انسانی بحران می تواند نقش مهمی در افزایش کارآمدی نظام حفظ صلح ایفا کند و زمینه های لازم برای حرکت به سوی صلح پایدار در منطقه را فراهم سازد.

اعلامیه حق بر توسعه با تأکید بر ضرورت مشارکت مردمی در فرآیند توسعه، بر حق حکمرانی کامل دولتها بر ثروت و منابع طبیعی خود تصریح دارد. در این میان، منابع نفت و گاز به عنوان یکی از مهمترین منابع انرژی جهان و نیز کانون درآمدزایی برای دولتهای دارنده، از جایگاهی راهبردی در تدوین سیاستهای اقتصادی برخوردارند. با توجه به اینکه در رویکرد سنتی، حاکمیت دولتها بر منابع طبیعی، مطلق تلقی میشود، پرسش محوری این پژوهش آن است که آیا اعمال حاکمیت بر منابع نفت و گاز بر اساس شاخصهای حکمرانی مطلوب، منجر به ارتقای کیفیت اجرای حق بر توسعه میگردد؟ یافته های تحقیق حاکی از آن است که بهره برداری از صنعت نفت و گاز، تنها در صورتی میتواند نقش مؤثری در تحقق کیفی حق بر توسعه ایفا نماید که اعمال حاکمیت در چهار عرصه «انعقاد قراردادهای سرمایه گذاری»، «خصوصی سازی»، «حفاظت از محیط زیست» و «توزیع عادلانه ثروت»، بر مبنای اصول حکمرانی مطلوب سامان یابد. اگرچه در اسناد برنامه های توسعه، به ویژه برنامه ششم، بر اهمیت بخش نفت و گاز تأکید شده، معالأسفه در مرحله تقنین و اجرا، اقدام جدی و کارآمدی در این زمینه مشاهده نشده است؛ این غفلت در برنامه هفتم توسعه نیز تداوم یافته است.

هدف اصلی این پژوهش، آینده پژوهی توسعه گردشگری استان یزد با تأکید بر پیشران های توسعه ای است که با تمرکز بر شناسایی و تحلیل روندهای آتی، تلاش می کند چارچوبی جامع برای تصمیم گیری های راهبردی و سیاست گذاری های موثر در حوزه گردشگری این استان فراهم آورد. این مطالعه با هدف کاربردی طراحی شده و از رویکرد توصیفی-تحلیلی و اکتشافی بهره می برد. گردآوری داده های پژوهش به دو طریق کتابخانه ای و میدانی صورت گرفته است، به طوری که در بخش داده های کتابخانه ای از منابع علمی معتبر نظیر کتاب و مقالات علمی، در بخش داده های آمار از سالنامه های آماری مصوب و اسناد فرادست و در بخش میدانی نیز از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شده است. محدوده موردمطالعه در این پژوهش استان یزد می باشد. جامعه آماری پژوهش 20 نفر از نخبگان و اساتید حوزه آمایش سرزمین و برنامه ریزی منطقه ای می باشد که به صورت  هدفمند انتخاب شده اند. تجزیه و تحلیل داده های پژوهش به صورت کمی و با رویکرد آینده پژوهی و با استفاده از نرم افزارهای MICMAC و Scenario Wizard صورت گرفته است. بر اساس نظریه ها و یافته های پژوهش حاضر، گردشگری به عنوان یکی از ارکان کلیدی توسعه پایدار و محرکی مؤثر برای رشد اقتصادی و فرهنگی مناطق شناخته شده است. نتایج تحلیل های آماری نشان می دهد که استان یزد، با بهره مندی از ظرفیت های غنی تاریخی، فرهنگی و طبیعی، علی رغم چالش هایی مانند بحران کرونا، روند رو به رشد قابل توجهی را در جذب گردشگران تجربه کرده است. توسعه مستمر زیرساخت های گردشگری و شناسایی پیشران های کلیدی همچون زیرساخت ها، برند گردشگری، فرهنگ گردشگرپذیری و فناوری اطلاعات، نقش بسزایی در هدایت مسیر توسعه پایدار این صنعت در استان ایفا می کنند. سناریوهای پیش بینی شده نیز بر اهمیت اتخاذ راهبردهای واقع بینانه و پایدار توسط سیاست گذاران تأکید دارند تا بتوانند توسعه متوازن و مستمری را تضمین کنند.

رشد جمعیت، توسعه کشاورزی و شهرنشینی شتابان همراه با تغییرات اقلیمی و افزایش تقاضا برای منابع آب، امنیت و دسترسی عادلانه به منابع آبی را با چالش جدی مواجه کرده است. در دهه های اخیر حوضه آبریز فلات مرکزی و به ویژه حوضه آبریز گاوخونی دچار بحران کم آبی شده اند. این بحران، فعالیت های اقتصادی و پایداری زیست بوم ها را مختل و تنش هایی بین ذینفعان ایجاد کرده است که به امنیتی شدن موضوع آب در این حوضه منجر شده است. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی و با رویکرد سیستمی، به بررسی امنیتی شدن بحران آب در حوضه آبریز گاوخونی می پردازد. داده های موردنیاز پژوهش از طریق مطالعات کتابخانه ای و روش های میدانی شامل مصاحبه و پرسشنامه جمع آوری شده و با استفاده از نرم افزارهای MicMac، Scenario Wizar و Vensim تحلیل شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد عوامل کلیدی مؤثر در امنیتی شدن بحران آب در این حوضه؛ عدالت در تخصیص منابع آب، نفوذ مدیران استان اصفهان در سطح ملی، رقابت های استانی، نقش سرویس های امنیتی خارجی، طرح های متعدد انتقال آب از سرچشمه کوهرنگ، نرخ بهره وری محصولات کشاورزی و تأثیر رسانه های ملی بر تحلیل مسائل آب منطقه، هستند. نتایج پژوهش نشان داد؛ وضعیت امنیتی شدن بحران آب در حوضه گاوخونی با 30.43 درصد در آستانه بحران قرار دارد. سناریو، «تلاقی منافع رقابتی و کمبود آب» محتمل ترین سناریو آینده این حوضه شناسایی شده است. این مطالعه به دلیل ترکیب روش های کمی و کیفی و تمرکز بر وضعیت آینده حوضه، دیدگاه نوینی برای سیاست گذاران و برنامه ریزان جهت مدیریت پایدار منابع آب ارائه می دهد.

گردشگری نقره ای یکی از شاخه های پراهمیت گردشگری است که با نفوذ و تحکیم گفتمان گردشگری برای همه توجه سیاست گذاران و برنامه ریزان را به خود معطوف ساخته است. این شاخه از گردشگری بر دسترس پذیری به سفر و گردشگری برای سالمندان به نحوی ایمن تأکید دارد و هدف آن ایجاد تجربه ای ایمن، سهل و لذت بخش برای سالمندان است. یکی از راهکارهای تحقق گردشگری نقره ای به نحوی ایمن، شناسایی نقاط خطر پیش از برنامه ریزی برای سفر و آغاز سفر ها است. بدین منظور در پژوهش حاضر تلاش شده است با اتکا به روش کیفی و ابزار مصاحبه نیمه ساختار یافته با 21 تن از متخصصین حوزه سالمندی و گردشگری، به بازشناسی این نقاط خطر پرداخته شود. داده ها در بازه زمانی تیر تا مردادماه 1404 گردآوری شدند. به منظور تحلیل داده ها نیز از روش تحلیل مضمون و نرم افزار اطلس تی آی بهره گرفته شده است. نتایج حاصل از تحلیل داده ها گویای آن هستند که سالمندان در طول سفر با مجموعه ای از مخاطرات مواجه اند که می توان آن ها را ذیل مقولاتی از قبیل مخاطرات جسمانی، روان شناختی، امنیتی و قانونی، زیرساختی و اقتصادی ساماندهی کرد. در ادامه به منظور برون رفت از مخاطرات نام برده به ارائه پیشنهادهایی کاربردی و عملیاتی ارائه پرداخته شده است که می تواند راهنمای برنامه ریزان و مجریان تورهای سالمندان برای طراحی مسیرها، فعالیت ها و خدمات ایمن و بهینه باشد. راهبرد طراحی فعالیت های تفریحی ایمن، با نظارت و زمان بندی مناسب از سوی وزارت ورزش و جوانان، ارائه بسته های بیمه سفر ویژه سالمندان با پوشش حوادث، بیماری و خسارت اموال از سوی وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی و همچنین بیمه مرکزی از جمله پیشنهاد های ارائه شده در پژوهش حاضر است.

واکاوی دگردیسی های حاکم بر سپهر بین الملل مبین آن است که انگاره ی دولت-ملت در مقامِ چارچوب سنتی انتظام بخش سیاسی، تحت تأثیرِ تکانه های اقلیمی، جهش های فناورانه و بازتعریف تعلقاتِ هویتی، با فرسایش ساختاری و استهلاک نهادی مواجه گردیده است. بر این مبنا، ماهیت برساخته ی نظمِ تاریخی مزبور در تلاقی با چالش های نوپدید آشکار گشته و کارآمدی ارکانِ پیشین آن، مشتمل بر قطعیت مرزی، همگنی هویتی و تفوق حاکمیتی، در مسیر ساماندهی مطلوب زیست جمعی مخدوش به نظر می رسد. همچنین، غلبه ی جریان های سیال ارتباطی و تکوین سوژه هایِ فراملی، بازنگری رادیکال در گره گاه های قدرت، سرزمین و تعلق را ناگزیر ساخته و عبور از الگوی وستفالیایی را به فرآیندی چندوجهی بدل نموده است که به طور هم زمان پتانسیل بروز بی ثباتی و بازتولید سویه های نوین اقتدارگرایی را در بطن خود دارد. به موجب آن، پی افکنی الگوهای مشروعیت بخش جایگزین جهت ممانعت از ایجاد گسست های مخرب سیاسی، محتاج عزم نظری منسجم و تخیل سیاسی جهت بازآراییِ پیوند میان انسان و فضا در قالبی مشارکتی است، به گونه ای که صورت بندی های نوین قدرت، به جای استمرار الگوهایِ تبعیض آمیز، موجد امکاناتی برای همبستگی جهانی و پایداری محیطی گردند.

رشد سریع جمعیت شهری در زاهدان باعث مشکلاتی مانند گسترش زاغه ها و سکونتگاه های غیررسمی در حاشیه شهر از جمله منطقه بابائیان شده و گروه های فقیر شهری با نرخ بالای بیکاری را شکل داده است. ساکنین این منطقه از حداقل امکانات و خدمات شهری محروم بوده و کیفیت مسکن پایینی دارند. این منطقه به دلیل قرارگیری در دامنه کوه از اکثر نقاط شهر قابل رؤیت بوده و علاوه بر معماری ضعیف و خلاف مقررات ملی ساختمان، باعث سیمای نامطلوب شهر زاهدان شده است. این مقاله در تلاش است تا ضمن بررسی کیفیت مسکن در این منطقه، پتانسیل اجرای سازه ابرخشت را در منطقه بابائیان بررسی کند، این سازه هم به دلیل سازگاری با بستر کوه از لحاظ فرم ظاهری و هم به عنوان یک نوع مسکن با مصالح بوم آورد و کم هزینه می تواند باعث سیمای مطلوب شهری شود. نوع تحقیق این مقاله کاربردی و روش مورد استفاده توصیفی-تحلیلی است. برای گردآوری داده ها و اطلاعات از روش های کتابخانه ای و میدانی) پرسشنامه) استفاده شده است. جامعه آماری این تحقیق، افراد حاشیه نشین ساکن در محدوده خیابان رسالت منطقه حاشیه نشین بابائیان شهر زاهدان است. حجم نمونه آماری برای 30 خانواده حاشیه نشین در قالب پرسشنامه برای گروه سنی 70-25 سال در سه بخش شامل میزان رضایت از مسکن فعلی، میزان رضایت از امکانات شهری، میزان موافقت با ایجاد مسکن جدید با طرح ابرخشت و هر بخش شامل سؤالات مربوطه، تهیه شده است. روایی پرسشنامه به صورت صوری و پایایی آن از روش کرون باخ، لیکرت سطح پنج توسط نرم افزار spss صورت گرفته است. نتایج تحقیق نشان می دهد ساکنین منطقه بابائیان از اجرای سازه ابرخشت به دلیل قیمت مناسب و هماهنگی با فرهنگ مردم بومی به دلیل شباهت با ساختار فضایی کپرهای بلوچستان رضایت داشته و اجرای این سازه می تواند باعث بهبود سیمای شهری زاهدان شود.

خرم آباد به عنوان مرکز استان لرستان و یکی از شهرهای میانی زاگرس، با وجود موقعیت جغرافیایی راهبردی و برخورداری از ظرفیت های طبیعی و فرهنگی، در مسیر توسعه پایدار با چالش های جدی مواجه است. قرارگیری در کریدور شمال جنوب کشور و هم جواری با استان های همدان و کرمانشاه، این شهر را از نظر ارتباطی و منطقه ای در جایگاهی ویژه قرار داده است؛ اما مشکلات نهادی، اقتصادی و کالبدی مانع بالفعل سازی این ظرفیت ها شده اند. این پژوهش با رویکرد تحلیلی توصیفی و با اتکا به داده های آماری، اسناد بالادست شهری و مصاحبه های نیمه ساختاریافته، به تدوین پرونده شهری خرم آباد می پردازد. یافته ها نشان می دهد رشد سریع جمعیت و گسترش نامتوازن کالبدی، ضعف مالی شهری، بی ثباتی مدیریتی و استفاده ناکافی از ظرفیت های فرهنگی و طبیعی، از مهم ترین موانع توسعه محسوب می شوند. بررسی تاریخی نیز بیانگر آن است که فشارهای بیرونی و تصمیمات ناپایدار نهادی، در تداوم عقب ماندگی نقش داشته اند. تحلیل انتقادی نشان می دهد اصلاح ساختار نهادی و مالی، ارتقای شفافیت و پاسخ گویی مدیریت شهری، تقویت حکمرانی شبکه ای و بهره گیری از پیوندهای منطقه ای می تواند مسیر توسعه آینده خرم آباد را بازتعریف کند. بر این اساس، پرونده شهری خرم آباد تصویری جامع از چالش ها و فرصت های پیش رو ارائه می دهد و بر ضرورت برنامه ریزی یکپارچه و پایدار برای ارتقای جایگاه این شهر در شبکه شهری کشور تأکید دارد.

در سال های اخیر، گسترش فناوری های نوین و ابزارهای مبتنی بر فناوری اطلاعات، شیوه های حکمرانی شهری را در بسیاری از کشورها دگرگون کرده است. در ایران نیز دیپلماسی شهری به عنوان یکی از ابعاد مهم حکمرانی شهری، با چالش هایی در زمینه سازگاری با این تحولات روبه روست؛ به صورتی که استفاده از فناوری های نوین و هوش مصنوعی در دیپلماسی شهری و تصمیم گیری های راهبردی، جایگاه واقعی خود را پیدا نکرده است. به همین منظور هدف پژوهش حاضر، شناسایی پیشران ها و چالش های استفاده از فناوری های نوین و هوش مصنوعی در توسعه دیپلماسی شهری ایران است. پژوهش حاضر با روش ترکیبی انجام شده است. در گام نخست، با مرور منابع و اسناد داخلی و خارجی، شاخص های مرتبط با توسعه دیپلماسی شهری شناسایی شد. سپس، با بهره گیری از نظرات ۳0 نفر از خبرگان، روابط ساختاری میان شاخص ها در قالب ماتریس اثرات متقابل (CIM) بررسی و در محیط نرم افزار MICMAC تحلیل شد. در گام دوم، به منظور شناسایی چالش های اصلی، پرسشنامه ای مبتنی بر طیف لیکرت طراحی و توسط همان خبرگان تکمیل شد تا بتوان چالش های با اهمیت بیشتر را در قالب اساسی بودن و فوریت شناسایی کرد. نتایج نشان داد چالش های اصلی در بهره گیری از فناوری های نوظهور در دیپلماسی شهری ایران شامل نبود دستورالعمل های اجرایی مناسب، نبود پتانسیل و تجربه مورد نیاز، امکانات محدود زیرساختی و نبود مقررات منطبق بر کارکرد هوش مصنوعی است. درمقابل، پیشران های کلیدی شامل: افزایش آمادگی زیرساخت ها و تجهیزات فناوری، افزایش انتظار شهروندان از دولت در استفاده از راهکارهای جدید در راستای خدمات رسانی، استفاده از رویکردهای داده محوری در دیپلماسی شهری است که بیش از همه، بر لزوم توجه به ذی نفعان و مدیریت روابط بین آن ها تأکید می کند. درمجموع، یافته ها نشان می دهد توسعه دیپلماسی شهری در ایران مستلزم تقویت زیرساخت های فناورانه، بازنگری در سیاست ها و ارتقای مهارت نیروی انسانی متخصص است. این نتایج می تواند مبنایی برای تصمیم گیری سیاست گذاران شهری و حوزه سیاست خارجی کشور در بهره گیری کارآمدتر از فناوری های نوظهور قرار گیرد.

متأسفانه در کلان شهر تبریز، عدم توجه به طراحی و برنامه ریزی مناسب فضاهای شهری موجب کاهش بار هویتی و کارکردی و همچنین اضمحلال آن ها گردیده است. در این راستا، در سالیان اخیر احداث پیاده راه ها با هدف رعایت حقوق طبیعی شهروندان، کاهش آلودگی ها و معضلات ترافیکی و همچنین ارتقاء روابط اجتماعی و برخورد چهره به چهره، افزایش کیفیت محیط و درنهایت شکل گیری حس و دلبستگی به مکان مورد توجه طراحان و برنامه ریزان شهری قرار گرفته است. از این رو ارزیابی پیاده راه های احداث شده از منظر کیفیت بخشی به فضاهای شهری با تأکید بر دلبستگی به مکان و بررسی میزان موفقیت آن ها، می تواند ایده های نوینی به طراحان و برنامه ریزان در راستای ایجاد پیاده راه های جدید ارائه دهد و پژوهش حاضر با توجه به این هدف چهار پیاده راه تربیت، ارک، شهریار و فجر در کلان شهر تبریز را مورد بررسی قرار داده است. روش تحقیق در مطالعه حاضر آمیخته (کمی و کیفی) با هدف کاربردی و ماهیت توصیفی-تحلیلی است که در راستای تجزیه و تحلیل داده ها از مدل حداقل مربعات جزئی در نرم افزار Warp-pls، تحلیل واریانس و آزمون پیرسون در نرم افزار SPSS و رویکرد کیفی تحلیل مضمون استفاده شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که در پیاده راه های کلان شهر تبریز بیشترین تحقق پذیری و مطلوبیت در مؤلفه های دلبستگی به مکان به ترتیب مربوط به پیوندهای اجتماعی، دلبستگی عاطفی، وابستگی به مکان و هویت مکان با ضرایب 613/0، 544/0، 521/0 و 432/0 می باشد. همچنین آزمون تحلیل واریانس نشان می دهد که سه پیاده راه شهریار، تربیت و ارک وضعیت مطلوب تری نسبت به پیاده راه فجر از منظر مؤلفه های دلبستگی به مکان دارا می باشند. درنهایت می توان گفت که شکل گیری دلبستگی به مکان در پیاده راه های شهر ناشی از توجه به مؤلفه های کیفیت فضایی در طراحی این پیاده راه ها به ویژه در ابعاد سرزندگی، انعطاف پذیری و ایمنی است.

سیل یکی از بحران های طبیعی است که سالانه منجر به خسارات اقتصادی و مرگ بسیاری از مردم میگردد؛ در میان بلایای طبیعی، سیل مرگبارترین بحران می باشد گستردگی کشور ایران به همراه تنوع آب و هوایی و تغییرات مکانی زمانی بارندگی ها در حوضه های آبریز آن، هر ساله موجب وقوع سیل های عظیم در این کشور میگردد در سالهای اخیر،تغییرات در ویژگی های محیطی ،افزایش بارندگی ناشی از تأثیر تغییرات آب و هوایی، و تغییرات کاربری ها علت اصلی خطرات سیل بوده است. هدف تحقیق حاضر، پهنه بندی حساسیت خطر سیلابی حوضه شهرستان خوی می باشد. بدین منظور ابتدا با استفاده از تصاویر لندست و تکنیک طبقه بندی شی گرا استخراج شد و به کلاس های (اراضی کشاورزی و باغی، اراضی شوره زار، اراضی مسکونی، اراضی مراتع و بایر و برون زدهای سنگی طبقه بندی شدند. در مرحله بعد، با شناسایی عوامل موثر در ایجاد سیل منطقه و تهیه لایه های اطلاعاتی هر معیار در GIS، استاتداردسازی لایه ها با استفاده از تابع عضویت فازی، روش رتبه دهی و وزن دهی معیارها با استفاده از روش کرتیک و روش ANP با استفاده از نرم افزار سوپردسیژن و مدل سازی نهایی با استفاده از روش تحلیل چندمعیاره ANP انجام شد. سپس تحلیل حساسیت معیارها با استفاده از داده های آموزشی انجام شد. سپس با اعمال مراحل مختلف مدل بر روی نقشه ها، نقشه پهنه بندی حساسیت سیل حوضه منطقه در 5 طبقه با خطر بسیار زیاد تا خطر بسیار کم، استخراج گردید. روش فرایند تحلیل ANP بیشترین وزن را به 3 معیار(میزان بارش، خواص خاک و کاربری اراضی)وکمترین وزن را به معیار (جهت شیب) تخصیص داده است.

. در این مطالعه، پارامترهای هواشناسی از نرم افزار مترونوم و برای شبیه سازی مدل بافت شهری و ارزیابی آسایش حرارتی با مدل UTCI و SET از نرم افزار انوی - مت 5.6.1 استفاده شده است. در این مطالعه بافت طراحی شده موردمطالعه در نرم افزار انوی مت شبیه سازی شده و داده های هواشناسی در سردترین (2022.1.22)و گرم ترین (2022.7.16) روز سال و بحرانی ترین ساعت از روز از نرم افزار متونورم استخراج گردیده و نهایتاً آسایش حرارتی در بافت موردمطالعه در 2 روز از سال بررسی می شود. نتایج حاکی از آن است در گرم ترین روز سال، کمترین و بیشترین میزان UTCI، به ترتیب، 31 و 43 درجه می باشد که نشانگر آن است که فشار و گرمای زیادی در محدوده موردمطالعه حس می شود و این محدوده خارج از آسایش حرارتی می باشد، تنها در قسمت هایی که پوشش گیاهی نسبتاً مناسبی را شامل می شود، میزان نارضایتی و عدم آسایش کمتر است. از لحاظ معیار SET، همانند نتایج حاصل از معیار UTCI، محدوده موردمطالعه کاملاً خارج از محدوده آسایش قرار گرفته و کل سایت دارای هوای بسیار گرم می باشد، باید توجه کرد که در قسمت هایی که سایه ساختمان ها بر روی معابر اطراف افتاده است و همچنین قسمت هایی که دارای پوشش گیاهی نسبتاً مناسبی می باشد، میزان نارضایتی و گرمای آزاردهنده کمتر و نزدیک به محدوده آسایش حرارتی می باشد. در سردترین روز سال، با بررسی نقشه های خروجی UTCI، می توان نتیجه گرفت که کمترین و بیشترین میزان UTCI، به ترتیب، 21- و 8 می باشد که نشان می دهد در محدوده هوای بسیار سرد و خارج از محدوده آسایش را شاهد هستیم و تنها در بخش هایی از محدوده از جمله فضاهای پیرامونی ساختمان ها که فضای ایجاد شده گردابه جریان غالب باد شهری و شامل پوشش گیاهی هستیم، نسبتاً آسایش برای شهروندان برقرار است و این بخش ها دارای آسایش حرارتی نسبی هستند.

کاربری های مذهبی به خاطر اهمیت در تعالی شهروندی، در شهرها از اهمیت اساسی برخوردارند. بررسی نحوه پراکنش این نوع کاربری ها در شهر اردبیل نیازمند بررسی های توزیع و تحلیل فضایی می باشد. تحلیل فضایی داده ها تلاش می کند تا دانش پنهان در پخش داده های جغرافیایی یعنی؛ نظام، قوانین و الگوهای فضایی را کشف کند . تحقیق حاضر کاربردی و از نوع توصیفی- تحلیلی است که هدف آن تحلیل توزیع فضایی مساجد شهر اردبیل با استفاده از آمار فضایی در قالب سه مولفه ی توزیع عادلانه، دسترسی و رویکرد مدیریت شهری است.برای رسیدن به این هدف از ابزارهای موجود در آمارفضاییARC GIS 10.5 من جمله: جهت پراکنش مساجد، تراکم مساجد، پراکنش فضایی، مسافت استاندارد، میانگین مرکزی، میزان برخورداری مذهبی و سرانه مساحت مساجد و وضعیت توزیع مساجد شهر اردبیل مورد ارزیابی قرار گرفته و الگوی نابرابری فضایی در میزان برخورداری هریک از مناطق شهر اردبیل، از این کاربری بررسی گردید. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می دهد که مناطق مرکزی شهر که منطقه ۱ محسوب می شود دارای بیشترین تراکم مذهبی، همچنین دارای بیشترین برخورداری و سرانه مذهبی است که توزیع مساجد در سطح شهر خوشه ای است و دسترسی به مساجد در این منطقه آسان است. اما با فاصله گرفتن از مرکز شهر تراکم کم و درمحدوده های پیرامونی بسیار پایین است. در قسمت جنوبی منطقه ۳و۴ تراکم مساجد کم است و به نسبت مساحت محدوده در سطح پایین قرار گرفته اند. سرانه مساجد در مناطق ۱ و ۵ بیشتر از حد متوسط شهر و در مناطق ۲، ۳ و ۴ کمتر از حد متوسط شهر است.با بررسی توزیع فضایی مساجد می توان نتیجه گرفت که مساجد در سطح مناطق مختلف اردبیل به صورت یکسان و برابر توزیع نشده اند. که نشان دهنده این است که در توزیع مساجد بی برنامگی و ناعدالتی وجود داشته است و روش پراکنش خدمات شهری به درستی صورت نگرفته است.

مقدمه و اهداف تحولات روابط تجاری چین و ایالات متحده در سال های ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۵ یکی از مهم ترین رخدادهای اقتصاد سیاسی بین الملل بوده و تشدید جنگ تجاری از ۲۰۱۸ نظم تجارت چندجانبه را با چالش جدی روبه رو کرده است. آمریکا با اعمال تعرفه های گسترده، محدودیت های صادرات فناوری و کنترل سرمایه گذاری خارجی در پی حفظ موقعیت هژمونیک خود برآمد. در مقابل، چین با راهبردهای چندسطحی شامل توسعه زنجیره های تأمین مستقل، گسترش پیمان های منطقه ای، سرمایه گذاری در صنایع راهبردی و سیاست خودکفایی فناورانه تلاش کرد قواعد تجارت جهانی را بازتعریف کند. پرسش اصلی این پژوهش این است که:«اقدام های متقابل چین در برابر جنگ تجاری آمریکا در سال های ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۵ چگونه بر نظم تجاری چندجانبه تأثیر گذاشته است؟» فرضیه تحقیق بیان می کند که اقدام های متقابل چین از طریق توسعه بلوک های تجاری منطقه ای، ائتلاف سازی بر محور «ابتکار کمربند و راه» و «بریکس»، پیگیری سیاست های توسعه صنعتی و فناوری و اقدام های تقابلی غیرتعرفه ای در سال های ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۵، موجب تقویت حمایت گرایی و تضعیف بنیان های نظم لیبرال تجاری شده است. روش شناسی این پژوهش با روش کیفی و رویکرد توصیفی-تحلیلی و تمرکز بر تحلیل روند انجام شده است. داده ها از آمار تجارت بین الملل و گزارش های سازمان تجارت جهانی، صندوق بین المللی پول و بانک جهانی گردآوری و با پژوهش های معتبر تکمیل شده اند. چارچوب نظری «تعامل و تقابل تجاری-سیاسی» روابط چین و آمریکا را در طیفی از همکاری تا رقابت بررسی می کند. تحلیل در سه مرحله انجام می شود: شناسایی الگوهای رفتاری چین در برابر اقدامات آمریکا؛ سنجش اثر این الگوها بر سازوکارهای چندجانبه؛ و تطبیق یافته ها با پنج سازوکار میانجی شامل رقابت اقتصادی، برتری فناورانه، نفوذ نهادی، تغییر قدرت نسبی و حمایت گرایی. یافته ها نتایج پژوهش نشان می دهد چین در واکنش به سیاست های تعرفه ای آمریکا، علاوه بر اقدامات متقابل تعرفه ای، راهبرد بلندمدت کاهش وابستگی به اقتصاد غرب را پی گرفت. گسترش پیمان های تجارت آزاد در آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین، تقویت نهادهای مالی موازی مانند بانک سرمایه گذاری زیرساخت های آسیایی، تعمیق همکاری های جنوب-جنوب و توسعه «ابتکار کمربند و راه» و «بریکس»، جایگاه نهادی چین را ارتقا داد و نفوذ قواعد لیبرال سازمان تجارت جهانی را محدود کرد. در حوزه فناوری، سرمایه گذاری در صنایع پیشرفته همچون نیمه رساناها، هوش مصنوعی و خودروهای برقی سهم چین را افزایش داده و رقابت فناورانه با آمریکا را تشدید کرده است. کنترل صادرات مواد حیاتی، تحریم های متقابل و ایجاد زیرساخت های پرداخت مستقل، فشار متقابلی بر آمریکا و متحدانش وارد کرده است. تحلیل روند داده ها نشان می دهد شدت و تداوم رفتارهای مقابله ای چین، نظم تجاری جهانی را از محور لیبرال به سمت منطقه گرایی و چندقطبی گرایی سوق داده است، اگرچه روابط تجاری دو کشور به طور کامل قطع نشده و نوعی «همزیستی رقابتی» شکل گرفته است. نتیجه گیری نتیجه گیری پژوهش نشان می دهد اقدامات چین با اثرگذاری بر پنج سازوکار میانجی، موجب تضعیف نظم لیبرال تجاری و تقویت ترتیبات منطقه ای و دوجانبه شده و گرایش به حمایت گرایی را افزایش داده است. تداوم این روند می تواند نظم چندمرکزی و تکه تکه شدن قواعد تجارت جهانی را تثبیت کرده و فرصت هایی برای کشورهای در حال توسعه ایجاد کند، اما همزمان ریسک افزایش هزینه های مبادله و کاهش پیش بینی پذیری اقتصاد جهانی را در پی دارد. بنابراین، سیاست گذاران باید با تنوع بخشی تجاری، تقویت ظرفیت نهادی و مشارکت در بازتعریف قواعد چندجانبه، جایگاه خود را حفظ کنند.

ولایت فقیه به عنوان مبنای مشروعیت سیاسی در فقه سیاسی شیعه، جایگاهی بنیادین در ساختار نظام جمهوری اسلامی دارد. این نظریه، مسئولان اجرایی را در برابر ولی فقیه نه صرفاً پاسخ گو، بلکه ملتزم شرعی به اطاعت می داند. پژوهش حاضر با بهره گیری از منابع فقهی اصیل همچون آثار شیخ مفید، علامه حلّی، محقق کرکی، امام خمینی و آیت الله جوادی آملی، رابطه فقهی میان فقیه حاکم و مسئولان اجرایی را بررسی کرده و با تمرکز بر سلوک آیت الله رئیسی، به تحلیل مصداقی آن در دوران معاصر می پردازد. شهید رئیسی به عنوان فقیه و مدیر ارشد نظام، در دوره های مختلف مسئولیت، به ویژه ریاست قوه قضائیه و ریاست جمهوری، التزام عملی خود را به ولایت فقیه در عرصه تصمیم گیری و اجرای سیاست های کلان کشور نشان داد. وی ولایت را نه صرفاً یک اصل سیاسی، بلکه حکمی فقهی و تعبدی می دانست که مشروعیت اقدامات حکومتی در گرو آن است. این پژوهش با بررسی تطبیقی میان مبانی فقهی و رفتار مدیریتی شهید رئیسی نشان داد که نظریه ولایت فقیه در صورت پذیرش عمیق فقهی، قابلیت تحقق کامل در میدان اجرا را دارا است. نتایج این تحقیق، الگویی از تعامل صحیح میان فقه، ولایت و مدیریت اجرایی در نظام اسلامی ارائه می دهد و نشان می دهد که مسئولان می توانند با تمسّک به مبانی فقهی، نه تنها در محدوده قانون، بلکه در چارچوب تعبد دینی عمل کنند و بدین سان مشروعیت، کارآمدی و مقبولیت نظام را توأمان تأمین نمایند.

زمینه و هدف: این مقاله به بررسی جنبه های فقهی و حقوقی ممنوعیت تحصیل دانش و تسلیحات کشتار جمعی در جمهوری اسلامی ایران می پردازد. هدف اصلی، تحلیل مبانی این ممنوعیت در چارچوب تعامل فقه امامیه و حقوق بشر بین الملل و تطبیق آن با موازین حقوقی جهانی است. مواد و روش ها: این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع معتبر فقهی (کتب استدلالی فقها، روایات، قواعد اصولی)، اسناد بین المللی مانند پیمان منع گسترش تسلیحات هسته ای و کنوانسیون های ژنو و دیدگاه های علمای امامیه انجام شده است. ملاحظات اخلاقی: ملاحظات اخلاقی این تحقیق بر اصول اسلامی مانند قاعده «لاضرر و لاضرار» (نفی هرگونه آسیب رسانی)، حرمت «اعانت بر اثم» (همکاری در گناه) و تأکید بر حفظ کرامت انسانی، جان غیرنظامیان و محیط زیست استوار است. یافته ها: یافته ها نشان می دهد، دیدگاه فقه امامیه درباره این مسئله از «حرمت مطلق» تحصیل و تولید تسلیحات کشتار جمعی تا «جواز مشروط» آن برای مقاصد دفاعی و بازدارندگی متغیر است. با این حال، فتاوای مراجع عظام و موضع رسمی جمهوری اسلامی ایران بر حرمت تولید و استفاده از این تسلیحات تأکید دارد. این موضع با تعهدات بین المللی ایران، مانند NPT، همسویی دارد. نتیجه : نتیجه کلی تحقیق نشان می دهد که موضع فقهی و حقوقی ایران در محکومیت تسلیحات کشتار جمعی، بیانگر همگرایی فقه امامیه با حقوق بین الملل و تعهد ایران به ارزش های بشردوستانه، حفظ محیط زیست و تلاش برای صلح و امنیت بین المللی است.